ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းႁူဝ်ပူင်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၸိူဝ်းထုၵ်ႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈတီႉၺွပ်း မိူဝ်ႈၽွင်း ၵၢင်လိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊ၊ လူၺ်ႈတၢင်းၽိတ်း ထုၵ်ႇဢိင်ဢၢင်ႈၸီႉၼႄးဝႃႈ ဢမ်ႇပွင်ႇၶၢဝ်ႇသိုၵ်းတႆး RCSS ပၼ်တီႈတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းၶဝ်တေလႆႈၶိုၼ်းလုမ်းတတ်းသိၼ်/ လုမ်းတြႃး ၼႂ်းဝၼ်းသုၵ်းတီႈ 8 လိူၼ်သႅပ်ႊထႅမ်ႊၿိူဝ်ႊၼႆႉ။


ၶဝ်သၢမ်ၵေႃႉၸိူဝ်းၼႆႉပဵၼ် ၸၢႆးၸိင်ႇတႃႇ ဢႃယု 28 ပီ၊ ၸၢႆးၵူဝ်ႇ၊ ၸၢႆးဢေႃးၼ ဢႃယု 40 ပီ။ ၸိူဝ်းၶဝ် လႆႈထုၵ်ႇၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၵၢဝ်ႇႁႃၸႅင်ႈၵႂၢမ်းလူၺ်ႈ ၽိတ်းမၢႆမီႈမၢႆမတ်ႉတႃ 3/3 လႄႈမၢႆမီႈမတ်ႉတႃ 5/4 ။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းၸိူဝ်းၺႃးတီႉၺွပ်းၼႂ်း 7 ၵေႃႉ ဢၼ်ပူၼ်ႉဢွၵ်ႇၶွၵ်ႈမႃး ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ- "သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်မႃးထၢမ်ၶၢဝ်ႇ RCSS ။ ၶဝ်ထၢမ်ဝႃႈၸွင်ႇမီးၵူၼ်းထိူၼ်ႇ RCSS ၊ ယူႇတီႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတွပ်ႇပၼ်ဝႃႈ မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးသၢမ်ဝၼ်းၼၼ်ႉတႄႉ ၶဝ်ဝႄႉၶဝ်ႈမႃးတီႈဝၢၼ်ႈႁဝ်းၶႃႈဢေႃႈ။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶိုၼ်းထၢမ်ဝႃႈ တေႃႈလဵဝ်လူး၊ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသမ်ႉၶိုၼ်းတွပ်ႇဝႃႈ ဢမ်ႇႁူႉ။ ပေႃးဢမ်ႇႁူႉၼႆႉၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈလၢၵ်ႈဢဝ်ထူးမိုဝ်း ၽတ်ႉတွႆႇသႂ်ႇ၊ ဢဝ်ၵွင်ႈသွင်ႉသႂ်ႇသေပေႃႉလူမ်ႉယဝ်ႉလၢၵ်ႈၵႂႃႇၸွမ်းၶဝ် ဢွၵ်ႇၼႃႈသိုၵ်း။ ၵွပ်ႈၼၼ် ၶဝ်သၢမ်ၵေႃႉဢၼ်ၵိုတ်းဝႆႉ ယူႇတီႈၼႂ်းၶွၵ်ႈႁူဝ်ပူင်း ၸၢႆးၸိင်ႇတႃႇၶဝ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ လႅပ်ႈတေၺႃးမိူၼ်ၼင်ႇ ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉၵူၺ်း"- ဝႃႈၼႆ။


မၢႆမီႈမၢႆမတ်ႉတႃ 3/3 လႄႈမၢႆမီႈမတ်ႉတႃ 5/4 ၼႆႉ ၽူႈၵေႃႉဢၼ်ဢွၵ်ႇၶေႃႈပူင်သိုၵ်းလႆႈၼၼ်ႉ မီးသုၼ်ႇပူင်သင်ႇလႆႈဝႃႈ- ၽႂ်တၵ်းတေဢမ်ႇလႆႈၵႂႃႇပႆယူႇသဝ်း ၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ဢၼ်မီးပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်ၼႆ မီးၶေႃႈပူင်ဝႆႉၸိူင်ႉၼႆ။ ပေႃးဝႃႈၶဝ်ဢွၵ်ႇၶေႃႈပူင်ဝႆႉၸိူင်ႉၼႆသေ ၺႃးတီႉၺွပ်းၼႆ ၸၢင်ႈၺႃးတူတ်ႈတၢမ်ႇၶွၵ်ႈ တေႃႇထိုင် 3 ပီ၊ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ၸၢင်ႈၺႃးတၢမ်ႇငိုၼ်း၊ ဢမ်ႇၼၼ် ၸၢင်ႈၺႃးတၢမ်ႇငိုၼ်းတင်းတၢမ်ႇၶွၵ်ႈ ၸွမ်းၵၼ်ၵေႃႈၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈ။ တၢမ်ႇငိုၼ်းၼၼ်ႉ ၵႃႈႁိုဝ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢိင်ၼိူဝ်ၽူႈတတ်းသိၼ်တြႃးၶဝ် တမ်းဝၢင်းၵူၺ်း- ၽူႈဢၼ်ၸွႆႈထႅမ်လိူင်ႈၶၻီး (ဢမု)ၶဝ် ၸဝ်ႈၼၢင်းမျႃႉဝတီႇ လၢတ်ႈ။


ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈသိုၵ်းၸၢႆးဢူး ၽူႈၼင်ႈလုမ်းၵပ်းသၢၼ် RCSS တီႈတူၼ်ႈတီး လၢတ်ႈတီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇ ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ- "ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈလႆႈႁူႉတႄႉ ဢမ်ႇၵွမ်ႉၵႃႈၶဝ်သၢမ်ၵေႃႉၼႆႉၵူၺ်း၊ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈမီးသဵၼ်ႈမၢႆဝႆႉၼၼ်ႉမီး 8 ၵေႃႉ။ ၼႂ်းပႅတ်ႇၵေႃႉၼၼ်ႉ ၼင်ႇႁိုဝ်ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ပေႃးတေပွႆႇပၼ်ၶိုၼ်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈဢဝ်သဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈၶဝ်တၢင်ႇၵႂႃႇတီႈ ၶွမ်ႊမတီႊႁူမ်ႈလူလွမ်ပႂ်ႉတူၺ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ် JMC ဝႆႉယဝ်ႉ"- ဝႃႈၼႆ။


ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 17/07/2017 ၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ တပ်ႉၶလယ 225 လႄႈ 249 ဢၼ်မႃးတူင်ႉၼိုင် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းႁူဝ်ပူင်း ပွတ်းတၢင်းၼမ်ႉၶူၵ်ႉ၊ လႆႈတီႉၺွပ်းၵႂႃႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၸၢႆးၸိင်ႇတႃႇ၊ ၸၢႆးၵူဝ်ႇ၊ ၸၢႆးဢေႃးၼ၊ ၼၢင်းပုၼ်ႉ၊ ၸၢႆးဝိယ၊ ၸၢႆးၵမ်ႇ၊ ၸၢႆးၼၼ်ႇတိ၊ ၸၢႆးပၼ်ႇတ၊ ၸၢႆးၶွင်ႇ၊ ၸၢႆးထုၼ်းငူၺ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉတင်းမူတ်း 10 ၵေႃႉ။ ၸိူဝ်းၶဝ်ထုၵ်ႇၸီႉၼႄးဝႃႈ ဢမ်ႇပွင်ႇၶၢဝ်ႇၵူၼ်းထိူၼ်ႇ ပၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆသေ ၺႃးတီႉၺွပ်း။


ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်းဢၼ် လူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၵိုတ်းတိုၵ်းတူဝ်ႈမိူင်း (NCA) သေ ပဵၼ်ၸုမ်းဢၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပူတ်းဢွၵ်ႇပႅတ်ႈသဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈ ၸုမ်းၼွၵ်ႈမၢႆမီႈ မိူဝ်ႈၵၢင်လိူၼ်ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊၿိူဝ်ႊ ပီ 2015 ပူၼ်ႉမႃး။

ပီႈၼွင်ႉတႆးၵူၼ်းပၢႆႈၽေးႁူဝ်ၵူၼ်းႁူၵ်းႁဵင်ပၢႆ ၸိူဝ်းပိုင်ႈဢိင်ယူႇသဝ်းၵိၼ်သၢင်ႈ ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်ထႆး-တႆးၵိုင်ႉၵၢင်ႉထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵိၼ်းၸႂ် လွင်ႈယူႇသဝ်းၵိၼ်သၢင်ႈ ယွၼ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉဢမ်ႇၸွႆႈထႅမ်။


ၶွမ်ႊမတီႊၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၸိုင်ႈတႆး (လႅၼ်လိၼ်) လႄႈၵဝ်ႉငဝ်ႈသုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး (SHRF) ႁူမ်ႈၵၼ်ဢွၵ်ႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ-တၢင်းၸွႆႈထႅမ်ဢၼ်ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉၶဝ်ၸွႆႈထႅမ်မႃး ၸွမ်းလိူၼ်လႂ်လိူၼ်ၼၼ်ႉ ပၼ်ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်ၵူႈတီႈတီႈၼၼ်ႉ တင်ႈတႄႇလိူၼ်ဢွၵ်ႊထိူဝ်ႊၿိူဝ်ႊ 2017 ၼႆႉၵႂႃႇၼႃႈ တေတတ်းပႅတ်ႈယဝ်ႉ၊ တေဢမ်ႇသိုပ်ႇၸွႆႈထႅမ်ယဝ်ႉ။


ပၢင်သဝ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ပၢင်သဝ်းဢၼ်တေႃႇၼႃႈမွၵ်ႇၸမ်ႇပႄႇ ၸႄႈတွၼ်ႈမႄႈႁွင်ႈသွၼ်။ ပၢင်သဝ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၽူႈႁၢမ်းႁႅၵ်းတီႈယူႇၼႂ်းမိူင်း (IDP) ဢၼ်တေႃႇၼႃႈၸႄႈဝဵင်းပၢင်မၢၵ်ႇၽႃႈ ၸႄႈတွၼ်ႈမႄႈႁွင်ႈသွၼ်။ ပၢင်သဝ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေး IDP ဢၼ်တေႃႇၼႃႈၸႄႈဝဵင်းဝဵင်းႁႅင် ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇ။ ပၢင်သဝ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေးဝၢၼ်ႈၵုင်းၵျေႃႇ ဢိူင်ႇပဵင်းလူင် ၸႄႈဝဵင်းဝဵင်းႁႅင်ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇ။ လွႆသၢမ်သိပ်း ဢၼ်တေႃႇၼႃႈၽႄႈဝဵင်းမိူင်းၾၢင် ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇလႄႈ ပၢင်သဝ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေး IDP လွႆၵေႃႇဝၼ်း ဢၼ်တေႃႇၼႃႈၸႄႈဝဵင်းမႄႈၾႃႉလူင် ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းႁၢႆး ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ပၢင်သဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈထုၵ်ႇတတ်းမၵ်းဝႃႈ ပဵၼ်ပၢင်သဝ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၽူႈႁၢမ်းႁႅၵ်းတီႈယူႇၼႂ်းမိူင်း (IDP) ၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈပၢင်သဝ်းတီႈၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၶဝ်ပိုင်ႈဢိင်ယူႇသဝ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ် ၼႂ်းၾင်ႇမိူင်းမၢၼ်ႈ။


"ပၢင်သဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉ မီးမႃးလႆႈ 18 ပီလိူဝ်လိူဝ်ယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၵမ်ႈၼမ်လုၵ်ႉတၢင်းမိူင်းတႆးပွတ်းၵၢင် ပၢႆႈၽေးသိုၵ်းမၢၼ်ႈမိူဝ်ႈၼႂ်းပီ 1996-97 သေၶဝ်ႈမႃးယူႇသဝ်းၵၼ်။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉၵူၼ်းမိူင်းတႆးပွတ်းၵၢင် ႁူဝ်ၵူၼ်းသၢမ်သႅၼ်(300,000)ပၢႆ လႆႈထုၵ်ႇၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၸႂ်ႉဢႃႇၼႃႇပၢႆႈၵွင်ႈသေႁေႃႈလိုပ်ႈတဵၵ်းၸႂ်ႉၶၢႆႉ ဢွၵ်ႇယၢၼ်ႁိူၼ်းယေးဝၢၼ်ႈသူၼ်၊ ၵူၼ်းၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇလႆႈထုၵ်ႇတဵၵ်းတဵင်ပေႉၵိၼ် ၵၼ်ႉၸၼ်လူလၢႆ ၶႃႈႁႅမ်တၢႆ"- ၼႂ်းလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၸႅင်ႈလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။


ပဵၵ်ႉသမ်ႉၵၢၼ်ၵမ်ႉၸွႆႈႁႅင်းငိုၼ်းတွင်း သဵင်ႈသုတ်းတတ်းၶၢတ်ႇၵႂႃႇသေ ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၶဝ် လႆႈထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵိၼ်းၸႂ် လွင်ႈယူႇသဝ်းၵိၼ်သၢင်ႈၵေႃႈ ၸိူဝ်းတေၸၢင်ႈပွၵ်ႈမိူဝ်းယူႇသဝ်းၶိုၼ်း တီႈႁိူၼ်းယေးဝၢၼ်ႈသူၼ်တူဝ်ၵဝ်ႇၽႂ်မၼ်းၼႂ်းမိူင်းတႆးၼၼ်ႉ မီးၵူၼ်းၵမ်ႈဢေႇၵူၺ်း။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ် ၼႂ်းဝူင်ႈၵၢင်တပ်ႉသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈတင်းၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉလၢႆလၢႆမူႇၸုမ်းၶဝ် တိုၵ်ႉမီးယူႇၶိူဝ်းယႂ်း။


ပိူင်လူင်မၼ်း ပဵၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ လႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆၵိၼ်ၵႅၼ်ႇၵၢၼ်တိုၵ်းယိုဝ်းတူဝ်ႈမိူင်း (NCA) ၵၼ်ယဝ်ႉၵေႃႈ ပၢင်တိုၵ်းယင်းတိုၵ်ႉမီးယူႇ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်တႃႇတေပွၵ်ႈၶိုၼ်းဝၢၼ်ႈၵဝ်ႇမိူင်းလင်ၼႆႉ မၼ်းယင်းပႆႇပဵၼ်လႆႈ"- ၽူႈၼမ်းပၢင်သဝ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေးဝၢၼ်ႈၵုင်းၵျေႃႇ လုင်းၸၢႆးလႅင်း လၢတ်ႈ။ ပၢင်သဝ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၵုင်းၵျေႃႇၼႆႉ ပူၵ်းတင်ႈၶိုၼ်ႈမႃးႁိမ်းႁွမ်းလႅၼ်လိၼ်ထႆးၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇမိူဝ်ႈၼႂ်းပီ 2002 ၊ တေႃႇၼႃႈမိူင်းတႆးဝၢၼ်ႈပၢင်ၵမ်ႉၵေႃႇ-ဝၢၼ်ႈမႂ်ႇသုင် သဵၼ်ႈတၢင်းၵႂႃႇၸူးမိူင်းတေႃႉ-မိူင်းထႃး။ ပၢင်သဝ်းတီႈၼႆႈၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊတူၺ်းလွမ်ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉ (UNHCR) ဢမ်ႇႁပ်ႉႁွင်းမၵ်းမၼ်ႈ ပဵၼ်ပၢင်သဝ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၶဝ်ႈတၢင်းၵၢၼ်။


လုင်းၸၢႆးလႅင်းလၢတ်ႈပႃးဝႃႈ-"ၸွမ်းဝၢၼ်ႈသူၼ်တီႈယူႇႁဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉယင်းတိုၵ်ႉမီးမၢၵ်ႇမႅင်းၾင်လိၼ်ယူႇ (ယၢမ်းလဵဝ်ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ပၵ်းယူႇဝႆႉႁိမ်းႁွမ်းဝၢၼ်ႈႁဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉ)"- ဝႃႈၼႆ။


ၸၢႆးပဵင်း ႁူဝ်ၼႃႈၵူၼ်းပၢႆႈၽေးတီႈလွႆၵေႃႇဝၼ်း၊ ပၢင်သဝ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေးဢၼ်တင်ႈမႃး ၼႂ်းလိၼ်ထႆးတင်ႈတႄႇပီ 2001 မႃးၼၼ်ႉလၢတ်ႈဝႃႈ- ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈယူႇသဝ်းၵိၼ်သၢင်ႈပိုင်ႈဢိင်တၢင်းၸွႆႈထႅမ်မႃး ၶၢဝ်းတၢင်းပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်၊ ၵွပ်ႈဝႃႈၶဝ်ဢမ်ႇမီးတီႈလိၼ်တႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၵိၼ်။ မၼ်းၸၢႆးလၢတ်ႈဝႃႈ- ပေႃးဢမ်ႇလႆႈလွင်ႈၸွႆႈထႅမ်တၢင်းပိူင်ၵူၼ်းၸိုင် ၽွၼ်းပၢင်ႈမၼ်းတေမီးလွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ၊ ၼၢင်းယိင်း၊ ၵူၼ်းထဝ်ႈၵူၼ်းၵႄႇလႄႈတုၵ်ႉၶိတႃႉၶဝ် ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။


မၼ်းၸၢႆးလၢတ်ႈဝႃႈ-"ပူၼ်ႉမႃးဢမ်ႇႁိုင်ၼႆႉ မီးၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၸၢႆးၵေႃႉၼိုင်ႈ ၽႅၼ်ၶေႃးတူဝ်ၵဝ်ႇတၢႆ၊ ၵွပ်ႈဝႃႈၸႂ်တူၵ်းၸႂ်ပိူင်ႈယွၼ်ႉပိူၼ်ႈတေတတ်းပႅတ်ႈလွင်ႈၸွႆႈထႅမ်"- ဝႃႈၼႆ။


ၼၢင်းၸၢမ်တွင်း ၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈတူင်ႉၼိုင်လႄႈ ဢၼ်ပဵၼ်ပႃးၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ လၢတ်ႈတီႈၸၼ်ႉၸွမ်ၵဵင်းမႆႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 30/08/2017 ဝႃႈ- "လွင်ႈတၢင်းဢၼ်ၸဝ်ႈတႃႇၼၶဝ်တတ်းပႅတ်ႈ တၢင်းၸွႆႈထႅမ်ၵၢၼ်ငိုၼ်းတွင်းၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၶဝ်ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈယူႇပႃႈတႂ်ႈၶၵ်ႉၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ် မီးလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ယဝ်ႉ၊ ၸဝ်ႈတႃႇၼၶဝ်ၸင်ႇၶၢႆႉပႅတ်ႈငိုၼ်းၸွႆႈထႅမ်ပွတ်းလႅၼ်လိၼ်"။


မၼ်းၼၢင်းသိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ- "ၵူၺ်းၵႃႈၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ယင်းတိုၵ်ႉသိုပ်ႇၶႂၢၵ်ႈႁႅင်းသိုၵ်းယူႇတိၵ်းတိၵ်း၊ ပိူဝ်ႈတႃႇဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈပၼ်ၶူင်းၵၢၼ်လူင် (ၼႂ်းမိူင်းတႆး) မိူၼ်ၼင်ႇၶူင်းၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈတႅၼ်ႈၾၢႆလူင်၊ ၶူင်းၵၢၼ်မိူင်လႄႈတႃႇႁဵတ်းသၢင်ႈၶူင်းၵၢၼ်တၢင်ႇၸိူဝ်ႉတၢင်ႇဢၼ်ထႅင်ႈ"-ဝႃႈၼႆ။


"ၵႃႈၸူဝ်ႈယင်းပႆႇမီးၵၢၼ်ၵိုတ်းယိုဝ်းတူဝ်ႈမိူင်းတႄႉတႄႉ၊ ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈယင်းပႆႇထွၼ်သိုၵ်း၊ ပႆႇၵႄႈလိတ်ႈလႆႈပၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်းသေၵိုတ်းယိုတ်းလႆႈပၢင်တိုၵ်းၼႂ်းမိူင်းၼႆႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းႁၢမ်းႁႅၵ်းတီႈယူႇၸိူဝ်းၼႆႉယင်းပႆႇႁတ်းပွၵ်ႈၶိုၼ်းမိူဝ်းတၢင်းႁိူၼ်း"- ၼႂ်းလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလၢတ်ႈ။ ၵႃႈၸူဝ်ႈငဝ်းလၢႆး ပႆႇလႆႈတမ်းၸႂ်၊ ပႆႇမီးလွင်ႈလွတ်ႈၽေးလီငၢမ်းသေၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၶဝ်ပႆႇဢွၵ်ႇၸႂ်ၶႂ်ႈပွၵ်ႈမိူဝ်းႁင်းၵူၺ်းၼႆႉ ၵႃႈတေလႆႈသိုပ်ႇ တုၵ်းယွၼ်းတၢင်းၸွႆႈထႅမ်တီႈၸဝ်ႈတႃႇၼၼွၵ်ႈမိူင်းၶဝ် ႁႂ်ႈၸွႆႈထႅမ်ပၼ်ၵုမ်ႇထူၼ်ႈပဵင်းပေႃး တီႈၵူၼ်းပၢႆႈၽေးလႄႈပၢင်သဝ်းၽူႈႁၢမ်းႁႅၵ်းတီႈယူႇၼႂ်းမိူင်း (IDP) ၸွမ်းလႅၼ်လိၼ်တႆး-ထႆးၵႂႃႇထႅင်ႈ။


ၸၢႆးပဵင်း ယင်းလၢတ်ႈဝႃႈ- "ၸိူဝ်းႁဝ်းၶႃႈတိုၵ်ႉၶႂ်ႈသိုပ်ႇယူႇသဝ်းၵိၼ်သၢင်ႈ ၼႂ်းပၢင်သဝ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေးၵႂႃႇထႅင်ႈယူႇ၊ ၵွပ်ႈၼၼ် ႁဝ်းမုင်ႈမွင်းႁႂ်ႈတူင်ႇဝူင်းၵူႈၸိုင်ႈမိူင်းသိုပ်ႇၸွႆႈထႅမ်ႁဝ်းၶႃႈၵႂႃႇထႅင်ႈသေၵမ်း"- ဝႃႈၼႆ။

ၸွမ်ၽွင်းလူင်လႄႈ ၾၢႆႇႁႅင်းၵၢၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းထႆး တိုၵ်းသူၼ်းႁႂ်ႈႁႅင်းၵၢၼ် ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းဝတ်းဝႂ်ၸွမ်း ၶၵ်ႉတွၼ်ႈလႄႈ ၶၢဝ်းယၢမ်းဢၼ်မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ ။


ဝၼ်းတီႈ 28/08/2017 ၸွမ်ၽွင်းလူင်မိူင်းထႆး ၸွမ်သိုၵ်းလူင်ပရႃႊယုတ်း ၸၼ်ႊဢူဝ်ႊၶျႃႊ ၾၢင်ႉထိုင်ႁႂ်ႈ ႁႅင်းၵၢၼ် ႁဵတ်းၸွမ်းၶၵ်ႉတွၼ်ႈၸွမ်းၼင်ႇ ၶၢဝ်းယၢမ်းဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။


ၸွမ်သိုၵ်းလူင် ပရႃႊယုတ်ႊ ၸၼ်ႊဢူဝ်ႊၶျႃႊ လၢတ်ႈဝႃႈ -  “ ႁႂ်ႈႁႅင်းၵၢၼ်ဢွၼ်ၵၼ်ၶတ်းၸႂ် ႁဵတ်းဝတ်းဝႂ်ႁႂ်ႈ ယဝ်ႉတူဝ်ႈ ၸွမ်းၼင်ႇၶၢဝ်းယၢမ်းဢၼ်မၵ်းမၼ်ႈ ပေႃးပူၼ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်းယဝ်ႉၸိုင် တေဢမ်ႇၶႂၢၵ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်း ဢမ်ႇယွၼ်ႇယၢၼ်းပၼ် ထႅင်ႈယဝ်ႉ။ ပိူဝ်ႈတႃႇဢမ်ႇႁႂ်ႈမီးလွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈ ၊ ၵိၼ်ၸိၵ်းတွၵ်ႇၸွၵ်းၼိူဝ်ႁႅင်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈသင်ႇႁႂ်ႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈႁဵတ်းၸွမ်းၼင်ႇပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈ ” ။

ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇႁႅင်းၵၢၼ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 28/08/2017 ဝႃႈၸဝ်ႈၼႃႈတီႈလႆႈတွင်ႈထၢမ် လွင်ႈပဵၼ် ပေႃႈလဵင်ႉ /မႄႈလဵင်ႉ လုၵ်ႈလဵင်ႉၵၼ်တႄႉတႄႉ  မီးပေႃႈလဵင်ႉ / မႄႈလဵင်ႉ (ၼၢႆးၸၢင်ႈ) ဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈမီး 130,000 ၵေႃႉ ၵူၼ်းႁႅင်းၵၢၼ် ဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၽၢၼ်ႇပူၼ်ႉလွင်ႈထတ်းထွင်မီး 481,000 ၵေႃႉ ၊ ဢၼ်ဢမ်ႇၽၢၼ်ႇသမ်ႉ  မီး 12,000 ၵေႃႉ ။


ၽူႈၸိူဝ်းဢၼ်ၽၢၼ်ႇ ယဝ်ႉၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈၵႂႃႇၸၢႆႇငိုၼ်းၵႃႈ CI လႄႈ ဝႂ်ႁပ်ႉႁဵတ်းၵၢၼ် တီႈ 7ven eleven တႄႇဢဝ်ဝၼ်းတီႈ 28 /08/2017 ထိုင် 31/12/2017 သိုပ်ႇၼၼ်ႉ တေၶိၼ်းၵႂႃႇႁဵတ်းတီႈသုၼ် ႁဵတ်းဝတ်း တႄႇဝၼ်းတီႈ 15/09/2017 ၼႆႉၵႂႃႇ ။  ၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇဢၼ်တေလႆႈသဵင်ႈ  တီႈ 7ven eleven 310 ဝၢတ်ႇ ၊ ၵႃႈဝႂ်ႁဵတ်း ၵၢၼ် 560 ဝၢတ်ႇ ၊ ၵႃႈဝီႊသႃႊ 500 ဝၢတ်ႇ၊ၵႃႈထတ်းပၢႆးယူႇလီ 500 ဝၢတ်ႇ ၊ၵႃႈႁပ်ႉႁွင်းပၢႆးယူႇလီ 500 ဝၢတ်ႇ ။


ဝႃႊရႃႊၼူၼ်ႊ ပီႊတီႊဝၼ်ႊ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၸတ်းႁႃၵၢၼ်ငၢၼ်း လၢတ်ႈဝႃႈ -  “  ႁႂ်ႈပေႃႈလဵင်ႉၼၢႆးၸၢင်ႈလႄႈ လုၵ်ႈၸၢင်ႈ (လုၵ်ႈလဵင်ႉ) ဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇႁဵတ်းၸွမ်းၼင်ႇၶၵ်ႉတွၼ်ႈလႄႈ ၶၢဝ်းယၢမ်းဢၼ်မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉ  ပေႃးပူၼ်ႉၶၢဝ်း ယၢမ်းယဝ်ႉၸိုင်တေဢမ်ႇႁဵတ်းပၼ်ယဝ်ႉ တေလႆႈပွၵ်ႈၶိုၼ်းမိူဝ်း ပေႃးၶႂ်ႈၶဝ်ႈမႃး မိူင်းထႆးၶိုၼ်းၵေႃႈ တေလႆႈႁဵတ်း MOU သေၶိုၼ်းၶဝ်ႈမႃး”  ဝႃႈၼႆ။


ႁွင်ႈၵၢၼ်ဢၼ်ႁပ်ႉႁဵတ်းပၼ်ဝတ်းႁႅင်းၵၢၼ်ဢၼ်လုၵ်ႉမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈမႃးၼၼ်ႉ မီး 9 တီႈ မိူၼ်ၼင်ႇ သမုထ်ႊသႃႊ ၶွၼ်ႊ၊ သမုထ်ႊပရႃႊၵၢၼ်ႊ၊ ၵဵင်းႁၢႆး၊ တၢၵ်ႇ၊ ရႃႊၼွင်ႊ၊ ၵဵင်းမႆႇ၊ ၼၶွၼ်ႊသဝၼ်လႄႈ သူင်ႊၶလႃ ၸိူဝ်းၼႆႉ ။


ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵႂႃႇပၼ်ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၸွပ်ႇထတ်းသေဢမ်ႇၽၢၼ်ႇ ၸိုဝ်ႈ ပေႃႈလဵင်ႉ၊ မႄႈလဵင်ႉ၊ လုၵ်ႈလဵင်ႉ၊ တီႈႁဵတ်းၵၢၼ် ဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉတေလႆႈဢွၵ်ႇမိူင်းထႆး ပွၵ်ႈမိူဝ်းဝၢၼ်ႈၽႂ်မိူင်းမၼ်း။ ၵူၼ်းမိူင်းၶႅမ်ႊၿေႃႊတီႊယိူဝ်ႊ၊ လၢဝ်းၵေႃႈပွၵ်ႈမိူဝ်းၵူႈဝၼ်း မီးၵႂႃႇၵူၼ်း 5 – 6 ႁဵင်ယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။


Photo : Chiang Mai News  / Pra Cha Chat

တင်ႈတႄႇႁူဝ်လိူၼ်ဢေႃႊၵတ်ႊသ်ၼႆႉမႃး ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈတၢင်းမိူင်းၶႄႇ ၵူတ်ႇထတ်းတီႉၺွပ်းၵူၼ်းတၢင်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ၸိူဝ်းဢၼ်ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်တၢင်းမိူင်းၶႄႇ ထုင်ႉမၢဝ်း ထပ်းၵၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်းမႃး၊ မၢင်ၵေႃႉထိုင်တီႈလႆႈတူၵ်းၶွၵ်ႈၵေႃႈမီး။


တင်ႈတႄႇႁူဝ်ပီ 2017 ၼႆႉမႃး တေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈတၢင်းမိူင်းၶႄႇ ၵူတ်ႇထတ်းတီႉၺွပ်း ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ မိူင်းတႆး ၸိူဝ်းၶဝ်ႈၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်တၢင်းမိူင်းၶႄႇ ထုင်ႉႁူၺ်ႈလီ မိူင်းမၢဝ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း။ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၾၢႆႇသိုၵ်း၊ ၾၢႆႇပလိၵ်ႈ၊ ၾၢႆႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်၊ ၾၢႆႇၽွင်းငမ်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းဢိူင်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ ႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်သေၶဝ်ႈၵူတ်ႇထတ်း ၸွမ်းသုမ်ႉတီႈယူႇႁႅင်းၵၢၼ်၊ တီႈႁိူၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ႁပ်ႉဢဝ်ႁႅင်းၵၢၼ်မႃးႁဵတ်းၵၢၼ်ႁိူၼ်း၊ ၸွမ်းႁၢၼ်ႉဢႃးႁၢရ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁၢဝ်ႈႁႅင်း။ တင်ႈတႄႇႁူဝ်လိူၼ်ၼႆႉမႃး ယိုင်ႈၶႅၼ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း  ၶႂ်ႈဝႃႈလူင်းၵူတ်ႇထတ်းတီႉၺွပ်းၵူႈဝၼ်းၵူႈၶမ်ႈၶိုၼ်း ထပ်းၵၼ်မႃးၶိူဝ်းယႂ်းဢမ်ႇထၢတ်ႇ။ ၼႂ်းႁူဝ်လိူၼ်ၼႆႉၵူၺ်း တီႉၺွပ်းၵူၼ်းႁႅင်းၵၢၼ်မိူင်းမၢၼ်ႈ ၵႂႃႇၵုမ်းၶင်ဝႆႉ ၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇ၊ မၢင်ၵေႃႉၵေႃႈလႆႈထုၵ်ႇတူၵ်းၶွၵ်ႈဝႆႉယူႇ-ၼႆယဝ်ႉ။

ၵူၼ်းဢၼ်တေၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ ၼိုင်ႈၵေႃႉတေလႆႈယိပ်းဝႂ် ပပ်ႉ 3 ဢၼ်၊ ၼႂ်းသၢမ်ဢၼ်ၼႆႉ တေလႆႈမီးတဵမ်ထူၼ်ႈတင်းသၢမ်ဢၼ်။ ပေႃးဝႃႈဢမ်ႇမီးသေပိူင်ပိူင်၊ ဢမ်ႇလႆႈတေႃႇဢႃယုမၼ်းသေ ဢၼ်ဢၼ်ၸိုင် ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶႄႇၶဝ်တီႉၺွပ်းၵႂႃႇၶင်ၶွၵ်ႈ- ၸၢႆးၶမ်းၸၢႆး ၵူၼ်းၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်တၢင်းထုင်ႉမၢဝ်း လၢတ်ႈ။


မၼ်းၸၢႆးလၢတ်ႈဝႃႈ- "ၶဝ်ၵူတ်ႇထတ်းထပ်းၵၼ်မႃး ႁၢဝ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းႁႅင်းၵူႈဝၼ်းယဝ်ႉ။ ပေႃးဢမ်ႇမီးပပ်ႉသီၶဵဝ် ပပ်ႉယူႇသဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈတီႉ။ ပပ်ႉႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႆႉပဵၼ်သီၶဵဝ်၊ ပေႃးဝႃႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႆၵေႃႈ လႆႈဢႃယု 6 လိူၼ်၊ ပေႃးမူတ်း 6 လိူၼ်ယဝ်ႉ ၵႂႃႇတေႃႇဢႃယုမၼ်းထႅင်ႈတေလႆႈၼိုင်ႈပီ၊ ယူႇၵႂႃႇလႆႈၼႂ်းမိူင်းၶႄႇထႅင်ႈ ၶၢဝ်းတၢင်းၼိုင်ႈပီ။ ၵူၺ်းၵႃႈဢမ်ႇၸႂ်ႈပပ်ႉၼၼ်ႉဢၼ်လဵဝ်ၵူၺ်း ယင်းမီးထႅင်ႈပပ်ႉသီလႅင်ၼုမ်ႇ၊ ဢၼ်ၼႆႉသမ်ႉပဵၼ်ပပ်ႉဢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း လွင်ႈၵိၼ်လဝ်ႈမဝ်းယႃႈ၊  ထတ်းပၢႆးယူႇလီၸိူဝ်းၼႆႉ။ တေလႆႈမီးပပ်ႉသီလႅင်ၵမ်ႇထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈ၊ ဢၼ်ၼႆႉသမ်ႉပဵၼ်ပပ်ႉ ဢၼ်ၾၢႆႇတၢင်းၸဝ်ႈၼႃႈတီႈမၢၼ်ႈႁဵတ်းပၼ် ဢၼ်ယူႇလႆႈ 7 ဝၼ်းၼႂ်းမိူင်းၶႄႇ။ တေလႆႈမီးတင်းသၢမ်ပပ်ႉၼႆႉ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ပေႃးမီးပပ်ႉသီလႅင်ၵမ်ႇ ဢၼ်လဵဝ်ၵူၺ်းၵေႃႈ ၾၢႆႇတၢင်းၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶႄႇၶဝ် ဢမ်ႇႁပ်ႉယဝ်ႉ၊ တေလႆႈမီးတင်းသၢမ်ပပ်ႉ ၸင်ႇတေယူႇလႆႈ။ ပေႃးဝႃႈႁၼ်ပပ်ႉသီလႅင်ၵမ်ႇပပ်ႉလဵဝ်ၵူၺ်းၼႆ ပေႃးယူႇၾၢႆႇတၢင်းမိူင်းၶႄႇ ပူၼ်ႉလိူဝ်ၵႂႃႇဝၼ်းၼိုင်ႈၵေႃႈတီႉၺွပ်း"-ဝႃႈၼႆ။


"တႆးၵေႃႉၶႃႈႁဝ်းၵေႃႉၼိုင်ႈ ယၢမ်ႈၺႃးတီႉၺွပ်းၵႂႃႇ။ မၼ်းဢမ်ႇမီးပပ်ႉသေဢၼ်ဢၼ်လႄႈ ပိူၼ်ႈတီႉၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်တီႈႁူင်းၸၢၵ်ႈႁူၾင်း တႃႇၶၢဝ်းတၢင်းႁူၵ်းလိူၼ်။ ပေႃးယဝ်ႉမႃးသူင်ႇတီႈလႅၼ်လိၼ်။ ပေႃးဝႃႈၵူတ်ႇထတ်းၺႃးၵူၼ်းၵိၼ်ယႃႈသမ်ႉ တီႉၺွပ်းၶင်ၶွၵ်ႈသွင်ပီ၊ ပေႃးဝႃႈတဵမ်သွင်ပီယဝ်ႉ ဢဝ်မႃးထွၵ်ႇတီႈလႅၼ်လိၼ်တီႈၽၵ်းတူမိူင်း"- ဝႃႈၼႆ။


ၸၢႆးဢၢႆႈၵမ်ႇ ၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ- "ၵူၼ်းယိပ်းပပ်ႉသီလႅင်ၵမ်ႇ ဢၼ်ၸႂ်ႉၸဵတ်းဝၼ်းၼၼ်ႉ ပေႃးဝႃႈႁဵတ်းပပ်ႉ သီလႅင်ၵမ်ႇၼၼ်ႉသေ ၶၢမ်ႈၶဝ်ႈၵႂႃႇတၢင်းမိူင်းမၢဝ်း ပေႃးၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶႄႇတူၺ်းဢမ်ႇႁၢင်ႈလီတႃ၊ ၼႃႈတႃမိူၼ်ႁၢင်ႈပဵၼ်ၶီႈယႃႈၶီႈလဝ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ ၶဝ်ၵေႃႈဢမ်ႇထၢမ်သင်ယဝ်ႉ၊ ႁွင်ႉၶိုၼ်ႈၵႃးၵမ်းလဵဝ်၊ ပပ်ႉၶဵဝ်ပပ်ႉလႅင် (သီလႅင်ၼုမ်ႇ)ၵေႃႈဢမ်ႇႁဵတ်းပၼ်ယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈႁၢင်ႈၾၢင်ၵေႃႈတူၺ်းလီ သမ်ႉပဵၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇၼႆတႄႉၵေႃႈ ၵူတ်ႇထတ်းထဵတ်ႈထၢမ်သေ တေၵႂႃႇဢႅဝ်ႇႁႃႉ တေၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႃႉ ၸိူဝ်းၼႆႉႁႃႉ ယင်းပၼ်ဢၼုၺၢတ်ႈၵႂႃႇယူႇ။ ပေႃးဝႃႈတေၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်တႄႉ ပပ်ႉသီၶဵဝ်ၼႆႉသမ်ႉ ႁဵတ်းယၢပ်ႇဢိတ်းၼိုင်ႈ၊ တေလႆႈၵႂႃႇဢဝ်လိၵ်ႉၵမ်ႉထႅမ်ၾၢႆႇတၢင်းမိူင်းၶႄႇမႃး မိူၼ်ၼင်ႇလိၵ်ႈၵမ်ႉထႅမ် ၽူႈၵွၼ်းဝၢၼ်ႈဢိူင်ႇၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ လိၵ်ႈၵမ်ႉၸဝ်ႈႁိူၼ်း ၸဝ်ႈၶွင်ၼႃႈၵၢၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ဝႂ်ဢၼုၺၢတ်ႈ ႁဵတ်းၼႃႈၵၢၼ်ပေႃႈလဵင်ႉမႄႈလဵင်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉတေလႆႈၵႂႃႇဢဝ်မႃးႁႂ်ႈတဵမ်ထူၼ်ႈသေ ၶဝ်ၸင်ႇၵွႆႈတေႁဵတ်းပၼ်၊ ပေႃးဝႃႈလုတ်ႈႁၢမ်းသေၸိူဝ်ႉသေပိူင်ၵေႃႈ ၶဝ်ဢမ်ႇႁဵတ်းပၼ်ယဝ်ႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ပေႃးဝႃႈၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၶဝ်ၵူတ်ႇထတ်းၺႃး ၵူၼ်းမီးတၢင်းပဵၼ်ပွတ်ႇ ထီႊၿီႊ ၸိူဝ်ႉမႅင်း B,C ၸိူဝ်းၼႆႉ တီႉၺွပ်းၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး တီႉၺွပ်းပႃးၸဝ်ႈၶွင်ၶွမ်ႊပၼီႊ ပေႃႈလဵင်ႉမႄႈလဵင်ႉသေ ပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇပႃး-ဝႃႈၼႆ။


ဢၼ်ၵႂႃႇႁဵတ်းပပ်ႉၼႆႉ ပေႃးႁဵတ်းပပ်ႉသီလႅင်ၵမ်ႇ ၾၢႆႇတၢင်းမိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ပေႃးပဵၼ်ၵူၼ်းမူႇၸေႈ သမ်ႉႁဵတ်းတီႈ မူႇၸေႊ သဵင်ႈငိုၼ်းၼိုင်ႈၵေႃႉ 2,500 ၵျၢတ်ႉ။ ပေႃးလုၵ်ႉၼမ်ႉၶမ်းမႃးႁဵတ်းတီႈမူႇၸေႈ တေသဵင်ႈငိုၼ်း 5,000- 6,000 ၵျၢတ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈၵူၼ်းၼမ်ႉၶမ်း ႁဵတ်းၶိုၼ်းတီႈၼမ်ႉၶမ်း သဵင်ႈငိုၼ်း 3,500 ၵျၢတ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈႁဵတ်း ပပ်ႉသီလႅင်ၵမ်ႇ တၢင်းမိူင်းမၢၼ်ႈယဝ်ႉ ၶဝ်ႈၵႂႃႇတၢင်းမိူင်းၶႄႇထုင်ႉမၢဝ်းသေ ၵႂႃႇႁဵတ်းပပ်ႉသီၶဵဝ်သီလႅင် (ၼုမ်ႇ) ၸိူဝ်းၼႆႉထႅင်ႈၵေႃႈ လႆႈၸၢႆႇငိုၼ်းၶႄႇထႅင်ႈမွၵ်ႈ 350 ယႂၼ်၊ မိူၼ်ၼင်ႇၵႃႈပိၼ်ႇၽႃႇသႃႇ လုၵ်ႉဢဝ်တီႈမၢၼ်ႈသေ ပိၼ်ႇၽႃႇသႃႇၵႂႃႇၸူးၶႄႇ ဢၼ်လူဝ်ႇတႅမ်ႈၼႂ်းပပ်ႉၼၼ်ႉလႄႈသင်၊ ဢၼ်တွၵ်ႇၸုမ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈပၼ် 270 ယႂၼ်၊ ၵႃႈၸေႈ 8 ယႂၼ်၊ ၸိူဝ်းၼႆႉတင်းမူတ်းတေသဵင်ႈမွၵ်ႈ 350 ယႂၼ်-ၼႆယဝ်ႉ။
(ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢ ၼ်မိူင်း)

တႆးဝဵင်းသီႇပေႃႉ ဢႃယု 33 ပီ ၵေႃႉၼိုင်ႈၵႂႃႇ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းၸိုင်ႈထႆး ၺႃးၾႆးၾႃႉသျွတ်ႉတၢတ်ႈ လႆႈတတ်းပႅတ်ႈ မိုဝ်းတင်းသွင်ၶွၼ်ယဝ်ႉ ၾၢႆႇႁူင်းယႃဝႃႈ တေလႆႈတတ်းပႅတ်ႈ ၶႃၶွၼ်သၢႆႉမၼ်းၸၢႆးထႅင်ႈ ဝႃႈၼႆ။


ဝၼ်းတီႈ 25/08/2017 ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ မေႃယႃ တီႈႁူင်းယႃသူၼ်ၻွၵ်ႇ ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ လၢတ်ႈဝႃႈ ၸၢႆးလႃႉထုၼ်း တေလႆႈတတ်းပႅတ်ႈထႅင်ႈၶႃၶွၼ်သၢႆႉမၼ်းၸၢႆး ထႅင်ႈၶွၼ်ၼိုင်ႈ ယွၼ်ႉဝႃႈ မီးငဝ်းလၢႆးၼိူဝ်ႉတီႈၶႃမၼ်းၸၢႆး တေလၢမ်း ၼဝ်ႈထႅင်ႈ ဝႃႈၼႆ။


ၸၢႆးဢွင်ႇၺုၼ်ႉ ၵေႃႉပဵၼ်ၼွင်ႉၸၢႆး ၸၢႆးလႃႉထုၼ်း လၢတ်ႈတီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ “ မိူဝ်ႈၼႆႉ မေႃယႃၶဝ် တေႁွင်ႉၶဝ်ႈႁွင်ႈၽႃႇတတ်းၶႃႈယဝ်ႉ။ မေႃယႃၶဝ်ဝႃႈ တေလႆႈတတ်းပႅတ်ႈ ထႅင်ႈၶွၼ်ၼိုင်ႈ တၢင်းၾၢႆႇသၢႆႉ တႄႇဢဝ် ႁူဝ်ၶဝ်ႇ လူင်းတႂ်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ မိူဝ်ႈဝူင်ႈပူၼ်ႉၼၼ်ႉ မေႃယႃၶဝ် ၸႂ်ႉၶႃႈႁဝ်းၵႂႃႇတမ်းဝၢင်းဝႆႉ ငိုၼ်း 4 မိုၼ်ႇဝၢတ်ႇ။ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈငိုၼ်းၼႆႉ ၶႃႈႁဝ်းၶဝ် မီးတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇတႄႉတႄႉ တေႃႈလဵဝ် ငိုၼ်းမီးၼႂ်းမိုဝ်းၶႃႈႁဝ်း 5 ၽၼ်း ၵူၺ်း။ ငိုၼ်း 5 ၽၼ်းဝၢတ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ငိုၼ်းဢၼ်ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း ၸွႆႈၵမ်ႉထႅမ် ပၼ်မႃးၶႃႈဢေႃႈ။ ၶႃႈႁဝ်းဝူၼ်ႉဝႃႈ တေယွၼ်းတမ်းဝႆႉငိုၼ်း 3 ႁဵင်ဝၢတ်ႇတူၺ်းၵွၼ်ႇ ၸွင်ႇတေလႆႈတႄႉဢမ်ႇႁူႉ။ ငိုၼ်း 4 မိုၼ်ႇၼႆ ၶႃႈတေၵႂႃႇဢဝ်တီႈလႂ်မႃးလႆႈၵမ်းလဵဝ်ၶႃႈ။ ၼႂ်းလိူၼ်ၼႆႉ ၶႃႈႁဝ်းတိုၵ်ႉလႆႈႁဵတ်းၵၢၼ် မီး 8 ဝၼ်း ၵူၺ်း ။ ပီႈလူဝ်း ၶႃႈၵေႃႈ တွင်ႉယႂ်ႇဝႆႉ” ဝႃႈၼႆ။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး ဝၼ်းတီႈ 10/08/2017 ၼၼ်ႉ မေႃယႃၶဝ် လႆႈတတ်းပႅတ်ႈမိုဝ်း တင်းသွင်ၶွၼ် တီႈႁူင်းယႃသူၼ်ၻွၵ်ႇ။ မိူဝ်ႈၼႆႉၵေႃႈ မေႃယႃၶဝ် တေတတ်းပႅတ်ႈထႅင်ႈ ၶႃၶွၼ်သၢႆႉ တႄႇ ဢဝ် ႁူဝ်ၶဝ်ႇလူင်းတႂ်ႈ ဝႃႈၼႆ။


မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး ဝၼ်းတီႈ 20/07/2017 ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈၼၼ်ႉ ၸၢႆးလႃႉထုၼ်း ၵႂႃႇယဵပ်ႇ/ယိပ်းၺႃးသၢႆၾႆးၾႃႉ တီႈၶႅမ်ႊ (ႁွင်ႈထႅဝ်လိုဝ်ႈသဝ်းၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်) တီႈဝဵင်းဢယုတ်ႉထယႃး။ လႆႈၶဝ်ႈယူတ်းယႃတူဝ် တီႈႁူင်းယႃ ဢႃယုတ်ႉထယႃး ၶၢဝ်းတၢင်း 20 ဝၼ်းပၢႆ၊ တီႈၼၼ်ႈ ဢမ်ႇမီးပီႈၼွင်ႉလႄႈ ၵေႃႉပဵၼ် ၼွင်ႉၸၢႆး ၸၢႆးလႃႉထုၼ်း ၸင်ႇဢဝ်တူဝ် ၸၢႆးလႃႉထုၼ်း မႃးသိုပ်ႇယူတ်းယႃတူဝ်တီႈ ႁူင်းယႃ သူၼ်ၻွၵ်ႇ ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး ဝႃႈၼႆ။


ၸၢႆးဢွင်ႇၺုၼ်ႉ သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ ၶႃႈႁဝ်း ယွၼ်းတၢင်းၸွႆႈထႅမ် တီႈပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း ၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ်ၸေႇတၼႃႇထႅင်ႈ ယႂ်ႇယႂ်ႇၼမ်ၼမ်ၶႃႈ ႁူမ်ႈၸွႆႈႁဝ်းၶႃႈ ပီႈၼွင်ႉၽွင်ႈ တေႃႈလဵဝ် ၶႃႈႁဝ်း လႆႈႁပ်ႉလုမ်းလႃးပႃးထႅင်ႈ ၵေႃႉပဵၼ်ပီႈလူဝ်း မေးပီႈဢၢႆႈၶႃႈႁဝ်းၼႆႉ ယွၼ်ႉဝႃႈ ပီႈလူဝ်းၶႃႈႁဝ်းၵေႃႈ ပႃးတွင်ႉဝႆႉ 3-4 လိူၼ်ယဝ်ႉ ပႆႇၸၢင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်။ ထႅင်ႈၾၢႆႇ ၼိုင်ႈၵေႃႈ ပီႈဢၢႆႈၶႃႈႁဝ်း သမ်ႉပဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆထႅင်ႈ ဝတ်းဝႂ်ပီႈလူဝ်းႁဝ်း ဢၼ်တၢင်ႇယွၼ်းတီႈဢယုတ်ႉထယႃး ၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၵႂႃႇႁဵတ်းယဝ်ႉလႄႈ ယၢမ်းလဵဝ် ပီႈလူဝ်းၶႃႈၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးဝတ်းဝႂ်သင်ယဝ်ႉ” ဝႃႈၼႆ။


တေႃႈလဵဝ် ၸၢႆးလႃႉထုၼ်းၼႆႉ ယူတ်းယႃတူဝ်ဝႆႉတီႈ ႁူင်းယႃသူၼ်ၻွၵ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး။ သင်ဝႃႈ ပီႈၼွင်ႉၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ် ၸေႇတၼႃႇၶဝ် ၶႂ်ႈၵမ်ႉထႅမ်ငိုၼ်းတွင်းလႄႈသင်၊ ၶွင်ၵိၼ်ယမ်ႉလႄႈသင်၊ ၵႂႃႇသူႇၸႂ်း ဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈလႄႈသင်၊ ၵပ်းသိုပ်ႇလႆႈတီႈမၢႆၾူၼ်း ၸၢႆးဢွင်ႇၺုၼ်ႉ 094-735-1314 သေၵမ်း ဝႃႈၼႆ။


ၸၢႆးလႃႉထုၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆးလုင်းၸိင်ႇတႃႇ ပႃႈၺုၼ်ႉ ယူႇဝၢၼ်ႈပၢင်ၶႄႇ ဢိူင်ႇသူပ်းတုင် ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။ မီးပီႈၼွင်ႉ 4 ၵေႃႉ၊ မၼ်းၸၢႆးပဵၼ်ၵေႃႉတီႈ 2  ။

ႁႅင်းၵၢၼ်တႆး ၼၢင်းလထေး ဢၼ်ၶဝ်ႈမႃးႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး  ဢၼ်ပဵၼ်ပေႃႈလဵင်ႉ/မႄႈလဵင်ႉ(ၼၢႆးၸၢင်ႈ)မၼ်းၼၢင်း လႆႈတူၺ်းလွမ်လဵင်ႉလူလုၵ်ႈမၼ်းၼၢင်းဝႆႉ 3 ၵေႃႉၼၼ်ႉ မၼ်းၼၢင်းယွၼ်းၶိုၼ်းလုၵ်ႈ ဝႃႈတေဢဝ်မိူဝ်းလဵင်ႉ၊ ၵေႃႉပဵၼ် ပေႃႈလဵင်ႉ(ၼၢႆးၸၢင်ႈ) ၵေႃႈသမ်ႉဢမ်ႇၶႂ်ႈၶိုၼ်းပၼ် ၵွပ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇပဵၼ်ၽွင်းတိုၵ်ႉလီႁၵ်ႉလႄႈ  ၶႂ်ႈသိုပ်ႇၵဵပ်းလဵင်ႉလူလွမ်ၵႂႃႇ   ဝႃႈၵူဝ်မၼ်းၼၢင်း ၵေႃႉပဵၼ်မႄႈ ဢမ်ႇလဵင်ႉလူတူၺ်းလွမ်ၵုမ်ႇထူၼ်ႈပဵင်းၸႂ်လႆႈ ဢိၵ်ႇတင်း ပိူဝ်ႈတႃႇၵၢၼ်ႁဵၼ်းလႄႈတိုဝ်ႉတၢင်း လုၵ်ႈဢွၼ်ႇမိူဝ်းၼႃႈ။


ဝၼ်းတီႈ 19/08/2017 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 11 မူင်း ၼၢင်းလထေး (မႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ) တင်း ဢဵၵ်ႇၵၽူတ်း မေႃၽဵတ်း (ပေႃႈလဵင်ႉ) လႆႈဢုပ်ႇထဵင်မေႃးၵၼ် လွင်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ တၢင်ႇၾၢႆႇတၢင်ၶႂ်ႈဢဝ်လဵင်ႉလႄႈထိုင်ပေႃးလႆႈၶိုၼ်ႈႁူင်းပလိၵ်ႈၸႄႈဝဵင်းမႄႈရိမ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇ မႃးလၢႆပွၵ်ႈလၢႆၵမ်းယဝ်ႉ။ လိုၼ်းသုတ်းလႆႈၸႂ်တူၵ်းလူင်းၵၼ်ဝႃႈတေမွပ်ႈပၼ်ၶိုၼ်းၵေႃႉပဵၼ်မႄႈၼႆသေ လႆႈၽတ်းၼတ်ႉၵၼ် တေဢဝ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၶိုၼ်းမွပ်ႈပၼ်ၶိုၼ်းၼၢင်းလထေးၵေႃႉပဵၼ်မႄႈ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 19 ။ မီး ဢႆႊယႃႊၵၢၼ် (ၾၢႆႇတတ်းသိၼ်လုမ်းတြႃး) ၾၢႆႇလူလွမ်ပႂ်ႉပႃးသုၼ်ႇလႆႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇလႄႈပလိၵ်ႈ ႁူမ်ႈတင်း ၽူႈၸွႆႈၾၢႆႇၼၢင်းလထေး ၼၢင်းသႅင်ၶမ်းၼူၼ်း ၼၢင်းယုၽိၼ်း လႄႈၾၢႆႇပေႃႈလဵင်ႉမႄႈလဵင်ႉလႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းသေ မွပ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ 2 ၵေႃႉ  ပၼ်ၶိုၼ်းၵေႃႉပဵၼ် မႄႈၼၢင်းလထေး။ ထႅင်ႈၵေႃႉပီႈလႄႈၵေႃႉၼွင်ႉသုတ်း 2 ၵေႃႉ ၸၢႆးမိူင်း ဢႃယု 8 ၶူပ်ႇၸၢႆးၽိမ်း ဢႃယု 4 ၶူပ်ႇ ပၼ်ၼႂ်းမိုဝ်းၵေႃႉပဵၼ်မႄႈ တီႈႁူင်းပလိၵ်ႈ ၸႄႈဝဵင်းမႄႈရိမ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး တေႃႇၼႃႈၵူႈၾၢႆႇၾၢႆႇ။ ဢွၼ်ၼႃႈၼၼ်ႉတႄႉလႆႈမွပ်ႈလုၵ်ႈယိင်းၵေႃႉၵၢင်ၼၼ်ႉပၼ် ၼၢင်းလထေးၵႂႃႇယဝ်ႉ။

ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ႁူင်းပလိၵ်ႈၸႄႈဝဵင်းမႄႈရိမ်း လၢတ်ႈဝႃႈ “တင်းသွင်ၾၢႆႇၼႆႉ ႁၵ်ႉလုၵ်ႈၼင်ႇၵၼ်ယဝ်ႉ ၾၢႆႇဢဵၵ်ႇၵၽူတ်း မေႃၽဵတ်းၵေႃႈ ယိူင်းဢၢၼ်းႁႂ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ လႆႈမီးဢၼႃးၶူတ်း(ဢၼႃႇၵၢတ်ႈ) လႆႈႁဵၼ်းသုင် ပဵၼ်ၵူၼ်း မီးတၢင်းႁူႉတၢင်းႁၼ်ယႂ်ႇၵႂၢင်ႈလႄႈဢၢၼ်းသူင်ႇႁဵၼ်းထိုင်ၸၼ်ႉသုင်၊ ၾၢႆႇၼိုင်ႈ ၵေႃႉပဵၼ်မႄႈၵေႃႈ ၵွပ်ႈပဵၼ်လုၵ်ႈၼႂ်းတွင်ႉ ၼႂ်းသႆႈလႄႈၶႂ်ႈဢဝ်မိူဝ်းလဵင်ႉလူၶိုၼ်းၼႂ်းမိူင်းတႆး။ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉတင်းသွင်ၾၢႆႇ တူၵ်းလူင်းလႆႈၸႂ်ၵၼ်လီငၢမ်းယဝ်ႉ ၵေႃႉပဵၼ် ဢဵၵ်ႇၵၽူတ်း မေႃၽဵတ်း(ပေႃႈလဵင်ႉ)ၵေႃႈ ယွမ်းဢဝ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ 2 ၵေႃႉ မွပ်ႈယိုၼ်ႈပၼ်ၶိုၼ်း ၼႂ်းမိုဝ်းၵေႃႉပဵၼ်မႄႈတႄႉ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ” - ဝႃႈၼႆ။


ဢဵၵ်ႇၵၽူတ်း မေႃၽဵတ်း ၵေႃႉပဵၼ်ပေႃႈလဵင်ႉ ဢၼ်လဵင်ႉလူတူၺ်းလွမ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ 3  ၵေႃႉပီႈၼွင်ႉမႃးၼၼ်ႉ  လၢတ်ႈဝႃႈ “ ၶႃႈ ႁဝ်းတင်ႈၸႂ်ဝႆႉ သင်ဝႃႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼႆႉ လႆႈယူႇၸွမ်းၶႃႈႁဝ်းၸိုင် ဝၼ်းမိူဝ်းၼႃႈၼႆႉ ႁႂ်ႈၶဝ်လႆႈႁဵၼ်းလိၵ်ႈသုင် မီးတၢင်းႁူႉယႂ်ႇ ပဵၼ်ၵူၼ်းၵတ်ႉၶႅၼ်ႇ ၶႂ်ႈႁဵၼ်းလိၵ်ႈထႆးႁႃႉ၊ ဢင်းၵိတ်းႁႃႉ၊ တႆးႁႃႉ ၵမ်ႈၸႂ်ၶဝ်လူၺ်ႈတၢင်းၶတ်းၸႂ်ၶဝ်။ ပေႃးဝၼ်းၼိုင်ႈမႃး ၶဝ်တေပဵၼ်ႁႅင်းတႃႇမိူင်းတႆး ဝၼ်းမိူဝ်းၼႃႈ။ မိူဝ်ႈလဵဝ် ၵူၼ်းဢႃယုယႂ်ႇယဝ်ႉၼႆႉ ၶဝ်ၵုမ်ႇမိုင်ႉႁဵတ်းႁႃၵိၼ်ၵၼ်ၵူႈၵေႃႉလႄႈ ၶဝ်တေလိုမ်းပႅတ်ႈၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈမိူင်းတႆးယဝ်ႉ။ ပေႃးဝၼ်းၼိုင်ႈမႃး သင်ႁဝ်းၾိုၵ်းပၼ် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇလႆႈႁဵၼ်းႁူႉမီးၼမ်ႉၵတ်ႉၸိုင် ၶဝ်တေၶဝ်ႈၸႂ် ၶိုၼ်းမိူဝ်းပူၵ်းပွင် ဢွင်ႈတီႈၵိူတ်ႇၾင်ႁူၵ်ႉၾင်ႁႄႇၶဝ်” ဝႃႈၼႆ။


ၼၢင်းလထေး ၵေႃႉပဵၼ်မႄႈၵိူတ်ႇ လၢတ်ႈဝႃႈ “ဢမ်ႇၶႂ်ႈယူႇယဝ်ႉ တီႈမိူင်းထႆးၼႆႉ ၶႃႈတေဢွၼ်ဢဝ်လုၵ်ႈၶႃႈပွၵ်ႈမိူဝ်းယဝ်ႉ ဢမ်ႇႁတ်းမႃးထႅင်ႈယဝ်ႉမိူင်းထႆးၼႆႉ ၵူဝ်ပိူၼ်ႈဢဝ်လုၵ်ႈၶႃႈထႅင်ႈ။ ႁဝ်းဢမ်ႇၶႂ်ႈပၼ်လုၵ်ႈၵေႃႈ ၶဝ်သမ်ႉၶႂ်ႈဢဝ်တိၵ်းတိၵ်း၊ ဢဝ်လၢႆးၼိုင်ႈယဝ်ႉလၢႆးၼိုင်ႈမႃးလွၵ်ႇငိုတ်ႈၶႃႈ ၶဝ်ဢမ်ႇၶႂ်ႈပၼ်လုၵ်ႈၶႃႈၶိုၼ်း၊ ၶႂ်ႈဢဝ်ႁဵတ်းပဵၼ်လုၵ်ႈၵဵပ်းၶဝ်။ ၶႃႈႁဝ်းယွၼ်းဢဝ် ပွၵ်ႈမိူဝ်းႁိူၼ်းတီႈမိူင်းတႆးမိူဝ်ႈလႂ်ၵေႃႈၶဝ်ဢမ်ႇပၼ် ပၢႆလၢတ်ႈဝႃႈ မႂ်းၶႂ်ႈမိူဝ်းၵေႃႈမိူဝ်းႁင်းၵွႆးမႂ်းလူး လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼႆႉဢမ်ႇပၼ် ဢဝ်မိူဝ်းၸွမ်း - ဝႃႈၼႆယူႇၶိူဝ်းၶိူဝ်းလႄႈၸင်ႇပဵၼ်လိူင်ႈၶိုၼ်ႈမႃးၸိူင်ႉၼႆ ၶႃႈလႅၼ်ႈၵႂႃႇၸႅင်ႈပလိၵ်ႈပေႃးၶႂ်ႈၸေးၵူႈႁူင်းပလိၵ်ႈ ယဝ်ႉ တီႈလႂ်ၵေႃႈပိူၼ်ႈဢမ်ႇပေႃးဝႆႉၼၵ်းၼႃ လိုၼ်းသုတ်းၵေႃႈလႅၼ်ႈႁႃၶိုၼ်းပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း ၸိူင်ႉၼင်ႇၼၢင်းသႅင်ၶမ်းၼူၼ်းၶဝ် ၼၢင်းယုၽိၼ်းၶဝ် လႄႈလၢႆလၢႆၵေႃႉၶဝ်ႈမႃးၸွႆႈထႅမ်ၶဝ်ႈလၢတ်ႈၶဝ်ႈထဵင်ပၼ်ၼႆႉၶႃႈယဝ်ႉ- ဝႃႈၼႆ။


ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ တင်းသွင်ၾၢႆႇဢုပ်ႇဢူဝ်းလႆႈၸႂ်တူၵ်းလူင်းၵၼ် တီႈႁူင်းပလိၵ်ႈၸႄႈဝဵင်းမႄႈရိမ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇ ယဝ်ႉတူဝ်ႈ လီငၢမ်းယဝ်ႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇထႅင်ႈသွင်ၵေႃႉၼႆႉၵေႃႈ ၼၢင်းလထေး လႆႈဢဝ်မိူဝ်းလဵင်ႉလူယူႇၸွမ်းမၼ်းၼၢင်း ၼင်ႇပုၼ်ႈၽွၼ်း မႄႈမီးၼၼ်ႉ။


ၼၢင်းလထေးၼႆႉ ဢႃယု ၸမ်မွၵ်ႈ 40 ပီ ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼွင်ၵႂၢင် ဢိူင်ႇပုင်ႇဝူဝ်း ၸႄႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။ မီးလုၵ်ႈ 3 ၵေႃႉ ၵေႃႉယႂ်ႇသုတ်း ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉ ၸၢႆးမိူင်း ဢႃယု 8 ၶူပ်ႇ၊ ၵေႃႉၵၢင်သမ်ႉၼၢင်းၽူၺ်း ဢႃယု 7 ၶူပ်ႇလႄႈ ၵေႃႉလိုၼ်းသုတ်း ၸၢႆးၽိမ်း ဢႃယု 4 ၶူပ်ႇ။ မိူဝ်ႈလဵဝ် လုၵ်ႈၵေႃႉၵၢင်တႄႉ လႆႈသူင်ႇပၼ်မိူဝ်းၵႂႃႇတီႈတၢင်းႁိူၼ်းတၢင်းမိူင်းတႆးဢွၼ်ၼႃႈၼႆႉယဝ်ႉ။ ၵိုတ်းထႅင်ႈၵေႃႉယႂ်ႇတင်းၵေႃႉလဵၵ်ႉသုတ်းတႄႉ ၼၢင်းလထေး တိုၵ်ႉမႃးလႆႈႁပ်ႉဢဝ်ဝၼ်းတီႈ 19 ၼႆႉ။


ၼၢင်းလထေးၼႆႉ ၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်းထႆး ၶၢဝ်းတၢင်းၸမ် 5 ပီယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် တီႈႁူင်း သၵ်ႉ/တၢတ်ႈ သိူဝ်ႈၽႃႈ ၼႂ်းႁူင်းငၢၼ်းတီႈမႄႈရိမ်း ၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းမႆႇသေ ထုၵ်ႇ ဢဵၵ်ႇၵၽူတ်း မေႃၽဵတ်း ၵေႃႉပဵၼ်ပေႃႈလဵင်ႉ/ မႄႈလဵင်ႉ (ၼၢႆးၸၢင်ႈ) ၼႆႉ ၸွႆႈလွမ်လူတူၺ်းလဵင်ႉပၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼၢင်းလထေး။


ဝၢႆးၼႆႉၵေႃႉပဵၼ်မႄႈ ၼၢင်းလထေး ယွၼ်းဢဝ်လုၵ်ႈၶိုၼ်းၵေႃႈ ပေႃႈလဵင်ႉ(ၼၢႆးၸၢင်ႈ) ဢမ်ႇၶႂ်ႈပၼ်။ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ 3 ၵေႃႉၼႆႉ ၵေႃႉယႂ်ႇသုတ်းတင်း ၵေႃႉၵၢင်တႄႉ ၵိူတ်ႇမိူင်းတႆး ပဵၼ်ပေႃႈဢၼ်ယူႇၼႂ်းမိူင်းတႆး ၼႃႈႁိူၼ်းလူႉၽၢတ်ႇၵၼ်သေ လုၵ်ႈၵေႃႉလဵၵ်း သုတ်းသမ်ႉ ၵိူတ်ႇၼႂ်းမိူင်းထႆး ပဵၼ်ထႅင်ႈပေႃႈၼိုင်ႈ။ “ၼႆႉၵေႃႈၽၢတ်ႇၵၼ်ယဝ်ႉ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵေႃႉပဵၼ်ၽူဝ် ဢမ်ႇႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်း လူလွမ်တူၺ်းၸွႆႈသင် ဢွၼ်ၼႃႈၼႆႉၵေႃႈၶႃႈလဵင်ႉလူမႃးႁင်းၵွႆးၵူၺ်း” ၼၢင်းလထေး လၢတ်ႈၼႄၵႂႃႇၼင်ႇၼႆ။

ႁႅင်းၵၢၼ်တႆး ၸိူဝ်းၶဝ်ႈမႃးႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်းထႆး ႁူမ်ႈၵၼ် 85 ၵေႃႉ ဢွၼ်ၵၼ်ပွၵ်ႈၶိုၼ်းမိူင်းတႆး၊ မိူဝ်းယူႇၶိုၼ်း ဝၢၼ်ႈၵဝ်ႇၽႂ်မၼ်း ၼႂ်းမိူင်းတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ၊ ပွတ်းဢွၵ်ႇ၊ ပွတ်းၸၢၼ်း။


ဝၼ်းတီႈ 20/08/2017 ၵၢင်ၶမ်ႈၶွၼ်ႇၵၼ်တီႈဝတ်ႉမႂ်ႇသေ ဢွၵ်ႇယၢၼ်မိူင်းၵွၵ်ႇ ဝၼ်းတီႈ 21/08/2017 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉ 5 မူင်း ၵေႃပွင်ၵၢၼ် ၽွမ်ႉႁူမ်ႈပီႈ ၼွင်ႉတႆး မိူင်းၵွၵ်ႇ၊ တူဝ်တႅၼ်းပႃႇတီႇတႆး 2 ပႃႇတီႇ လႄႈ တပ်ႉသိုၵ်း 2 တပ်ႉသိုၵ်း ႁူမ်ႈၵၼ်ၸွမ်းသူင်ႇ/ႁပ်ႉတွၼ်ႈ ႁႅင်းၵၢၼ်တႆး တီႈလႅၼ်လိၼ် ထႆး-တႆး ၸႄႈဝဵင်းမႄႈသၢႆ သေ ပွၵ်ႈၸူးဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း။

ၼၢင်းထူၺ်းဢိင်ႇ ၽူႈၵပ်းသၢၼ်တိတ်းတေႃႇ/ ႁပ်ႉသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆ ၸုမ်းၵေႃပွင်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ပီႈၼွင်ႉတႆး  မိူင်းၵွၵ်ႇ လၢတ်ႈဝႃႈ “ ယူႇတီႈႁဝ်းၶႃႈ လႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းသေ သူင်ႇပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ်တႆးႁဝ်းပွၵ်ႈမိူဝ်းၼႆႉ မီး 2 ပွၵ်ႈယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၵမ်း ဢွၼ်တၢင်းၼႆႉ လႆႈသူင်ႇပွၵ်ႈမိူဝ်း 33 ၵေႃႉ။ ပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉသမ်ႉ မီး 85 ၵေႃႉ။ ဢၼ်ပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ်တႆးႁဝ်း ပွၵ်ႈၼႆႉ မၢင်ၵေႃႉ ဢမ်ႇမီးဝတ်းဝႂ်သင်၊ မၢင်ၵေႃႉ ဝတ်းမူတ်းဢႃယု၊ မၢင်ၵေႃႉ ဢမ်ႇမီး ပေႃႈလဵင်ႉ/မႄႈလဵင်ႉ (ၼၢႆး ၸၢင်ႈ)။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ မၢင်ၵေႃႉ ၶဝ်ႈမႃးႁဵတ်းၵၢၼ် ၼႂ်းမိူင်းထႆးႁိုင် ယဝ်ႉသေ ၶႂ်ႈပွၵ်ႈမိူဝ်း ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႃ ၵိၼ်တၢင်း မိူင်းတႆး လႄႈၸင်ႇ ပွတ်းမိူင်းႁဝ်းၶိုၼ်း ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ” ဝႃႈၼႆ။


ပီႈၼွင်ႉႁႅင်းတႆး 85 ၵေႃႉ ဢၼ်ဢွၼ်ၵၼ်ပွၵ်ႈၶိုၼ်းၵမ်းၼႆႉ  ၵမ်းၼမ် ႁဵတ်းၵၢၼ် မိူင်းၵွၵ်ႇ၊ ၶျူၼ်းပူးရီးလႄႈ ရယွင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။


ၼၢင်းထူၺ်းဢိင်ႇ သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ ႁဝ်းၶႃႈ လႆႈၵပ်းသိုပ်ႇဝႆႉတီႈ ပႃႇတီႇတႆး 2 ပႃႇတီႇ၊ တပ်ႉသိုၵ်းတႆး 2 တပ်ႉသိုၵ်း ဢၼ်ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ် မီးတၢင်းၾၢႆႇ ၸႄႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းယဝ်ႉ။ သင်ဝႃႈ ပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ်တႆးႁဝ်း ၽႅဝ်ႁွတ်ႈ တင်း ၾင်ႇတႃႈၶီႈလဵၵ်းယဝ်ႉၸိုင် ပႃႇတီႇတႆး၊ တပ်ႉသိုၵ်းတႆး တေႁၢင်ႈႁႅၼ်းလူတ်ႉၵႃး သူင်ႇပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ်တႆးႁဝ်း ႁႂ်ႈ ႁွတ်ႈၽႅဝ်ၶိုၼ်းႁိူၼ်းၽႂ် ဝဵင်းမၼ်း ဝႃႈၼႆ။


မိူဝ်ႈ ဝၼ်းတီႈ 17/07/2017  ပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်း 1 ၼၼ်ႉ လႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်း သူင်ႇပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ်တႆး ပွၵ်ႈမိူဝ်းယဝ်ႉၵမ်းၼိုင်ႈ တႃႇၵူၼ်း 33 ၵေႃႉ၊ ၼၼ်ႉၵေႃႈ သူင်ႇပွၵ်ႈၶိုၼ်းတၢင်း ၸႄႈဝဵင်းမႄႈသၢႆ- တႃႈၶီႈလဵၵ်း ၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ ဝႃႈၼႆ။


ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၵေႃပွင်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈပီႈၼွင်ႉတႆး မိူင်းၵွၵ်ႇ ႁူမ်ႈတင်း ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်(SNLD) ၊ ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ (SNDP) ၊ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA လႄႈ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်း ၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA  လႆႈသၢၼ်မိုဝ်းၵၼ်သေ ၸွႆႈထႅမ်ႁႅင်းၵၢၼ်တႆး ၸိူဝ်းတူၵ်း တၢင်းယၢပ်ႇ ၼႂ်းမိူင်းထႆး ႁႂ်ႈပေႃး လႆႈပွၵ်ႈၶိုၼ်းမိူင်းတႆး- ဝႃႈၼႆ။


သင်ဝႃႈ ပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ်တႆး မီးတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ လွင်ႈတေပွၵ်ႈမိူဝ်းၶိုၼ်းႁိူၼ်းယေး ၽႂ်မၼ်းၸိုင် ၵပ်းသိုပ်ႇလႆႈတီႈ မၢႆၾူၼ်း 085-360-0495၊ 085-162-1097၊ 086-886-4359၊ 089-697-0016၊ 085-377-6769၊ 092-402-4333၊ 080-559-0325 လႄႈ 081-449-4260 ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။

လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းထႆး ၸွမ်သိုၵ်းလူင် ပရႃႊယုတ်ႊ ၸၼ်ႊဢူဝ်ႊၶျႃႊ မွၵ်ႇလၢတ်ႈတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၵူႈ ၾၢႆႇ ႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်ၸွႆႈၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ယႃႇမႆႈၸႂ်ၵူဝ်ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်းႁိမ် ၵၢၼ်ၵူၼ်းထႆး ၵၢၼ်မီးတင်းၼမ်ပေႃးၶႂ်ႈႁဵတ်း ဝႃႈၼႆ။


ဝၼ်းတီႈ 16/08/2017 သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Thairath ႁၢႆးငၢၼ်းဝႃႈ တီႈပၢင်ၵုမ် ႁၢင်ႈႁႅၼ်းၵၢၼ်ဝၢင်းၽႅၼ် လူင်းတိုၼ်း/ၸႂ်ႉၸၢႆႇငိုၼ်းတွင်း ပီ 2019 (2562)ၼၼ်ႉ ၸွမ်သိုၵ်းလူင်ပရႃႊယုတ်ႊ ၸၼ်ႊဢူဝ်ႊ ၶျႃႊ ၵေႃႉပဵၼ်ၸွမ်ၽွင်းလူင်မိူင်းထႆး  ပဵၼ်ၵဝ်ႉၵၼ်းၼႂ်းပၢင်ၵုမ်သေ ဢုပ်ႇဢူဝ်းတႃႇၵႄႈလိတ်ႈ ပၼ်ႁႃ ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း မိူၼ်ၼင်ႇလွင်ႈလွၵ်ႇငိုတ်ႈ၊ လွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈ၊ လွင်ႈၵၢၼ်ၵႃႉ ၵူၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ဢမ်ႇဝႃႈၵူၼ်းမိူင်း၊ ပလိၵ်ႈ၊ သိုၵ်း၊ ၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ် သင်ႁဵတ်းၽိတ်းပၵ်းပိူင် ၵိၼ်ၸိၵ်းတွၵ်ႇၸွၵ်းၼိူဝ်ႁႅင်းၵၢၼ်ၸိုင် တေၺႃးတူတ်ႈတၢမ်ႇ ၸွမ်းၼင်ႇမၢႆမီႈမိူင်းထႆးမီး ။

ၸွမ်းသိုၵ်းလူင်ပရႃႊယုတ်ႊ ၸၼ်ႊဢူဝ်းၶျႃႊ လၢတ်ႈဝႃႈ - “ ယၢမ်းလဵဝ်ႁႅင်းၵၢၼ် မႃးႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်း ထႆးဝႆႉ မိူဝ်ႈလဵဝ်ဝၢၼ်ႈမိူင်းၶဝ်ပဵၼ်ၶၢဝ်းပူၵ်းပွင် ပေႃးဝၢၼ်ႈမိူင်းၶဝ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃးၸိုင် ၶဝ်ၵေႃႈတေပွၵ်ႈ ၶိုၼ်းႁိူၼ်း ၵွပ်ႈၼၼ်ႁဝ်းၵေႃႈလူဝ်ႇႁၢင်ႈႁႅၼ်းႁႂ်ႈတူဝ်ႈတၼ်းဝႆႉ ယွၼ်ႉမိူင်းထႆးတိုၼ်းလူဝ်ႇပိုင်ႈႁႅင်း ၵၢၼ်  ယႃႇမႆႈၸႂ်ဝႃႈၵူဝ်ပိူၼ်ႈမႃးႁိမ်ၵၢၼ်ၵူၼ်းထႆးႁဝ်း ၵၢၼ်မီးတင်းၼမ်သွၼ်ႇႁႂ်ႈၶႂ်ႈႁဵတ်းၵူၺ်းလႃႈ  ” ဝႃႈၼႆ။


ၼၢင်းသူႇၵၼ်းတႃး သူၽတ်ႉတႃး တီႈၵိူဝ်းၵုမ်ၾၢႆႇၵေႃႇတင်ႈၸုမ်းႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း လၢတ်ႈဝႃႈ - “ ၵၢၼ်ဢၼ်ႁႅင်းၵၢၼ်ႁဵတ်းၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ၵၢၼ်ဢၼ်ၵူၼ်းထႆး ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁဵတ်းလွၼ်ႉလွၼ်ႉ ၊ ႁႅင်းၵၢၼ် ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ယူႇတီႈမိူင်းထႆးၼႆႉ ၼင်ႇႁိုဝ်တေဢမ်ႇၺႃးပႅတ်ႉလႅၼ် ၊ ၺႃးပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈ၊ ႁဵတ်းၵၢၼ်ဢမ်ႇလႆႈငိုၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းလူဝ်ႇၶဝ်ႈႁႃၵၼ် ပဵၼ်ဢၼ်ၼိုင်ႈဢၼ်လဵဝ်ၵၼ် ၽွမ်ႉၵၼ်၊ မီးၸႂ်ႁတ်းႁၢၼ်သေႁူမ်ႈၵၼ်တုၵ်းယွၼ်း၊ ႁူပ်ႉပၼ်ႁႃသင်ၵေႃႈ ႁူမ်ႈၵၼ်ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ ” ဝႃႈၼႆ။


ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ဢၼ်လုၵ်ႉတၢင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ မိူင်းတႆး ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်းထႆး တင်း မူတ်း မီးမွၵ်ႈ 2.3 လၢၼ်ႉၵေႃႉ ၊ ႁႅင်းၵၢၼ် ဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ ၸွမ်းမၢႆမီႈထႆးမီးလၢၼ်ႉပၢႆၵူၺ်းဝႃႈၼႆ။


Photo by Prachachat.net &Thairath.co.th

ပီႈၼွင်ႉတႆး ၸိူဝ်းၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ 50 ပၢႆၵႂႃႇတၢၼ်းလိူတ်ႈ မၢႆတွင်း ယေႃးမုၼ်ငဝ်းဝၼ်းမႄႈ ၸိုင်ႈထႆး ဝၼ်းၵိူတ်ႇၸဝ်ႈၼၢင်းႁေႃၶမ်း ၶွပ်ႈတဵမ် 85 ပီ။


ဝၼ်းတီႈ 12/08/2017 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 8 - 11 မူင်း ၸုမ်းႁႅင်းၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ Workers Solidarity Association (WSA) ဢိၵ်ႇတင်း ပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ်တႆး ၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ ႁူမ်ႈၵၼ် ၵႂႃႇတၢၼ်းလိူတ်ႈတီႈလုမ်းၶႂႆႇ ၶႃပႄလႅင် ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး ယိူင်းၸူးထိုင် ၼႂ်းဝၼ်းၵိူတ်ႇၼၢင်းႁေႃၶမ်းထႆး သူမ်ႊၻဵတ်ႊ ၽရႃႊ ၼၢင်းၸဝ်ႈသီႊရိႊၵိတ်ႊ ၽရႃႊပရူမ်ႊရႃႊၶျီႊၼီႊၼၢတ်ႊ ဢႃယု ၶွပ်ႈတဵမ် 85 ပီ ဝႃႈၼႆ။

ၼၢင်းမူၺ်လႅင်း ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၸုမ်းႁႅင်းၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ (WSA) ၵဵင်းမႆႇ လၢတ်ႈဝႃႈ “ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ မႃးလူႇတၢၼ်းလိူတ်ႈၼႂ်း ဝၼ်းမႄႈၼႆႉ ယိူင်းၸူးထိုင် မႄႈၽႅၼ်ႇလိၼ် ၸိုင်ႈထႆး ႁႂ်ႈပၢႆးယူႇလီတဵမ်ထူၼ်ႈ ႁႂ်ႈဢႃယုယိုၼ်းယၢဝ်း။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ယိၼ်းၸူမ်း တီႈမႄႈၽႅၼ်ႇလိၼ် ၸိုင်ႈထႆး ပၼ်ပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ်တႆး လႆႈပိုင်ႈ ဢိင်ႁူမ်ႈၽူၺ်း ၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉၸူဝ်ႈ ၶၢဝ်းသေ လႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ” ဝႃႈၼႆ။


သိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ မႃးလူႇလိူတ်ႈၼႆႉ ထႅင်ႈပိူင်ၼိုင်ႈၵေႃႈ ႁဝ်းၶႃႈ လႆႈၵူတ်ႇထတ်းပၢႆးယူႇလီ ႁဝ်းၵေႃႈပႃး။ ယူႇတီႈၾၢႆႇမေႃယႃၶဝ် လၢတ်ႈႁဝ်းၵမ်းလဵဝ်ဝႃႈ ႁဝ်းမီးတၢင်းပဵၼ်သင် ဝႃႈၼႆ။


ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ယူႇတီႈၸုမ်းႁႅင်းၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ၵဵင်းမႆႇ လႆႈဢွၼ်ဢဝ်ပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ်တႆး ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ တၢၼ်းလိူတ်ႈ ၼႂ်းဝၼ်းမႄႈၼႆႉပေႃးပႃးပီၼႆႉ မီးၶၢဝ်းတၢင်း 9 ပီယဝ်ႉ ၼိုင်ႈပီလႂ် ဢွၼ်ဢဝ်ပီႈၼွင်ႉတႆး တၢၼ်းလိူတ်ႈ ဢမ်ႇယွမ်း 50 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။


ၸုမ်းႁႅင်းၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ (WSA) ၵဵင်းမႆႇၼႆႉ ၵေႃႇတင်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီ 2007 လိူၼ်ၵျုႊလၢႆႊ ဝၼ်းတီႈ 22 ယိူင်း ဢၢၼ်း ပုၼ်ႈတႃႇၸွႆႈထႅမ်ႁႅင်းၵၢၼ်၊ ပၼ်တၢင်းႁူႉၵဵဝ်ႇၵပ်းမၢႆမီႈ/ၵူတ်ႇမၢႆ ႁႅင်းၵၢၼ်၊ ပၼ်တၢင်းႁူႉၵဵဝ်ႇၵပ်း လုၵ်ႈလဵင်ႉ တင်းပေႃႈ လဵင်ႉ/မႄႈလဵင်ႉ (ၼၢႆးၸၢင်ႈ) ပွင်ႇၸႂ်ၵၼ်လႄႈ သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ႁႅင်းၵၢၼ် ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။


ထိုင်မႃး ယၢမ်းႁူဝ်ၶမ်ႈ 6 မူင်းသမ်ႉ ပီႈၼွင်ႉတႆး၊ ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တူင်ႇဝူင်းတႆး ဢဵၼ်ႁႅင်း 60 ပၢႆ ဢွၼ်ၵၼ် ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ပၢင်ၵႅဝ်ႈ ၵႃရဝ တႆႈတဵၼ်း သူင်ႇပွၼ်းထိုင်ၼၢင်းႁေႃၶမ်း ၸိုင်ႈထႆး တီႈသူၼ်မွၵ်ႇႁေႃၶမ်း (ရၢတ်ႉၶျၽရိုၵ်း) ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး ၼႆယဝ်ႉ။

ၸၢႆးလႃႉထုၼ်း ဢႃယု 33 ပီ  ၵူၼ်းဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းၸိုင်ႈထႆး ယိပ်းၺႃးသၢႆၾႆးၾႃႉတီႈႁဵတ်းၵၢၼ် သေ ၺႃးၾႆးၾႃႉသျွၵ်ႊ တေလႆႈတႅပ်ႈပႅတ်ႈၶေႃႈမိုဝ်းတင်း 2 ၶွၼ်  ဝႃႈၼႆ။


ၸၢႆးလႃႉထုၼ်းၼႆႉ   လုၵ်ႉတီႈမိူင်းဢယုထယႃးသေ ႁွတ်ႈမႃးထိုင် ႁူင်းယႃ သူၼ်ၻွၵ်ႊ ၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး။ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 10/08/2017 ယၢမ်းႁူဝ်ၶမ်ႈ မေႃယႃၶဝ် တေၽႃႇတတ်းပႅတ်ႈ ၶေႃႈမိုဝ်း မၼ်းၸၢႆးတင်းသွင်ၶွၼ် ယွၼ်ႉၸဵပ်းၸၢင်ႈလၢမ်း သေၼဝ်ႈပႅတ်ႈတၢင်းၶႅၼ် ဝႃႈၼႆ။

ၸၢႆးဢွင်ႇၺုၼ်ႉ ၵေႃႉပဵၼ်ၼွင်ႉၸၢႆး ၸၢႆးလႃႉထုၼ်း လၢတ်ႈဝႃႈ “ မေႃၶဝ်ဝႃႈ တေၽႃႇတတ်း မိူဝ်ႈၽုၵ်ႈ ယၢမ်းႁူဝ် ၶမ်ႈၼႆၶႃႈ  ။ လွင်ႈတၢင်းမၼ်းပဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆၶႃႈဢေႃႈ။ ပီႈဢၢႆႈၶႃႈႁဝ်းၼႆႉ ႁဵတ်းၵၢၼ်တီႈ မိူင်းဢယုထယႃး ။  ၺႃးသၢႆ ၾႆးၾႃႉသျႂၵ်ႊၼႆႉၸဵမ်မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 20/07/2017 ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ ။ ပဵၼ်တီႈၶႅမ်ႉပ် (ႁွင်ႈထႅဝ်လိုဝ်ႈသဝ်းၵူၼ်း ႁဵတ်းၵၢၼ်) ။ ဝၢႆးသေၺႃးၾႆးသျႂၵ်ႊယဝ်ႉ  ပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ်ၸိူဝ်းယူႇၸမ်ၼၼ်ႉ ဢွၼ်ဢဝ် ပီႈဢၢႆႈ ႁဝ်းၶႃႈၵႂႃႇၶဝ်ႈ ႁူင်းယႃ တီႈဝဵင်းဢယုၵ်ႉထယႃးၵမ်းလဵဝ်။ ယူႇတီႈပေႃႈလဵင်ႉ/မႄႈလဵင်ႉ ၼၢႆးၸၢင်ႈ  လႆႈၵမ်ႉၸွႆႈထႅမ်ပၼ်ငိုၼ်း တႃႇ ယူတ်းယႃ တူဝ် 1 သႅၼ်ဝၢတ်ႇၵေႃႈ မူတ်းၸွမ်းၵႃႈယူတ်းယႃယဝ်ႉ"  - ဝႃႈၼႆ။


ၸၢႆးလႃႉထုၼ်းၼႆႉ လႆႈယူတ်းယႃတူဝ်ဝႆႉ တီႈဝဵင်းဢယုၵ်ႉထယႃး ၶၢဝ်းတၢင်း 20 ဝၼ်းပၢႆ ။  ငိုၼ်းၵႃႈယူတ်းယႃၵေႃႈ  မူတ်းယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၵေႃႉပဵၼ်ၼွင်ႉၸၢႆးႁဵတ်းၵၢၼ်ယူႇဝႆႉတီႈၵဵင်းမႆႇလႄႈ ၼင်ႇႁိုဝ်တေၸၢင်ႈ လုမ်းလႃးၵၼ်ငၢႆႈ ၼၼ်ႉ ယၢမ်းလဵဝ်ဢဝ်တူဝ်ၸၢႆးလႃႉထုၼ်းမႃးယူတ်းယႃတူဝ်တီႈႁူင်းယႃသူၼ်တွၵ်ႊ ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ -ဝႃႈၼႆ။


ၸၢႆးဢွင်ႇၺုၼ်ႉ ၼွင်ႉၸၢႆးၸၢႆးလႃႉထုၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈ- " ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ႁဝ်းၶႃႈ လႆႈထၢမ်တီႈမေႃယႃ ၶဝ်တီႈ ၼႆႈၼႆႉ လႆႈငိၼ်းဝႃႈတေသဵင်ႈငိုၼ်းထႅင်ႈၼမ်ၼႆလႄႈႁဝ်းၶႃႈ ၵေႃႈပဵၼ်ဢၼ်မႆႈၸႂ် လွင်ႈငိုၼ်းတွင်းတႄႉတႄႉ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ ပီႈဢၢႆႈၶႃႈႁဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇမီးဝႂ်ႁပ်ႉႁွင်းပၢႆးယူႇလီသင်သေၸိူဝ်ႉသေပိူင် ” ဝႃႈၼႆ။


ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ပိူင်တုမ်းတူၼ်ႈတႆး ၵဵင်းမႆႇ ၵေႃႈၸွႆႈထႅမ်ၶိုင်ပွင်တႃႇလႆႈယူတ်းယႃတူဝ်တီႈႁူင်းယႃ ၵဵင်းမႆႇ။ သင်ဝႃႈမီးပီႈၼွင်ႉတီႈၸမ်တီႈၵႆၶႆႈၸွႆႈထႅမ်ၵႃႈယူတ်းယႃပီႈၼွင်ႉတႆးၼင်ႇၵၼ်ၸိုင် ၵပ်းသိုပ်ႇလႆႈတီႈ ၸၢႆးဢွင်ႇၺုၼ်ႉ ၼွင်ႉၸၢႆး ၸၢႆးလႃႉထုၼ်း မၢႆၾူၼ်း 094-7351314 ဢမ်ႇၼၼ်  ၸၢႆးၶိူဝ်းသုင် ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ပိူင်တုမ်းတူၼ်ႈတႆး ၵဵင်းမႆႇ 084-6759039 ၵေႃႈလႆႈ- ဝႃႈၼႆ။


ၸၢႆးလႃႉထုၼ်းၼႆႉပဵၼ်လုၵ်ႈၸၢႆးလုင်းၸိင်ႇတႃႇ ပႃႈၺုၼ်ႉ ယူႇဝၢၼ်ႈပၢင်ၶႄႇ ဢိူင်ႇသူပ်းတုင် ၸႄႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။ မီးပီႈၼွင်ႉ 4 ၵေႃႉ၊ မၼ်းၸၢႆးပဵၼ်ၵေႃႉတီႈ 2  ။

လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းထႆး ပိုတ်ႇပၼ်ပေႃႈလဵင်ႉ/မႄႈလဵင်ႉ(ၼၢႆးၸၢင်ႈ)လႄႈ ႁႅင်းၵၢၼ်တၢင်ႇယိုၼ်ႈ ႁဵတ်းဝႂ် ၵပ်းတူဝ် ၶၢဝ်းတၢင်း 15 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၶၢဝ်းယၢမ်းဢမ်ႇပဵင်းပေႃးႁဵတ်းဢမ်ႇတၼ်းယဝ်ႉလႄႈ တုၵ်း ယွၼ်းႁႂ်ႈၶႂၢၵ်ႈပၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်းထႅင်ႈ။


ဝၼ်းတီႈ 24/07-07/08/2017 ၼႆႉႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇႁႅင်းၵၢၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းထႆး ပိုတ်ႇတိုဝ်ႉတၢင်း ႁႂ်ႈပေႃႈလဵင်ႉမႄႈလဵင်ႉလႄႈ ႁႅင်းၵၢၼ်ဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇတၢင်ႇယွၼ်း ႁဵတ်းဝႂ်ၵပ်းတူဝ် တီႈႁွင်ႈၵၢၼ် ၾၢႆႇၸတ်းႁႃၵၢၼ်ငၢၼ်း ၵူႈတီႈတူဝ်ႈၸိုင်ႈထႆးၶၢဝ်းတၢင်း 15 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပဵင်းပေႃးယွၼ်းႁႂ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ သိုပ်ႇယိုတ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်းပၼ်ထႅင်ႈ ။

ပေႃႈလဵင်ႉၼၢႆးၸၢင်ႈတင်းၼမ် လၢတ်ႈတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ MGR ဝႃႈ - “ ၶၢဝ်းယၢမ်းဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ပိုတ်ႇတိုဝ်ႉတၢင်းပၼ်ၼႆႉ မၼ်းဢေႇၼႃႇ  ယွၼ်ႉမိူဝ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၸႂ်ႉပၵ်းပိူင်ႁႅင်းၵၢၼ် 23 ၵျႃၼ်ႊ ပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇႁၢဝ်ႈႁႅင်းၼၼ်ႉ ႁႅင်းၵၢၼ်ဢွၼ်ၵၼ်ပွၵ်ႈမိူဝ်းၼမ် မၢင်ၸိူဝ်းယင်းပႆႇဢွၼ်ၵၼ်ၶိုၼ်း မႃး ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၶႂၢၵ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်းပၼ်ထႅင်ႈ ” ဝႃႈၼႆ။


ၶၢဝ်းတၢင်း 15 ဝၼ်း မီးပေႃႈလဵင်ႉ(ၼၢႆးၸၢင်ႈ) 195,996 ၵေႃႉ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်( လုၵ်ႈလဵင်ႉ ) 694,629 ၵေႃႉ ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ႁႅင်းၵၢၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတူမ်(ပႃးတႆး ) မီး402,542ၵေႃႉ၊ ၶႅမ်ႊၿေႃႊတီႊယိူဝ်ႊ 203,732 ၵေႃႉ ၊လၢဝ်း 88,355 ၵေႃႉ။


ဝၢႆးသေပေႃႈလဵင်ႉ/မႄႈလဵင်ႉလႄႈ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇတၢင်ႇယိုၼ်ႈယဝ်ႉ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 08/08-09/09/2017 ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းၼိုင်ႈလိူၼ်ၼၼ်ႉ ၾၢႆႇၸတ်းႁႃၵၢၼ်တေထတ်းထွင်ၶိုၼ်း ၸွင်ႇၸႂ်ႈပေႃႈလဵင်ႉ၊ လုၵ်ႈလဵင်ႉၸွမ်းၼင်ႇဢၼ်ယိုၼ်ႈယွၼ်းဝႆႉၼၼ်ႉတႄႉ ၊ ႁႂ်ႈပေႃႈလဵင်ႉတင်း လုၵ်ႈလဵင်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇတီႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၸတ်းႁႃၵၢၼ် ၸႄႈဝဵင်းၽႂ်မၼ်းသေ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇလွင်ႈ ဝႃႈပဵၼ်ပေႃႈလဵင်ႉ/လုၵ်ႈလဵင်ႉ ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းပၵ်းပိူင် ဝႃႈၼႆ။


ဝၢႆးၼၼ်ႉပေႃးၸိုဝ်ႈသဵင်ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်၊ ၸိုဝ်ႈပေႃႈလဵင်ႉ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်၊ တီႈယူႇၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈၽိုၼ်လၢႆးယဝ်ႉ တေလႆႈထတ်းထွင်ၵူၼ်းၵိုၵ်းမိူင်း Certificate of Iden tity (CI) ဝႃႈ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းလႂ်  တွၼ်ႈတႃႇမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈလႄႈ မိူင်းၶႅမ်ႊၿေႃႊ တီႊယိူဝ်ႊတႄႉ တေသူင်ႇၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ မိူင်းၽႂ်မၼ်း ၶဝ်ႈႁဵတ်းပၼ်ၼႂ်းမိူင်းထႆး (One Stop Servi ce) ႁႂ်ႈယဝ်ႉၵမ်းလဵဝ်တီႈလဵဝ်- ဝႃႈၼႆ။


Photo by CM 108.com

ႁႅင်းၵၢၼ် မိူင်းမၢၼ်ႈ၊ မိူင်းၵမ်ၿူးၶျႃးလႄႈ မိူင်းလၢဝ်း ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်ဢမ်ႇမီးဝတ်းဝႂ်ဢၼုၺၢတ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်း ၸိုင်ႈ ထႆးၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်လူင်းသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆၸိုဝ်ႈ တႃႇတေႁဵတ်း ပၢတ်ႊသပွတ်ႊ CI တင်း ဝႂ်ဢၼုၺၢတ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်  မီး ႁိမ်း 4 သႅၼ်ၵေႃႉယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။


တႄႇဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 24/07/2017- 02/08/2017 ၶၢဝ်းတၢင်း 10 ဝၼ်းမႃးၼႆႉ ပေႃႈလဵင်ႉ/ၼၢႆးၸၢင်ႈ ဢွၼ်ဢဝ် လုၵ်ႈလဵင်ႉ မႃးလူင်းသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆၸိုဝ်ႈဝႆႉ တီႈသုၼ်ႁပ်ႉႁဵတ်းဝတ်းဝႂ်ႁႅင်းၵၢၼ် 100 ဢွင်ႈတီႈ ၼႂ်းၸိုင်ႈထႆး။ တေႃႈလဵဝ် ပေႃႈလဵင်ႉ/ၼၢႆးၸၢင်ႈ မႃးလူင်းသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆပၼ်လုၵ်ႈလဵင်ႉ လုၵ်ႈလဵင်ႉသမ်ႉ မီး 390,824 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။

သုၼ်ႁပ်ႉၸႅင်ႈႁႅင်းၵၢၼ် ၸိုင်ႈထႆး ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇဝႃႈ “ တေႃႈလဵဝ် ႁႅင်းၵၢၼ် မိူင်းမၢၼ်ႈ၊ ၵမ်ၿူးၶျႃးလႄႈ လၢဝ်း ဢၼ်မႃးလူင်းသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆဝႆႉ 390,824 ၵေႃႉ။ ပေႃႈလဵင်ႉ/ၼၢႆးၸၢင်ႈ ဢၼ်မႃးၸႅင်ႈပၼ်လုၵ်ႈလဵင်ႉသမ်ႉ မီးၵႂႃႇ ယဝ်ႉ 112,779 ၵေႃႉ။ ၼႂ်းႁႅင်းၵၢၼ် ႁူဝ်ၼပ်ႉ 390,824 ၵေႃႉၼၼ်ႉ ဢၼ်မႃးလူင်းသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆ ၼမ်တီႈသုတ်း ပဵၼ်မိူင်း မၢၼ်ႈ မီးယူႇ  231599 ၵေႃႉ၊ ၼမ်တီႈသွင်သမ်ႉ မိူင်းၵမ်ၿူးၶျႃး 105808 ၵေႃႉ၊ ၼမ်တီႈသၢမ်သမ်ႉ မိူင်းလၢဝ်း 53417 ၵေႃႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ပေႃႈလဵင်ႉ/ၼၢႆးၸၢင်ႈ ဢၼ်မႃးလူင်းပၼ်သဵၼ်ႈၸိုဝ်ႈ လုၵ်ႈလဵင်ႉ သမ်ႉ ပေႃႈလဵင်ႉႁပ်ႉၸၢင်ႈသုၼ်ႇတူဝ် မီး 12,927 ၵေႃႉ၊ ပေႃႈလဵင်ႉႁပ်ႉၸၢင်ႈ ၼႂ်းၶွမ်ႊပၼီႊမီး 99,711 ၵေႃႉလႄႈ ပေႃႈလဵင်ႉတၢင်ႇၸၢတ်ႈ(တၢင်ႇမိူင်း) ႁပ်ႉၸၢင်ႈလုၵ်ႈလဵင်ႉသမ်ႉ မီး 141 ၵေႃႉ” ဝႃႈၼႆ။


ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉသေ ပေႃႈလဵင်ႉၼၢႆးၸၢင်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ႈမႃးၸႅင်ႈလူင်းသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆပၼ် လုၵ်ႈလဵင်ႉ တီႈသုၼ်ႁပ်ႉႁဵတ်း ဝတ်းဝႂ်ႁႅင်းၵၢၼ် 100 ဢွင်ႈတီႈၼႆႉသမ်ႉ မီး 103,999 ၵေႃႉ။ ဢၼ်ၸႅင်ႈလၢတ်ႈမႃး တၢင်းၼႂ်းဢိၼ်ႊထိူဝ်ႊၼႅတ်ႊ သမ်ႉမီး 8,780 ၵေႃႉ။
ၼႃႈၵၢၼ်သမ်ႉ 5 မဵဝ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၵၢၼ် ၽုၵ်ႇသွမ်ႈလႄႈ လဵင်ႉသတ်း 91,084 ၵေႃႉ၊ ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈ 77,443 ၵေႃႉ၊ ၵၢၼ်ႁပ်ႉၸႂ်ႉ လၢၼ်ႉတၢင်းၵိၼ် ၶဝ်ႈၽၵ်း36,539 ၵေႃႉ၊ ၵၢၼ်ႁပ်ႉၸႂ်ႉၼႂ်းႁိူၼ်း 31,548 ၵေႃႉလႄႈ ၵၢၼ်ႁပ်ႉၸႂ်ႉၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ 28,880 ၵေႃႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။


ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 10 ဝၼ်းမႃးၼႆႉ ဢၼ်ပေႃႈလဵင်/မႄႈလဵင်ႉ ၼၢႆးၸၢင်ႈ မႃးလူင်းသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆ တီႈသုၼ်ႁဵတ်းဝတ်း ဝႂ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ၼမ်တီႈသုတ်း 5 တီႈ ၼႂ်းၸိုင်ႈထႆး မိူၼ်ၼင်ႇ သုၼ်ၵုင်းထဵပ်ႈ 14,625 ၵေႃႉ၊ သုၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈ ၼူၼ်းထပူးရီး 14,371 ၵေႃႉ၊ သုၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇ 13,757 ၵေႃႉ၊ သုၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈၼၶွၼ်းပထူမ် 13,628 ၵေႃႉ၊ သုၼ်ရယွင်း 12,420 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။


ၶေႃႈမုၼ်း ศูนย์รับแจ้งการทำงานของคนต่างด้าว กระทรวงแรงงาน

ၵူၼ်းဢၼ်လုၵ်ႉတၢင်းမိူင်းတႆး မိူင်းမၢၼ်ႈ၊ မိူင်းလၢဝ်းလႄႈ မိူင်းၵမ်ၿူးၶျႃး ၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ၼႂ်းမိူင်းထႆး လူင်းသဵၼ်ႈ သၢႆမၢႆ ႁဵတ်းဝတ်းဝႂ် ၵပ်းတူဝ်ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 9 ဝၼ်း မီးၵႂႃႇ 3 သႅၼ်ပၢႆယဝ်ႉ။


ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 01/08/2017 ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 16:30 မူင်းၼၼ်ႉ သုၼ်ႁပ်ႉၸႅင်ႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်ႁႅင်းၵၢၼ် ၶၢမ်ႈမိူင်း 100 တီႈ ၼႂ်းၸိုင်ႈထႆး၊ တင်ႈတႄႇဝၼ်းတီႈ 24/07/2017 တေႃႇ ဝၼ်းတီႈ 31/07/2017 ၶၢဝ်းတၢင်း 9 ဝၼ်းၼႆႉ ပေႃႈလဵင်ႉ/မႄႈလဵင်ႉထႆး 97947 ၵေႃႉ လူင်းၸိုဝ်ႈႁပ်ႉဢဝ်ႁႅင်းၵၢၼ် (လုၵ်ႈလဵင်ႉ) မီး 331529 ၵေႃႉယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။

သုၼ်ႁပ်ႉၸႅင်ႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်ႁႅင်းၵၢၼ် ၶၢမ်ႈမိူင်း ၸိုင်ႈထႆး ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢွၵ်ႇမႃးဝႃႈ “ ဝၼ်းတီႈ 1/8/2017 ဝၼ်း လဵဝ်ၵူၺ်း ပေႃႈလဵင်ႉ/ၼၢႆးၸၢင်ႈ ဢၼ်မႃးလူင်းသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆ ပၼ်လုၵ်ႈလဵင်ႉ ၵမ်းသိုဝ်ႈ မီး 11,620 ၵေႃႉ၊ ႁႅင်းၵၢၼ် 39,687 ၵေႃႉ။ ဢၼ်ၸႅင်ႈလၢတ်ႈမႃးတင်း ဢိၼ်ႊထိူဝ်ႊၼႅတ်ႊသမ်ႉ ပေႃႈလဵင်ႉမီး 1,355 ၵေႃႉ၊ ႁႅင်းၵၢၼ် 2,888 ၵေႃႉ” ဝႃႈၼႆ။


ႁႅင်းၵၢၼ် ဢၼ်မႃးလူင်းသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆ တႃႇႁဵတ်းဝတ်းဝႂ် ဢၼုၺၢတ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႆႉ ႁႅင်းၵၢၼ်ဢၼ်ၼမ်တီႈသုတ်း မိူင်းမၢၼ်ႈ၊ တီႈသွင်သမ်ႉ မိူင်းၵမ်ၿူးၶျႃးလႄႈ တီႈသၢမ် ပဵၼ်မိူင်းလၢဝ်း ဝႃႈၼႆ။


လူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆး ဢွၵ်ႇပၵ်းပိူင်မၢႆမီႈ မတ်ႉတႃ 14 ၼႆႉမႃး ပိုတ်ႇပၼ်ပေႃႈလဵင်ႉ(ၼၢႆးၸၢင်ႈ) ဢွၼ်ဢဝ် လုၵ်ႈ လဵင်ႉၽႂ်မၼ်း မႃးပၼ်သဵၼ်ႈသၢႆမၢႆ တီႈသုၼ်ႁဵတ်းဝတ်းဝႂ်ႁႅင်းၵၢၼ် 100 ဢွင်ႈတီႈ ၼႂ်းၸိုင်ႈထႆးၼၼ်ႉ တႄႇဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 24/07/2017 ထိုင် 07/08/2017 ၶၢဝ်းတၢင်း 15 ဝၼ်း။


ၶၵ်ႉတွၼ်ႈတႃႇႁႅင်းၵၢၼ် တေလႆႈယိုၼ်ႈႁဵတ်းဝတ်းဝႂ် ဢၼုၺၢတ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်သမ်ႉ 1) ႁႅင်းၵၢၼ် တေလႆႈၵႂႃႇႁဵတ်း ပၢတ်ႊသပွတ်ႊ သီၶဵဝ် CI မိူၼ်ၼင်ႇ တီႈမႄႈသၢႆ၊ မႄႈသွတ်ႇ၊ ရယွင်း၊ သမုတ်ႇပႃးၵၢၼ်းလႄႈ သမုတ်ႇသႃၶွၼ်း တေလႆႈသဵင်ႈငိုၼ်းတၢင်းၾၢႆႇထႆး ၼိုင်ႈၵေႃႉလႂ် 310 ဝၢတ်ႇ။ 2) ယဝ်ႉၵေႃႈ ပေႃးႁဵတ်းပပ်ႉပၢတ်ႊသပွတ်ႊ CI ယဝ်ႉ မႃးတွၵ်ႇဝီႊသႃႊတီႈၾၢႆႇၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းၶဝ်ႈမိူင်းတေႃးမေႃး(လဝၵထႆး) ၼႆႉၵေႃႈ တေလႆႈသဵင်ႈငိုၼ်း 500 ဝၢတ်ႇ၊ ၾၢႆႇၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ် တေတွၵ်ႇဝီႊသႃႊပၼ် တေၸႂ်ႉ လႆႈထိုင် ဝၼ်းတီႈ 31/03/2018။ 3) တေလႆႈၵႂႃႇ ၵူတ်ႇပၢႆးယူႇလီ 500 ဝၢတ်ႇ၊ ၵႃႈဝႂ်ႁပ်ႉ ႁွင်းပၢႆးယူႇလီ(ဝႂ်ႁူင်းယႃ) 500 ဝၢတ်ႇ။ 4)  တေလႆႈၵႂႃႇတၢင်ႇတီႈ ၸတ်းႁႃ ၵၢၼ်ငၢၼ်း တႃႇတေႁဵတ်းဝႂ် ဢၼုၺၢတ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် တၵ်းလႆႈသဵင်ႈငိုၼ်းထႅင်ႈ 550 ဝၢတ်ႇ။ ဝႂ်ဢၼုၺၢတ်ႈႁဵတ်း ၵၢၼ် သမ်ႉ တေမီးဢႃယုထိုင် 31/03/2018 ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။


ၶေႃႈမုၼ်း ศูนย์รับแจ้งการทำงานของคนต่างด้าว กระทรวงแรงงาน

ႁႅင်းၵၢၼ် မိူင်းမၢၼ်ႈ၊ မိူင်းလၢဝ်းလႄႈ မိူင်းၵမ်ႇပူးၶျႃး ၸိူဝ်းပႆႇမီးဝတ်းဝႂ်သင်ၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇ လူင်းသဵၼ်ႈ သၢႆမၢႆ  တႃႇတေႁဵတ်းဝတ်းဝႂ် ဢၼုၺၢတ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ၼႂ်းမိူင်းထႆး တေႃႈလဵဝ် ႁႅင်းၵၢၼ်ၸိူဝ်းၵႂႃႇပၼ် သဵၼ်ႈ သၢႆမၢႆ မီးၵႂႃႇ 288,954 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။


တႄႇဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 24-31/07/2017 ၶၢဝ်းတၢင်း 8 ဝၼ်းမႃးၼႆႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆး ဢွၵ်ႇမၢႆမီႈမတ်ႉတႃ 14 တႃႇ ႁဵတ်းဝတ်းဝႂ် ဢၼုၺၢတ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ပၼ် ၸိူဝ်းဢမ်ႇမီးဝတ်းဝႂ်သင်။ ႁႂ်ႈပေႃႈလဵင်ႉ/ၼၢႆးၸၢင်ႈ ဢွၼ်ဢဝ်ၵႂႃႇတၢင်ႇ လူင်းသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆ တီႈသုၼ်ႁပ်ႉႁဵတ်းဝတ်းဝႂ်ႁႅင်းၵၢၼ် ၼႂ်းၵုင်းထဵပ်ႈ 11 ဢွင်ႈတီႈလႄႈ ၸႄႈတွၼ်ႈ 89 ဢွင်ႈတီႈ ႁူမ်ႈၵၼ် မီး 100 တီႈ ၼႂ်းၸိုင်ႈထႆး။ ၶၢဝ်းတၢင်း 8 ဝၼ်း မႃးၼႆႉ ပေႃႈလဵင်ႉ/ ၼၢႆးၸၢင်ႈ 84,972 ၵေႃႉ၊ ဢွၼ်ဢဝ် လုၵ်ႈလဵင်ႉ မႃးလူင်းၸိုဝ်ႈသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆ မီးၵႂႃႇယဝ်ႉ 288,954 ၵေႃႉ ဝႃႈၼႆ။

ၼၢႆးဢၼၼ်းၶျၢႆး ဢုထႆးၽတ်ႉထၼႃးသျိၵ်ႉ ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇႁွင်ႈၵၢၼ် ႁႅင်းၵၢၼ် ၸိုင်ႈထႆး လၢတ်ႈဝႃႈ “ ၼႂ်းမိူင်း ထႆးၼႆႉ သုၼ်ဢၼ်ပိုတ်ႇပၼ် ႁႅင်းၵၢၼ်မႃးလူင်းၸိုဝ်ႈသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆၼႆႉ တင်းမူတ်းမီး 100 ဢွင်ႈတီႈ။ တႄႇပိုတ်ႇပၼ် ဝၼ်းတီႈ 24/07-07/08/ 2017 ႁႂ်ႈယဝ်ႉ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 15 ဝၼ်း။ ဢမ်ႇမီးဝၼ်းဢိုတ်းလုမ်း။ ႁႅင်းၵၢၼ် ဢၼ်မႃး လူင်းသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈ ပဵၼ်မိူင်းမၢၼ်ႈ၊ မိူင်းၵမ်ႇပူးၶျႃးလႄႈ မိူင်းလၢဝ်း။ ၶၢဝ်းယၢမ်း ပိုတ်ႇ သုၼ်ႁႅင်းၵၢၼ် သမ်ႉ 08:30-16:30 မူင်း။ ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ ၸႅင်ႈလၢတ်ႈပၼ်သဵၼ်ႈသၢႆမၢႆ မႃးတၢင်း ဢိၼ်ႊထိူဝ်ႊ ၼႅတ်ႊ လႆႈတီႈ https://wpfast.doe.go.th/fast11/user/ ဢမ်ႇၼၼ် ထူဝ်းၾူၼ်ႊတွင်ႈထၢမ်မႃး လႆႈတီႈ 1694 ဝႃႈၼႆ။


ယၢမ်းလဵဝ် ဢၼ်မႃးလူင်းသၢႆမၢႆဝႆႉ ၼႃႈၵၢၼ်ဢၼ်တေႁဵတ်းသၢင်ႈ  10 ဢၼ်- မိူၼ်ၼင်ႇ 1) ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈလႄႈ လဵင်ႉသတ်း ႁူဝ်ၵူၼ်းမီး 65,387 ၵေႃႉ၊ 2) ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈ ႁူဝ်ၵူၼ်းမီး 53,530 ၵေႃႉ၊ 3) ၵၢၼ်ၶၢႆၶဝ်ႈၽၵ်းတင်း ၵိၼ်လႄႈ ၶိူင်ႈၻိူမ်ႇ ႁူဝ်ၵူၼ်းမီး 27,805 ၵေႃႉ၊ 4) ၵၢၼ်ႁပ်ႉၸႂ်ႉၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ႁူဝ်ၵူၼ်း 21,322 ၵေႃႉ၊ 5) ၵၢၼ်သူၼ် ႁူဝ်ၵူၼ်း 17,898 ၵေႃႉ၊ 6) ၵၢၼ်ႁပ်ႉတေႃႉသူင်ႇ၊ ၵႃႉၶၢႆၶူဝ်းယွႆႈယႅမ်း 15,647 ၵေႃႉ၊ 7) ၵၢၼ်ႁဵတ်း သိူဝ်ႈၶူဝ်း/သိူဝ်ႈၽႃႈ ႁူဝ်ၵူၼ်း 9,544 ၵေႃႉ၊ 8) ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇၶၢႆၶိူင်ႈလဵၵ်း ႁူဝ်ၵူၼ်း 7,204 ၵေႃႉ၊ 9) ၵၢၼ်ဢဝ် ၶူဝ်းၶွင်ၵဝ်ႇ ၶိုၼ်းမႄးႁဵတ်းဢွၵ်ႇဢၼ်မႂ်ႇ ႁူဝ်းၵူၼ်း 6,141 ၵေႃႉလႄႈ 10) ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇၶၢႆပႃႊ သတိတ်ႊ/ ထူင်ယၢင် ႁူဝ်ၵူၼ်း 5,952 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။


ၼ်ႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 8 ဝၼ်း ဢၼ်ပေႃႈလဵင်ႉ/ၼၢႆးၸၢင်ႈ မႃးလူင်းသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆလုၵ်ႈလဵင်ႉ တီႈသုၼ်ႁဵတ်းဝတ်းဝႂ်ႁႅင်းၵၢၼ် ၼမ်တီႈသုတ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၵုင်းထဵပ်ႈ လုၵ်ႈလဵင်ႉမီး 62,038 ၵေႃႉ၊ သမုတ်ႇပၵၢၼ်း 15,547 ၵေႃႉ၊ ရယွင်း 13,292 ၵေႃႉ၊ ၼူၼ်းထပူးရီး 12,344 ၵေႃႉ၊ ပထုမ်းထႃးၼီး 12,332 ၵေႃႉ၊ ၵဵင်းမႆႇ 11,623 ၵေႃႉ၊ သူႇရၢတ်ႉထႃးၼီး 11,148 ၵေႃႉ၊ ၼၶွၼ်းပထူမ် 10,652 ၵေႃႉ၊ ၶျူၼ်းပူးရီး 10,385 ၵေႃႉလႄႈ သမုတ်ႇသႃၶွၼ်း 8,216 ၵေႃႉ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။


တႄႇဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 24-31/07/2017 မႃးၼႆႉ ႁႅင်းၵၢၼ် ဢၼ်မႃးလူင်းသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆ ၼမ်တီႈသုတ်း ပဵၼ်ႁႅင်းၵၢၼ် မိူင်းမၢၼ်ႈ မီး 168,428 ၵေႃႉ၊ တီႈသွင် မိူင်းၵမ်ႇပူးၶျႃး 80,851 ၵေႃႉလႄႈ တီႈသၢမ် မိူင်းလၢဝ်း 39,675 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။

ၶွမ်ႊမတီႊၸွႆႈထႅမ်ႁႅင်းၵၢၼ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇထိုင်ႁႅင်းၵၢၼ်တင်းလၢႆဝႃႈ ၸိူဝ်းဢမ်ႇမီးဝတ်းဝႂ် ၽႂ်ၶႂ်ႈပွၵ်ႈ ႁိူၼ်း/ပွၵ်ႈၶိုၼ်းမိူင်းတႆးၸိုင် ႁႂ်ႈလူင်းသဵၼ်ႈမၢႆတင်ႈတႄႇမိူဝ်ႈၼႆႉ01/08/2017 ထိုင် ဝၼ်းတီႈ19 /08/2017။


ဝၼ်းတီႈ 20 /08/2017 ၶွမ်ႊမတီႇၸွႆႈလိူဝ်ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ၼွၵ်ႈမိူင်းၼႂ်းမိူင်း တေဢွၼ်ၵၼ် ဢွၼ်ဢဝ်ႁႅင်းၵၢၼ်တႆး ဢမ်ႇမီးဝတ်ႉဝႂ်ၸိူဝ်ႉၼၼ်ႉ ၶွၼ်ႈၵၼ်တီႈ ဝတ်ႉမႂ်ႇသေ ဢွၵ်ႇယၢၼ်မိူင်းထႆး ပွၵ်ႈႁိူၼ်းၶိုၼ်း လူၺ်ႈဢမ်ႇမီးၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇသင်သေဝၢတ်ႇ ။

ၸၢႆးသႅင်ၸၢႆး ၽူႈၶဝ်ႈပႃးၶွမ်ႊမတီႊ ၸွႆႈႁႅင်းၵၢၼ်လၢတ်ႈဝႃႈ - “ မိူဝ်ႈလဵဝ်ႁႅင်းၵၢၼ်မႃးသႂ်ႇသဵၼ်ႈမၢႆ ပွၵ်ႈမိူင်းတႆးၶိုၼ်း30 – 40 ၵေႃႉယဝ်ႉ ။ ဝၼ်းဢၼ်ႁဝ်းတေမိူဝ်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းတေမႃးထူပ်းတီႈဝတ်း မႂ်ႇၵူၺ်း ။ သင်မီးၵူၼ်းတေၵႂႃႇႁပ်ႉထိုင်တီႈ သမ်ႉယွၼ်းငိုၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉၸိုင် ယႃႇပေယုမ်ႇလႃးလႃး ယွၼ်ႉဝႃႈၶွမ်ႊမတီႊႁဝးၼႆႉ တိုၼ်းၸွႆႈထႅမ်ပၼ်ပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶႃႈ ဢမ်ႇမီးၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇသင်  ” ဝႃႈၼႆ။


ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ၸိူဝ်းတေပွၵ်ႈမိူဝ်းၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇလူင်းသဵၼ်ႈမၢႆတႄႇ ဢဝ်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ 01/08/2017 ထိုင်ဝၼ်းတီႈ 19 /08/2017 ပေႃးဝၼ်းတီႈ 20 ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ်မႃးႁူမ်ႈၵၼ်တီႈဝတ်ႉမႂ်ႇ သဵၼ်ႈတၢင်းသႃထုပရႃၻိတ်ႇ 44/1 မိူင်းၵွၵ်ႇ ၸိုင်ႈထႆး။


မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 17 /07/2017 ၼၼ်ႉ ၶွမ်ႊမတီႊၸွႆႈထႅမ်ႁႅင်းၵၢၼ် လႆႈဢွၼ်ဢဝ်ပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ် ပွၵ်ႈသူင်ႇတီႈလႅၼ်လိၼ် 33 ၵေႃႉ မီးၸုမ်းပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းႁူဝ်သိူဝ် SNLD/ သိူဝ်ၽိူၵ်ႇ SNDP / တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA / RCSS/SSA  ပႂ်ႉႁပ်ႉတွၼ်ႈၸွႆႈထႅမ်ပွၵ်ႈႁိူၼ်းဝႃႈၼႆ။


Photo by မုၵ်ႉၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး မိူင်းၵွၵ်ႇ

ၸုမ်းမုလ်ၼိထိမႅပ်ႇ MAP Foundation  တင်း ၸုမ်းႁႅင်းၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ WSA ႁူမ်ႈၵၼ် ဢွၼ်ၸတ်းႁဵတ်းပၢင် ပိုၼ်ႉႁူႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆး ပိုတ်ႇႁဵတ်းဝတ်းဝႂ်မႂ်ႇ ပၼ်ႁႅင်းၵၢၼ် ၸိူဝ်းပႆႇမီးသင် ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မီးၽူႈၶဝ်ႈ ႁူမ်ႈ လဵပ်ႈႁဵၼ်း 50 ပၢႆ ။


ဝၼ်းတီႈ 31/07/2017 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 9 မူင်း ၸုမ်းမုလ်ၼိထိမႅပ်ႇ တင်း ၸုမ်းႁႅင်းၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ မွၵ်ႇထိုင် ၸဝ်ႈ ၼႃႈတီႈၾၢႆႇၸတ်ႉႁႃၵၢၼ်ငၢၼ်း ၵဵင်းမႆႇ မႃးဢုပ်ႇဢူဝ်းၼႄ သပ်းလႅင်းပၼ် ပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ် လွင်ႈပိုတ်ႇႁဵတ်း ဝတ်းဝႂ်မႂ်ႇ ပၼ်ႁႅင်းၵၢၼ် ၸိူဝ်းပႆႇမီးလႄႈ ၸိူဝ်းဝတ်းဝႂ် ဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈတေႃႇဢႃယု ၶၢတ်ႇဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ ပၢင်ပၼ် ပိုၼ်ႉႁူႉ ၼႆႉ ၸတ်းႁဵတ်းတီႈ ႁူင်းသဝ်းထႃးရိၼ်း ၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး ဝႃႈၼႆ။

ထွင်းၶမ်း ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ် ၸုမ်းႁႅင်းၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ လၢတ်ႈဝႃႈ “ ႁၼ်ပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ်ၵမ်ႈၼမ် တီႈဢၼ်ပႆႇႁူႉ လွင်ႈ ဢၼ်ပိူၼ်ႈမႃးပိုတ်ႇသုၼ် ၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ ၶိုၼ်ႈသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆမႂ်ႇ တႃႇႁဵတ်းဝတ်းမႂ်ႇၼႆၵေႃႈ လွင်ႈၼိုင်ႈ၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၵၢၼ် တေႃႇ ၵၢၼ်ယၢႆႉ ပေႃႈလဵင်ႉ/ၼၢႆးၸၢင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ၸိူဝ်းဢမ်ႇႁူႉၶၵ်ႉတွၼ်ႈၵေႃႈ တိုၵ်ႉမီးတင်းၼမ်သေယဝ်ႉ ႁႅင်း ၵၢၼ်ႁဝ်းၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ တိုၵ်ႉၵႂင်ယူႇဝႃႈ ထုၵ်ႇလီမိူဝ်းႁဵတ်း MOU ႁႃႉ၊ ထုၵ်ႇလီတေႃႇဢႃယု မၼ်းၶိုၼ်းႁႃႉ။ မီးယိူင်း ဢၢၼ်းၸိူဝ်းၼႆသေ ၼင်ႇႁိုဝ် ႁႅင်းၵၢၼ်ႁဝ်း ႁႂ်ႈပေႃးႁူႉပွင်ႇၸႂ်၊ ႁႂ်ႈၶဝ်ပေႃးမေႃမိူဝ်းဢုပ်ႇၼႄပီႈၼႄၼွင်ႉၶိုၼ်း ” ဝႃႈၼႆ။


ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ယူႇတီႈၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၾၢႆႇၸတ်းႁႃၵၢၼ်ငၢၼ်း ၵဵင်းမႆႇ ဢၼ်မႃးဢုပ်ႇဢူဝ်း သပ်းလႅင်းပၼ် ပီႈၼွင်ႉ ႁႅင်းၵၢၼ်သမ်ႉ ပဵၼ်ၶုၼ်းသၵ်းၵလီးလႄႈ ၶုၼ်းၼိတိၵွၼ်း ဝႃႈၼႆ။


ၶုၼ်းၼိတိၵွၼ်း ႁူဝ်ၼႃႈ ႁႅင်းၵၢၼ် ၸတ်းႁႃၵၢၼ်ငၢၼ်း ၵဵင်းမႆႇ လၢတ်ႈဝႃႈ “ ဝၢႆးသေ မတ်ႉတႃ 14 ဢၼ် လူင်ပွင် ၸိုင်ႈ ၵုမ်းၵမ်ဝၢၼ်ႈမိူင်းၵတ်းယဵၼ် (ၶေႃးသေႃၶျေႃး) ဢွၵ်ႇမႃးသေ ပိုတ်ႇပၼ်ပေႃႈလဵင်ႉ/ မႄႈလဵင်ႉ ႁႂ်ႈဢွၼ်ဢဝ် ႁႅင်းၵၢၼ် ၵႂႃႇယိုၼ်ႈႁဵတ်းဝႂ်ၵပ်းတူဝ် ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 15 ဝၼ်း တႄႇဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 24/07-07/08/2017။ ၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇ ႁႅင်းၵၢၼ်ၵႂႃႇလူင်းၸိုဝ်ႈ မီးႁိမ်း 1 မိုၼ်ႇပၢႆယဝ်ႉ။ ဢၼ်မႃးပၼ်သဵၼ်ႈသၢႆမၢႆ တေလႅပ်ႈ မီးယူႇ ထႅင်ႈ 2 မိုၼ်ႇပၢႆ” ဝႃႈၼႆ။


သင်ဝႃႈ ၾၢႆႇၸတ်းႁႃၵၢၼ်ငၢၼ်း  တေႁွင်ႉပေႃႈလဵင်ႉတင်း လုၵ်ႈ လဵင်ႉ မႃးတီႈလုမ်းၸတ်းႁႃၵၢၼ်ငၢၼ်းသေ တေ ထတ်းထွင် တူၺ်းဝႃႈ ၸွင်ႇၸႂ်ႈပေႃႈလဵင်ႉလႄႈ လုၵ်ႈလဵင်ႉ ၵၼ်တႄႉ။ ပေႃးၽၢၼ်ႇလွင်ႈထတ်းထွင်ယဝ်ႉ ၸင်ႇတေ ဢွၵ်ႇဝႂ်ပၼ် ႁႂ်ႈႁႅင်းၵၢၼ် မိူဝ်းႁဵတ်း ပၢတ်ႊသပွတ်ႊ CI ဢၼ်ပိုတ်ႇႁဵတ်းပၼ်ပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ် 5 တီႈၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။


ၶၵ်ႉတွၼ်ႈတႃႇႁဵတ်းဝတ်းဝႂ်မႂ်ႇသမ်ႉ တႄႇဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 24/07/2017 ထိုင် 07/08/2017 ၶၢဝ်းတၢင်း 15 ဝၼ်း ႁႂ်ႈပေႃႈလဵင်ႉ/မႄႈလဵင်ႉ ၵႂႃႇၶိုၼ်ႈသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆလုၵ်ႈလဵင်ႉ တီႈသုၼ်ႁပ်ႉႁဵတ်းပၼ်ဝႂ်ႁႅင်းၵၢၼ်၊ တီႈၼႂ်းၵုင်းထဵပ်ႈ 11 တီႈလႄႈ တၢင်ႇၸႄႈတွၼ်ႈထႅင်ႈ 89 တီႈ ႁူမ်ႈၵၼ် 100 တီႈ ႁႂ်ႈယဝ်ႉ ၼႂ်း 15 ဝၼ်း။ ဝၢႆးလင်ၼၼ်ႉ တေထတ်းထွင် ပေႃႈလဵင်ႉတင်းလုၵ်ႈလဵင်ႉ သင်ၽၢၼ်ႇၵၢၼ်ထတ်းထွင်ယဝ်ႉ ႁႅင်းၵၢၼ် တေလႆႈမိူဝ်းႁဵတ်း ပၢတ်ႊသပွတ်ႊ CI မိူၼ်ၼင်ႇ သမုတ်ႇသႃၶွၼ်း၊ သမုတ်ႇပႃးၵၢၼ်း၊ မႄႈသၢႆ၊ မႄႈသွတ်ႇလႄႈ ရယွင်း ၵႃႈဝႂ်ဢွၵ်ႇတၢင်း တွၼ်ႈတႃႇ တေၵႂႃႇႁဵတ်း ပၢတ်ႊသပွတ်ႊသီၶဵဝ် CI သမ်ႉ တေလႆႈသဵင်ႈငိုၼ်းတၢင်းၾၢႆႇထႆး 310 ဝၢတ်ႇ တႄႇႁဵတ်းပၼ် ဝၼ်းတီႈ 08/08/2017- 31/12/2017။ ၵူၺ်းၵႃႈ တၢင်းၾၢႆႇမိူင်းမၢၼ်ႈ၊ မိူင်းလၢဝ်း၊ မိူင်းၵမ်ႇပူးၶျႃး တေသဵင်ႈၵႃႈႁိုဝ် ဢမ်ႇႁူႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ပေႃးႁဵတ်းပပ်ႉပၢတ်ႇသပွတ်ႇ CI ယဝ်ႉ မႃးတွၵ်ႇဝီႊသႃႊတီႈၾၢႆႇၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းၶဝ်ႈမိူင်း(တေႃးမေႃး) လဝၵထႆး ၼႆႉၵေႃႈ တေလႆႈသဵင်ႈငိုၼ်း 500 ဝၢတ်ႇ။ ယူႇတီႈၾၢႆႇၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ် တေတွၵ်ႇဝီႊသႃႊပၼ် တေၸႂ်ႉ လႆႈထိုင် ဝၼ်းတီႈ 31/03/2018။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၶၵ်ႉတွၼ်ႈထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈသမ်ႉ တေလႆႈၵႂႃႇၵူတ်ႇပၢႆးယူႇလီ 500 ဝၢတ်ႇ၊ ၵႃႈဝႂ်ႁပ်ႉ ႁွင်းပၢႆးယူႇလီ(ဝႂ်ႁူင်းယႃ) 500 ဝၢတ်ႇ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ တေလႆႈၵႂႃႇတၢင်ႇတီႈၸတ်းႁႃၵၢၼ်ငၢၼ်း တႃႇတေႁဵတ်းဝႂ် ဢၼုၺၢတ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် တေလႆႈသဵင်ႈငိုၼ်းထႅင်ႈ 550 ဝၢတ်ႇ။ ဝႂ်ဢၼုၺၢတ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်သမ်ႉ တေမီးဢႃယု 31/03/2018  ဝႃႈၼႆ။


ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆး ဢွၵ်ႇပၵ်းပိူင်မႂ်ႇ ပၼ်ႁႅင်းၵၢၼ် ၸိူဝ်းပႆႇမီး ဝတ်းဝႂ်သင် မိူၼ်ၼင်ႇ မိူင်းမၢၼ်ႈ၊ မိူင်းလၢဝ်းလႄႈ မိူင်းၵမ်ႇပူးၶျႃး ပိုတ်ႇသုၼ်ႁႅင်းၵၢၼ် ႁႂ်ႈပေႃႈလဵင်ႉ/မႄႈလဵင်ႉ ဢွၼ်ဢဝ်လုၵ်ႈလဵင်ႉ မႃးပၼ်သဵၼ်ႈသၢႆမၢႆ တႄႇဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 24/07/2017-07/08/2017 ၶၢဝ်းတၢင်း 15 ဝၼ်း ႁႂ်ႈပေႃႈလဵင်ႉမႃးၶိုၼ်ႈသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆလုၵ်ႈလဵင်ႉ ႁႂ်ႈယဝ်ႉ ၼႂ်း 15 ဝၼ်း ဝႃႈၼႆ။


တေႃႈလဵဝ် ပေႃႈလဵင်ႉ/ မႄႈလဵင်ႉ ဢွၼ်ဢဝ်လုၵ်ႈလဵင်ႉ မႃးပၼ်သဵၼ်ႈသၢႆမၢႆ တီႈသုၼ်ႁႅင်းၵၢၼ် တႄႇဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 24-30/07/2017 မီးၵႂႃႇ 74,614 ၵေႃႉ (ႁူဝ်ၼပ်ႉပေႃႈလဵင်ႉ)၊ ႁႅင်းၵၢၼ်သမ်ႉ 253,909 ၵေႃႉ(ႁူဝ်ၼပ်ႉႁႅင်းၵၢၼ် လၢဝ်း၊ ၵမ်ႇပူးၶျႃး၊ မၢၼ်ႈ)။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ႁႅင်းၵၢၼ်မိူင်းမၢၼ်ႈမီး 145,988 ၵေႃႉ၊ ႁႅင်းၵၢၼ်မိူင်းလၢဝ်း 35,386 ၵေႃႉ လႄႈ မိူင်းၵမ်ႇပူးၶျႃး 72,535 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။

ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၸတ်းႁႃၵၢၼ်ငၢၼ်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းထႆး ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇႁႂ်ႈပေႃႈလဵင်ႉ၊ မႄႈလဵင်ႉ (ၼၢႆး ၸၢင်ႈ) ၸိူဝ်းမီးလုၵ်ႈလဵင်ႉသေ ဢမ်ႇပႆႇမီးဝတ်းဝႂ်ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈၵႂႃႇတၢင်ႇယိုၼ်ႈယွၼ်းၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 24/07/2017 တေႃႇထိုင် 07/08/2017 ။


ဝၼ်းတီႈ 24 /07 /2017 ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းထႆး တႄႇႁပ်ႉႁဵတ်းပၼ် ဝတ်းဝႂ်/ၵပ်းတူဝ် ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း (ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ဢၼ်လုၵ်ႉမိူင်းမၢၼ်ႈ၊ လၢဝ်း၊ ၶႅမ်ႊၿေႃႊတီႊယိူဝ်ႊ ) ၶဝ်ႈႁဵတ်း ၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်းထႆး။ တိုၵ်းသူၼ်းႁႂ်ႈ ဢွၼ်ဢဝ်လုၵ်ႈလဵင်ႉ ၵႂႃႇတၢင်ႇယွၼ်းႁဵတ်းဝႂ်ၵပ်းတူဝ် တီႈႁွင်ႈ ၵၢၼ်ၾၢႆႇၸတ်းႁႃၵၢၼ်ငၢၼ်း ၸႄႈတွၼ်ႈလႂ် ၸႄႈတွၼ်ႈၼၼ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ မိူင်းထႆးတွၼ်ႈ ၼိူဝ်ၵေႃႈ လုမ်းၾၢႆႇၸတ်းႁႃၵၢၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇ၊ မႄႈႁွင်ႈသွၼ်၊ ၵဵင်းႁၢႆးၸိူဝ်းၼႆႉ။

ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၸတ်းႁႃၵၢၼ် တၢင်းမိူင်းၵွၵ်ႇသမ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇတီႈၶဵတ်ႇၿၢင်းၼႃး၊ ၶဵတ်ႇမိၼ်းၿူးရီး၊ ၶဵတ်ႇၸတူႊၸၵ်ႊၸိူဝ်းၼႆႉ တင်းမူတ်းမီး 11 တီႈလႄႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၸတ်းႁႃၵၢၼ်ငၢၼ်း ၼႂ်းၸႄႈ တွၼ်ႈၽႂ်မၼ်း ဢၼ်ပိုတ်ႇဝႆႉ မီးယူႇ 101 တီႈ တူဝ်ႈၸိုင်ႈမိူင်းထႆး။


ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇႁႅင်းၵၢၼ် မွမ်ႊလူင် ပုၼ်ႊထရိၵ်ႊ သမီႊတီႊ လၢတ်ႈတီႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ  thairath ဝႃႈ- “ မိူဝ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ပိုတ်ႇတိုဝ်ႉတၢင်းပၼ်ၼႆႉ ႁႂ်ႈပေႃႈလဵင်ႉ/ မႄႈလဵင်ႉဢွၼ်ၵၼ်ၼႅတ်ႈမႃး ယိုၼ်ႈ ယွၼ်းၸွမ်းၼင်ႇၶၢဝ်းယၢမ်း ဢၼ်မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉ ပေႃးပူၼ်ႉဝၼ်းမၼ်း တေဢမ်ႇႁပ်ႉထႅင်ႈယဝ်ႉ” ဝႃႈၼႆ။


ဝၢႆးသေပေႃႈလဵင်ႉ/မႄႈလဵင်ႉလႄႈ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇတၢင်ႇယိုၼ်ႈယဝ်ႉ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 08/08-09/09/2017 ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းၼိုင်ႈလိူၼ်ၼၼ်ႉ ၾၢႆႇၸတ်းႁႃၵၢၼ်တေထတ်းထွင်ၶိုၼ်း ၸွင်ႇၸႂ်ႈပေႃႈလဵင်ႉ၊လုၵ်ႈလဵင်ႉၸွမ်းၼင်ႇဢၼ်ယိုၼ်ႈယွၼ်းဝႆႉ ႁႂ်ႈပေႃႈလဵင်ႉတင်းလုၵ်ႈလဵင်ႉ ဢွၼ် ၵၼ်ၵႂႃႇတီႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၸတ်းႁႃၵၢၼ် ၸႄႈဝဵင်းၽႂ်မၼ်း။


ဝၢႆးၼၼ်ႉပေႃးထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းၸိုဝ်ႈသဵင်ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ပေႃႈလဵင်ႉတီႈယူႇယဝ်ႉ တေလႆႈထတ်းထွင်ၵူၼ်းၵိုၵ်း မိူင်း Certifi cate of identity (CI) ဝႃႈ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းလႂ်တႄႉတႄႉ တွၼ်ႈတႃႇမိူင်းႁူမ်ႈ တုမ်မၢၼ်ႈလႄႈ မိူင်းၶႅမ်ႊၿေႃႊတီယိူဝ်ႊတႄႉ တေသူင်ႇၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ မိူင်းၽႂ်မၼ်းၶဝ်ႈ ႁဵတ်းပၼ်ၼႂ်းမိူင်းထႆး (One Stop Service)  ႁႂ်ႈယဝ်ႉၵမ်းလဵဝ်တီႈလဵဝ်- ဝႃႈၼႆ။

Photo by CM108.com

လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းထႆး ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပိုၼ်ႉတီႈတႃႇႁႂ်ႈႁႅင်းၵၢၼ်လႆႈႁဵတ်းဝႂ်ၵပ်းတူဝ် ၊ ဝႂ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ၸိူဝ်းမီး ပေႃႈလဵင်ႉသေ ပႆႇမီးဝႂ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၼႆႉ။


ဝၼ်းတီႈ 24 /07 ထိုင်07/08/2017 ၼႆႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းထႆး ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇႁႂ်ႈပေႃႈလဵင်ႉၼၢႆးၸၢင်ႈ ဢွၼ်ဢဝ်လုၵ်ႈလဵင်ႉဢၼ်ဢမ်ႇမီးဝတ်းဝႂ်သင်ၼၼ်ႉ ၵႂႃႇတၢင်ႇယွၼ်းႁဵတ်းဝတ်းဝႂ်တီႈႁွင်ႈၵၢၼ် ၾၢႆႇၸတ်းႁႃၵၢၼ်ငၢၼ်းၵဵင်းမႆႇ တီႈႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၵၢၼ်ၵႃႉပွတ်းၼိူဝ် ( ศูนย์สินค้าเกษตรภาคเหนือ ) ၊ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၸတ်းႁႃၵၢၼ်တီႈမိူင်းၵွၵ်ႇ မိူၼ်ၼင်ႇတီႈၶဵတ်ႇၿၢင်းၼႃး၊ ၶဵတ်ႇမိၼ်းၿူးရီး၊ ၶဵတ်ႇၸတူႊ ၸၵ်ႊၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၸတ်းႁႃၵၢၼ်ငၢၼ်းၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈၽႂ်မၼ်း။ ၸိူဝ်းဢၼ်ႁဵတ်း ဢမ်ႇမႅၼ်ႈတီႈ ၸိုဝ်ႈပေႃႈလဵင်ႉမႄႈလဵင်ႉ(ၼၢႆးၸၢင်ႈ)ဢမ်ႇမႅၼ်ႈၵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁႂ်ႈၵႂႃႇၶပ်းၶိုင်ၼႂ်းၶၢဝ်း တၢင်း 6 လိူၼ်။

Photo : Media Studio

ၼၢင်းယဝ်ႊဝၽႃႊ ၽိၿုၼ်ႊၽူၼ်ႊ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၵဵင်းမႆႇ လၢတ်ႈဝႃႈ - “ မိူဝ်ႈၽွင်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ပိုတ်ႇၶၢဝ်းယၢမ်းပၼ်ၼႆႉ ႁႂ်ႈပေႃႈလဵင်ႉၼၢႆးၸၢင်ႈ ၸိူဝ်းမီးလုၵ်ႈလဵင်ႉဢၼ်ဢမ်ႇပႆႇ မီးဝႂ်သင်ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈၵႂႃႇတၢင်ႇယိုၼ်ႈႁဵတ်းဝႂ် ၸွမ်းၼင်ႇၶၢဝ်းယၢမ်းဢၼ်မၵ်းမၼ်ႈ 15 ဝၼ်း ဢမ်ႇ မီးဝၼ်းလိုဝ်ႈ(လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ) ပေႃးဝၼ်းမၼ်းပူၼ်ႉၵႂႃႇယဝ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈတေဢမ်ႇႁပ်ႉယဝ်ႉ၊  ၵပ်းသိုပ်ႇ တွင်ႈထၢမ်ႁူဝ်ယွႆႈလႆႈတီႈလုမ်းၾၢႆႇၸတ်းႁႃၵၢၼ်ၵဵင်းမႆႇ  0 5311 2912-4  ” ဝႃႈၼႆ။


ၸၢႆးပိူင်း ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၾၢႆႇမၢႆမီႈၵဝ်ႉငဝ်ႈပူၵ်းပွင်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်း HRDF ၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ – “ မိူဝ်ႈလဵဝ် ၼႆႉ တေလႆႈဝႃႈပဵၼ်တိုဝ်ႉတၢင်းလီတႄႉတႄႉ ဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ်ပိုတ်ႇတိုဝ်ႉတၢင်းပၼ်ၸိူဝ်း ဢၼ်မီးပေႃႈလဵင်ႉၼၢႆးၸၢင်ႈသေ ဢမ်ႇမီးဝတ်းဝႂ်ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းတူဝ်ၵႂႃႇတၢင်ႇယိုၼ်ႈၸွမ်းၼင်ႇ ဢၼ်မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉသေၵမ်း ” ဝႃႈၼႆ။


ဝၢႆးသေလူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆးပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပၵ်းပိူင်မႂ်ႇ တွၼ်ႈတႃႇႁႅင်းၵၢၼ် ပီ 2017 ဢွၵ်ႇမႃးဝႃႈ –  ၽူႈလႂ် ၽႂ်ႁပ်ႉၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ဢမ်ႇမီးဝတ်းဝႂ်၊ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၽိတ်းတီႈ၊ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၽိတ်းပၵ်းပိူင်ၼႆၸိုင် တေ မႂ် 400,000 – 800, 000 ၿၢတ်ႇ တေႃႇၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၼိုင်ႈၵေႃႉလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁႅင်းၵၢၼ်ဢွၼ် ၵၼ်ပွၵ်ႈႁိူၼ်းတင်းၼမ်ၼပ်ႉႁူဝ်မိုၼ်ႇ။

ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းလၢႆၾၢႆႇ မိူၼ်ၼင်ႇ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း၊ တပ်ႉသိုၵ်း၊ ၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁူမ်ႈၵၼ်ၸွႆႈထႅမ်ႁႅင်းၵၢၼ် ၸိူဝ်းၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်းထႆး ၶိုၼ်းပွၵ်ႈမိူင်း။


ဝၼ်းတီႈ18/07/2017 ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS၊ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး SSPP၊ ပႃႇတီႇ ႁူဝ် သိူဝ် SNLD ၊ သိူဝ်ၽိူၵ်ႇSNDP ၊ ၼူၵ်ႉယုင်း NLD ဢိၵ်ႇၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ၽူႈမီးၼမ်ႉၸႂ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁူမ်ႈၵၼ်ပႂ်ႉၸွႆႈထႅမ် ႁႅင်းၵၢၼ်ဢၼ်တေပွၵ်ႈမိူင်း ၽူႈၸၢႆးမီး 18ၵေႃႉ၊ ယိင်း17ၵေႃႉႁူမ်ႈတင်းမူတ်း 35ၵေႃႉ တီႈလႅၼ်လိၼ်မႄႈသၢႆ- တႃႈၶီႈလဵၵ်ႉ။

Photo: Sao Hsang Li

ပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇလႄႈ ႁူင်းႁႅမ်း 1G1 လဵင်ႉလူၶဝ်ႈၽၵ်းတၢင်းၵိၼ်၊ ပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်း ၸွႆႈငိုၼ်း ၼိုင်ႈၵေႃႉလႂ် 3,000 ၵျၢတ်ႉ၊ SSPP ၸွႆႈပၼ်ၵႃႈၵႃးတႃႇပွၵ်ႈႁိူၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။


ၸဝ်ႈႁၢၼ်သႅင်လီ ၽူႈၼင်ႈလုမ်းၵပ်းသၢၼ် RCSS ဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်ႉလၢတ်ႈဝႃႈ-  “ ပေႃးပီႈၼွင်ႉႁဝ်း ၶႃႈ ႁူမ်ႈၵၼ်သေမႃးၸိုင် ႁဝ်းၶႃႈၸၢင်ႈၵပ်းသၢၼ်ၵၼ်သေၸွႆႈထႅမ်လႆႈ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ပေႃးပဵၼ် လႆႈၼႆႉ မႃးၵၼ်ပဵၼ်ၸုမ်း၊ မီးလွင်ႈတၢင်းၸိူင်ႉႁိုဝ် မီးတၢင်းယၢပ်ႇသင်ၵေႃႈ ႁႂ်ႈၵပ်းသိုပ်ႇမႃးတီႈ ၸုမ်းၸွႆႈထႅမ်ႁဝ်းၶႃႈ ဢၼ်မီးဝႆႉတီႈမိူင်းၵွၵ်ႇ၊ ၵဵင်းမႆႇ လႄႈၵပ်းသိုပ်ႇတီႈ မၢႆၾူၼ်း 098752 7610 ၵေႃႈလႆႈယူႇ ” ဝႃႈၼႆ။


လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းထႆး ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇယွၼ်ႇယၢၼ်းယိုတ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်း ပၼ် ႁႂ်ႈႁႅင်းၵၢၼ် ၶပ်းၶိုင်လွင်ႈဝတ်း ဝႂ်လႄႈ ဢမ်ႇမီးဝတ်းဝႂ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁႂ်ႈပေႃႈလဵင်ႉၼၢႆးၸၢင်ႈၵႂႃႇတၢင်ႇယွၼ်း ႁဵတ်းလႆႈၼႆသေတႃႉ ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်းယင်းတိုၵ်ႉဢွၼ်ၵၼ် ပွၵ်ႈႁိူၼ်းယူႇၶိူဝ်းယႂ်း။ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 17/07/2017 ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS ၵပ်းသၢၼ်တင်းၸုမ်းပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းတႆး ၊ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၾၢႆႇ ၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းၶဝ်ႈမိူင်းထႆး၊ မၢၼ်ႈ၊ ၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉသေၶပ်းၶိုင်ပၼ်ႁႅင်းၵၢၼ် ပွၵ်ႈၸူးမိူင်းတႆး 30 ပၢႆ။

လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းထႆး ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇယွၼ်ႇယၢၼ်းယိုတ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်းပၼ် ႁႂ်ႈႁႅင်းၵၢၼ် ၶပ်းၶိုင်လွင်ႈဝတ်း ဝႂ်လႄႈ ဢမ်ႇမီးဝတ်းဝႂ်ၼၼ်ႉၵေႃႈႁႂ်ႈပေႃႈလဵင်ႉၼၢႆးၸၢင်ႈၵႂႃႇတၢင်ႇယွၼ်း ႁဵတ်းလႆႈၼႆသေတႃႉ ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်းယင်းတိုၵ်ႉဢွၼ်ၵၼ် ပွၵ်ႈႁိူၼ်းယူႇၶိူဝ်းယႂ်း။


ဝၼ်းတီႈ 17/07/2017 ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS ၵပ်းသၢၼ်တင်းၸုမ်းပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း တႆး ၊ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၾၢႆႇၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းၶဝ်ႈမိူင်းထႆး၊ မၢၼ်ႈ၊ ၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉသေၶပ်း ၶိုင်ပၼ်ႁႅင်းၵၢၼ် ပွၵ်ႈၸူးမိူင်းတႆး။

ၸၢႆးလၢဝ်တွၼ်း ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၾၢႆႇၵပ်းသိုပ်ႇတင်း ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႆး  လၢတ်ႈဝႃႈ - “ ႁႅင်းၵၢၼ်ၸိူဝ်း ဢမ်ႇမီးဝတ်းဝႂ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းမၢႆမီႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈထုၵ်ႇမႅၼ်ႈသေ ၸိူဝ်းဢမ်ႇမီးဝတ်းဝႂ်ၶႂ်ႈပွၵ်ႈ ႁိူၼ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁဝ်းၶႃႈတေၵပ်းသိုပ်ႇ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈလၢႆၾၢႆႇသေ တေဢဝ်မိူဝ်းသူင်ႇပၼ်တီႈ လႅၼ်လိၼ်ယူႇ  မိူဝ်ႈၼႆႉၵူၺ်းပွၵ်ႈထႅင်ႈ 30 ပၢႆ” ဝႃႈၼႆ။


ႁႅင်းၵၢၼ်ၸိူဝ်းဢၼ်ပွၵ်ႈမိူဝ်းၼၼ်ႉဢွၼ်ၵၼ်လၢတ်ႈဝႃႈ - “ ႁဝ်းၶႃႈယူႇမိူင်းထႆးၼႆႉလွင်ႈဝတ်းလွင်ႈဝႂ် မၼ်းသုၵ်ႉသၵ်ႉၼႃႇ ပေႃႇလႃႇသီႇမၼ်းၵေႃႈၵမ်းၵမ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈယူႇတိၵ်းတိၵ်း ၵႃႈဝတ်းၵေႃႈသဵင်ႈၼမ် ၊ၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇလွင်ႈၵိၼ်၊လွင်ႈယူႇၵေႃႈၵႃႈ ငိုၼ်းလၢႆးဝၼ်းသမ်ႉလႆႈဢေႇ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈႁဝ်းတေ ဢွၼ်ၵၼ်မိူဝ်းယူႇတီႈမိူင်းႁဝ်းၶိုၼ်းၵူၺ်းယဝ်ႉ” ဝႃႈၼႆ။


ဝၢႆးသေလူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆးပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ပၵ်းပိူင်မႂ်ႇတွၼ်ႈတႃႇႁႅင်းၵၢၼ် ပီ 2017 ဢွၵ်ႇမႃးဝႃႈ – ၽူႈလႂ် ၽႂ်ႁပ်ႉၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ဢမ်ႇမီးဝတ်းဝႂ်၊ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၽိတ်းတီႈ၊ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၽိတ်းပၵ်းပိူင်ၼႆၸိုင် တေ ၺႃးမႂ် 400,000 – 800, 000 ၿၢတ်ႇ တေႃႇၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၼိုင်ႈၵေႃႉ။ ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈယွၼ်ႇ ယၢၼ်းပၼ် 6 လိူၼ်ႁႂ်ႈလႆႈၶၢဝ်းယၢမ်းႁၢင်ႈႁႅၼ်းတူဝ်သေတႃႉ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်းထႆး ယင်းတိုၵ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ် ပွၵ်ႈႁိူၼ်းယူႇၶိူဝ်းယႂ်း ။ ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင် တူင်ႇဝူင်းတႆး၊ တပ်ႉသိုၵ်းတႆး RCSS/ SSPP/ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းတႆး SNLD / SNDP ၸိူဝ်းၼႆႉဢွၵ်ႇလိၵ်ႈယိုၼ်ႈမိုဝ်းၸွႆႈထႅမ်ႁႅင်းၵၢၼ်ၽွင်းပွၵ်ႈ ၶိုၼ်းႁိူၼ်း။