သိုၵ်းမၢၼ်ႈတိုၵ်းဢဝ်တပ်ႉတႆး မွပ်ႈပၼ်သိုၵ်းဝႃႉ



သိုၵ်းမၢၼ်ႈတိုၵ်းယိုဝ်းႁုပ်ႈဢဝ်တပ်ႉပၢင်သဝ်း သိုၵ်းတႆး ဢၼ်မီးၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းတူၼ် 2 တပ်ႉ၊ ၽွင်းႁၢင်လိူၼ် မၢတ်ႉၶျ် ပူၼ်ႉမႃးသေ မွပ်ႈပၼ်သိုၵ်းဝႃႉ၊ သၢင်ႈပၼ်ႁႃၼႂ်းၵႄႈတႆးတင်းဝႃႉ။


တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA)
တပ်ႉဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်မွပ်ႈပၼ်သိုၵ်းဝႃႉၼႆႉ ပဵၼ်တပ်ႉလွႆလဵၵ်းၸီး တင်းလွႆပၢၼ်းတုင်း ဢၼ်ယူႇၼႂ်း ၸႄႈဝဵင်း မိူင်းတူၼ်၊ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း။ တပ်ႉသိုၵ်းတႆးသွင်တပ်ႉၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈမႃးတိုၵ်းဢဝ်ၽွင်းႁၢင်လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် (2014)- ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ၼႂ်း RCSS/SSA ၸဝ်ႈၼိုင်ႈလၢတ်ႈ။

ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢဝ်လွႆလဵၵ်းၸီး တင်းလွႆပၢၼ်းတုင်း မွပ်ႈပၼ်သိုၵ်းဝႃႉၼႆႉ ပဵၼ်မႃးဝၢႆးသေ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်း ၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) တင်း တပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းဝႃႉၽွမ်ႉႁူမ်ႈ (UWSA) ပဵၼ်ပၼ်ႁႃၵၼ် ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ၼႂ်း RCSS/SSA ယင်းလၢတ်ႈဝႃႈ- သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ယွမ်းတၢႆသေမႃး တိုၵ်းဢဝ် တပ်ႉႁဝ်း၊ ၵူၺ်းၵႃႈ သမ်ႉဢဝ်ၵႂႃႇမွပ်ႈပၼ်တီႈသိုၵ်းဝႃႉ။ လွင်ႈၼႆႉ မၼ်းၼႄၾၢင်ႁၢင်ႈဝႃႈ တဵၵ်းတႆးသေယွင်ႈဝႃႉ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ပၼ်ပႃႇမိတ်ႉၸုမ်းသိုၵ်းဝႃႉ ႁႂ်ႈမႃးၶုတ်းၶမ်း/ၶိုင်ၶမ်း တႅပ်းမႆႉတႅပ်းတွၵ်ႇ ၼႂ်းၼႃႈလိၼ် RCSS/SSA ၵုမ်းၵမ် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ/သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶႂ်ႈသၢင်ႈလိူင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈဝႃႉတင်းတႆး ပဵၼ်ပၼ်ႁႃ ၵၼ်- ဝႃႈၼႆ။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢၼ်မိုတ်ႈၵိုဝ်းၸမ်ၸႂ်ၽူႈၵွၼ်းသိုၵ်းတင်းသွင်ၸုမ်း/ ဝႃႉတင်းတႆး လၢတ်ႈဝႃႈ- ၽူႈၼမ်းဝႃႉပဝ်းယဵဝ်ႇၶျႅင် တႄႉဢမ်ႇၶႂ်ႈႁႂ်ႈတႆးတင်းဝႃႉပဵၼ်ပၼ်ႁႃၵၼ်၊ ပေႃးႁူႉဝႃႈမီးပၼ်ႁႃမိူဝ်ႈလႂ်ၵေႃႈ ၶတ်းၸႂ်ၵႄႈလိတ်ႈဝႆးဝႆးၵမ်းလဵဝ်။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၽူႈမီးဢမ်းၼၢၸ်ႈ(ဢႃႇၼႃႇ)ၼိူဝ်ဝႃႉပွတ်းၸၢၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇဝိူၺ်ႉသႅဝ်ႇၵင်း ၼႆႉ မၼ်းသမ်ႉဢမ်ႇထုၵ်ႇၸႂ်ၼိူဝ်တႆး။ ၵွပ်ႈၼၼ် လွင်ႈဢၼ်မၼ်းဢမ်ႇမႅၼ်ႈတႆးၼၼ်ႉ မၢၼ်ႈၵေႃႈဝၵ်ႉဢဝ် တိုဝ်ႉတၢင်းၼႆႉသေ တႄႇသၢင်ႈလိူင်ႈၼႂ်းၵႄႈမၼ်းမႃး - ဝႃႈၼႆ။

လွင်ႈပၼ်ႁႃဢၼ်ၵိူတ်ႇပဵၼ်ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇၼၼ်ႉ ၾၢႆႇသိုၵ်းဝႃႉတင်း သိုၵ်းတႆး (RCSS/SSA) ၵႄႈလိတ်ႈ ပၼ်ႁႃၵၼ်ယဝ်ႉ ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 09/04/2014 ဝႃႈၼႆသေတႃႉ ယင်းတိုၵ်ႉမီးလွင်ႈၶဵင်ႈၶႅင်ၵၼ်ယူႇ။ ၵွပ်ႈဝႃႈသိုၵ်းဝႃႉထွၼ်ဢွၵ်ႇပၼ်ၼႆၵေႃႈ ဢမ်ႇထွၼ်ဢွၵ်ႇတင်းမူတ်း၊ တီႈဢၼ်ထွၼ်ဢွၵ်ႇပၼ်ၵေႃႈ သမ်ႉၵၢင်မၢၵ်ႇဝႆႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၾၢႆႇသိုၵ်းတႆး (RCSS/SSA) ဢၼ်ၵႂႃႇပုတ်ႈပၵ်းၼၼ်ႉ တိူဝ်ႉဝၢတ်ႇၸဵပ်းၽွင်ႈ။ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈ တိူဝ်ႉဝၢတ်ႇၸဵပ်း/လုသုမ်းၼၼ်ႉ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈပႆႇယိုၼ်ယၼ်လႆႈ။

တပ်ႉသိုၵ်းဝႃႉ (UWSA) တင်းတပ်ႉသိုၵ်းတႆး (RCSS/SSA) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်းဢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်တင်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈဝႆႉတင်းသွင်ၸုမ်း။ ၼႂ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်းဢၼ်မီးႁႅင်းၵူၼ်းႁႅင်းၶိူင်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇ ယႂ်ႇလိူဝ်တၢင်ႇ ၸုမ်း တင်းသွင်ၸုမ်း။


သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ


တဝ်တိူဝ်ၵျိင်း ပပ်ႉဝႃႈလူၺ်ႈသဵၼ်ႈတၢင်းလႄႈ ဢူငဝ်း



ၵႂၢမ်းၼမ်း
ပေႃးလၢတ်ႈလွင်ႈ သုၼ်းဝူး ႁိုဝ် သုၼ်းၸိုဝ်ႇ (Sun Zi) ၼႆၸိုင် ၵူၼ်းႁူႉၸၵ်းၶႂ်ႈမီးမႃးၼမ် ၼႂ်းမိူင်းတႆးႁဝ်း။ ၸိူဝ်းႁူႉၸၵ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးလွင်ႈယုၵ်ႉယွင်ႈမၼ်းၸဝ်ႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈပပ်ႉၸိူင်းသိုၵ်း (Art or War) ဢၼ်မၼ်းၸဝ်ႈတႅမ်ႈၼၼ်ႉ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်မိူင်းၶႄႇ မဝ်ၸိုဝ်တုင်း ဢဝ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းသေဢွင်ႇမႃး။

ၵူၺ်းၵႃႈ လဝ်ႇၸိုဝ်ႇ (Lao Zi) လႄႈ ပပ်ႉမၼ်းၸဝ်ႈ တႅမ်ႈဝႃႈလူၺ်ႈ သဵၼ်ႈတၢင်း (The Way) လႄႈဢူငဝ်း (Power, Virtue) ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ Dao De Jing (တဝ်တိူဝ်ၵျိင်း) ၼႆႉတႄႉ ၵူၼ်းႁူႉၸၵ်းမီးဢေႇ။ တီႈတႄႉမၼ်း ၽႂ်ယုၵ်ႉယွင်ႈ သုၼ်းဝူးၵေႃႈ လီလဵပ်ႈႁဵၼ်းလဝ်ႇၸိုဝ်ႇ၊ ယွၼ်ႉဝႃႈပၢႆးဝူၼ်ႉငဝ်ႈပိုၼ်ႉၶွင် သုၼ်းဝူးၼႆႉ ပဵၼ်လဝ်ႇၸိုဝ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈဝႃႈ ၽႂ်ပဵၼ်ပုတ်ႉထၽႃႇသႃႇ လီလဵပ်ႈႁဵၼ်း တဝ်တိူဝ်ၵျိင်း။ ယွၼ်ႉဝႃႈ ဢၢၼ်ႇတဝ်တိူဝ်ၵျိင်းယဝ်ႉ ယိင်ႈၶႅၼ်းၸွႆႈႁႂ်ႈတူဝ်ၵဝ်ႇၶဝ်ႈၸႂ် ပွင်ႇၸႂ်မႃးၼိူဝ်ၵႂၢမ်းသင်ႇသွၼ် ပုတ်ႉထၸဝ်ႈ။

ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈဝႃႈ ပဵၼ်တႆး လီလႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းပပ်ႉၼႆႉ။ ယွၼ်ႉဝႃႈ လဝ်ႇၸိုဝ်ႇ ၼႆၼၼ်ႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၸိုဝ်ႈၵူၼ်း၊ ၵူၺ်းပဵၼ်ၸိုဝ်ႈၶိူဝ်း ဢၼ်ပဵၼ်ၶိူဝ်းတႆးလၢဝ်း၊ ပွင်ႇဝႃႈ ၶူးမေႃလူင်လၢဝ်း။ (လၢဝ်းၼႆၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸိုဝ်ႈၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆး မိူဝ်ႈပႆႇႁွင်ႉဝႃႈတႆး - ဝႃႈၼႆ)။ သၽႃႇဝၶိူဝ်းတႆးၼႆႉၵေႃႈ ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းၵႂၢမ်း သင်ႇသွၼ်မၼ်းၸဝ်ႈ။ ပဵၼ်ဝႆႉလိၵ်ႈၶႄႇ ၼၼ်ႉတႄႉ ယွၼ်ႉဝႃႈ ၶႄႇလႆႈတႅမ်ႈမၢႆဝႆႉ။ လိၵ်ႈတႆးၵေႃႈထုၵ်ႇၽဝ်ၵႂႃႇပႅတ်ႈ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၸဝ်ႈႁေႃသႅင်ၶျိၼ်၊ ၸဝ်ႈၵေႃႇသၢင်ႈၽႃသင်ႉလူင်မိူင်းၶႄႇ (The Great Wall of China) ၽွင်းမိူဝ်ႈမၼ်းၸဝ်ႈပဵၼ်ၶုၼ်ယူႇ ၼႂ်း BC 221-206 ။

လၵ်းၵၢၼ်ပၢႆးဝူၼ်ႉလဝ်ႇၸိုဝ်ႇၼၼ်ႉတႄႉ-
 ၵူႈသမ်ႇသႅၼ်ပိူင် ၼႂ်းလေႃးၵလူင်ၼႆႉ ယူႇတႂ်ႈပၵ်းပိူင်သၽႃႇဝလူင် ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ တဝ် (Dao
    ပွင်ႇဝႃႇသဵၼ်ႈတၢင်း)။ တၢင်းပုတ်ႉထၽႃႇသႃႇတႄႉ တေႁွင်ႉဝႃႈထမ်း ဢမ်ႇၼၼ် ထမ်မ  
    (Dhamma) ။

 ဢူငဝ်း ဢႃႇၼႃႇ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ (တိူဝ်) ၼၼ်ႉတႄႉ ႁဵတ်းဢဝ်ဢမ်ႇလႆႈ၊ မၼ်းတေၵိူတ်ႇဢွၵ်ႇမႃး      
    မိူဝ်ႈတိုဝ်းၵမ်ၸွမ်းတဝ်။ (ၵျိင်း ၼၼ်ႉတႄႉပွင်ႇဝႃႈပပ်ႉ)။

 ပပ်ႉၼႆႉ သွၼ်ႁႂ်ႈမေႃဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇ၊ ဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇယိူင်ႈၼမ်ႉ။ ၵွပ်ႈဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇၼႆႉပေႉ ၶႅင်ႁႅင်း။
တူၺ်းဢဝ် ႁူၺ်ႈလူင် (Grand Canyon) တီႈမိူင်းဢမႄႇရိၵၼ်ႇ။ ၼမ်ႉၼႆႉ လတ်းၽႃႇပႃႇႁိၼ်လူင်သေ လႆၵႂႃႇ။ ပႃႇႁိၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ပီၼိုင်ႈယဝ်ႉပီၼိုင်ႈ လိုၵ်ႉလူင်းၵႂႃႇတိၵ်းတိၵ်း ယွၼ်ႉထုၵ်ႇၼမ်ႉၸွပ်ႈၵႂႃႇ။

ယွၼ်ႉၼၼ် ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၽူႈဢၢၼ်ႇၶဝ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းသေ ထတ်းသၢင်တူၺ်းဝႃႈ ၸွင်ႇမၼ်းၸိုဝ်ႈဢမ်ႇၸိုဝ်ႈ၊ ထုၵ်ႇဢမ်ႇထုၵ်ႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵၢၼ်ပိၼ်ႇၽႃႇသႃႇၼႆႉမၼ်းယၢပ်ႇ။

1.ၽူႈပိၼ်ႇၼႆႉ ဢမ်ႇႁူႉလိၵ်ႈၶႄႇ။ လိၵ်ႈၶႄႇၵေႃႈပဵၼ်လိၵ်ႈၵဝ်ႇမွင်။ ၵူၼ်းၶႄႇပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ်ယင်းၸူၺ်ႉယၢပ်ႇ။
2.ၸင်ႇဝႃႈ ပိၼ်ႇဝႆႉပဵၼ်လိၵ်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈ လိၵ်ႈထႆးၵေႃႈမီးလၢႆပပ်ႉ။

ၽူႈဢၢၼ်ႇၸင်ႇလႆႈလူဢၢၼ်ႇလၢႆပပ်ႉၼႆႉသေ ပွင်ႇၸႂ်ၼင်ႇႁိုဝ်ၵေႃႈတႅမ်ႈမႃးၼင်ႇၼၼ်။ ၸင်ႇဝႃႈ သင်ဝႃႈႁၼ်တီႈၽိတ်းတီႈပိူင်ႈၵေႃႈ ႁႂ်ႈၸီႉၸမ်ႈၼႄပၼ်။ တေပဵၼ်ဢၼ်ၶွပ်ႈၶုၼ်းမုၼ်တၢင်ႇယႂ်ႇၼမ်။

ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇၼမ်ၵေႃႈဢေႇ တေပဵၼ်ၽွၼ်းလီတေႃႇၽူႈဢၢၼ်ႇ ဝၢႆးလူဢၢၼ်ႇဝူၼ်ႉၶွပ်ႈၸွမ်းလိၵ်ႈၽိုၼ်တင်းမူတ်း ဢၼ်မီးဝႆႉ 81 ၵၼ်။ ယေႈၵၼ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇယၢဝ်းၼမ်။
မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ
ၵၼ်ၼိုင်ႈ
တဝ် ဢၼ်ႁဵၵ်ႈဝႃႈ တဝ် ၼႆၼၼ်ႉ ပႆႇၸႂ်ႈတဝ်တႃႇသေႇ။
ၸိုဝ်ႈၼႆၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႈပဵၼ်ၸိုဝ်ႈတႃႇသေႇ။
ဢၼ်ဢမ်ႇမီးၸိုဝ်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်တူၼ်ႈငဝ်ႈ ၾႃႉလႄႈလိၼ်။
မီးၸိုဝ်ႈယူႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်မႄႈလႃၽႄးၵူႈသမ်ႇသႅၼ်ပိူင်။
ဢမ်ႇမီးတၼ်ႁႃ         ႁူႉႁၼ်သိင်ႇလိုၵ်ႉလပ်ႉ။
မီးတၼ်ႁႃ                ႁူႉႁၼ်လၵ်ႈၶၼႃႇမၼ်း။
တင်းသွင် မီးငဝ်ႈႁၢၵ်ႈလဵဝ်၊ ၵူၺ်းၸိုဝ်ႈဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်။
ႁွင်ႉတင်းသွင်ဝႃႈ လိုၵ်ႉ လိုၵ်ႉလႄႈလိုၵ်ႉ၊
ပဵၼ်ၽၵ်းတူၵႂႃႇၸူး သိင်ႇလိုၵ်ႉလပ်ႉ။
ၵၼ်သွင်

ႁူႉၸၵ်းတၢင်းႁၢင်ႈလီ တၢင်းႁၢင်ႈၸႃႉၸင်ႇၵိူတ်ႇမႃး။
ႁူႉၸၵ်းတၢင်းလီ တၢင်းႁၢႆႉၸႃႉၵေႃႈၵိူတ်ႇမႃး။
ပဵၼ်ၵိူတ်ႇမႃးၸွမ်း ဢမ်ႇပဵၼ်
ယၢပ်ႇလႆႈ ဢိင်ငၢႆႈ။
ယၢဝ်း လႆႈတႅၵ်ႈလူၺ်ႈပွတ်း။
သုင် လႆႈတတ်းလူၺ်ႈတႅမ်ႇ။
သဵင်ၵႂၢမ်းလႄႈသဵင်တိုင်ႈႁႆႇၵူမ်ၵဵဝ်ၵၼ်။
ၼႃႈလင်မႃးတၢမ်းၵၼ်။
ၸင်ႇဝႃႈၽူႈႁူႉၼႆႉ ၵေႃႇသၢင်ႈလူၺ်ႈဢမ်ႇဢွၵ်ႇႁႅင်း။
သွၼ်လူၺ်ႈ ဢမ်ႇသင်ႇဢမ်ႇပွၼ်ႈ။
ၵိူတ်ႇဢွၵ်ႇ ၵူႈသမ်ႇသႅၼ်ပိူင်လူၺ်ႈ ဢမ်ႇသင်ႇၵၢၼ်။
ၵိူတ်ႇဢွၵ်ႇယဝ်ႉ ဢမ်ႇဢဝ်မႃးပဵၼ်ၶွင်တူဝ်ၵဝ်ႇ။
လဵင်ႉလူယဝ်ႉ ဢမ်ႇပဝ်ႇဢမ်ႇဢၢတ်ႇတူဝ်။
ႁဵတ်းယဝ်ႉ ဢမ်ႇဢဝ်ၸိုဝ်ႈဢဝ်သဵင်
ၵူႈသမ်ႇသႅၼ်ပိူင်ၸင်ႇယင်ႈယိုၼ်း။

ၵၼ်သၢမ်
ယႃႇတၢင်ႇႁူဝ်ၽူႈၵတ်ႉၶႅၼ်ႇ ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈတေဢမ်ႇၶေႉၶႅင်ႇၵၼ်၊
ယႃႇဝႆႉၵႃႈၶွင်ႁႃယၢပ်ႇ    တေဢမ်ႇမီးၽႂ်ၶိုင်လၵ်ႉၸူၼ်
ယႃႇယွၵ်ႇၸႂ်ပိူၼ်ႈလူၺ်ႈ ဢၼ်ပိူၼ်ႈၶႂ်ႈလႆႈ၊ တေဢမ်ႇႁဵတ်းႁႂ်ႈႁူဝ်ၸႂ်ၶဝ်တိုၼ်ႇတဵၼ်ႈ။
ၸင်ႇဝႃႈၽူႈႁူႉၽွင်းငမ်းၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁူဝ်ၸႂ်ပဝ်ႇ တွင်ႉသမ်ႉတဵမ်၊ လူတ်းလွင်ႈယၢၵ်ႇ လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလုပ်ႇၶဝ်ၶႅင်၊ ဢွၼ်ၵူၼ်းမိူင်းယၢၼ်ၵႂႃႇ လွင်ႈၶႂ်ႈႁူႉၶႂ်ႈလႆႈ၊ ၵမ်ၵုမ်းဝႆႉၽူႈႁူႉယႂ်ႇလူၼ်ႉလိူဝ်ၶဝ် ယႃႇႁႂ်ႈၵႂႃႇလူၼ်ႉလိူဝ်။ တိုဝ်းၵမ်လွင်ႈဢမ်ႇၸႂ်ႉဢဵၼ်ႁႅင်း၊ ပၵ်းပိူင်ဢၼ်မႃးၸွမ်းသၽႃႇဝ ၵေႃႈတေဢမ်ႇသၼ်ႇဢမ်ႇယုင်ႈ။


သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ


ငဝ်ႈငုၼ်းဝၢၼ်ႈႁႆးၸတ်း ဝၼ်းၶွပ်ႈၶူပ်ႇတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး 50 ပီ



တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA) တေၸတ်းဝၼ်း ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ ပီၵွၼ်းၶမ်း (50 ပီ) တပ်ႉသိုၵ်း တီႈငဝ်ႈငုၼ်း ဝၢၼ်ႈႁႆး၊ မီးတပ်ႉသိုၵ်းတႆး၊ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းတႆး ဢိၵ်ႇတင်းၸုမ်းတူင်ႉၼိုင် တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ။


ၸၼ်ႉၽူႈၼမ်းတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA) လၢႆၵေႃႉလၢႆၸဝ်ႈယၢမ်းလဵဝ်
ဝၼ်းတီႈ 24/04/2014 ၼႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်းၶွပ်ႈၶူပ်ႇ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSA) 50 ပီတဵမ် (ပီၵွၼ်းၶမ်း)ႄလႈ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA) တေၸတ်းပၢင်ပွႆး ၶုၵ်းထူပ်းယွင်ႈယေႃးၵုၼ်းမုၼ် တင်ႈတႄႇဝၼ်းတီႈ 23-25/04/2014 တီႈငဝ်ႈငုၼ်းဝၢၼ်ႈႁႆး။ မီးၶၢဝ်ႇဝႃႈ   ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်း ၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ၊ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း 2 ဢၼ် ငဝ်ႈငုၼ်းတီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး (ႁိုဝ်) ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်၊ တီႇမူဝ်ႇၶရႅတ်ႉတိၵ်ႉပႃႇတီႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး (ႁိုဝ်) ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ၊ ၸုမ်း NGO  ဢိၵ်ႇၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း CBO ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ  တေၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈတင်းၼမ်- ၼႆယဝ်ႉ။

တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးၼႆႉ ၵေႃႇတင်ႈမႃးမိူဝ်ႈ 24/04/1964 ၊ တင်းမူတ်းမီးတပ်ႉသိုၵ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ 4 ၸုမ်းႁူမ်ႈႁွမ်းၵၼ် ၵေႃႇတင်ႈ။ ၵဝ်ႉငဝ်ႈဢၼ်ဢွၼ်ႁူဝ်ၵေႃႇတင်ႈမီး 2 ၸုမ်း- 1.တပ်ႉၽွမ်ႉႁူမ်ႈ (SNUF) ၸဝ်ႈၵွၼ်းၸိူင်းဢွၼ်ႁူဝ်။ 2.တပ်ႉသိုၵ်းလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃ (SSIA) လုင်းၶုၼ်မႁႃႇဢွၼ်ႁူဝ်။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ တပ်ႉသိုၵ်းၵူဝ်းၵၢင်ႉလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ၊ ၵျိမ်ႇမီႇယၢင်းဢွၼ်ႁူဝ်။ တပ်ႉသိုၵ်းတႆးႁူမ်ႈပွင်း (SUA) ၸဝ်ႈၶုၼ်သႃႇ ဢွၼ်ႁူဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉၶဝ်ႈပႃးထႅင်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၸုမ်းၵူဝ်းၵၢင်ႉတင်း SUA ႁူမ်ႈႁွမ်းဢမ်ႇႁိုင်ဢမ်ႇၼၢၼ်းၵေႃႈ ၶိုၼ်းၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၵႂႃႇ။ ၵိုတ်းလိူဝ်ဝႆႉ SNUF တင်း SSIA ။

တပ်ႉသိုၵ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးၽွင်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ဢမ်ႇၶဝ်ႈပႃးမီး 3 ၸုမ်း- 1.တပ်ႉသိုၵ်းၼုမ်ႇသိုၵ်းႁၢၼ် ၸဝ်ႈၼွႆႉ ဢွၼ်ႁူဝ်။ 2.တပ်ႉသိုၵ်းႁၢၼ်ၸိုင်ႈတႆး (SNA) မိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ၊ ဢၼ်ၸဝ်ႈၵုၼ်ႇတရႃႉ (ႁွင်ႉ ၸဝ်ႈငႃးၶမ်း) ဢွၼ်ႁူဝ်။ 3.တပ်ႉသိုၵ်းၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၸဝ်ႈပူဝ်ႇတေႇဝိင်ႇဢွၼ်ႁူဝ်- ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ၸဝ်ႈၸၢင်ႉ (ယွင်ႁူၺ်ႈ) တႅမ်ႈဝႆႉၼႂ်းပိုၼ်းတူဝ်မၼ်းၸဝ်ႈ (The Shan of Burma) ဝႃႈ- ဢၼ် 3 ၸုမ်း ဢမ်ႇၶဝ်ႈပႃး ၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၶဝ်ႁၼ်ဝႃႈ တႃႇမိူင်းတႆးတေလႆႈၶိုၼ်းၼႆႉ မၼ်းၼႄႉၼွၼ်းယဝ်ႉ၊ ၵွပ်ႈၼၼ် ဢမ်ႇတၢပ်ႈၶဝ်ႈပႃး။ ၼႂ်းပပ်ႉတႅမ်ႈဝႆႉဝႃႈ ဢၼ်သၢမ်မူႇသၢမ်ၸုမ်းဢမ်ႇၶဝ်ႈပႃးၼၼ်ႉ ၵွပ်ႈဢမ်ႇထုၵ်ႇၸႂ် ၸဝ်ႈမႄႈၼၢင်းႁိူၼ်းၶမ်း ၵေႃႉဢၼ် မႃးၵမ်းလိုၼ်းသေ မႃးဢွၼ်ႁူဝ်တပ်ႉသိုၵ်းလၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၶဝ်။ ဝၢႆးမၼၼ်ႉ ပိုၼ်းတူဝ်ၸဝ်ႈမႄႈၼၢင်းႁိူၼ်းၶမ်းၼႆႉ လႆႈတႅမ်ႈသႂ်ႇဝႆႉၼႂ်းပပ်ႉၸွင်ႈၶၢဝ် (White Umbrella) ဢၼ်ဢိတ်ႇဢွၵ်ႇ ပိုၼ်ၽႄႈၼႂ်းပီ 1999 ။

မိူဝ်ႈတႄႇၵေႃႇတင်ႈ SSA ၼၼ်ႉ လိူဝ်သေၸဝ်ႈမႄႈၼၢင်းႁိူၼ်းၶမ်း ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၸိူဝ်းၸိုဝ်ႈယႂ်ႇမီး ၸဝ်ႈၵွၼ်းၸိူင်း (ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် SNUF) ၊ ၸဝ်ႈသႅင်သိုၵ်း (SNUF) ။ ၸဝ်ႈၸၢင်ႉ (ယွင်ႁူၺ်ႈ) SSIA လႄႈ ၵျိမ်ႇမီႇယၢင်း ႁွင်ႉ ၸဝ်ႈလႅတ်ႇ (ၼွင်ႉၸဝ်ႈၾႃႉၵူဝ်းၵၢင်ႉ၊ ယၢမ်ႈပဵၼ်ပႃးၽွင်းတႅၼ်းသၽႃး မိူၼ်ၼင်ႇ ၸဝ်ႈမႄႈၼၢင်းႁိူၼ်းၶမ်း) ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၼႂ်းၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်လၢႆၸဝ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ယၢမ်းလဵဝ် ၵိုတ်း ၸွမ်သိုၵ်းသိူဝ်ထႅၼ်ႈ ၽူႈၼမ်းၼႃႈၶွင် SSPP/SSA ယၢမ်းလဵဝ်ၵူၺ်း။ ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ လပ်းတႃလိုမ်းမိူင်း သဵင်ႈၵမ်သုတ်းမုၼ်ယဝ်ႉ။

တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA) တူင်ႉၼိုင်ၵၢၼ်သိုၵ်း တီႈငဝ်ႈငုၼ်းဝၢၼ်ႈႁႆး
တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSA) ၼႆႉ ဝၢႆးမႃး လႆႈတႅၵ်ႇယၢႆႈၵႂႃႇပဵၼ် 2 ၾၢႆႇ။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈႁိူင်ႈၵိူင်းၵႂႃႇ တၢင်းၶွမ်ႇမိဝ်ႇၼိတ်ႉ၊ ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈသၢၼ်ၶတ်း ၶွမ်ႇမိဝ်ႇၼိတ်ႉ ဢၼ်ၸဝ်ႈၵွၼ်းၸိူင်းဢွၼ်ႁူဝ်။ ၾၢႆႇႁိူင်ႈၵိူင်းၵႂႃႇၾၢႆႇၶွမ်ႇမိဝ်ႇၼိတ်ႉ သိုပ်ႇမႃးပဵၼ် SSPP/SSA ဢၼ်ၸွမ်သိုၵ်းပၢင်ႇၾႃႉ ဢွၼ်ႁူဝ်ယၢမ်းလဵဝ်။ ၾၢႆႇသၢၼ်ၶတ်းၶွမ်ႇမိဝ်ႇၼိတ်ႉ ဢၼ်ၸဝ်ႈၵွၼ်းၸိူင်း ဢွၼ်ႁူဝ်ၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းမႃးတင်ႈပဵၼ် တပ်ႉသိုၵ်း ၽွမ်ႉႁူမ်ႈလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၸိုင်ႈတႆး (SURA) သေ သိုပ်ႇမႃးပဵၼ် ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ဢၼ်ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်းဢွၼ်ႁူဝ် ယၢမ်းလဵဝ်။

ယၢမ်းလဵဝ် တင်းသွင်ၾၢႆႇၼႆႉ ဢဝ်လွင်ႈႁၢႆႉၸႃႉ ဢၼ်ပဵၼ်မႃးၼႂ်းပိုၼ်းၵဝ်ႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဝူဝ်းယဵပ်ႇႁၢႆ ၵႂၢႆးယဵပ်ႇၼႅၼ်ႈ သေ ႁႃတၢင်းႁူမ်ႈႁွမ်းၵၼ်ၶိုၼ်းယူႇ။

ထိုင်မႃးမိူဝ်ႈ 18/08/2011 ဢိင်ၼိူဝ်ၸွမ်ၸိုင်ႈတဵင်းၸဵင်ႇ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇယိုၼ်ႈမိုဝ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ်သေ ၽွင်းႁၢင်ပီ 2011 လႄႈ ႁူဝ်ပီ 2012 ၸိူဝ်းၼႆႉ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA တင်း SSPP/SSA လႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်း တူၵ်းလူင်းၵိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်တင်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပိူဝ်ႈတႃႇႁူမ်ႈၵၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်။ ၵူၺ်းၵႃႈ တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈ လဵဝ် ယူႇယူႇယင်းတိုၵ်ႉယိုဝ်းၵၼ်ယူႇပဵၼ်မိူဝ်ႈပဵၼ်ပွၵ်ႈ။ မိူဝ်ႈလဵဝ် ဢၼ်တိုၵ်ႉၶိုင်ပွင် ၶေႃႈတူၵ်းလူင်းၵိုတ်းယိုဝ်း ပတ်းပိုၼ်ႉတင်းၸိုင်ႈမိူင်းယူႇၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်လၢတ်ႈဝႃႈ ႁႂ်ႈလႆႈၵိုတ်းယိုဝ်းၼႂ်းၸေႈၵူၺ်းပႆႇပေႃး ႁႂ်ႈလႆႈၵိုတ်းယိုဝ်း ၵၼ်တႄႉတႄႉ- ဝႃႈၼႆ။


သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ


ၵၢၼ်တိုတ်ႉတၢႆးၶဝ်ႈႁႃၵၼ်



ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ၵူႈၾၢႆႇၾၢႆႇၶတ်းၸႂ်ၶိုင်ပွင် လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၵၼ်ယူႇ။ ၶိုင်ပွင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼႆၼၼ်ႉ ၵိုတ်းသဝ်းလွင်ႈ ပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်ၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး လႆႈပိုတ်ႇၵၢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ႁႂ်ႈတၢင်းႁၼ်ထိုင် သွင်ၾၢႆႇၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်လႆႈၵေႃႈ ႁႂ်ႈၶဝ်ႈၵၼ်လႆႈ။


ႁၢင်ႈၼႃႈသိူဝ်ႈပပ်ႉလိၵ်ႈ ၻေးလ်ၶႃႇၼၵီႇ
ၵူၺ်းၵႃႈ ယၢမ်းလဵဝ်ဢမ်ႇၵွမ်ႉၵႃႈၼႂ်းၵႄႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ တင်းၸုမ်းလၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၶဝ်၊ ၼႂ်းၵူၼ်းၸိူဝ်း ၶိူဝ်းလဵဝ် ၵၼ် ယင်းတႃႇတေတိုတ်ႉတၢႆးႁႃၵၼ်ၼႆႉ ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇယူႇ။ တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း-

    ၸုမ်းလၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉဝႃႈ လီတင်ႈတပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်။ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈသမ်ႉဝႃႈ တပ်ႉသိုၵ်းမိူဝ်ႈလဵဝ် ပေႃးပဵၼ်တပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ယူႇယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇတၢပ်ႈၶိုင်လၢႆးမႂ်ႇထႅင်ႈ။

    ၸုမ်းတႆးၶဝ်ၵေႃႈမိူၼ်ၵၼ်။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈဝႃႈ ပေႃးဢမ်ႇၸႂ်ႈ 8 ၸႄႈမိူင်းၼႆ ႁႃးဢမ်ႇႁူမ်ႈၵၼ်လႆႈ။ ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈဝႃႈ ႁႃးတႄႉသွၼ်ႇႁႂ်ႈပဵၼ်လၢႆးၾႅတ်ႇတရႄႇၵူၺ်း၊ 14 ၸႄႈမိူင်းၵေႃႈဢဝ်ယူႇ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ် ဢႃႇယု 60 ၶိုၼ်ႈၼိူဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ်လႆႈႁဵၼ်းမႃး ပပ်ႉဢၼ် ၻေးလ်ၶႃႇၼၵီႇ (Dale Carnages) တႅမ်ႈဝႆႉ ဢၼ်ဝႃႈ “လၢႆးၶွတ်ႇပဵၼ်ဢူၺ်းလီ” (How to win friends and influence people) လႄႈ ၶႂ်ႈပူၵ်းတိုၼ်ႇၶိုၼ်း။ ယွၼ်ႉဢွၵ်းဢေႃၵူၼ်းထဝ်ႈၼႆႉ မေႃလူင်မေႃလိုမ်းမႃး။

ၶႃႇၼၵီႇၼႆႉ ၼႄႉၼမ်းပၼ်ဝႆႉ မီး 4 တွၼ်ႈ။

တွၼ်ႈၼိုင်ႈ- လၵ်းၵၢၼ်ပိုၼ်ႉထၢၼ် (Fundamental Techniques)
1.    ယႃႇသႄႉသွမ်း ၼႄးတၢင်းၽိတ်း ႁိုဝ် ပွင်ႉဝႃႈ။ (Don’t criticize, condemn or complain)
2.    ႁႂ်ႈမေႃလၢတ်ႈယေႃးၸွမ်း ဢၼ်ၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈလူၺ်ႈ ၸႂ်ဢၼ်ၶၢဝ်သႂ်။ (Give honest and sincere appreciation)
3.    တိုၵ်းသူၼ်းႁႂ်ႈပိူၼ်ႈ ပေႃးမီးၸႂ်ၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈပဵၼ်မႃး။ (Arouse in the other person an eager want)
 
တွၼ်ႈသွင်-  လၢႆးမိုတ်ႈၵိုဝ်းၵၼ် (Six ways to make people like you)
1.    သူၼ်ၸႂ်ၼႂ်းတူဝ်ပိူၼ်ႈတႄႉတႄႉ။ (Becorne genuinely interested in other people)
2.    ယုမ်ႉ (Smile)
3.    ႁႂ်ႈၶုၵ်းၸႂ်လႆႈဝႃႈ ၸိုဝ်ႈတူဝ်ၵဝ်ႇၼႆႉ ပုၼ်ႈတႃႇတူဝ်ၵဝ်ႇ ပဵၼ်သဵင်ဢၼ်ဝၢၼ်လႄႈလမ်ႇလွင်ႈ တီႈသုတ်း ၼႂ်းၵူႈၽႃႇသႃႇၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ။
ၵူၺ်းၵႃႈ ပွတ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ ဢိၵ်ႇ မိူင်းထႆး မိူင်းလၢဝ်းတႄႉ ဝႃႈလၢႆးၼိုင်ႈ။
ၸဵၵ်ႉဝိၼ်ႇၸႃး    (be interested) သူၼ်ၸႂ်
တပေႃးပွၵ်ႉ    (understand) ၶဝ်ႈၸႂ်/ ပွင်ႇၸႂ်ၵေႃႈဝႃႈပဵၼ်တီႈ။
*သူၼ်ၸႂ်    (be interested) တႆးႁဝ်းပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ် ၵႆႉပိၼ်ႇဢဝ်ထွႆႈမၢၼ်ႈ ပဵၼ်ၵႂၢမ်းတႆးလႄႈ ပိၼ်ႇဝႆႉဝႃႈ-
ၸဵၵ်ႉဝိၼ်ႇၸႃး    =    ၶဝ်ႈၸႂ်
တပေႃးပွၵ်ႉ    =    ပွင်ႇၸႂ်
4.    ႁႂ်ႈပဵၼ်ၵူၼ်းမေႃထွမ်ႇ။ ပၼ်ႁႅင်းႁႂ်ႈပိူၼ်ႈဢုပ်ႇလွင်ႈတူဝ်ၶဝ်။ (Be a good listener. Encourage others to talk about themselves)
5.    ဢဝ်လွင်ႈပိူၼ်ႈသူၼ်ၸႂ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ပိုၼ်ႉထၢၼ်သေလၢတ်ႈ။ (Talk in terms of the other person’s interest)
6.    ႁဵတ်းႁႂ်ႈပိူၼ်ႈ ငိၼ်းႁၼ်တူဝ်ၵဝ်ႇလမ်ႇလွင်ႈ၊ ႁဵတ်းလူၺ်ႈၸႂ်ၸိုၼ်ႈၶၢဝ်သႂ်။ (Make the other person feel important- and do it sincerely)

တွၼ်ႈသၢမ်-လၢႆးႁဵတ်းႁႂ်ႈပိူၼ်ႈဝူၼ်ႉမိူၼ်တူဝ်ၵဝ်ႇ (How to win people to your own way of thinking)
1.    လၢႆးလဵဝ် တႃႇတေပေႉၵၢၼ်ထဵင်ၵၼ်ၼႆႉ ဝႄႈ မၼ်း ႁႂ်ႈလႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ (The only way to get the best of an argument is to avoid it)
2.    ၼပ်ႉထိုဝ်ၵၢင်ၸႂ်ပိူၼ်ႈ။ တိုၼ်းယႃႇဝႃႈ “ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၽိတ်း”။ (Show respect for the other person’s opinions. Never say, ‘You’re wrong’)
3.    ပေႃးဝႃႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇပဵၼ်ၾၢႆႇၽိတ်း ယွမ်းႁပ်ႉၵမ်းလဵဝ် ၼၵ်းၼၵ်းၼႅၼ်ႈၼႅၼ်ႈ။ (If you are wrong, admit it quickly and emphatically)
4.    ပိုတ်ႇႁူဝ်ၵႂၢမ်းလူၺ်ႈလွင်ႈမိုတ်ႈၵိုဝ်း။ (Begin in a friendly way)
5.    ႁဵတ်းႁႂ်ႈပိူၼ်ႈၸဵဝ်းဝႃႈ “ဢိူဝ်ႈ၊ ဢိူဝ်ႈ”။ (Get the other person saying, ‘yes, yes’ immediately)
6.    ပွႆႇပိူၼ်ႈပဵၼ်ၾၢႆႇဢုပ်ႇတင်းၼမ်။ (Let the other person do a great deal of the talking)
7.    ပွႆႇပိူၼ်ႈငိၼ်းႁၼ်ဝႃႈ ပၢႆးဝူၼ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်ၶွင်မၼ်း။ (Let the other people feel that the idea is his or hers)
8.    ၶတ်းၸႂ်တူၺ်းႁၼ် ၼႂ်းၸဵင်ႇမုင်ႈပိူၼ်ႈ။ (Try honestly to see things from the other person’s point of view)
9.    ႁႂ်ႈမေႃႁၼ်ၸႂ်ၸွမ်းပၢႆးဝူၼ်ႉလႄႈ လွင်ႈၶႂ်ႈလီၶႂ်ႈပဵၼ်ၶွင်ပိူၼ်ႈ။ (Be sympathetic with the other person’s ideas and desires)
10.    တိုၵ်းသူၼ်းႁႂ်ႈၸႂ်လီၸႂ်မုၼ် ဢၼ်ပိူၼ်ႈမီးယူႇၼၼ်ႉ ဢွၵ်ႇမႃး။ (Appeal to the nobler motives)
11.    ႁဵတ်းႁႂ်ႈပၢႆးဝူၼ်ႉၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ပဵၼ်တီႈလီသူၼ်ၸႂ်။ (Dramatize your ideas)
12.    တႃႉပိူၼ်ႈ။ (Throw down a challenge)

တွၼ်ႈသီႇ- လၢႆးႁဵတ်းႁႂ်ႈပိူၼ်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈမႃးႁင်းၶဝ်။ (How to change people without givering offense or arising resentment)
1.    တႄႇႁူဝ်ၵႂၢမ်း လူၺ်ႈၵႂၢမ်းယွင်ႈယေႃးလႄႈ လွင်ႈထတ်းသၢင် ၵၼ်သိုဝ်ႈသႂ်။ (Begin with praise and honest appreciation)
*ႁၼ်ၸႂ် (sympathetic) “တပ်တူၶမႃ” ပဵၼ်ၵူၼ်းတႆးဝၼ်းဢွၵ်ႇၶဝ်ၸႂ်ႉ။ ၾၢႆႇဝၼ်းတူၵ်းၶူင်းတႄႉ “ႁၼ်ၸႂ်” ၸၢင်ႈပွင်ႇဝႃႈ ႁူႉႁၼ်ၸႂ်တူဝ်ၵဝ်ႇဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇသေ ႁဵတ်းပေႉၵိၼ်ႁဝ်း။” ၵူၺ်းၵႃႈ ၽူႈပိၼ်ႇၽႃႇသႃႇႁၼ်ဝႃႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ ၼႂ်းၶေႃႈတီႈပွင်ႇမႂ်ႇ (sympathetic) ၼႆႉ ပႃးယူႇ။
2.    ဢဝ်လၢႆးဢွမ်ႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈပိူၼ်ႈႁၼ်တၢင်းၽိတ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ။ (Call attention to people’s mistakes indirectly)
3.    တူၵ်ႇလွင်ႈတၢင်းၽိတ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ မိူဝ်ႈပႆႇၸီႉၼႄးပိူၼ်ႈ။ (Talk about your own mistakes before initiating the other person)
4.    ႁႂ်ႈဢွၵ်ႇၵႂၢမ်းထၢမ် ၽိူဝ်ႇတေဢွၵ်ႇၵႂၢမ်းသင်ႇ။ (Ask questions instead of gwing direct orders)
5.    ႁႂ်ႈပိူၼ်ႈမီးတိုဝ်ႉတၢင်း ၵူႈၼႃႈတူဝ်ၵဝ်ႇ။ (Let the other person save face)
6.    ယွင်ႈယေႃး လွင်ႈၶိုပ်ႈၼႃႈၼိုင်ႈဢိတ်းလႄႈ ယွင်ႈယေႃးလွင်ႈၶိုၼ်ႈၼႃႈၵူႈဢၼ်။ ၼႄလွင်ႈထုၵ်ႇၸႂ် လူၺ်ႈတင်ႈဢူၵ်းတင်ႈၸႂ်။ ယွင်ႈယေႃးလူၺ်ႈတင်းပုတ်းတင်းတႅင်ႈ။
ဢွမ်ႈ (Indirect) ဢမ်ႇတွၵ်ႇသိုဝ်ႈ၊ တွၵ်ႇတၢင်းၵူတ်ႉ။ ပဵၼ်ထွႆႈတၢင်းဢွၵ်ႇၶူင်း။ ဝၼ်းတူၵ်းၶူင်းတႄႉ ၵႆႉၸႂ်ႉၵိုၵ်း “ပွမ်ႈ” ဝႃႈ “ဢွမ်ႈပွမ်ႈ” ႁိုဝ် “မူၼ်းဢွမ်ႈပွမ်ႈ” “ဢွမ်ႈ” တီႈၼႆႈပွင်ႇဝႃႈ ဢမ်ႇၵႂႃႇသိုဝ်ႈသေ လဵပ်ႈပၼ်ႇၶဝ်ႈ ဝႄႈဢွၵ်ႇယဝ်ႉ။
Praise the slightest improvement and praise every improvement. Be heatly in your approbation and laish in your praise.
7.    ႁႂ်ႈပိူၼ်ႈလႆႈမီးၸိုဝ်ႈသဵင် ဢၼ်ယိုၼ်းယၢဝ်း။ (Give the other person a fine reputas tean to live up to)
8.    ပၼ်ႁႅင်းၸႂ်။ ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁၼ်ဝႃႈ တၢင်းၽိတ်းၼႆႉ ၵႄႈငၢႆႈယူႇ။ (Use encouragement Make the fault seem easy to correct)
9.    ႁႂ်ႈပိူၼ်ႈငိၼ်းၸူမ်း ႁဵတ်းၸွမ်းၶႃႈၼႄႉၼမ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇ။ (Make the other person happy about doing the thing you suggest)
ပပ်ႉၼၼ်ႉ ၼႃပဵၼ် 278 ၼႃႈ။ ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၵဝ်ႇ ဢူးၼု ယၢမ်ႈပိၼ်ႇၽႃႇသႃႇၾၢႆႇမၢၼ်ႈမႃးသေ သွၼ်မႃးၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင်။ သေးလၢႆဢမ်ႇလႆႈဢွၵ်ႇၸႂ်ႉမႃးၼႂ်းၵၢၼ်မိူင်း ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႁဝ်း။ သင်လႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်းမႃးတႄႉ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႁဝ်းပေႃးတေၵတ်းယဵၼ် ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၵႃႈႁိုဝ်ယဝ်ႉဢမ်ႇႁူႉ။

ပေႃးၽူႈဢၢၼ်ႇၶဝ်ဝႃႈ လႆႈႁူႉမွၵ်ႈၼႆႉၵေႃႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၵႂႃႇလႆႈၼႂ်းၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈႁဝ်း ၼႆၵေႃႈဢမ်ႇတၢပ်ႈ ပိၼ်ႇၼႄ တီႈၵႂၢင်ႈမၼ်းယဝ်ႉ။ သင်ဝႃႈ “ၵူၼ်းၼႆႉဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်။ ၵမ်ႈၽွင်ႈ ၼႄၼိုင်ႈၶိုပ်ႈ ႁၼ်ၼိုင်ႈသွၵ်ႇၼိုင်ႈဝႃး။ ၵမ်ႈၽွင်ႈသမ်ႉ ၼႄသွၵ်ႇၼႄဝႃး ၵေႃႈယင်းဢမ်ႇႁၼ်ၼိုင်ႈၶိုပ်ႈ။ မီးသင်ၵေႃႈ ႁႂ်ႈထူၵ်းၼႄပၼ်မူတ်းမူတ်း” ၼႆၵေႃႈ တေသိုပ်ႇပိၼ်ႇၽႃႇသႃႇၵႂႃႇပၼ်ယူႇဢေႃႈ။

ၸိုင်ႈတႆးႁႂ်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းၵတ်းယဵၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ
မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ႁႂ်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းၵတ်းယဵၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ


သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ


ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပၢႆႈၶဝ်ႈမိူင်းၶႄႇ ယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်းၶၢင်



မိူဝ်ႈဝႃးပွတ်းၼႂ် ယွၼ်ႉပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်းသိုၵ်းၶၢင် ပွတ်းလႅၼ်လိၼ်မိူင်းၶၢင်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း၊ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႆး ဢမ်ႇယွမ်းမွၵ်ႈသိပ်းဝၢၼ်ႈ ပၢႆႈၶဝ်ႈပိုင်ႈႁူမ်ႈမိူင်းၶႄႇ။

1Refugee to China
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းပၢႆႈၽေးပၢင်တိုၵ်းမၢၼ်ႈ-ၶၢင်

ဝၼ်းတီႈ 10/04/2014 (မိူဝ်ႈဝႃး) ပွတ်းၼႂ်၊ ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းဢိူင်ႇ ထုင်ႉလွႆႁူဝ်သိူဝ် ပွတ်းဝၢၼ်ႈဝဵင်းလူင် ၸႄႈဝဵင်းဝၢၼ်ႈၸႄႈ၊ ၸႄႈမိူင်းၶၢင် လၢႆဝၢၼ်ႈ ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈၽေး ၶဝ်ႈၸူးမိူင်းၶႄႇ၊ ယွၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်းသိုၵ်းၶၢင် ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ႁၢဝ်ႈႁႅင်း ပွတ်းတွၼ်ႈၼၼ်ႉ။

သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ်မႃးတိုၵ်းသိုၵ်းၶၢင် (KIA) ၼႆႉ ပဵၼ်တပ်ႉၸုမ်းလူင် (တပ်ႉမ) 88 လုၵ်ႉတၢင်းတိူင်းမၵူၺ်းမႃး။ ၸႂ်ႉသၢႆသိုၵ်း 2 သၢႆသေယၼ်ႇၶိုၼ်ႈ၊ ယိုဝ်းၵွင်ႈလူင်သႂ်ႇတပ်ႉပၢင်သဝ်းသိုၵ်းၶၢင်၊ သွင်ၾၢႆႇလႆႈတိုၵ်းယိုဝ်းၵၼ် ႁၢဝ်ႈႁႅင်း။ တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈဝႃးၵၢင်ၶမ်ႈၼႆႉ ယင်းတိုၵ်ႉယိုဝ်းၵၼ်ယူႇ။ လႆႈႁူႉဝႃႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢမ်ႇလိူဝ်လႆႈ ၶေႃႈၸီႉသင်ႇႄလႈ လႅၼ်ႈၶိုၼ်ႈတိၵ်းတိၵ်း၊ လႅပ်ႈတေ တၢႆၼမ်ဝႆႉ။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်ႁွတ်ႈၽႅဝ်တီႈႁူင်းယႃၼမ်ႉၶမ်း မီး 40 ပၢႆ- ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉၵွင်ၼႂ်း KIA လၢတ်ႈတီႈၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၼင်ႇၼႆ။
2Refugee to China
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းပၢႆႈၽေးပၢင်တိုၵ်းမၢၼ်ႈ-ၶၢင်

တီႈႁူင်းႁဵၼ်းဝၢၼ်ႈၸၢၼ်း ၼႂ်းဢိူင်ႇမၢၼ်ႈဝဵင်းလူင်ၼၼ်ႉ မၢၵ်ႇလူင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈတူၵ်းသႂ်ႇလႄႈ ႁူင်းႁဵၼ်းလူႉၵွႆၽွင်ႈ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇမီးၵူၼ်းတိူဝ်ႉဝၢတ်ႇၸဵပ်း။ ႁဝ်းၶႃႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတင်းဝၢၼ်ႈၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈၶဝ်ႈၸူးမိူင်းၶႄႇ၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ တီႈမိူင်းၶႄႇမီးပီႈၼွင်ႉ။ ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢမ်ႇမီးပီႈၼွင်ႉၼၼ်ႉ ပၢႆႈၵႂႃႇၼွၼ်းတီႈ ဝတ်ႉ/ၵျွင်းၼမ်ႉလဝ်း လႄႈ တီႈဝတ်ႉ ၼွင်တဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉ။ ဢၼ်ပၢႆႈၸိူဝ်းၼႆႉ ဝၢၼ်ႈတႆး 10  ဝၢၼ်ႈပၢႆ၊ ႁူဝ်ၵူၼ်းႁဵင်ပၢႆ- ၸၢႆးယီႈ ၵေႃႉပၢႆႈႁွတ်ႈၽႅဝ် လႅၼ်လိၼ်မိူင်းၶႄႇ လၢတ်ႈ။

ဝၢၼ်ႈဢၼ်လႆႈပၢႆႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇဝၢၼ်ႈႁူၺ်ႈ၊ ဝၢၼ်ႈမွၼ်း၊ ႁူဝ်ႁိၼ်၊ ၵွင်းၼွင်၊ ၵုၼ်ၵႅင်း၊ ၼွင်လုၵ်း၊ ၼွင်လူမ်ႇ၊ သူၼ်ၶႃး ၸိူဝ်းၼႆႉ၊ ပဵၼ်ပိုၼ်ႉတီႈၼႃႈလိၼ်ၶွင်သိုၵ်းၶၢင် (KIA) တပ်ႉၸုမ်း 3 ၵုမ်းၵမ်။
3Refugee to China
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းပၢႆႈၽေးပၢင်တိုၵ်းမၢၼ်ႈ-ၶၢင်


သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ


ပပ်ႉတင်ႈၸိုဝ်ႈလီၸိုဝ်ႈၶႅမ်ႉ ၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆးဢိတ်ႇဢွၵ်ႇပိုၼ်ၽႄႈ



ပပ်ႉတင်ႈၸိုဝ်ႈတႆး ပိူဝ်ႈတႃႇၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆး မီးၸိုဝ်ႈလီၸိုဝ်ႈၶႅမ်ႉ၊ မီးမင်းၵလ (မင်ႇၵလႃႇ) တႃႇတူဝ်ၵဝ်ႇလႄႈ လုၵ်ႈလၢင်း ဢိတ်ႇဢွၵ်ႇပိုၼ်ၽႄႈ၊ မီးၸိုဝ်ႈတႆး ႁႂ်ႈလိူၵ်ႈတင်ႈၸိုဝ်ႈႁဵင် ၸိုဝ်ႈပၢႆ။

Name Shan name
ႁၢင်ႈၼႃႈ/လင်သိူဝ်ႈပပ်ႉတင်ႈၸိုဝ်ႈတႆး

ဢိင်ၼိူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းၸိုင်ႈတႆး ဢၼ်ပဵၼ်ၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆး ၸွမ်းဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈၼႃးပၢင်ႇၵမ်ႈၼမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ယင်းတိုၵ်ႉၸႂ်ႉၸိုဝ်ႈ ဢၼ်တင်ႈငၢႆႈ၊ ၸပ်းငၢႆႈ၊ ဢမ်ႇပေႃးမီးၵႂၢမ်းမၢႆတီႈပွင်ႇသေ ၶမ်းၸၢမ်ႇႁိူင်း (ၶူးမိူင်းလီ) ၶတ်းၸႂ်ၶိုင်ပွင်ဢိတ်ႇဢွၵ်ႇ ပိုၼ်ၽႄႈပပ်ႉတင်ႈၸိုဝ်ႈတႆး၊ ပိူဝ်ႈတႃႇၵူၼ်းၶိူဝ်းတႆး လႆႈလိူၵ်ႈတင်ႈၸိုဝ်ႈလီ ၸိုဝ်ႈၶႅမ်ႉ၊ မီး မင်းၵလ(မင်ႇၵလႃႇ)  ႁႂ်ႈတူဝ်ၵဝ်ႇလႄႈ လုၵ်ႈလၢင်း။ ၼႂ်းပပ်ႉၼႆႉ တင်းမူတ်းမီးႁဵင်ၸိုဝ်ႈပၢႆ၊ ၵႃႈၶၼ်တမ်း ဝၢင်းဝႆႉတီႈ 60 ဝၢတ်ႇ (ငိုၼ်းထႆး)။ ယၢမ်းလဵဝ် မီးၶၢႆတီႈႁၢၼ်ႉ ၶမ်းၸၢမ်ႇႁိူင်း တၢင်းလင် ဝတ်ႉပႃႇပဝ်ႈ ၵဵင်းမႆႇ၊ ဢိၵ်ႇႁၢၼ်ႉၶၢႆပပ်ႉလိၵ်ႈတႆးလၢႆလၢႆတီႈ၊  ၸဵမ်ၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ၊ မိူင်းၵွၵ်ႇ (ၵုင်းထဵပ်ႈ)၊ ပဵင်းလူင်၊ သဵင်ၵွင်တႆး တႃႈၶီႈလဵၵ်း၊ ၸဵမ်ၼႂ်းမိူင်း ဝဵင်းပၢင်လူင် ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ၼႂ်းပပ်ႉၼႆႉ တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း ၸိုဝ်ႈၼၢင်းယိင်း ၸဵတ်ႈလုၵ်ႈဝၼ်း၊ ၼၢင်းငိုၼ်းဢူ ဝၼ်းဢႃးတိတ်ႉ၊ ၼၢင်းသႅင်ၶမ်း ဝၼ်းၸၼ်။ ၼၢင်းသႅင်ၸိင်ႇ ဝၼ်းဢင်းၵၢၼ်း၊ ၼၢင်းၶမ်းလၢဝ် ဝၼ်ႉပုတ်ႉ၊ ၼၢင်းၶမ်းမူဝ် ဝၼ်းၽတ်း၊ ၼၢင်းပဝ်းႁွမ် ဝၼ်းသုၵ်း လႄႈ ၼၢင်းၶမ်းၼူၼ်း ဝၼ်းသဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ၶူးမိူင်းလီ ၼႄႉၼမ်းဝႃႈ ၵၢၼ်တင်ႈၸိုဝ်ႈၵူၼ်းၼိုင်ႈၵေႃႉၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈယိပ်းတိုဝ်းထိုဝ်ဢဝ်မႁႃႇပုၵ်ႈတႅင်ႇ ပဵၼ်လၵ်း။ ၸိုဝ်ႈလီ တႃႇၵူၼ်းၼိုင်ႈၵေႃႉၼၼ်ႉ ၼႂ်းၸိုဝ်ႈႁဝ်းႁႂ်ႈမီး ဢထိပတိ၊ ဢထုၼ်း၊ ရႃႇၸ၊ ဢသိူၵ်ႈ (ၸႂ်) ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ဢထိပတိၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁဝ်းမီးဢူမုၼ်ယႂ်ႇ၊ ၽူႈၵူၼ်းယုမ်ႇယမ်ၼပ်ႉထိုဝ်။ ဢထုၼ်း လီၵူႈပိူင်ပိူင်၊ လီၵူႈလၢႆးလၢႆး။ ဢသိူၵ်ႈ ၾၢႆႇပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလီ၊ မီးၸႂ်ယဵၼ်ၸႂ်ယၢဝ်း၊ တူဝ်ၸႂ်သိူဝ်းမူၼ်ႈလီ။ ရႃႇၸၼၼ်ႉ ပေႃးႁၢပ်ႉၵိုတ်ႉၵၢၼ်ၶုၼ် ၵၢၼ်သိုၵ်းၵေႃႈ ၸၢင်ႈမီးၸၼ်ႉ၊ ၸၢင်ႈပဵၼ်ၸဝ်ႈပဵၼ်ၶုၼ်၊ ၼႃႈၵၢၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်း။ ႁႂ်ႈငိူင်ႉဝႄႈ ပႅင်ႇၵ၊ ပုတိ၊ မရၼ- ဝႃႈၼႆ။

ၶမ်းၸၢမ်ႇႁိူင်း ယင်းလၢတ်ႈၼႄဝႃႈ- မိူဝ်ႈပွၵ်ႈမိူဝ်းဢႅဝ်ႇတီႈမိူင်းတႆးပွၵ်ႈၼိုင်ႈ လႆႈမိူဝ်းငိၼ်းၸိုဝ်ႈသဵင် ဢွၼ်ႇယိင်းဢွၼ်ႇၸၢႆးၼႂ်း ဝၢၼ်ႈၼႂ်းသူၼ် တင်ႈၸိုဝ်ႈၵၼ်ဝႃႈ ဢၢႆႈၼု၊ ဢၢႆႈသူၺ်ႇ၊ ဢၢႆႈပၢၼ်း၊ ဢၢႆႈလိင်ႇ၊ ဢၢႆႈမွင်ႇ၊ ဢီႇၺုၼ်ႉ၊ ဢီႇၵျႃႇ၊ ဢေးပု ၸိူဝ်းၼႆႉၵႂၢမ်းတႆး ဢမ်ႇမီးတီႈပွင်ႇသင်။ ထၢမ်တီႈပေႃႈမႄႈၶဝ်ဝႃႈ ၵွပ်ႈသင်လႆႈတင်ႈၸိုဝ်ႈပၼ် လုၵ်ႈလၢင်းဝႃႈၸိူင်ႉၼႆ၊ ပေႃႈမႄႈၶိုၼ်းတွပ်ႇဝႃႈ ဢမ်ႇႁူႉတေတင်ႈၸိုဝ်ႈပၼ်ဝႃႈ ႁိုဝ်။ ၵွပ်ႈၼၼ် ၸင်ႇလႆႈၶတ်းၸႂ်ဝူၼ်ႉ သၢင်ႈၶိုင်ပွင် ဢွၵ်ႇမႃးပဵၼ်ပပ်ႉလိၵ်ႈ တင်ႈၸိုဝ်ႈဢၼ်ၼႆႉ- ဝႃႈၼႆ။


သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ


ၵူၼ်းၶုတ်းၶမ်း တဵၵ်းၸႂ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ လူင်းလၢႆးမိုဝ်းႁပ်ႉငိုၼ်း



ပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်း (NLD) တႃႈၶီႈလဵၵ်း တင်း ၶွမ်ႇပၼီႇၶုတ်းၶမ်း ႁိမ်းဝၢၼ်ႈၼႃးႁႆးလူင် ႁူမ်ႈၵၼ်ႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ လူင်းလၢႆးမိုဝ်း၊ ႁပ်ႉငိုၼ်းၵႃႈတီႈလိၼ်သူၼ်/ၼႃးလုၵွႆ ယွၼ်ႉၵၢၼ် ၶုတ်းမိူင်ၶမ်း။

ပၢင်ႁွင်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမႃးဢုပ်ႇဢူဝ်း ႁႂ်ႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်း
ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 07/04/2014 ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်း (NLD) ၸၢႆးတုၺ်ႈ တႃႈၶီႈလဵၵ်း တင်း ၶွမ်ႇပၼီႇ ဢၼ်ၶုတ်းၶမ်း ႁူဝ်ဝၢၼ်ႈၼႃးႁႆးလူင်၊ မႃးတီႈဝၢၼ်ႈၼႃးႁႆးလူင်သေ ႁွင်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမႃးႁူပ်ႉဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်သေဝႃႈ လွင်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလုသုမ်းတီႈလိၼ် ယွၼ်ႉၵၢၼ်ၶုတ်းၶမ်းၼၼ်ႉ တေသၢႆႈတႅၼ်းပၼ်ၼိုင်ႈဢေႇၵႃႉ 22,000 ဝၢတ်ႇ (ငိုၼ်းထႆး)။ ႁႂ်ႈႁၢၼ်ႉၸႂ်သေ လူင်းလၢႆးမိုဝ်းပၼ်/ ႁပ်ႉဢဝ်ငိုၼ်း- ဝႃႈၼႆ။

ၵႃႈၵွၼ်ႇပူၼ်ႉမႃးလၢႆပီၼၼ်ႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈပၼ်ပႃႇမိတ်ႉ (ဢၼုၺၢတ်ႈ) ၶုတ်းမိူင်ၶမ်း ၶၢဝ်းတၢင်းႁိုင် 3-4-5 ပီ၊ မိူဝ်ႈလဵဝ် ပၼ်ပီလႂ်ပီၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ၵွပ်ႈၶဝ်တေလႆႈ တေႃႇဢႃႇယုၶွၼ်ႇၶုတ်းၶမ်း လႄႈၶဝ်ၵေႃႈမႃးတဵၵ်းႁိပ်ႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ လူင်းလၢႆးမိုဝ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢတ်ႈဝႃႈ ပေႃးသၢႆႈတႅၼ်းပၼ်ၵႃႈတီႈလိၼ် ၼိုင်ႈဢေႇၵႃႉ 22,000 ဝၢတ်ႇ၊ ႁဝ်းတေၵိၼ်ႁၢႆၸၢႆႇသဵင်ႈၵူၺ်း တေဢမ်ႇမီးတီႈႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉၵႂႃႇၶၢဝ်းယၢဝ်းမိူဝ်းၼႃႈ၊ လွင်ႈၼႆႉ ပႆႇၸႂ်ႈလၢႆးၵႄႈလိတ်ႈတီႈလီ- ဝႃႈၼႆ။

ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၶဝ်မႆႈၸႂ်ဝႃႈ- ပေႃးမီးၵၢၼ်သိုပ်ႇၶုတ်းၶမ်းၵႂႃႇၸိူင်ႉၼႆတိၵ်းတိၵ်း ဝၢၼ်ႈႁဝ်း တၵ်းႁၢမ်းဢမ်ႇႁၢင်ႉ။ မိူဝ်ႈပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း တင်း ၶွမ်ႇပၼီႇၶုတ်းၶမ်း မႃးတဵၵ်းႁႂ်ႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်း ဝၼ်းတီႈ 07/04/14 ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶဝ်ပႆႇယွမ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်း။ ၶွမ်ႇပၼီႇၶဝ်ၵေႃႈ လၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ တေမႃးထႅင်ႈ။ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၶဝ်ၵေႃႈ ႁူၺ်းသူၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဝႆႉဝႃႈ တေဢမ်ႇယွမ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်း။ ပေႃးဝႃႈ ဝၢႆးသွၼ်းၼမ်ႉသင်ၶၢၼ်(သၢင်းၵျၢၼ်ႇ)ယဝ်ႉ ၶွမ်ႇပၼီႇၶုတ်းၶမ်းၶဝ် တေမႃးတဵၵ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းထႅင်ႈ။ လွင်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၵေႃႈ ၶႂ်ႈႁွင်ႉ ဢဝ်ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၶဝ်ၵႂႃႇဢဝ်ၶၢဝ်ႇ/ထၢႆႇႁၢင်ႈ/ တွင်ႈထၢမ်ၵၢင်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ- လႆႈႁူႉၼင်ႇၼႆ။

ၶၢဝ်းတၢင်း 2-3 ပီမႃးၼႆႉ လၢႆလၢႆၶွမ်ႊပၼီႊ မိူၼ်ၼင်ႇၶွမ်ႊပၼီႊၸၢႆးတိပ်ႉ/ လွႆၶမ်းလူင်/ ၸၢႆးမွၼ်းၶမ်း/ KML ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်တင်းၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသေ ၶုတ်းၶမ်း ၶိုင်ထွင်ၶမ်း လၢင်ႉၶမ်း၊ ပွတ်းဝၢၼ်ႈ ၼႃးႁႆးလူင်၊ ဝၢၼ်ႈၼေႃႇ ၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းလဵၼ်း ၵိင်ႇၸႄႈဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ။ ႁဵတ်းႁႂ်လိၼ်သူၼ်ႁႆႈၼႃးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းလုၵွႆ၊ ဢမ်ႇၽုၵ်ႇၵိၼ်လႆႈ။ မႄႈၼမ်ႉႁွင်ႈ ၼမ်ႉၵႄးၸိူဝ်းၼႆႉ ၶုၼ်ႇဢူၼ်၊ ပႃးထၢတ်ႈၶေႊမီႊၶိူဝ်ႊလ်လႄႈ ယဵၼ်းပဵၼ်ၼမ်ႉပႅတ်ႈလၢႆ၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႉလႆႈ။

ဢွင်ႈတီႈၶုတ်းၶမ်း ပွတ်းဝၢၼ်ႈၼႃးႁႆးလူင် ဢိူင်ႇမိူင်းလဵၼ်းၼႆႉ မီးၾၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း၊ ပေႃးၶီႇလူတ်ႉၶိူင်ႈ ၵႂႃႇၶၢဝ်းတၢင်းမွၵ်ႈ 1 ၸူဝ်ႈမူင်း။

ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၶဝ်ၶုတ်းၶမ်း တၢင်းႁူဝ်ဝၢၼ်ႈသေ ပွႆႇၼမ်ႉလၢႆႇပႃးထၢတ်ႈၶေးမီးၶိူဝ်းလ် ဢၼ်ၸၢင်ႈပဵၼ်ၽေး လႆလူင်း ၸူးမႄႈၼမ်ႉ၊ လွင်ႈမႃးၸွမ်းၼမ်ႉ။ ပွႆႇၶီႈပိူဝ်ႉၶီႈၵူမ်ႇၶီႈဢုင် ဢၼ်ပဵၼ်လိၼ်ပဵၼ်သၢႆး လႆလူင်းလတ်းၶဝ်ႈဝၢၼ်ႈ၊ လတ်းတူင်ႈၼႃးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလိၼ်သူၼ် ႁႆႈ ၼႃးၵူၼ်းမိူင်းမွၵ်ႈ 200 ဢေႇၵႃႉပၢႆလႆႈ လုၵွႆ၊ မေႃယႃ(သြႃႇမ)ၼၢင်းလႃႈ ၵေႃႉႁဵတ်းၵၢၼ်ၾၢႆႇယူႇလီပွတ်းတွၼ်ႈၼၼ်ႉ လၢတ်ႈ။



သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ


 

Asean Celebrity © 2012 Shan Herald Agency for News All Rights Reserved