တဝ်တိူဝ်ၵျိင်း ပပ်ႉဝႃႈလူၺ်ႈသဵၼ်ႈတၢင်း လႄႈ ဢူငဝ်း ၵၼ် 38-39



တဝ်တိူဝ်ၵျိင်း ပပ်ႉဝႃႈလူၺ်ႈသဵၼ်ႈတၢင်း လႄႈ ဢူငဝ်း ၵၼ် 38-39 ။ “တိူဝ်” တီႈၼႆႈပွင်ႇဝႃႈ “သိၼ်ထမ်း” ဢမ်ႇၸႂ်ႉၼႂ်းတီႈပွင်ႇဝႃႈ “ဢူငဝ်း” ဢႃႇၼႃႇ။ မီးတိူဝ်သုင် ဢမ်ႇဢၢတ်ႇဝႃႈမီးတိူဝ် ပွင်ႇဝႃႈမီးတိူဝ်။ မီးတိူဝ်တႅမ်ႇ ဢၢတ်ႇဝႃႈ ဢမ်ႇၶၢတ်ႇတိူဝ်ပွင်ႇဝႃႈ ဢမ်ႇမီးတိူဝ်။


ၵၼ် 38
ၶေႃႈမၢႆတွင်း    “တိူဝ်” တီႈၼႆႈပွင်ႇဝႃႈ “သိၼ်ထမ်း”
        ဢမ်ႇၸႂ်ႉၼႂ်းတီႈပွင်ႇဝႃႈ “ဢူငဝ်း” ဢႃႇၼႃႇ။

မီးတိူဝ်သုင် ဢမ်ႇဢၢတ်ႇဝႃႈမီးတိူဝ်
ပွင်ႇဝႃႈမီးတိူဝ်။
မီးတိူဝ်တႅမ်ႇ ဢၢတ်ႇဝႃႈ ဢမ်ႇၶၢတ်ႇတိူဝ်
ပွင်ႇဝႃႈ ဢမ်ႇမီးတိူဝ်။

 ၸိူဝ်းမီးတိူဝ်သုင် ဢမ်ႇပွင်ႉဢမ်ႇၶၢင်း ဢမ်ႇမီးဢဵၼ်းဢၢၼ်း လပ်ႉတႃႇတူဝ်။
    ၸိူဝ်းမီးတိူဝ်တႅမ်ႇ မေႃပွင်ႉမေႃၶၢင်း မီးဢဵၼ်းဢၢၼ်း လပ်ႉတႃႇတူဝ်။

 ၸိူဝ်းမီးမဵတ်ႉတႃႇ ထမ်း မေႃပွင်ႉမေႃၶၢင်း ၵူၺ်းဢမ်ႇမီးဢဵၼ်းဢၢၼ်းလပ်ႉတႃႇတူဝ်။
    ၸိူဝ်းႁဵတ်းလွင်ႈထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ မေႃပွင်ႉမေႃၶၢင်း ၵူၺ်း မီးဢဵၼ်းဢၢၼ်းလပ်ႉတႃႇတူဝ်။
    ၸိူဝ်းတိုဝ်းၵမ်ၾိင်ႈထုင်း မေႃပွင်ႉမေႃၶၢင်း ၵူၺ်းဢမ်ႇမီးၽႂ်တွပ်ႇႁပ်ႉ၊ ၶဝ်ၸၢင်ႈဝူတ်ႈၶႅၼ်သိူဝ်ႈယဝ်ႉ  
    တဵၵ်းပိူၼ်ႈၸွမ်း။

 မိူဝ်ႈၶၢတ်ႇတဝ် ၸူးသိၼ်ထမ်း
    မိူဝ်ႈၶၢတ်ႇသိၼ်ထမ်း ၸူးမဵတ်ႉတႃႇထမ်း
    မိူဝ်ႈၶၢတ်ႇ မဵတ်ႉတႃႇထမ်း ၸူးလွင်ႈထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ
    မိူဝ်ႈၶၢတ်ႇလွင်ႈထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ ၸူးၾိင်ႈထုင်း။

 ၾိင်ႈထုင် ပဵၼ်ပိူၵ်ႇၼွၵ်ႈလွင်ႈယုမ်ႇယမ် (faith) လႄႈ လွင်ႈၾၢၵ်ႇတူဝ်ၾၢၵ်ႇၸႂ် (byalty)
    ႁူႉဢွၼ်တၢင်းပိူၼ်ႈၼႆၼၼ်ႉ ပဵၼ်မွၵ်ႇမႆႉလုၵ်ႉတီႈတဝ်ဢွၵ်ႇမႃး
    ပဵၼ်လွၵ်းတႄႇၶွင်တၢင်းၽိတ်းပိူင်ႈ။

 ၸင်ႇဝႃႈ ၽူႈႁူႉလူင်ႉ သႂ်ႇၸႂ်ၼႂ်းၵႅၼ်ႇတႄႉ ဢမ်ႇသႂ်ႇၸႂ်ပိူၵ်ႇၼွၵ်ႈ
    သႂ်ႇၸႂ်တီႈမၢၵ်ႇ ဢမ်ႇၸႂ်ႈတီႈမွၵ်ႇ
    ပႅတ်ႈၼိုင်ႈ ဢဝ်ၼိုင်ႈ။

ၶေႃႈမၢႆတွင်း
ၽူႈမီးတိူဝ်သုင်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇဢၢတ်ႇ၊ ယွၼ်ႉႁၼ်ဝႃႈ သိၼ်ထမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ ဢၼ်မီးၼၼ်ႉ ယင်းပႆႇပဵင်းပေႃး။

ၵၼ် 39

 ၸဵမ်ၵွၼ်ႇဢွၼ်  မီးၸိူဝ်းႁူမ်ႈပဵၼ်ၼိုင်ႈလဵဝ်ၵၼ်
    ၾႃႉပဵၼ်ၼိုင်ႈ တေပၢင်ႇသႂ်
    လိၼ်ပဵၼ်ၼိုင်ႈ တေၼိမ်သဝ်း
    ၽီပဵၼ်ၼိုင်ႈ တေပဵၼ်တီႈတၢင်ႇသုင်
    ႁူၺ်ႈႁႃႉပဵၼ်ၼိုင်ႈ တေပူင်းၵိုၼ်း
    တူဝ်သတ်းတင်းလၢႆပဵၼ်ၼိုင်ႈ တေၽႄႈတိူၼ်း
    ၶုၼ်မိူင်းၶဝ်ပဵၼ်ၼိုင်ႈ တႂ်ႈၾႃႉတေလႆႈၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇ တဵင်ႈထမ်း။

 ၾႃႉဢမ်ႇပၢင်ႇသႂ် တေၸတ်ႉတႅၵ်ႇ
    လိၼ်ဢမ်ႇၼိမ်သဝ်း တေၵူၼ်ႇ
    ၽီဢမ်ႇပဵၼ်တီႈတၢင်ႇသုင် တေဝွတ်ႈဝၢႆး
    ႁူၺ်ႈႁႃႉဢမ်ႇပူင်းၵိုၼ်း တေႁႅင်ႈလႅင်ႉ
    တူဝ်သတ်း ဢမ်ႇၽႄႈတိူၼ်း တေၸူမ်ႁၢႆ
    ၶုၼ်မိူင်းဢမ်ႇတဵင်ႈထမ်း တေပင်းလူႉ။

 ၵိုင်ႇဝႃႈ မုၼ်ယႂ်ႇ မီးတမ်ႇတွႆႈပဵၼ်ၵဝ်ႉ
   သုင် မီးတႅမ်ႇပဵၼ်ငဝ်ႈ
    ၸင်ႇဝႃႈ ၶုၼ်မိူင်းၶဝ်ႁဵၵ်ႈတူဝ်ၵဝ်ႇဝႃႈ
    ပဵၼ် “လုၵ်ႈတိၼ်ႇၾႃႉ”
    မိူၼ်ဝႃႈဢဝ် လွင်ႈတူၵ်းတႅမ်ႇ ပဵၼ်ငဝ်ႈႁၢၵ်ႈၶဝ်ႁိုဝ် ?။

 ၸင်ႇဝႃႈ ၼႃႈတႃၸိုဝ်ႈသဵင်သုင်ပူၼ်ႉ မိူၼ်ဢမ်ႇမီး
    ၼႃႈတႃၸိုဝ်ႈသဵင် (honor)
    ဢမ်ႇၶႂ်ႈႁိူဝ်ႈသႂ်မိူၼ် သႅင်ၶဝ်
    ၶႂ်ႈလႅပ်ႈငၢႆႈ (simple) မိူၼ်ၵွၼ်ႈႁိၼ်ၵူၺ်း။

ၶေႃႈမၢႆတွင်း
ၶႄႇၼႆႉ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ၵူႈသမ်ႇသႅၼ်ပိူင်ၼႂ်းလေႃးၵ မီးထၢတ်ႈယိင်း (ယိၼ် Yin) လႄႈ ထၢတ်ႈၸၢႆး (ယၢင် Yang) ။ ပေႃး 2 ပိူင်ၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈၵၼ် (ၾၢႆႇၼိုင်ႈပဵၼ်ၾႆးၵေႃႈ ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈပဵၼ်ၼမ်ႉ) ၽႂ်ဢမ်ႇပူၼ်ႉၽႂ် ၸင်ႇဝၢၼ်ႈမိူင်းၼႆႉ တေၵတ်းယဵၼ်လွတ်ႈလႅဝ်း လႄႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ။


သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ


ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇၵုမ် ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင် တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ၸိုင်ႈတႆး



ယိူင်းဢၢၼ်း ႁႂ်ႈၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ/ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးၵႅၼ်ႇၶႅင်၊  ႁႂ်ႈလႆႈ ၵွင်ႉသၢၼ်ႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်ၵႂႃႇ ၼႆသေ မီးၵၢၼ်ၸတ်း ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇၵုမ် တီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး၊ မီးၵူၼ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇ။

ဝၼ်းတီႈ 17-19/09/2014 (မိူဝ်ႈၼႆႉ) ၶူင်းၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈ ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ (UNDO) ဢွၼ်ႁူဝ်သေ ၸတ်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇၵုမ် ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပတ်းပိုၼ်ႉ တီႈႁူင်းႁေႃ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။ မီးတူဝ်တႅၼ်းလၢႆမူႇၸုမ်း ၸိူဝ်းတူင်ႉၼိုင်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း၊ ၵဵဝ်ႇၵပ်းၾိင်ႈငႄႈၾိင်ႈထုင်း ၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းႁွင်ႇ/ၸၢၼ်း/ဢွၵ်ႇ တင်းသၢမ်တွၼ်ႈ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈတင်းမူတ်း 270 ပၢႆ- ၼႆယဝ်ႉ။

ဢူးၼေႇမဵဝ်း ၵေႃႉပဵၼ်ၵႅမ်ၽူႈၼမ်းၼႂ်း တႃႇပွင်ပဵၼ်ပၢင်ၵုမ် လၢတ်ႈဝႃႈ- ၶႂ်ႈယုၵ်ႉယွင်ႈပၼ်ၼမ်ႉၵတ်ႉ ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ၵူႈမူႇၵူႈၸုမ်း၊ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ လႆႈႁွင်ႉပၢင်ၵုမ်- ဝႃႈၼႆ။

ၸၢႆးယီႈဝၼ်း တူဝ်တႅၼ်း ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ- တေဢဝ်လွၵ်းလၢႆး/ ပိူင် ဢၼ်တီႈၼႆႈတမ်းဝၢင်းၼႄၼၼ်ႉ မိူဝ်းၸႂ်ႉၼႂ်းမူႇၸုမ်း၊. ပဵၼ်ဢၼ်ၶဝ်ႈတၢင်းတိုဝ်းတႄႉတႄႉ- ဝႃႈၼႆ။

ပၢင်ဢုပ်ႇၵုမ် ဢၼ် UNDP ဢွၼ်ႁူဝ်ၸတ်းႁဵတ်းၼႆႉလႆႈၸတ်းမႃးယဝ်ႉ 4 ပွၵ်ႈ။ ပွၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်း တီႈဝဵင်းလိူဝ်ႇ (မၼ်းတလေး)၊ ပွၵ်ႈတီႈသွင် ၸတ်းတီႈမေႃႇလမႅင်ႇ၊ ပွၵ်ႈတီႈ 3 ၸတ်းတီႈပတဵင်ႇ၊ ပွၵ်ႈတီႈ 4  တီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ- ၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး လၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။


သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ


ၼမ်ႉၼွင်းလုပ်ႇထူမ်ႈ တီႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း ၶူဝ်းၶွင်လူႉသုမ်းၼမ်



ဢိင်ၼိူဝ်ပဵၼ်ၶၢဝ်းႁိုဝ်ႉၶၢဝ်းၾူၼ်၊ ၾူၼ်တူၵ်းႁႅင်း ၼမ်ႉလုပ်ႇၼွင်း ၼႂ်းပွၵ်ႉယွမ်ႇ/ ၵိဝ်ႇ/ တၢင်း တီႈဝဵင်း တႃႈၶီႈလဵၵ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ၊ ၵူၼ်းမိူင်းလူႉသုမ်း ၶူဝ်းၶွင်ၼမ်။


ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 17/09/2014 (တဵင်ႈၶိုၼ်းၸၢႆႉ) ၵၢင်ၼႂ်မွၵ်ႈယၢမ်း 2 မူင်း၊ ၼမ်ႉတႄႇလုပ်ႇၼွင်းထူမ်ႈ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈလၢႆတီႈ လၢႆပွၵ်ႉ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း၊ တေႃႇထိုင်ဝၼ်းတီႈ 18 ၵေႃႈ ၼမ်ႉပႆႇယွမ်းလူင်း။ မိူဝ်ႈၼႆႉၵၢင်ၼႂ် ဝၼ်းတီႈ 19 ၼမ်ႉယူပ်ႈလူင်း/ ယွမ်းလူင်းၵႂႃႇသေတႃႉ မၢင်တီႈၸိူဝ်းပဵၼ်တီႈၶူင်ႈတီႈယၢၼ်းၼၼ်ႉ ၼမ်ႉတိုၵ်ႉၶင်/ထူမ်ႈဝႆႉယူႇ။

ၼႂ်းဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းၼႆႉ ပိုၼ်ႉတီႈဢၼ်ၼမ်ႉထူမ်ႈၼမ် ပဵၼ်ပွၵ်ႉသၼ်သၢႆးတႆး၊ ပုင်းထုၼ်၊ ၵၢတ်ႇတႃႈလေႃႉ။ ၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်လႆႈလူႉသုမ်းၵႂႃႇ ပဵၼ်လူတ်ႉၵႃး လႄႈ လူတ်ႉၶိူင်ႈ။ ၼႂ်းၵၢတ်ႇတႃႈလေႃႉ ဢၼ်လူႉသုမ်းၼမ် ပဵၼ်ထူင်ပႃးၼၢင်းယိင်း တင်း သွၵ်းတိၼ်ၶႅပ်းတိၼ် ဢိၵ်ႇ ၶူဝ်းၼုင်ႈတၢင်းမႆၸိူဝ်းၼႆႉ- ၼႆယဝ်ႉ။

ၼမ်ႉထူမ်ႈ တီႈတႃႈၶီႈလဵၵ်းပွၵ်ႈၼႆႉ ႁႅင်းလိူဝ်ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 06/09/2014 ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၼမ်ႉထူမ်ႈၵမ်းၼႆႉ ဢမ်ႇလႆႈငိၼ်း လွင်ႈၵူၼ်းဝၢတ်ႇၸဵပ်း လူႉတၢႆ။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈ ၼႂ်းၾင်ႇထႆးတၢင်းဝဵင်းမႄႈသၢႆၵေႃႈ ၼမ်ႉထူမ်ႈၼင်ႇၵဝ်ႇ။


သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ


မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇၼႂ်းဝၢင်းႁိူၼ်း ၽူႈၶဝ်ႈပႃႇတီႇ ႁူဝ်သိူဝ် ၼမ်ႉၶမ်း



ၽွင်းၾႆးၾႃႉမွတ်ႇ/ လပ်း တီႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း၊ မီးၵူၼ်း ဢဝ်မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇ ဝိုတ်ႉပွႆႇသႂ်ႇႁိူၼ်း ၽူႈၶဝ်ႈပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် လႄႈၽူႈၵမ်ႉၸွႆႈ ၾၢႆႇၽွင်းငမ်းၸႄႈဝဵင်း၊ လၢမ်းၵၼ်ဝႃႈ ပဵၼ်ၵၢၼ်လွၵ်ႇငိုတ်ႈ။


ႁႆွးၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇတႅၵ်ႇ ၸွမ်းတူဝ်ၸၢႆးၺုၼ်ႉမွင်ႇ
ဝၼ်းတီႈ 18/09/2014 ၵၢင်ၶမ်ႈယၢမ်း 8 မူင်းၶိုင်ႈ မီးၵူၼ်းသွင်ၵေႃႉ ၶီႇလူတ်ႉၶိူင်ႈသေ ဢဝ်မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇ မႃးဝိုတ်ႉပွႆႇသႂ်ႇ ၼႂ်းဝၢင်းႁိူၼ်း ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းပွင်ၵၢၼ်ငဝ်ႈငုၼ်း ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်ဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ၸၢႆးဢွင်ႇဝိၼ်း တီႈပွၵ်ႉၼွင်ၸၢင်ႉ ဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း။ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမၢၵ်ႇတႅၵ်ႇတိူဝ်ႉသႂ်ႇ ၸၢႆးၺုၼ်ႉမွင်ႇ ၵေႃႉပဵၼ်ပီႈၼွင်ႉၾၢႆႇမေးၼၢင်း ၸၢႆးဢွင်ႇဝိၼ်း တိူဝ်ႉဝၢတ်ႇၸဵပ်း- ၼႆယဝ်ႉ။

ၸၢႆးၺုၼ်ႉမွင်ႇၼႆႉ ၸၢၵ်ႇမၢၵ်ႇတႅၵ်ႇ တိူဝ်ႉၸွမ်းၶႃလူင် ၸွမ်းပုမ်တင်းၸွမ်းၼႃႈ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇႁၢဝ်ႈႁႅင်း၊ ဢမ်ႇထိုင်တီႈလႆႈမႆႈၸႂ်၊ တိူဝ်ႉဝၢတ်ႇၸဵပ်းဢိတ်းဢွတ်းၵူၺ်း၊ မိူဝ်ႈၼႆႉ မၼ်းၸၢႆး တိုၵ်ႉယူတ်းယႃတူဝ်မီးယူႇတီႈ ႁူင်းယႃၼမ်ႉၶမ်း- ၵူၼ်းၼမ်ႉၶမ်းၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈ။

မၢၵ်ႇတႅၵ်ႇတူၵ်းသႂ်ႇပၢင်ႇတၢင်းၼႃႈႁိူၼ်းၶဝ်၊ ၶဝ်ႈလိၼ်ၵႂႃႇတၢင်းလိုၵ်ႈမွၵ်ႈ 3 ၼိဝ်ႉ၊ တၢင်းၵႂၢင်ႈလုၵ်းမွၵ်ႈ 5 ၼိဝ်ႉ။ လဵၵ်းမုင်းတီႈႁိူၼ်းၵေႃႈ ပွင်ႇၵႂႃႇၽွင်ႈ၊ လႅပ်ႈတေပဵၼ်လွင်ႈလွၵ်ႇငိုတ်ႈၵၼ်၊ ၵွပ်ႈဝႃႈၸၢႆးဢွင်ႇဝိၼ်းၼႆႉ ပေႃးၵိူတ်ႇပၼ်ႁႃမႃး မၼ်းၸုၵ်းၾၢႆႇၵူၼ်းမိူင်းသေ လၢတ်ႈ လူၺ်ႈဢမ်ႇၵူဝ်ဢမ်ႇႁႄ၊ ပေႃးပဵၼ်ၽွၼ်းလီ ပိူဝ်ႈတႃႇၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉ  ဢမ်ႇၵဵင်ၸႂ်ၽႂ်- ၼႆယဝ်ႉ။

ၸၢႆးဢွင်ႇဝိၼ်းၼႆႉ ၼွၵ်ႈသေပဵၼ်ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းပွင်ၵၢၼ်ငဝ်ႈငုၼ်း ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် တီႈၼမ်ႉၶမ်းယဝ်ႉ ပဵၼ်ပႃး ၽူႈၵမ်ႉၸွႆႈၾၢႆႇၽွင်းငမ်းၸႄႈဝဵင်း ၼမ်ႉၶမ်း။

သြႃႇၸၢႆးဢွင်ႇဝိၼ်းၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ် ၸုၵ်းၾၢႆႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းသေ တေႃႇသူႈမႃးတႃႇသေႇ၊ သမ်ႉတေမီးၽႂ်ၶႂ်ႈမႃးႁဵတ်းႁၢႆႉတေႃႇမၼ်း။ ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ်ႁဵတ်းၵႂႃႇၼႆႉ လႅပ်ႈတေလၢမ်းႁူႉလႆႈယူႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ပႆႇႁတ်းလၢတ်ႈၸိုဝ်ႈ- ၵူၼ်းၼမ်ႉၶမ်းသိုပ်ႇလၢတ်ႈ။

ၾၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈ တီႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼႆႉ မိူဝ်ႈဝႃးတင်းမိူဝ်ႈသိုၼ်း ၾႆးၾႃႉၵေႃႈမွတ်ႇ၊ ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈ လႆႈၵူဝ်ႁႄလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၶဝ်ဝႆႉ။ လွင်ႈၼႆႉ ၶႂ်ႈတုၵ်းယွၼ်း တီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ယႃႇပေႁႂ်ႈၾႆးၾႃႉ ၶၢတ်ႇသေ ႁႂ်ႈပၼ်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ တီႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း- ၵူၼ်းမိူင်းတုၵ်းယွၼ်းၼင်ႇၼႆ။


သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ


ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၶဝ်ႈၽဵဝ်ႈၵၢတ်ႇၶၢႆယႃႈ ပွတ်းမူႇၸႄႈ



ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၸုမ်းၼိုင်ႈ ဢမ်ႇႁူႉၸၵ်းၸုမ်း ၶဝ်ႈၽဵဝ်ႈ မူၺ်ႉၵၢတ်ႇ/ ၵူၼ်းသိုဝ်ႉၶၢႆယႃႈ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမူႇၸႄႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ယၢမ်းတဵင်ႈၶိုၼ်းလိုၵ်း၊ ၵူၼ်းတၢႆသၢမ်ၵေႃႉ။


Photo: Tai Muse
ယၢမ်းတဵင်ႈၶိုၼ်းၸၢႆႉၶွင်ၶိုၼ်းဝၼ်းတီႈ 16 ၊ ၼႂ်ၸဝ်ႉၶွင်ဝၼ်းတီႈ 17/09/2014 မွၵ်ႈယၢမ်း 1 မူင်း၊ မီးၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸုမ်းၼိုင်ႈ၊ ဢမ်ႇႁူႉၸၵ်းၸုမ်းၸၵ်းၾၢႆႇ၊ လၢတ်ႈၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈၵႂၢမ်းတႆးၼင်ႇၵၼ် ၵႂႃႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉ ၵူၼ်းၶၢႆယႃႈ/ၵိၼ်ယႃႈ ၼႂ်းတူင်ႈၼႃး ဢၼ်မီးၼႂ်းၵႄႈပွၵ်ႉၸွၼ်ၸေႃႇ တင်း ပွၵ်ႉဝဵင်းၼၢင်း ၸႄႈဝဵင်းမူႇၸႄႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးၵူၼ်းတၢႆ 3 ၵေႃႉ- ၼႆယဝ်ႉ။

ၸၢႆးလိုၼ်း ၵူၼ်းပွၵ်ႉၸွၼ်ၸေႃႇလၢတ်ႈဝႃႈ- မိူဝ်ႈၶဝ်ၶဝ်ႈမႃးၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်ၼၼ်ႉ လႆႈၽိတ်းမေႃး ၵၼ်သေ မီးၵူၼ်းတၢႆ 3 ၵေႃႉ။ မိူင်းလႅင်းယဝ်ႉ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၾၢႆႇၽွင်းငမ်းၶဝ် ၶဝ်ႈၵႂႃႇထတ်းတူၺ်း ၼႂ်းတူင်ႈၼႃးၼၼ်ႉ ႁၼ်တူဝ်တၢႆၵူၼ်း 2 ၵေႃႉ၊ တူဝ်တၢႆတႃႇၵေႃႉၼိုင်ႈ လွင်ႈၸွမ်းၼမ်ႉပေႃႈၵႂႃႇ။ ၵူၼ်းတၢႆၼႂ်း တူင်ႈၼႃး 2 ၵေႃႉၼၼ်ႉ တႃႇၵေႃႉၼိုင်ႈပဵၼ်ၶၢင်၊ တႃႇၵေႃႉၼိုင်ႈပဵၼ်မၢၼ်ႈ၊ ပဵၼ်ၵူၼ်းၵုမ်းၵၢတ်ႇၶၢႆယႃႈ တီႈၼၼ်ႈ- ဝႃႈၼႆ။

ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၶဝ်ၵေႃႈဝႃႈ- ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၾၢႆႇၽွင်းငမ်း ၸဝ်ႈဢႃႇၼႃႇၶဝ်၊ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ် ဢမ်ႇမႃး ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉ ၵူၼ်းသူႇ သမ်း သိုဝ်ႉၶၢႆယႃႈလႄႈ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇတူင်ႉၼိုင် ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၵေႃႈ လႆႈမႃးၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၵႂႃႈ- ဝႃႈၼႆ။

ပွတ်းထုင်ႉၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်လိူင်ႇၼမ်သေ ၵူၼ်းၼုမ်ႇတင်းၼမ်တင်းလၢႆၵေႃႈလႆႈ တၢင်းယၢမ်ႈလူႉ။ ပၼ်ႁႃယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆႉ ဝၼ်းၼိုင်ႈယဝ်ႉဝၼ်းၼိုင်ႈ ယႂ်ႇမႃးတိၵ်းတိၵ်း၊ လီမႆႈၸႂ်တႄႉတႄႉ- ၵူၼ်းမူႇၸႄႈ လုင်းသွႆႈၶမ်းလၢတ်ႈ။

ၼႂ်းဝူင်ႈၼႆႉၵူၺ်း ယူႇတီႈၸိုင်ႈမိူင်းဢမႄႊရိၵၼ်ႊ (US) လႆႈဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဢၼ်ၼိုင်ႈ၊ လၢတ်ႈဝႃႈ မိူင်းမၢၼ်ႈ၊ မိူင်းဝေႊၼီႊၸူဝ်ႊလႃႊ လႄႈ မိူင်းပူဝ်ႊလီႊဝီႊယိူဝ်ႊ 3 မိူင်းၼႆႉ ၼႂ်းပီၼႆႉ ပိုၼ်ႉပွႆႇပႅတ်ႈ ၼႃႈၵၢၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ၵၢၼ်ၵႂၢတ်ႇလၢင်ႉၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ် ၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းၶဝ်၊ မီးၵၢၼ်လပ်းႁူလပ်းတႃပွႆႇဝႆႉ၊ ဢမ်ႇႁပ်ႉႁဵတ်းၸွမ်းပုၼ်ႈၽွၼ်း- ဝႃႈၼႆ။


သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ


တႆးလီပႂ်ႉတူၺ်းၽွၼ်းပၢင်ႈ ပၢင်ယင်ႇၵၢင်ၸႂ်သၵွတ်ႇလႅၼ်ႇ



မိူင်းသၵွတ်ႇလႅၼ်ႇ တေၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ မိူင်းဢိင်းၵလဵတ်ႈ ႁိုဝ် ဢမ်ႇၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ ဝၼ်းတီႈ 19/09/2014 ပွတ်းၼႂ်ၼႆႉ ႁဝ်း တေလႆႈႁူႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၸွမ်းၼင်ႇၵဝ်ၶႃႈ လႆႈၵႂႃႇယူႇတီႈၼၼ်ႈ 7 ဝၼ်း (ၶၢဝ်းတၢင်းၵႂႃႇ တၢင်ႇလၢတ်ႈ လွင်ႈငမ်းယဵၼ် မိူင်းမၢၼ်ႈ)သေ လႆႈထွမ်ႇ လႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်းၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းဢၼ်တေသိုပ်ႇ ႁူမ်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈၵႂႃႇ မီးၼမ်လိူဝ်သေ ၸိူဝ်းၶႂ်ႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ။


Photo:internet
ၵူၺ်းၵႃႈ ၵူၼ်းၶိူဝ်းသၵွတ်ႉ ၸိူဝ်းဢၼ်ၶႂ်ႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၵေႃႈ ၼမ်ၶိုၼ်ႈမႃးတိၵ်းတိၵ်း၊ ပဵၵ်ႉသမ်ႉၼမ်ၶိုၼ်ႈမႃး တိၵ်းတိၵ်းသေတႃႉၵေႃႈ ယင်းပႆႇလႅပ်ႈပေႉ ၸိူဝ်းဢၼ်တေၶႂ်ႈသိုပ်ႇယူႇႁူမ်ႈ ဢိင်းၵလဵတ်ႈ။ ၸိူဝ်းဢၼ်တေ သိုပ်ႇယူႇမီးမွၵ်ႈ 50% ၊ ၸိူဝ်းဢၼ်တေၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇမီးမွၵ်ႈ 45% ၊ ၸိူဝ်းဢၼ်ပႆႇတႅပ်းတတ်းလႆႈ မီးမွၵ်ႈ 5% ဢၼ်လၢမ်းလႆႈၵမ်းလိုၼ်း မီးၼင်ႇၼႆ။

ဢိင်ၼိူဝ်ၶေႃႈမုလ်းဢၼ်မီးဝႆႉၼႆႉ ၾၢႆႇၶႂ်ႈသိုပ်ႇယူႇႁူမ်ႈ ဢိင်းၵလဵတ်ႈ လႅပ်ႈတေပေႉယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႉၼႆၵေႃႈ မၢၵ်ႈသဵင် (ၶၼႅၼ်း)မၼ်း တေဢမ်ႇပေႃးႁၢင်ႇၵၼ်ၼမ်။

ဢိင်းၵလဵတ်ႈၼႆႉ ၶွတ်ႇၽွတ်ႈဝႆႉလူၺ်ႈ 4 မိူင်း ဢိင်ႇၵလႅၼ်ႇ (England) ၊ ဝေးလ် (Wales) ၊ ဢႆႇယိူဝ်ႇလႅၼ်ႇ ၼိူဝ် (Northern Ireland) လႄႈ သၵွတ်ႇလႅၼ်ႇ (Scotland) ။

သၵွတ်ႇလႅၼ်ႇ တင်းမိူင်းဢိင်းၵလဵတ်ႈၼႆႉ ႁူမ်ႈၵၼ်မိူဝ်ႈပီ 1707 ၊ မိူဝ်ႈလဵဝ်ႁူမ်ႈၵၼ်မႃးလႆႈ 307 ပီ။ ၶဝ်ႁူမ်ႈၵၼ်ၼႆႉ ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်။ ဢႆႇယိူဝ်ႇလႅၼ်ႇ (Ireland) တင်း  ဝေးလ် (Wales) ၼႆႉ ဢိင်းၵလဵတ်ႈတိုၵ်းပေႉသေႁူမ်ႈၵၼ်၊ ၵူၺ်းၵႃႈ သၵွတ်ႇလႅၼ်ႇသမ်ႉ ယူႇတီႈမီးၵၢင်ၸႂ်ၶႂ်ႈႁူမ်ႈသေမႃးႁူမ်ႈၵၼ်၊ ယူႇတီႈမိူင်းၽႂ်မိူင်းမၼ်း ဢၼ်ၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ်သေမႃးႁူမ်ႈၵၼ်။

မိူဝ်ႈမႃးႁူမ်ႈၵၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ပၢၼ်ၼၢင်းႁေႃၶမ်း ဢလိၸ်ႉၸပဵတ်ႊ (Queen Elizabeth) မၢႆ 1 ။ ၼၢင်းႁေႃၶမ်းၼႆႉ ပဵၼ်သၢဝ်လူင်သေ ပေႃးဝႃႈမၼ်းၼၢင်း သဵင်ႈမုၼ်ၼွၼ်းၽႄးၵႂႃႇယဝ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးၽႂ်သိုပ်ႇပုတ်ႈတႅၼ်းၶိူဝ်းႁေႃၶမ်း။ ၵွပ်ႈၼၼ် ၵျဵမ်ႊသ် (James) မၢႆ 6 တီႈသၵွတ်ႉမႃးၶိုၼ်ႈတႅၼ်းၼႂ်းပီ 1603 ၊ ၶိူဝ်းသၵွတ်ႉၽွင်းငမ်းမိူင်း 100 ပီပၢႆ။ ပၢၼ်ၶဝ်ၼႆႉ ပိူၼ်ႈႁွင်ႉဝႃႈ (သွႆႈၾႃႉ) Stuart ။ ၼႂ်းၸွမ်ၽွင်းလူင် မိူင်းဢိင်းၵလဵတ်ႈ (UK) ၵေႃႈ မီးၸၢဝ်းၶိူဝ်းသၵွတ်ႉ 10 ပၢႆ၊ ၵူၼ်းၸိုဝ်ႈယႂ်ႇလိုဝ်းႁူင် မိူင်းဢိင်းၵလဵတ်ႈၵေႃႈ မီးသၵွတ်ႉၼမ်၊ မိူၼ်ၼင်ႇ ၸဝ်ႈပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၸိုဝ်ႈယႂ်ႇ ဢၻမ်ႊ သမိတ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ။

လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းသၵွတ်ႉ ၶႂ်ႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇဢိင်းၵလဵတ်ႈယူႇ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၶဝ်ဝႃႈယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ယူႇၸွမ်းဢိင်းၵလဵတ်ႈ ဢမ်ႇထၢင်ႇႁၢင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း။

Photo:internet
ပေႃးမႃးတူၺ်း သၵွတ်ႉ ႁူမ်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈ တင်းတႆးႁူမ်ႈမၢၼ်ႈၼႆႉ ပိူင်ႈၵၼ်လၢႆလၢႆလွင်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ- 1.သၵွတ်ႉႁူမ်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈ  ႁူမ်ႈၵၼ်လူၺ်ႈၵၢင်ၸႂ်ၶႂ်ႈႁူမ်ႈ။ 2.သၵွတ်ႉ လႆႈပဵၼ်ၶုၼ်ၼိူဝ်ဢိင်းၵလဵတ်ႈမႃး၊ လႆႈပဵၼ်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းၵူၺ်းပႆႇပေႃး လႆႈပဵၼ်ပႃးၸွမ်ၽွင်းလူင်။ ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ ယူႇၸွမ်းၵၼ်မႃးၶၢဝ်းႁိုင်၊ ၽွင်းငမ်းဝၢၼ်ႈမိူင်းႁူမ်ႈၵၼ်မႃးၸိူဝ်းၼႆႉ တႃႇတေၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၵေႃႈယၢပ်ႇ။

ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ၼႂ်းဢိင်းၵလဵတ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈတီႈၵဝ်ၶႃႈဝႃႈ-  ပေႃးဝႃႈ ဢိင်းၵလဵတ်ႈပေႉၵိၼ် သၵွတ်ႉသေ သၵွတ်ႉၶႂ်ႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၼႆ ႁဝ်း (ဢိင်းၵလဵတ်ႈ) ယင်းတေပၼ်ႁႅင်းၵွၼ်ႇ၊ ၵူၺ်းမၼ်း ဢမ်ႇၸႂ်ႈၸိူင်ႉၼၼ်၊ ၶဝ်ၶႂ်ႈလႆႈသင်ၵေႃႈ ႁဝ်းယိၼ်းယွမ်းပၼ်ယူႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ တေလႆႈယူႇၼႂ်းလွၵ်းပိူင် ၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊၸီႊသေ ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇၵူၺ်း။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ဢိင်းၵလဵတ်ႈ ပေႉၵိၼ်ၼိူဝ်သၵွတ်ႉၶဝ် မိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇမၢၼ်ႈပေႉၵိၼ်တႆးၼႆတႄႉ လီၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၽႅဝ်ဢိူဝ်ႈ- ဝႃႈၼႆ။ (သၵွတ်ႉၼႆႉ မီးဢမ်းၼၢၸ်ႈ (ဢႃႇၼႃႇ)ႁင်းၵူၺ်း၊ မီးသၽႃးႁင်းၵူၺ်း)။

တႆးႁဝ်းၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ်တိုၼ်းဝႃႈၶႂ်ႈလႆႈၵွၼ်းၶေႃ၊ မိူဝ်ႈလဵဝ် ႁဝ်းထုၵ်ႇလီပၵ်းတႃပႂ်ႉတူၺ်း လွင်ႈၼႆႉ။ ပေႃးဝႃႈ ၶဝ်တႅပ်းတတ်းဝႃႈ ၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၼႆ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈသင်လႄႈ ၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ။ ပေႃးဝႃႈ ၶဝ်တႅပ်းတတ်းဝႃႈ ဢမ်ႇၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၼႆၵေႃႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈသင်လႄႈ ဢမ်ႇၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ။ ၵွပ်ႈဝႃႈ ၵမ်းတႆးၵေႃႈ ၸၢင်ႈထိုင်မႃး ဝၼ်းၼိုင်ႈ။

ပေႃးဝႃႈ သၵွတ်ႇလႅၼ်ႇ ၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇလႆႈ ဢိင်းၵလဵတ်ႈယဝ်ႉၼႆ ပိူဝ်ႈတႃႇမၢၼ်ႈတေပၼ်သုၼ်ႇလႆႈ လွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈၼိူဝ်တႆးၼႆႉ မၼ်းတေယၢပ်ႇမႃးဢိတ်းၼိုင်ႈ။ မၢၼ်ႈၵေႃႈၸၢင်ႈဝူၼ်ႉဝႃႈ ႁဵတ်းၻီႊမူဝ်ႊ ၶရေႊၸီႊ ၼႆႉဢမ်ႇလႆႈ၊ ပၼ်သုၼ်ႇလႆႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶဝ်ၼႆႉ ဢမ်ႇလႆႈ၊ ႁဝ်းပွႆႇတိၵ်းတိၵ်းၼႆႉ ဢမ်ႇလႆႈယူဝ်ႉ- ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် ဢိင်းၵလဵတ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈၵေႃႈ ၾၢင်ႉတိူၼ် ၼင်ႇၼႆ။

ၾၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈၵေႃႈ ယႃႇႁႂ်ႈမၢၼ်ႈမႃး ႁဵတ်းပၢင်ယင်ႇသဵင်ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်း မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉၵူၺ်း၊ ပေႃးမၢၼ်ႈ ယင်ႇၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းမိူင်းတႆးမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉၸိုင် တႆးႁဝ်းတေထၢင်ႇဝႃႈ မိူင်းတႆးၼႆႉ တေၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇလႆႈတီႈ မိူင်းမၢၼ်ႈယူႇႁႃႉ။ ႁူဝ်ၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ တႆးမီး 50% ၊ တီႈဢေႇသုတ်း ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၸိူဝ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈတႆးမီး 50% ၊ ၼႂ်းတႆးတင်းမူတ်း 50% ၼႆႉ တိုၼ်းတေၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇမၢၼ်ႈတင်းပိုၵ်းၼႆ မီးၽႂ်တေႁတ်းဝႃႈယူႇႁႃႉ၊ လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈဝူၼ်ႉပႃး။ ပေႃးဝႃႈ ၶႂ်ႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇတႄႉတႄႉၵေႃႈ တိုၼ်းတေလႆႈၸႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်းသူၼ်းတုမ်၊ လႆႈၸႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်းႁၢင်ႈႁႅၼ်းတႄႉတႄႉ ၸင်ႇၵွႆႈႁဵတ်းလႆႈ။


သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ


ၶူင်းၵၢၼ်ၾၢႆၼမ်ႉၶူင်းပွတ်းၼိူဝ် ၵူၼ်းမိူင်းမႆႈၸႂ် လွင်ႈၼမ်ႉထူမ်ႈ



ဢိင်ၼိူဝ်ၵူၼ်းမိူင်း မႆႈၸႂ်လွင်ႈၼမ်ႉၸၢင်ႈထူမ်ႈ ယွၼ်ႉၶူင်းၵၢၼ် ၾၢႆၼမ်ႉၶူင်း ပွတ်းၼိူဝ်သေ ၼၢင်းဝႃႇၼု တၢင်ႇလၢတ်ႈတွင်ႈထၢမ် ၼႂ်းသၽႃး။ ၵႅမ်ၽွင်းလူင် ၾၢႆႇၾႆးၾႃႉဝႃႈ ဢမ်ႇတၢပ်ႈမႆႈၸႂ်၊ ၶွမ်ႊပၼီႊၸိူဝ်း ၵေႃႇသၢင်ႈၶူင်းၵၢၼ်ၵေႃႈ ၸိုဝ်ႈယႂ်ႇ။


(ၶႂႃမိုဝ်း) ၼၢင်းဝႃႇၼု ၽွင်းတႅၼ်းသၽႃးၵူၼ်းမိူင်း ၵုၼ်ႁဵင်
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၽွင်းတႅၼ်းသၽႃးၵူၼ်းမိူင်း ၵုၼ်ႁဵင် ၼၢင်းဝႃႇၼု တွင်ႈထၢမ်ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ၸတ်းမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 16/09/2014 တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ ဝႃႈ- 1.ၶူင်းၵၢၼ်ၾႆးၾႃႉ ၼမ်ႉၶူင်း ပွတ်းၼိူဝ် ဢၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈယူႇၼႆႉ ၽႅဝ်ထိုင်ၸၼ်ႉလႂ်ယဝ်ႉ။ 2.ပေႃးဝႃႈ ႁဵတ်းသၢင်ႈၶူင်းၵၢၼ်ၼႆႉ တေတုမ်ႉတိူဝ်ႉသၽႃႇဝ /သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ လႄႈ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်။ လွင်ႈၼႆႉ လႆႈသပ်းလႅင်းၼႄဝႆႉ တီႈၵူၼ်းမိူင်းၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ပေႃးဝႃႈပဵၼ်မႃးပၼ်ႁႃ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉ ပိူဝ်ႈတႃႇၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်။ 3.ပေႃးဝႃႈ ႁဵတ်းၶူင်းၵၢၼ်ၼႆႉ ယဝ်ႉတူဝ်ႈယဝ်ႉ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈ တေမီးၼမ်ႉတွၼ်းၽွၼ်းလီ ၸိူင်ႉႁိုဝ်။ 4.ယွၼ်ႉၶူင်းၵၢၼ်ၼႆႉသေ ပေႃးဝႃႈၼမ်ႉထူမ်ႈၼႆ တႃႇတေၵႄႈလိတ်ႈၼၼ်ႉ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉၸိူင်ႉႁိုဝ်။ 5.ပေႃးဝႃႈၼမ်ႉထူမ်ႈၸိုင် ပိုၼ်ႉတီႈဢၼ်ၼမ်ႉတေထူမ်ႈထိုင်ၼၼ်ႉ တၢင်းၵႂၢင်ႈဢေႊၵႃႊမီးၵႃႈႁိုဝ်- ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ၵႅမ်ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၾႆးၾႃႉ ဢူးမေႃႇတႃႇထူၺ်း တွပ်ႇပၼ်ဝႃႈ-  ၵၢၼ်တဵင်ၾၢႆ ႁဵတ်းၶူင်းၵၢၼ်ၾႆးၾႃႉ မိူင်းတူၼ်ၼႆႉ ပေႃးဝႃႈၼမ်ႉထူမ်ႈၸိုင် တေၸၢင်ႈထူမ်ႈလႆႈ တေႃႇထိုင်ၶူဝ်တႃႈၵေႃႈ၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၸၢင်ႈထူမ်ႈထိုင်တီႈတႃႈၵေႃႈလႄႈ မိူဝ်ႈလဵဝ် ႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းငိူင်ႉဝႄႈဢွၵ်ႇယဝ်ႉ။ ၸိုဝ်ႈၶူင်းၵၢၼ် ၼႆႉၵေႃႈ တေဢမ်ႇၸႂ်ႉဝႃႈ ၶူင်းၵၢၼ်ၾၢႆၾႆးၾႃႉ မိူင်းတူၼ်၊ တေဝႃႈၶူင်းၵၢၼ်ၾၢႆၼမ်ႉၶူင်း ပွတ်းၼိူဝ်။ ပေႃးႁဵတ်းသၢင်ႈၶူင်းၵၢၼ်မႃး တေၶတ်းၸႂ် ႁႂ်ႈမၼ်းတုမ်ႉတိူဝ်ႉၵူၼ်းမိူင်း ဢေႇတီႈသုတ်း။ ၼမ်ႉတွၼ်းၽွၼ်းလီ ဢၼ်လႆႈမႃးတီႈၶူင်းၵၢၼ်ဢၼ်ၼႆႉၵေႃႈ တေသပ်းလႅင်းၼႄ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၵႂႃႇ။ ပေႃးၶူင်းၵၢၼ်ၼႆႉ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈမႃးၾႆးၾႃႉၸိုင် ပိူင်လူင်မၼ်း တေၸႂ်ႉတီႈၼႂ်းမိူင်း၊ ပေႃးဝႃႈမၼ်းလိူဝ် ၸင်ႇတေၶၢႆပၼ် ၼွၵ်ႈမိူင်း- ဝႃႈၼႆ။

ႁႅင်းၾႆးၾႃႉ ၶူင်းၵၢၼ်ၾၢႆၼမ်ႉၶူင်း ပွတ်းၼိူဝ်ၼႆႉ တေႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈ 7,000 မႄႊၵႃႊဝတ်ႊ။ ပေႃးဝႃႈ ၾၢႆတႅၵ်ႇ/ၵူၼ်ႇ ပိုၼ်ႉတီႈဢၼ်ၼမ်ႉထူမ်ႈလႆႈ မီးတၢင်းၵႂၢင်ႈ 262 သၶႂႄႊမၢႆႊ။

ၼၢင်းဝႃႇၼု လၢတ်ႈဝႃႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၶူင်းၵၢၼ်ၼႆႉသေ ၼမ်ႉၶူင်း တင်းၼမ်ႉပၢင် တေယိုင်ႈၶိုၼ်ႈပွတ်းၼိူဝ်။ ၼမ်ႉပၢင် တေထိုင်  ပွတ်းၵုၼ်ႁဵင် ၵႃလိ ၊ ၼမ်ႉၶူင်း သမ်ႉတေထိုင်ၶူဝ်တႃၵေႃႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ တေထူမ်ႈပႃး ဝၢၼ်ႈတႃႈၵေႃႈၵဝ်ႇ။ ၵွပ်ႈၼႆ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ပွတ်းၵုၼ်ႁဵင် တႃႈၵေႃႈၸိူဝ်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်မႆႈၸႂ် လွင်ႈၼမ်ႉထူမ်ႈ လႄႈ လွင်ႈတေလႆႈၶၢႆႉပၢႆႈ ဢွၵ်ႇၼွၵ်ႈပိုၼ်ႉတီႈၸိူဝ်းၼႆႉ။ ထႅင်ႈပိူင်ၼိုင်ႈ ၼမ်ႉၸၢင်ႈထူမ်ႈပႃး  ႁုၼ်ႇႁၢင်ႈပုတ်ႉထၸဝ်ႈ/ၽြႃးတႃႈၵေႃႈ၊ ၽြႃးသႅင်မိူင်း၊ ၽြႃးႁူဝ်လိုင်း ဢၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈဝႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈ ပီသၵ်ႉၵရဵၸ်ႉ 166 ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၵူၼ်းဢၼ်တေလႆႈၼမ်ႉတွၼ်းၽွၼ်းလီ ယွၼ်ႉၶူင်းၵၢၼ်ၼႆႉ တေပဵၼ်ၵူၼ်းၵမ်ႈဢေႇၵူၺ်း။ ၵွပ်ႈၼႆ လီလႆႈမႆႈၸႂ် တႃႇၵူၼ်းၸိူဝ်းယူႇသဝ်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ- ဝႃႈၼႆ။

ၵပ်းၵၢႆႇလွင်ႈၼႆႉ ဢူးမေႃႇတႃႇထူၺ်း တွပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ- ဢမ်ႇလႆႈမႆႈၸႂ်၊ ၸိူဝ်းသၢင်ႈၶူင်းၵၢၼ်ၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈယႂ်ႇလွၼ်ႉလွၼ်ႉ- ဝႃႈၼႆ။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၶူင်းၵၢၼ်ၼႆႉသေ ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၵၢၼ်သိုၵ်း ၵၢၼ်မိူင်းၵေႃႉၼိုင်ႈ ထတ်းသၢင်ၼႄတီႈ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ဝႃႈ- ၶူင်းၵၢၼ်ၼႆႉ မၼ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၵၢၼ်သိုၵ်း တင်းၵၢၼ်မိူင်း၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ၸွမ်းထုင်ႉသၢပ်ႇၼမ်ႉၶူင်းၼႆႉ မီးၸုမ်းတႆးယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ 3 ၸုမ်း။ 1.ပေႃးဝႃႈ ႁဵတ်းၶူင်းၵၢၼ်ၼႆႉ မၢၼ်ႈတေၸႂ်ႉ ႁႅင်းသိုၵ်းဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈ သဵၼ်ႈတၢင်း၊ ပေႃးထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်းမႃးၵေႃႈ ၸၢင်ႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ပၢင်တိုၵ်းသေ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတေၸႂ်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၶၢႆႉတီႈယူႇတၼ်းသဝ်း။ 2.ပေႃးဝႃႈၵေႃႇသၢင်ႈၾၢႆၼႆႉ ၶိုၼ်ႈမႃးယဝ်ႉ ၼမ်ႉတေထူမ်ႈ။ ယွၼ်ႉၼႆ ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၵေႃႈ တေလူႉၵွႆ၊ ပေႃးၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ လူႉၵွႆၵေႃႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇၸၢင်ႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်၊ ပေႃးဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်း တေၶၢႆႉတီႈယူႇထႅင်ႈ။ လၢႆးၼႆႉ ပဵၼ်လၢႆးသိုၵ်းယဵၼ် ပဵၼ်ၵၢၼ်ဢဝ်လၢႆးဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇသေတိုၵ်းတေႃးတၢင်းဢွမ်ႈ၊ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ တေဢဝ်လၢႆးႁၢဝ်ႈႁႅင်းသေတိုၵ်း။ မၢၼ်ႈဢဝ်သွင်လၢႆးၼႆႉ သေတိုၵ်း- ဝႃႈၼႆ။

ပေႃးဝႃႈ ၽၵ်းတူၾၢႆၼႆႉႁၵ်း/ၵူၼ်ႇပႅတ်ႈၼႆ ၸႄႈမိူင်းယၢင်းလႅင်/ ယၢင်းၽိူၵ်ႇ/ မွၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ တေထုၵ်ႇ ၼမ်ႉထူမ်ႈ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၾၢႆၼႆႉ ဢမ်ႇမီးၽွၼ်းလီ တႃႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းသင်လႄႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၵိုတ်းယိုတ်းပႅတ်ႈၾၢႆၼႆႉ- ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၵၢၼ်သိုၵ်း ၵၢၼ်မိူင်း လၢတ်ႈထႅင်ႈၼင်ႇၼႆ။

ၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉၶူင်းၼႆႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ တေတဵင်ၾၢႆ ႁဵတ်းၶူင်းၵၢၼ်ၾႆးၾႃႉႁႅင်းၼမ်ႉ 6 တီႈ၊ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး 4 တီႈ၊ ၼႂ်းမိူင်းယၢင်းလႅင် 1 တီႈ၊ ၼႂ်းမိူင်းယၢင်းၽိူၵ်ႇ 1 တီႈ။ တႃႇတေႁဵတ်းၶူင်းၵၢၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ လႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်း ပၼ်ၶေႃႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇ (ပၼ်ၶွၼ်ႊထရႅၵ်ႊ) တီႈၶွမ်ႊပၼီႊၶႄႇ တင်းၶွမ်ႊပၼီႊထႆး။ ၶွမ်ႊပၼီႊၶႄႇပဵၼ် ၶွမ်ႊပၼီႊသၢမ်ၽႃ (Three Gorges group Corporation-CTGC) ၊ ၶွမ်ႊပၼီႊထႆး ဢီႊၵဵတ်ႊ (EGAT) ၊ ၶွမ်ႊပၼီႊ ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်း (International Group of Entrepreneurs Company-IGOEC) ၸိူဝ်းၼႆႉ။


သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ


 
© 2012 All Rights Reserved | Asean Celebrity | Fonts @ AtFonts | Free Templates