သိုၵ်းတႆးတင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပဵၼ်ပၢင်ၵိုတ်းၵၼ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႆႈပၢႆႈ



တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA) တင်း သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ပွတ်းႁႃႈဝၢၼ်ႈ ၵွင်းၸဝ်ႈမိူင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်း ၵေးသီး၊ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ 6 ဝၢၼ်ႈလႆႈပၢႆႈယၢၼ် ႁိူၼ်းယေးဝၢၼ်ႈသူၼ်ထႅင်ႈ။


ၸၼ်ႉၽူႈၼမ်း SSPP/SSA လၢႆၸဝ်ႈလၢႆၵေႃႉ တီႈငဝ်ႈငုၼ်းဝၢၼ်ႈႁႆး မိူဝ်ႈၸတ်း ဝၼ်းၵိူတ်ႇလၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၸိုင်ႈတႆး ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 56 ပီ
ပိုၼ်ႉတီႈၼႃႈလိၼ် ဢၼ်တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA) ပၵ်းတပ်ႉယူႇသဝ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵေးသီး ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းၸၢၼ်းၼၼ်ႉ ဢိင်ၼိူဝ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶလယ 248 ႁၢင်ႈႁႅၼ်းသိုၵ်းမႃးလေႃႇတိုၵ်း လၢႆငႃးသိုၵ်းလႄႈ မိူဝ်ႈဝႃး (ဝၼ်းတီႈ 20/07/2014) လႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် တင်ႈတႄႇဝၢႆးဝၼ်းမွၵ်ႈယၢမ်း 1 မူင်း တေႃႇထိုင်ႁူဝ်ၶမ်ႈ၊ မိူဝ်ႈၼႆႉ ၵေႃႈ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ထႅင်ႈ တင်ႈတႄႇယၢမ်း 7 မူင်းၵၢင်ၼႂ်။

ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉ SSPP/SSA ဢၼ်ႁွတ်ႈၼႃႈသိုၵ်းၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈဝႃႈ- ပၢင်တိုၵ်းဝၼ်းတီႈ 20 ၼၼ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶလယ 248 မိူင်းၼၢႆး၊ တႂ်ႈတိူင်းသိုၵ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇၵၢင် (ၶူဝ်လမ်) ၵႂႃႇႁွၼ်ႈထဝ်ႇတူင်ႉၼိုင် ၾၢႆႇဢွၵ်ႇဝဵင်းၵေးသီး ယၢၼ် 8 လၵ်း၊ ၼႂ်းဢိူင်ႇႁႃႈဝၢၼ်ႈ တင်း ဢိူင်ႇပၢင်ႇၸေႈႄလႈ လႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်တင်းတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA)။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတပ်ႉၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈတႃႈသၢင်းၶိုၼ်ႈမႃး၊ ပဵၼ် ၶလယ 248 ၊ မိူဝ်ႈဝႃး မႃးယိုဝ်းႁဝ်းတီႈၵွင်းၸဝ်ႈမိူင်း၊ ယူႇယူႇ မွၵ်ႈ 15 မိၼိတ်ႉ မႃးယိုဝ်းႁဝ်းတိၵ်းတိၵ်းသေ လႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်တေႃႇႁူဝ်ဝၼ်းၶမ်ႈ။ မိူဝ်ႈၼႆႉ ၵၢင်ၼႂ် 7 မူင်းၵေႃႈ ဢဝ်ၵွင်ႈလူင်မႃးယိုဝ်းႁဝ်းၸဵမ်ၸဝ်ႉ၊ မိူဝ်ႈလဵဝ် ပၢင်တိုၵ်းၼႆႉ ၽႄႈလၢမ်းၵႂႃႇထိုင်တၢင်းပၢင်ႇၸေႈယဝ်ႉ- ဝႃႈၼႆ။

ဢိင်ၼိူဝ်ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်သေ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈပၢင်ႇၸေႈ၊ ဝၢၼ်ႈၵျွင်း၊ ဝၢၼ်ႈပႃတႅပ်း၊ ဝၢၼ်ႈပၢင်ႇမူင်ႈ၊ ဝၢၼ်ႈၶၢၼ်၊ ဝၢၼ်ႈမႆႉၵေး ၸိူဝ်းၼႆႉလႆႈပၢႆႈယၢၼ်ႁိူၼ်းယေးတီႈယူႇ။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းဢၼ်ၵႂႃႇၸွႆႈၵူၼ်းပၢႆႈၽေး ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇၸိုင်ႈတႆး ၸၢႆးႁၢၼ် လၢတ်ႈဝႃႈ- တီႈတၢင်း ဝၢၼ်ႈဝၢပ်ႈၵေႃႈ မီးငႃးသိုၵ်းမၢၼ်ႈယူႇ၊ ၵွပ်ႈၼၼ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢမ်ႇၸၢင်ႈပၢႆႈၵႂႃႇတီႈဝတ်ႉ(ၵျွင်း)မုၼ်ၸဝ်ႈ တီႈ ဝၢၼ်ႈဝၢပ်ႈ။ ၵမ်ႈၼမ်တႄႉ ပၢႆႈမူၵ်းယွမ်ႇမူၵ်းယုမ်း။ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈတိုၵ်ႉႁႃတၢင်း ပိူဝ်ႈတႃႇၵႂႃႇႁွင်ႉၶဝ် ငိူင်ႉဝႄႈ ၽေးသိုၵ်း ၵႂႃႇယူႇသဝ်းတီႈဢၼ်မီးလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ။ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်း ဢၼ်လႆႈပၢႆႈၼႆႉ မီးၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈႁဝ်းၶႃႈ ပႆႇႁူႉတႅတ်ႈ တေႃး- ဝႃႈၼႆ။

ၵပ်းၵၢႆႇလွင်ႈဢၼ်ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၼႆႉ ၵေႃႉယၢမ်ႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၼႂ်းလၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၸဝ်ႈၸၢႆးၵေႃး လၢတ်ႈတီႈ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇ ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ- သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ပေႃးဝႃႈၶဝ်တိုၵ်းယိုဝ်းလႆႈတပ်ႉပၢင်သဝ်းတီႈႁႃႈဝၢၼ်ႈၼႆၸိုင် ၶဝ်တေလႆႈသၼ်လွႆသုင် တီႈၼၼ်ႈလႄႈ ပေႃးဢဝ်ၽႅၼ်ၵၢၼ်သိုၵ်းဝႃႈ မိူၼ်ၼင်ႇၶဝ်ၵုမ်းလႆႈတႃႈၽႃသွင်ႇလႄႈ ႁိမ်းႁွမ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉတင်းသဵင်ႈ။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ပေႃးဝႃႈၵုမ်းလႆႈသဵၼ်ႈတၢင်းၵေးသီး- တႃႈၽႃသွင်ႇၵေႃႈ မိူၼ်ၼင်ႇတတ်းၶၢတ်ႇလႆႈ သဵၼ်ႈတၢင်း ၵေးသီး- တႃႈၽႃသွင်ႇ- သႅင်ၵႅဝ်ႉ၊ တတ်းၶၢတ်ႇၵၼ်၊ လွင်ႈၵႂႃႇမႃးတူင်ႉၼိုင်ၶွင် SSPP/SSA တိတ်းတေႃႇၵၼ် ပွတ်းႁွင်ႇ လႄႈပွတ်းၸၢၼ်း။ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းသူႈ ပွတ်းတႃႈသၢမ်ပူးၵေႃႈ တေႃႈၼင်ႇၼၼ်၊ ပေႃးဝႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈပၵ်းဢဝ်တီႈယူႇ ၼိူဝ်သၼ်လွႆသုင် ၵုမ်းလႆႈ တီႈၼၼ်ႈၵေႃႈ မၼ်းတတ်းၶၢတ်ႇလႆႈသိုၵ်းတႆး SSPP/SSA သၢႆတိတ်းတေႃႇၵႂႃႇမႃး တၢင်း ၸၢၼ်း။ ၵွပ်ႈၼၼ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸင်ႇၶတ်းၸႂ် ႁၢင်ႈႁႅၼ်း ပိူဝ်ႈတႃႇယိုတ်းဢဝ်လႆႈတီႈယူႇၸိူဝ်းၼႆႉ - ဝႃႈၼႆ။

ၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇ မျၢၼ်ႇမႃႉဢလိၼ်း ဝၼ်းတီႈ 15/07/2014 ယၢမ်ႈဢွၵ်ႇၸီႉၸမ်ႈဝႃႈ - တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA ၼႆႉ ဢမ်ႇႁဵတ်းၸွမ်းၶေႃႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇဢၼ်တူၵ်းလူင်းၵၼ်။ ယူႇယူႇလွမ်ငွႆးမူၵ်းယိုဝ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈတိၵ်းတိၵ်းလႄႈ သွင်ၾၢႆႇလႆႈ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်- ၵႅမ်ၽွင်းလူင် ၾၢႆႇၵႅတ်ႇၶႄ ၸွမ်ႁၢၼ်ၵျေႃႇၺုၼ်ႉ လၢတ်ႈ။

ၽူႈၼမ်းၼႂ်း SSPP/SSA ၸဝ်ႈၶုၼ်သႅင် လၢတ်ႈတီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ မိူဝ်ႈမၼ်းၸဝ်ႈႁွတ်ႈၽႅဝ်တီႈ ၼေႇပျီႇတေႃႇ ဝႃႈ- တီႈတႃႈၽႃသွင်ႇၼႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈပႆႇၵိုတ်းတိုၵ်းၵၼ်ၵေႃႈ ပဵၼ်ႁဝ်းၶႃႈယူႇသဝ်း၊ ႁဝ်းၶႃႈႁဵတ်းသၢင်ႈၶူဝ်ပၼ် ပိူဝ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၵႂႃႇမႃးငၢႆႈလူမ်၊ သိုၵ်းမၢၼ်ႈသမ်ႉဢဝ် ၼမ်ႉမၼ်းမဵၼ် ႁူတ်းသေ ၾႆးၸုတ်ႇ ပွႆႇမၢၵ်ႇၵွႆပႅတ်ႈမိူဝ်ႈပီ 2011 ။  ႁဝ်းၶႃႈမႃးၵိုတ်းတိုၵ်းၵၼ်ယဝ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈၶိုၼ်းႁဵတ်းၶူဝ် (တႃႈၽႃသွင်ႇ) ပၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၸႂ်ႉထႅင်ႈသေ ႁဝ်းၶႃႈဢဝ်ႁႅင်းသိုၵ်းပၵ်းယူႇမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ၊ ၵမ်းၼႆႉ ၾၢႆႇမၢၼ်ႈသမ်ႉမႃး ႁႂ်ႈႁဝ်းၶၢႆႉပၢႆႈတီႈယူႇထႅင်ႈ၊ ၼႆႉပဵၼ် ဝၢၼ်ႈမိူင်းႁဝ်း တီႈၵိူတ်ႇႁဝ်းလူး ဝူၼ်ႉတူၺ်းလီလီလႄႈ- ဝႃႈၼႆ။

တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA တင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈၼႆႉ တူၵ်းလူင်းၵိုတ်းယိုဝ်းၵၼ် ၸၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်း ႁူမ်ႈတုမ်ဝႆႉ သေတႃႉၵေႃႈ ဢမ်ႇၵိုတ်းလႆႈပၢင်တိုၵ်းတႄႉတႄႉ။ ယင်းတိုၵ်ႉသိုပ်ႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းယူႇသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း လႆႈပၢႆႈယၢၼ်ႁိူၼ်းယေးတီႈယူႇ။


သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ


လၢႆပႃႇတီႇႁူမ်ႈၵၼ်ဝၢင်းတူင်ႇမွၵ်ႇမွင်ၸႂ် ၶုမ်ၵုတ်း ၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်း



ပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်း NLD ၊ ႁူဝ်သိူဝ် SNLD လွႆလႅမ် မိူင်းပွၼ် ပၢင်လူင် ဢိၵ်ႇၸုမ်းၶႅၵ်ႇလီပၢင်ၸႃႉ လွႆလႅမ် ႁူမ်ႈၵၼ် ၵႂႃႇဝၢင်း တူင်ႇမွၵ်ႇမွင်ၸႂ် တမ်ႈတီႈၶုမ်ၵုတ်း ၸဝ်ႈၾႃႉ ၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်း မိူင်းပွၼ်။


ဝတ်ႉၽူႈႁတ်းႁၢၼ် (ဢႃႇၸႃႇၼီႇ) ဝဵင်းမိူင်းပွၼ်
ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းသဝ်တီႈ 19/07/2014 ၊ ၵၢင်ၼႂ်ယၢမ်း 09:30 ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း မိူၼ်ၼင်ႇပႃႇတီႇ ၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ႁိုဝ် ပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်း (NLD) ၊ ပႃႇတီႇၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး ႁိုဝ် ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် (SNLD) တင်း ၸုမ်းၶႅၵ်ႇလီပၢင်ၸႃႉ ႁူမ်ႈၵၼ်ၵႂႃႇတီႈဝတ်ႉဢႃႇၸႃႇၼီႇ(ၽူႈႁတ်းငၢၼ်) မိူင်းပွၼ်သေ ဝၢင်းတူင်ႇမွၵ်ႇမွင်ၸႂ် ၼပ်ႉယမ် တီႈၶုမ်ၵုတ်းၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်း ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းပွၼ်။

ပႃႇတီႇ NLD မီးပႃႈယူႇမီႇၸေႃႇ (ၽူႈၼမ်းၼႂ်းပႃႇတီႇ NLD မိူင်းတႆး) ဢွၼ်ႁူဝ်လုၵ်ႈၸုမ်း NLD တင်းမူတ်း 30 ၵေႃႉ၊ ႁူမ်ႈပႃးပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် SNLD ပၢင်လူင်/ လွႆလႅမ်/ မိူင်းပွၼ် ဢိၵ်ႇၸုမ်းၶႅၵ်ႇလီပၢင်ၸႃႉ မဵတ်ႉတႃႇႁွမ်ႁိုၼ်း (လွႆလႅမ်) တင်းမူတ်းမီးၵူၼ်း 50 ၵေႃႉပၢႆပၢႆ။ တႄႇဝၢင်းတူင်ႇမွၵ်ႇ ၼပ်ႉယမ်ယၢမ်း 10:30 မူင်းသေ ယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇမိူဝ်ႈယၢမ်း 10:45 မူင်း။

လၢႆပႃႇတီႇႁူမ်ႈၵၼ်ဝၢင်းတူင်ႇမွၵ်ႇမွင်ၸႂ် ၼပ်ႉယမ် တီႈၶုမ်ၵုတ်းၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်း
ဢွၼ်ၼႃႈ ယၢမ်း 10:00 မူင်းၼၼ်ႉ ပႃႇတီႇ NLD, SNLD  ပၢင်လူင်လႄႈမိူင်းပွၼ် တင်း ၸုမ်းၶႅၵ်ႇလီပၢင်ၸႃႉ လွႆလႅမ်၊ ႁူမ်ႈၵၼ် ႁွမ်းတၢၼ်းလဵင်ႉၽဵလ်း(ၵၢပ်ႈသွမ်း)သင်ၶ တီႈဝတ်ႉၽူႈႁတ်းငၢၼ်(ဢႃႇၸႃႇၼီႇ)၊ လဵင်ႉလူပႃးပီႈၼွင်ႉ ၸိူဝ်းႁွတ်ႈၽႅဝ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ႁွမ်းတၢၼ်းယၢတ်ႇၼမ်ႉ။ ထိုင်မႃးဝၢႆးဝၼ်း ယၢမ်း 13 မူင်း ၵႂႃႇတီႈႁေႃၸဝ်ႈၾႃႉ ၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်းသေ ထၢႆႇၶႅပ်းႁၢင်ႈၵိုၵ်းႁေႃ ၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်း။


သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ


ဝၼ်းၽူႈႁတ်းငၢၼ်ၸိုင်ႈတႆး 20 လိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊ (ၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်း)





ၸိုဝ်ႈ                       ၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်း
ၸိုဝ်ႈတၢင်ႇဢၼ်        ၸဝ်ႈသႃႇထုၼ်း
ပေႃႈမႄႈ                   ၸဝ်ႈၾႃႉၶုၼ်ထီး၊ ၸဝ်ႈၼၢင်းၸိင်ႇဢု
ဝၼ်းၵိူတ်ႇ                30/05/1907 ပီေၵႃးၸႃႇ 1269 လိူၼ် 7 လွင်ႈ 5 ၶမ်ႈ ဝၼ်းၽတ်း (ၵျႃႇ​တေး)
တီႈၵိူတ်ႇ                  မိူင်းပွၼ်၊ မိူင်းတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။

ပၢႆးပၺ်ၺႃ        ဢႃႇယုလႆႈ 5 ပီ ႁဵၼ်းလိၵ်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈ/မၢၼ်ႈ 2 ပီ တီႈမိူင်းပွၼ်၊ ၶၢႆႉၵႂႃႇယူႇႁူင်းႁဵၼ်း
ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၸိုင်ႈတႆး Shan Chiefs school သူ တေႃႇပူၼ်ႉၸၼ်ႉသိပ်း။ သိုပ်ႇလူင်းၵႂႃႇ ႁဵၼ်းၾၢႆႇပၢႆးၽွင်းငမ်း။ မၢႆမီႈ (ပလိၵ်ႈ) တီႈမိထိလႃႇ-ဝဵင်းလိူဝ်ႇ 1 ပီ။

ၸၼ်ႉၵၢၼ်တၼ်းႁဵင်း    ယၢမ်ႈၵႂႃႇႁဵတ်းၽူႈၽွင်းငမ်း (ၽိုၵ်းၵၢၼ်)ၸႄႈတွၼ်ႈမိူင်းတႆး တီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး (တွင်ႇၵျီး)။
ၵေႃးၸႃႇ 1290 လိူၼ်ပႅတ်ႇမႂ်ႇ 11 ၶမ်ႈ(1927) ပုတ်ႈၶိုၼ်ႈၼင်ႈႁေႃပဵၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းပွၼ် တေႃႇထိုင်ပေႃးႁူမ်ႇပူၼွၼ်းၽႄး။
ၼႃႈႁိူၼ်း        ၵေႃးၸႃႇ 1294 လိူၼ် 12 မႂ်ႇ 14 ၶမ်ႈ (1930) လႆႈသွၼ်ႉမိင်ႈၵူပ်ႉၵူႈပဵၼ်ႁိူၼ်းၵၼ်တင်း-
ၸဝ်ႈၶိၼ်ႇတွင်း ဢၼ်ပဵၼ်ၼွင်ႉယိင်း ၸဝ်ႈၾႃႉလူင်မိူင်းမိတ်ႈ ၸဝ်ႈၶုၼ်ၶဵဝ် (ၽွင်းမိူင်းလူင်
ၾၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်လႄႈ  ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင်ၸိုင်ႈတႆးယၢမ်းၼၼ်ႉ)။ ၸဝ်ႈၶိၼ်ႇတွင်း
လႆႈသဵင်ႈၵမ်သုတ်းမုၼ်မိူဝ်ႈပီ 1945 ၽွင်း သိုၵ်းလုမ်ႈၾႃႉပွၵ်ႈသွင်။

လုၵ်ႈလၢင်းမီးသီႇၸဝ်ႈ
1. ၸဝ်ႈသုၸၼ်ႇတႃႇ
2. ၸဝ်ႈသိူဝ်ႁူမ်ႇ (ယၢမ်ႈႁပ်ႉပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ- ႁူမ်ႈတုမ်တီႊမွၵ်းၶရေႊသီႊၸိုင်ႈတႆး SDU)
3. ၸဝ်ႈၵၢႆႇၾႃႉ
4. ၸဝ်ႈမျိၼ်ႉၵျီႇ။

ၾၢင်ႁၢင်ႈတူဝ်ၶိင်း
ၼႃႈမူၼ်း၊ တႃၵႂၢင်ႈတႃသ်ႂၼႃႈၽၢၵ်ႈၵႂၢင်ႈ၊ ဝ်ႂႁူယႂ်ႇ၊ သီၼိူဝ်ႉလမ်လႅင် ပီးပွၵ်းတၼ်၊
တၢင်းသုင် 5 ထတ်း 6 ၼိဝ်ႉ။

ပၢႆးဝူၼ်ႉ-တၢင်းယၢမ်ႈ လႄႈ လွင်ႈတူင်ႉၼိုင်ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ
သူင်လူလိၵ်ႈ၊ တႅမ်ႈလိၵ်ႈ၊ လဵပ်ႈႁဵၼ်းသွၼ်ဢဝ်လိၵ်ႈတႆးတီႈမေႃလိၵ်ႈၶဝ်ၼႂ်းႁေႃမိူင်းပွၼ်၊ ပႃးၸ်ႂသူင်ၾၢႆႇပၢႆးတူဝ်သတ်း၊ ပၢႆးတူၼ်ႈ၊ ပၢႆးမွၼ်းတွႆႇႁႆႇတိုင်ႈ။ ထွမ်ႇၶၢဝ်ႇငၢဝ်း။
သူင်ႁဵၼ်းၽိုၵ်းမေႃလၢႆးတႆး။ ၵႆႉၵႂႃႇၽိုၵ်းၽွၼ်ႉႁဵၼ်းဢဝ်လၢႆးတႆး ၸွမ်းဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈ တၢင်း ဝၢၼ်ႈႁူၺ်ႈတွၵ်ႇ ၽွင်းၶၢဝ်းမႆႈ သွၼ်းၼမ်ႉ။
ဝႆႉၶိုၵ်ႉပၢႆးယူႇလီ-ၵႆႉလုၵ်ႉပႆၸဵမ်ၸဝ်ႉ၊ ၵႆႉလုၺ်းၼမ်ႉ၊ လဵၼ်ႈတၢင်းလဵၼ်ႈ polo, criket, horkey, tennis, football (မၢၵ်ႇၼင်)။
ဢွၼ်ႁူဝ်ၵုမ်းႁဵတ်းႁူင်းယႃၵူၼ်းမိူင်း (ဢၼ်မီးၵူႇၼွၼ်း 60) လူၺ်ႈမၢၵ်ႇႁိၼ်ၶႅပ်းလိူမ်ႈ တေႃႇပေႃးယဝ်ႉ။ ဢဝ်ပဵၼ် ႁူင်းယႃ မိူင်းပွၼ် တေႃႇယၢမ်းလဵဝ်။
မိူဝ်ႈလဵၵ်ႉပႆႇႁူႉၵႂၢမ်းလီလႄႈ သၵ်းလၢႆးႁၢင်မႅဝ်း တီႈၶႃလူင် ၼိူဝ်ႁူဝ်ၶဝ်ႇ ၾၢႆႇတူဝ်တူဝ်။
ၵူၺ်းၵႃႈ ယႂ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းလူင်မႃးၵေႃႈ ၵႆႉထတ်းသၢင်ၶတ်းၶႂၢင်လွင်ႈသမ်းလဵၼ်းသမ်းလၢႆးၵူႈပိူင်ပိူင်ဝႃႈ  ဢမ်ႇလီယုၵ်ႉယွင်ႈပၼ်ႁႅင်းဢွၼ်ႁဵတ်း။ ငိူင်ႉဝႄႈၵမ်မၼ်ႈလႆႈ တိုၼ်းဢမ်ႇၵိၼ်လဝ်ႈ၊ လုတ်ႇယႃႈ၊ ဢူမ်ပု လႃးလႃး။

1944-45    တႄႇတူင်ႉၼိုင်ၶတ်းၸ်ႂ လွင်ႈၵၢၼ်ပၢႆးမိူင်း၊၊ သူၼ်းတုမ်ၸဝ်ႈၾႃႉတၢင်ႇၸဝ်ႈ တွၼ်ႈတႃႇ    လွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃၸိုင်ႈတႆး၊ ႁႂ်ႈလႆႈပူၼ်ႉလွတ်ႈတႂ်ႈမိုဝ်းဢိင်းၵလဵတ်ႈ။ လုၵ်ႉတီႈပၢင်ၸႃႉ (ၸႃႇပၼ) ၼၢင်းၾႃႉ ၸဝ်ႈၶိၼ်ႇတွင်း ၵႃႈတီႈ မိူင်းပွၼ်ၼၼ်ႉသေ ၸဝ်ႈၾႃႉဢိၵ်ႇတင်း ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်မိူင်းတႆးၶဝ် လႆႈႁူပ်ႉထူပ်းၶွၼ်ႈတုမ်ဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်မႃးလႄႈ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၸင်ႇပဵၼ် မႃး ပၢင်ၵုမ်ပၢင်လူင် ပွၵ်ႈထိ 1 ဢၼ်ႁဵတ်းမိူဝ်ႈ 20-28/03/1946 ။

14/11/1946        တႄႇဢွၼ်ႁူဝ်လူင်းသူၼ်းတုမ် သပ်းလႅင်းတွၼ်ႈတႃႇတူင်ႉတိုၼ်ႇဢဝ်ၵွၼ်းၶေႃ။

25/12/1946    ႁူမ်ႈပႃးၸွမ်းၵႅမ်မိူင်း။ ၸဝ်ႈၾႃႉယွင်ႈႁူၺ်ႈ၊ သႃမိူင်းၶမ်း၊ ပၢင်မီ၊ ၼမ်ႉသၼ်ႇ၊ ၵဵင်းတုင်၊  လၢႆးၶႃႈ၊ ႁူဝ်ပူင်း၊ ၼွင်မွၼ် ၶဝ် ႁူပ်ႉထူပ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းဢွင်ႇသၢၼ်း ၵပ်းၵၢႆႇလွင်ႈ 2 မိူင်း တေဢဝ်ၵွၼ်းၶေႃၸွမ်းၵၼ်။

21/01/1947    ႁူမ်ႈပႃးၸွမ်းၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းတႆးသေတၢင်ႇလိၵ်ႈထိုင် ၶုၼ်ၽွင်းမိူင်းဢိင်းၵလဵတ်ႈ႞လွင်ႈၵၢင်ၸ်ႂ  ဢိင်းၵလဵတ်ႈၶဝ် ဝႆႉၼိူဝ်မိူင်းသၼ်လွႆၸိူင်ႉႁိုဝ်။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၵေႃပၢႆးၵၢၼ်မိူင်း- မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢိၵ်ႇတင်း ၸႄႈမိူင်းတင်းလၢႆလႄႈ ၽွင်းမိူင်းလူင် တီႈၵိူဝ်းၵုမ်ပုၼ်ႈမိူင်းသၼ်လွႆ တင်းလၢႆ။

07/02/1947    ႁူမ်ႈပႃးၸွမ်းၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၸိုင်ႈတႆးၶဝ် တီႈပၢင်ၵုမ်လူင်ပၢင်လူင် (ပွၵ်ႈသွင်) သေ မၵ်းမၼ်ႈ ၵႂၢမ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ။တုင်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး။ ၶဝ်ႈပႃးဢွၼ်ႁူဝ်ဢုပ်ႇၵုမ်ၸုမ်းၶၢင်၊ ၶျင်း၊ တႆး သေ တင်ႈၶွမ်ႊမတီႊႁူမ်ႈၵၼ် တွၼ်ႈတႃႇႁွမ်းၵၼ်ဢုပ်ႇၽူႈတၢင်တူဝ်မိူင်းမၢၼ်ႈ။

12/02/1947    ႁူမ်ႈပႃးလူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၸွမ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် - ဢၼ်ပဵၼ်ၶေႃႈမၼ်ႈၵႅၼ်ႇလႆႈၸ်ႂၵၼ် ဝူင်ႈၵၢင် 4 မိူင်း (တႆး-ၶၢင်-ၶျင်း-မၢၼ်ႈ ႁူမ်ႈၵၼ်)။

March-June 1947    ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၸုမ်းဢွၼ်ႁူဝ်ၶွမ်ႊမိတ်ႉတီႊ ၸွပ်ႇထတ်းပွတ်းတွၼ်ႈလႅၼ်လိၼ် Frontier Areas Committee of Enquire (FACE ဢၼ်ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင် William ၶဝ်ၵေႃႈ ၶဝ်ႈပႃးၸွမ်း။

19/07/1947     (ၵၢင်ၼ်ႂယၢမ်း 10 မူင်း 31 မိၼိတ်ႉ) ဢိင်ၼိူဝ်ၸုမ်းၵူၼ်းႁၢႆး ယိပ်းၵွင်ႈၸုမ်းၼိုင်ႈ ဝၢႆးမႃး လႆႈႁူႉဝႃႈ ပဵၼ်ၽႅၼ်ၵၢၼ်လပ်ႉ- ၽႅၼ်သွၼ်ႉၽႅၼ်ၶွင် ၶိင်းၼေႇဝိၼ်း" ၶိုၼ်ႈၵႂႃႇယိုဝ်းသႂ်ႇ ၵူၼ်းလူင်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တီႈလုမ်းႁေႃလူင်ၶုၼ်ၽွင်းငမ်း ၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းလႄႈ ၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်း ၵေႃႈလႆႈတိူဝ်ႉထုၵ်ႇမၢၵ်ႇၵွင်ႈ (ဢမ်ႇထိုင်တီႈတၢႆ) ၸွမ်း - ၸွမ်သိုၵ်းဢွင်ႇသၢၼ်း ဢိၵ်ႇတင်း ၵူၼ်းလူင်ၶဝ် 7 ၵေႃႉ ႁူမ်ႇလူမ်ႈ 2 ၵေႃႉၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်း ထုၵ်ႇဢဝ်ၵႂႃႇ ၶိုၼ်းႁူင်းယႃသေယဝ်ႉ ပိူၼ်ႈတင်ႈၸ်ႂႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၼွၼ်းၽႄး လပ်ႉလွႆငိုၼ်းလွႆၶမ်းၵႂႃႇမိူဝ်ႈ 20/07/1947 ဝၼ်းဢႃးတိတ်ႉယၢမ်း 12 မူင်း (မႅၼ်ႈၵၼ်တင်းဝၼ်းဢႃးတိတ်ႉ ဝၼ်းတီႈ 20 လိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊ မိူဝ်ႈ ၼႆႉ)။ ဝၼ်းမၼ်းၸဝ်ႈ လႆႈထူပ်းၽေးၼၼ်ႉ လွႆမၢႆ၊၊ လွႆလၢၼ်ႉ၊ လွႆၵၢၼ်းမႃး လႄႈ ၶွၵ်ႈၶင်လူင် မိူငင်းပွၼ် ၵူၼ်ႇပင်း၊ ၼွင်ၶဵဝ် ႁိမ်းဝဵင်းၵေႃႈ ၾူၼ်ဢမ်ႇမႃး ၼမ်ႉဢမ်ႇၼွင်းသေ ၶုၼ်ဢူၼ်လႅင်ၸၢင်းႁၢင်း၊ သိူဝ်လူင်တူဝ်ၼိုင်ႈၶၢင်းႁွင်ႉ ႁွပ်ႈဝဵင်းၵၢင်ဝၼ်းၵၢင်ၶိုၼ်း ဝႃႈၼႆ"။

1948 (1310 ၼီႈ လိူၼ် 6 မႂ်ႇ 1 ၶမ်ႈ)
ၸင်ႇၶပ်းႁႅၼ်းပၢင်ၸႃႉၽဝ်ၶၢပ်ႈတူဝ်မၼ်းၸဝ်ႈသေ ၽွင်လုပ်ႇမၼ်းၸဝ်ႈ ၶိုင်ႈၼိုင်ႈ ဢဝ်ၵႂႃႇၾင်ဝႆႉတီႈၵွင်းၸွမ်ငၢၼ်-ႁိမ်းထၢတ်ႈၵႃၶမ်းတႃႈၵုင်ႈၶုမ်ၼိုင်ႈ။ ဢဝ်ၾင်ဝႆႉ ၾၢႆႇႁွင်ႇ မိူင်းပွၼ်ၶုမ်ၼိုင်ႈ။ တီႈထင်သဝ်းလႄႈငဝ်းလၢႆး ထုင်ႉလိုမ်မိူင်းပွၼ် ၽွင်းၼၼ်ႉ။

တၢင်းၵႂၢင်ႈ မီး 502 လွၵ်းလၵ်းပၼ်ႇမူၼ်း၊ ၾၢႆႇဢွၵ်ႇမီးမွၵ်ႇမႆႇ မိူင်းၼၢႆး၊ ၾၢႆႇၸၢၼ်းမီး သီႇသႅင်ၼွင်မွၼ်၊ ၾၢႆႇတူၵ်းမီး ႁူဝ်ပူင်း၊ ၾၢႆႇႁွင်ႇမီးလၢႆးၶႃႈလွႆလႅမ်။ လင်ႁိူၼ်းမီးမွၵ်ႈ 300 ပၢႆ၊ ႁူဝ်ၵူၼ်းၼႂ်းဝဵင်း 500-600။ ႁူဝ်ၵူၼ်းတင်းသဵင်ႈမွၵ်ႈ 30,000 ပၢႆ။

ၶေႃႈလူပ်းလိုၼ်း၊ ပိုၼ်းၶုၵ်းထူပ်း၊ တူပ်းၼင်လိၼ်၊ ၶိၼ်ၸ်ႂၸွမ်း၊ တႆးၼွမ်းပိူၼ်ႈ ႁၢမ်းမိူင်း
ပီၶရိတ်ႈ 1561 ၼႄထိူဝ်ႊလႅၼ်ႊ (ႁေႃလႅၼ်ႊ) တူၵ်းပဵၼ်ၶီႈၶႃႈ သပဵၼ်ႇ ဝီးလျမ်း ဢွပ်ႉၾ် ဢေႃးရဵၼ်ႉၵျ် (William of Orange) တိုၵ်ႉဢွၼ်ႁူဝ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၻတ်ႉၶျ် တိုၵ်းဢဝ်ၵွၼ်းၶေႃယူႇ။ 10/07/1584 လႆႈထုၵ်ႇၽူႈၶႂၢၵ်ႈမိူင်း သပဵၼ်ႇ ၶဝ် လၵ်ႉလွမ်ၶႃႈႁႅမ်ပႅတ်ႈ။ တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းမိူင်းၵလႃး 500 လၢၼ်ႉပၢႆ ပူၼ်ႉလွတ်ႈ ၽဝ ၸၢတ်ႈၶီႈၶႃႈၼၼ်ႉ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဢိၼ်းၻီႊယိူဝ်ႊ    မႁတ်ႉတမၵၼ်ႇတီႇ လႆႈၼမ်းၼႃႈၶဝ်ႈပွႆးတိုၵ်းမႃး။ ၵူၺ်းၵႃႈ ယင်းပႆႇထိုင်ယိူင်းမၢႆ ဢၼ်ဢဵၼ်းဢၢၼ်းဝႆႉလႄႈ မိူဝ်ႈ 30/01/1948 ၼၼ်ႉ လႆႈထုၵ်ႇၵူၼ်းႁူဝ်ၶႅင် ႁၢဝ်ႈႁႅင်းၵေႃႉၼိုင်ႈ ယိုဝ်းတၢႆပႅတ်ႈ။

ၸဝ်ႈၾႃႉလူင်မိူင်းပွၼ်-ၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်းၵေႃႈ တေႃႈၼင်ႇၼၼ်။ ဢဵၼ်းဢၢၼ်းၶႂ်ႈႁႂ်ႈမိူင်းတႆးႁူဝ်မႃႇပဵင်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ဢဝ်ၵွၼ်းေၶႃ ၼင်ႇၵၼ်သေ လႆႈတၢႆတၢင်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈမိူင်းတႆးၵႂႃႇ။ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ႁိုင်ၼၢၼ်းမႃး 67 ပီမိူင်းယဝ်ႉ။

သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈဢွင်ႇသၢၼ်း ဢမ်ႇတၢႆၸဵမ်မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ၊ သင်ဝႃႈၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်းဢမ်ႇလႆႈတၢႆၸွမ်း ဢွင်ႇသၢၼ်းၶဝ်ၸိုင် ဝၢႆးလႆႈၵွၼ်းၶေႃ 1948 မႃးယဝ်ႉ မိူင်းတႆးမိူင်းမၢၼ်ႈ တေပဵၼ်ႁိုဝ်။ ယၢမ်းလဵဝ်တေပဵၼ်ႁိုဝ်။

သင်ဝႃႈဝိၺၢၼ်ႇၶႂၼ်ငဝ်း ၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်းႁူႉႁၼ်ဝႃႈ- မိူင်းတႆးလႆႈထုၵ်ႇမၢၼ်ႈၶဝ်ပႅတ်ႉလႅၼ် ပူၼ်ႉပႅၼ်ဢူမ်ဢိုၼ်မႃး (ၸဵမ်မိူဝ်ႈ 1958-1962) ပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင် ႁၢၼ်ႉတေႃႇယၢမ်းလဵဝ်ၼႆၸိုင် ၸွင်ႇမၼ်းၸဝ်ႈ တေဝူၼ်ႉၼႅင်သေလၢႆ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈယုမ်ႇပိူၼ်ႈ ဢိူဝ်ႈငၢႆႈၼၼ်ႉႁိုဝ်။ ပဵၼ်ၶေႃႈထၢမ် ဢၼ်ဢမ်ႇတၢပ်ႈတွပ်ႇယဝ်ႉႁိုဝ်။

ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်မိူင်းပိူၼ်ႈ လႆႈတူၵ်းသုမ်းလူႉတၢႆၵႂႃႇ (ၸိူင်ႉၼင်ႇဝီးလျႅမ်းၶဝ် ၵၼ်ႇတီႈၶဝ်) ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ပိူၼ်ႈၵိုင်ႇတင်း ပိုၼ်ႉပွႆႇလူႇၼိူဝ်ႉလိူတ်ႈသၢႆၸ်ႂယူႇတႄႉ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈမိူင်းပိူၼ်ႈလႆႈပူတ်းပွႆႇထၢင်ႇႁၢင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းမႃးယဝ်ႉ၊ တႃႇမိူင်းတႆး ႁဝ်းသမ်ႉ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ၽူႈႁတ်းငၢၼ် သိုၵ်းႁၢၼ် ၵူၼ်းမိူင်း သင်ၶၸဝ်ႈၶဝ် လႆႈပိုၼ်ႉပႅတ်ႈသၢႆၸ်ႂ ၼပ်ႉႁူဝ်မိုၼ်ႇမႃး သေတႃႉၵေႃႈ ႁဝ်းတိုၵ်ႉပဵၼ် တွင်တူၵ်းတႂ်ႈၼၢမ်ယူႇ။

ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ လုၵ်ႈၸၢႆးၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်း- ၸဝ်ႈသိူဝ်ႁူမ်ႇမိူင်းပွၼ်ၵေႃႈ တိုၵ်ႉမီးယူႇၼွၵ်ႈမိူင်း။ ဢၼ်ပဵၼ်လုၵ်ႈလၢၼ် မီးယူႇၼႂ်းမိူင်းၼွၵ်ႈမိူင်းၸိူဝ်းၼႆႉ- ၸဝ်ႈလ်ႂတေသိုပ်ႇပုတ်ႈတိၼ်တၢင်မိုဝ်း သၢႆႈၼီႈပိုၼ်းပၼ် ၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်းလႆႈ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၶၢဝ်းယၢမ်း တႅပ်းတတ်းၼႄယူႇယဝ်ႉ။

ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ


သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ


ၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃး တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၵိုတ်း ၵၢၼ်ၶုတ်းၶမ်း ပွတ်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း



ၸုမ်းၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃး ၼႂ်းၵိင်ႇၸႄႈဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ႁဵတ်းပၢင်သပ်းလႅင်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇ တီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး၊ တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၵိုတ်း ၵၢၼ်ၶုတ်းၶမ်း ၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈ တႃႈၶီႈလဵၵ်း။


ပၢင်သပ်းလႅင်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇ တုၵ်းယွၼ်းၵိုတ်းယိုတ်းၵၢၼ်ၶုတ်းၶမ်း
ၶွမ်ႊပၼီႊ 10 ဢၼ်မႃးၶုတ်းၶမ်းၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈၶီႈလဵၵ်း၊ ၵိင်ႇၸႄႈဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ ၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းလဵၼ်းပွတ်းတူၵ်း၊ ပွတ်းထုင်ႉလွႆၶမ်းၼၼ်ႉႁဵတ်းႁႂ်ႈၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးဝၢၼ်ႈၼႃးႁႆးလူင်လႄႈဝၢၼ်ႈဝဵင်းမၼေႃႇႁူပ်ႉထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉသေ ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးႁူမ်ႈၵၼ်ၵႂႃႇႁွတ်ႈၽႅဝ်တီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီးသေ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင် သပ်းလႅင်းၸႅင်ႈၶၢဝ်ႇတီႈႁၢၼ်ႉတၢင်းၵိၼ်ၶလၢတ်ႊသိၵ်ႊ (Classic) ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး။ မီးၵူၼ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈဢဝ်ၶၢဝ်ႇ 30 ပၢႆ။

ၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးႁူမ်ႈၵၼ်တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၵိုတ်းယိုဝ်းၵၢၼ်ၶုတ်းၶမ်းတီႈဝၢၼ်ႈၼႃးႁႆးလူင်၊ ႁႂ်ႈၶွမ်ႊပၼီႊၶဝ်သၢႆႈတႅၼ်း ပၼ်ၵႃႈလူႉသုမ်းတီႈလိၼ်သူၼ်ႁႆႈၼႃးဢၼ်ၵိုင်ႇၵႃႈၵိုင်ႇႁူဝ်၊ ႁႂ်ႈၶိုၼ်းမႄးပၼ်ၼမ်ႉႁွင်ႈၼမ်ႉၵေးဢၼ်လႆယူႇ ၸိူဝ်း ၼၼ်ႉ မိူၼ်ၶိုၼ်းပၵ်းၵဝ်ႇပိူင်ၵဝ်ႇ၊ ၵွပ်ႈဝႃႈယွၼ်ႉၵၢၼ်ၶုတ်းၶမ်းလၢင်ႉၶမ်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ထူပ်းတၢင်း ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ။

လူတ်ႉၵႃးထႆ လႄႈ လူတ်ႉတေႃႉတၢင်ႇၶီႈလိၼ်/သၢႆး တီႈမေႃႇ/မိူင်ၶုတ်းၶမ်း
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉၸၢႆးတုၼ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႃးႁႆးလူင်လၢတ်ႈဝႃႈ- ဢိင်ၼိူဝ်ၶွမ်ႊပၼီႊၸိူဝ်းၼႆႉ မႃးၶုတ်းၶမ်းလႄႈ ထိူၼ်ႇပႃႇမႆႉ ဢၼ်တိုပ်းၼႃၶဵဝ်ၸမ်ႉလီ ႁိမ်းႁွမ်းၸွမ်းႁူၺ်ႈၸွမ်းလွႆၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ လႆႈလူႉၵွႆၵႂႃႇသဵင်ႈ၊ တူင်ႇတၢင်ႇ ဢၼ်ၶဝ်ၶုတ်းၶမ်းဝႆႉယူႇၼႆႉမီးယူႇဝႆႉၼႂ်း 11 လၵ်းပၼ်ႇမူၼ်း။ ဢိင်ၼိူဝ်ဢဝ်ထၢတ်ႈၶေႊမီႊၶိူဝ်ႊလ် ထတ်းထွင် သုၵ်ႈလၢင်ႉဢဝ်ၶမ်းလႄႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၼမ်ႉႁွင်ႈၼမ်ႉၵႄးၼမ်ႉၼွင်ၸိူဝ်းၼႆႉလူႉၵွႆ၊ တူဝ်သတ်းဢၼ်ယူႇၼႂ်းၼမ်ႉၵေႃႈ တၢႆ။ ၵွပ်ႈၼၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႃးႁႆးလူင်လႄႈဝဵင်းမၼေႃႇ 340 ပၢႆ ဢၼ်ၸႂ်ယႂ်ႇႄၵးမႄႈၼမ်ႉၶမ်းသေ ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၵိၼ်ၸႂ်ႉ ၼၼ်ႉႁူပ်ႉတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ။ တူင်ႈႁႆႈတူင်ႈၼႃးၵေႃႈ ဢိင်ၼိူဝ်ၼမ်ႉလၢႆႇၶမ်းဢၼ်ပဵၼ်လိၼ်သၢႆးၸိူဝ်းၼႆႉ ထွၵ်ႇလေႃႇ လွင်ႈလူင်းမႃးထူမ်ႈလႄႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၼႃးၸိူဝ်းၼႆႉဢမ်ႇႁဵတ်းလႆႈယဝ်ႉ၊ ၽၵ်းယိူဝ်ႈၼၢင်းၶဵဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇၽုၵ်ႇလႆႈယဝ်ႉ၊ တီႈဝၢၼ်ႈၼႃးႁႆးလူင်ၼႆႉလိၼ်သၢႆးထူမ်ႈမူႇဝၢၼ်ႈၵႂႃႇၶိုင်ႈၼိုင်ႈ၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၵႂႃႇမႃးႁႃၵၼ်ယၢပ်ႇ- ဝႃႈၼႆ။

ၼမ်ႉႁွင်ႈ ႁိမ်းႁွမ်းမေႃႇၶုတ်းၶမ်း
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈလွင်ႈၶူဝ်းၶွင်၊ သူၼ်ႁႆႈၼႃးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႃးႁႆးလူင် လႆႈလူႉလႆႈၵွႆး လႆႈႁၢမ်းႁႅၵ်း၊ ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်းၸၢင်ႈႁႃ ယွၼ်ႉမိူင်ၶမ်း/မေႃႇၶမ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၶဝ် လႆႈတၢင်ႇလိၵ်ႈထိုင်ပႃႈၼိူဝ်လၢႆလၢႆပွၵ်ႈ၊ မိူဝ်ႈလိူၼ် ဢေႊပရိူဝ်ႊလ်ၼၼ်ႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆးပူင်သင်ႇႁႂ်ႈၵိုတ်းယင်ႉၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉၼႆၵေႃႈ ၶွမ်ႊပၼီႊၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇယွမ်း ၵိုတ်း။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈၶွမ်ႊပၼီႊၸၢႆးတိပ်ႉလႄႈၶွမ်ႊပၼီႊလွႆၶမ်းလူင်မႃးၸူးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈသေ ၸႂ်ႉလူင်းလၢႆးမိုဝ်းဝႃႈ ႁႂ်ႈပူတ်းထွၼ်ၶိုၼ်းၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်တုၵ်းယွၼ်းထိုင်ၸၼ်ႉပႃႈၼိူဝ်တင်းသဵင်ႈ။ မိူၼ်ၼင်ႇႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ ဢၼ်ႁဝ်းလႆႈလူႉသုမ်းတီႈလိၼ်သူၼ်ႁႆႈၼႃးယွၼ်ႉၵၢၼ်ၶုတ်းၶမ်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းလႆႈငိုၼ်းၵႃႈသၢႆႈတႅၼ်းယဝ်ႉ၊ ဢၼ်ႁဝ်း တၢင်ႇမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈယဝ်ႉၵၼ်ၵႂႃႇ၊ ႁဝ်းဢမ်ႇဢဝ်လိူင်ႈယဝ်ႉလႂ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။


သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ


ၼၢင်းဝႃႇၼု ထုၵ်ႇတၵ်ႉႁၢမ်ႈတေဢမ်ႇလႆႈ လၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း လၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၼႂ်းသၽႃး



ၼၢင်းဝႃႇၼု ထုၵ်ႇႁူဝ်ပဝ်ႈသၽႃးၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢူးတူႇရသူၺ်ႇမၢၼ်း တၵ်ႉႁၢမ်ႈၼႂ်းသၽႃးဝႃႈ မိူဝ်ႈလဵဝ်လႄႈမိူဝ်းၼႃႈ တေဢမ်ႇလႆႈလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ဝႃႈၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ။

ၼၢင်းဝႃႇၼု ၽွင်းတႅၼ်းၵုၼ်ႁဵင် (ႁၢင်ႈလဵၵ်ႉ) ဢူးတူႇရသူၺ်ႇမၢၼ်း
ဝၼ်းတီႈ 15/07/2014 ဢိင်ၼိူဝ်ပဵၼ်ပၢင်ၵုမ်သၽႃးလၢင်ႈ (သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း)ပွၵ်ႈၵမ်း 10 သေ ၽွင်းတႅၼ်းၵူၼ်းမိူင်း ၸႄႈဝဵင်းၵေးသီး ၸၢႆးဢွမ်သႅင်မိူင်းတၢင်ႇလၢတ်ႈတုၵ်းယွၼ်းၼႂ်းသၽႃး၊ ႁႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈလူတ်းယွမ်းပၼ်ႁႅင်းသိုၵ်း၊ လူတ်းလွင်ႈတူင်ႉၼိုင်ၵႂႃႇမႃး၊ ႁႂ်ႈသိုၵ်းသွင်ၾၢႆႇ (သိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်းသိုၵ်းတႆး) ယႃႇပေတိုၵ်းတေႃးၵၼ်။ ႁႂ်ႈပူၵ်းပွင်ပၼ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း၊ ႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းႁႂ်ႈလႆႈႁဵတ်းၵိၼ်ၵၢၼ်လဵင်ႉတွင်ႉၵႂႃႇလွတ်ႈလႅဝ်းထၢင်ႇႁၢင်ႈႄလႈႁႂ်ႈလႆႈ ပူၵ်းပွင်ၽဝၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉၼၢင်းဝႃႇၼု ၵမ်ႉထႅမ်၊ ၵူၺ်းၵႃႈလႆႈလၢတ်ႈပႃးၶေႃႈၵႂၢမ်းၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ။ ဝၢႆးၼၢင်းဝႃႇၼုလၢတ်ႈၵမ်ႉထႅမ် ႁူဝ်ပဝ်ႈသၽႃးၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်၊ ဢၼ်ပဵၼ်ပႃးႁူဝ်ပဝ်ႈသၽႃးလၢင်ႈ/ ၵူၼ်းမိူင်း ဢူးတူႇရသူၺ်ႇမၢၼ်း တွၵ်းၸိုဝ်ႈတွၵ်းသဵင်ၼၢင်းဝႃႇၼုသေလၢတ်ႈဝႃႈ- ယႃႇပေၸႂ်ႉၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ဝႃႈလၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ (တေႃႇလၢၼ်ႇယေး) ထႅင်ႈသေပွၵ်ႈ- ဝႃႈၼႆ။

ၼၢင်းဝႃႇၼုလၢတ်ႈတီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ- ၸၢႆးဢွမ်သႅင်မိူင်းတၢင်ႇလၢတ်ႈၵႂႃႇဝႃႈ ႁႂ်ႈၵိုတ်းယိုတ်းပၢင်တိုၵ်းသေ ပူၵ်းပွင်ပၼ်ၽဝၵူၼ်းမိူင်းၽႂ်းၽႂ်း။ ၵဝ်ၶႃႈသမ်ႉၶိုၼ်ႈလုၵ်ႉလၢတ်ႈ ၵမ်ႉထႅမ်ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ၸၢႆးဢွမ်သႅင်မိူင်းတုၵ်း ယွၼ်း။ ၼႂ်းၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ၵမ်ႉထႅမ်ၵႂႃႇၼၼ်ႉၵဝ်ၶႃႈ သမ်ႉၸႂ်ႉပႃးၶေႃႈၵႂၢမ်းဝႃႈ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၼႆလႄႈ တူႇရဢူးသူၺ်ႇမၢၼ်းႁူဝ်ပဝ်ႈသၽႃးလၢတ်ႈဝႃႈ- ၼၢင်းဝႃႇၼု ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်လၢတ်ႈဝႃႈလၢႆးလုၵ်ႉ ၽိုၼ်ႉၼႆႉတေဢမ်ႇလႆႈၸႂ်ႉသေပွၵ်ႈ၊ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵေႃႈပေႃႈလီ၊ မိူဝ်းၼႃႈၵေႃႈယဝ်ႉ တၵ်းတေဢမ်ႇလႆႈၸႂ်ႉ၊ တေလႆႈ ဝႃႈၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၼႆၵူၺ်း- ဝႃႈၼႆ။

ၼၢင်းဝႃႇၼုသိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ- ဢႃႇယုၵဝ်ၶႃႈမႃးႁဵတ်းၵၢၼ်ၽွင်းတႅၼ်းၼႂ်းသၽႃးၼႆႉမီး 3 ပီပၢႆယဝ်ႉ၊ ၶေႃႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ၼႆႉယႃႇပေၸႂ်ႉၼႆဢမ်ႇတွၼ်ႉလႆႈငိၼ်းမႃးသေပွၵ်ႈ၊ ၶႃႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းဢမ်ႇထိုင်ႁိုဝ်၊ ၵဝ်ၶႃႈ ဢမ်ႇႁူႉပွင်ႇဢမ်ႇၶဝ်ႈၸႂ် ပိူင်သၽႃးႁိုဝ်တႄႉၵေႃႈဢမ်ႇႁူႉ။ ဢၼ်ၵဝ်ၶႃႈလႆႈႁူႉၼႆႉ ၼႂ်းသၽႃးၼႆႉတေဢမ်ႇလႆႈလၢတ်ႈ ၶေႃႈၵႂၢမ်းတူၵ်းတႂ်ႈတႅမ်ႇ၊ ၵႂၢမ်းတႂ်ႈသိၼ်ႈတႂ်ႈသိူဝ်ႈ၊ ၵႂၢမ်းဢၼ်တူၵ်ႇၸိုဝ်ႈတွၵ်းသဵင် ၶႃႉၸိုဝ်ႈၶၢႆသဵင်ၵေႃႉလႂ်ၵေႃႉၼိုင်ႈ၊ ဢဝ်တၢင်းၽိတ်းပူဝ်ႉသႂ်ႇ ႁူဝ်ၵေႃႉလႂ်ၵေႃႉၼိုင်ႈႄလႈ ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁူဝ်ပဝ်ႈသၽႃး ဢမ်ႇမႅၼ်ႈၸႂ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵူၺ်း- ဝႃႈၼႆ။

ၼၢင်းဝႃႇၼုၼႆႉၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၶွမ်ႊမတီႊတႃႇၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈမၢႆမီႈၼႂ်းသၽႃး။ ပဵၼ်ၽွင်းတႅၼ်းၶဵတ်ႇ/ပိုၼ်ႉတီႈလိူၵ်ႈတင်ႈမၢႆ 2 ၸႄႈဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင်ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း၊ ပဵၼ်ၽွင်းတႅၼ်းသၽႃးလၢင်ႈႁိုဝ်သၽႃးၵူၼ်းမိူင်း။

ၼၢင်းဝႃႇၼုယင်းသိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ- ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ဝႃႈလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မၼ်းမိုတ်ႈဝႆႉၼႂ်းႁူၶႃႈမႃးၸဵမ်လႂ်၊ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈႁဝ်းၵေႃႈၸႂ်ႉၸိူင်ႉၼႆၵူၺ်း။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈဢၼ်ၶႃႈလၢတ်ႈၵႂႃႇၼႆႉပဵၼ်ၵႂၢမ်းဢၼ်သိုဝ်ႈသႂ်၊ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈ လပ်ႉလင်သင်။ ဢၼ်ၸႂ်ႉၵႂႃႇၶေႃႈၵႂၢမ်းၼႆႉၵေႃႈ ၵဝ်ၶႃႈယုမ်ႇယမ်ဝႃႈတေဢမ်ႇတုမ်ႉတိူဝ်ႉလွင်ႈငမ်းယဵၼ်။ ပိူင်လူင် မၼ်းတင်းသွင်ပႃႈသွင်ၾၢႆႇထုၵ်ႇလႆႈမီးၸႂ်ပူၵ်းပွင်ဝၢၼ်ႈမိူင်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်၊ ၶႂ်ႈပူၵ်းပွင်ၽဝၵူၼ်းမိူင်းၶိုၼ်ႈသင်ႉ ၶိုၼ်ႈ သုင်ၼၼ်ႉၵူၺ်း။ ပေႃးမီးၸႂ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇၵေႃႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼႆႉမၼ်းတိုၼ်းလႆႈဢမ်ႇႁၢင်ႉ၊ ပိူင်လူင်မၼ်း တႄႉယႃႇပေဝၵ်ႉဢဝ်တိုဝ်ႉတၢင်းသေဢဝ်ၼမ်ႉတွၼ်းၵၢၼ်မိူင်း- ဝႃႈၼႆ။


သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ


သိူဝ်ၽိူၵ်ႇ တုၵ်းယွၼ်းပူတ်းထွၼ် ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊ ၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း



ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ ဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈပူတ်း ထွၼ်ယႃႉပႅတ်ႈ ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ တီႈၸႄႈဝဵင်း ၼမ်ႉၶမ်းသေ ၵေႃႇတင်ႈၶိုၼ်းမႂ်ႇမႂ်ႇ။ ၵွပ်ႈဝႃႈ မိူဝ်ႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈပီ 2010 ၼၼ်ႉ ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ တီႈၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ဢမ်ႇႁဵတ်းၸွမ်းပိူင်/မၢႆမီႈ ၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈပၢၼ်းသေး ၵျေႃႇမျိၼ်ႉ ပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈ ပေႉၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ။


ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ပႃႇတီႇမူဝ်ႇၶရႅတ်ႉတိၵ်ႉပႃႇတီႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ႁိုဝ် ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ (SNDP) တႅမ်ႈလိၵ်ႈတၢင်ႇထိုင် ႁူဝ်ပဝ်ႈၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၸႄႈတွၼ်ႈမူႇၸႄႈဝႃႈ-  ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း တင်းၵေႃၽႄ ပႃးၸဵမ်ၽူႈၶဝ်ႈၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈတင်းသဵင်ႈၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇယုမ်ႇယမ်၊ ၵွပ်ႈၼၼ် ႁႂ်ႈၶိုၼ်း မႄးၶွတ်ႇၽွတ်ႈပၼ်မႂ်ႇမႂ်ႇ- ယိုၼ်ႈယွၼ်းၵႂႃႇၼင်ႇၼႆ။

လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ယိုၼ်ႈယွၼ်းပွၵ်ႈၼႆႉ တီႈၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း မီးတီႈယူႇၽွင်းတႅၼ်းၵူၼ်းမိူင်းပဝ်ႇဝႆႉ၊ ၵွပ်ႈၼၼ် ၼႂ်းပီ 2014 ၼႆႉ တေမီးပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈသွမ်ႈ တႅၼ်းတီႈယူႇ ၽွင်းတႅၼ်းၵူၼ်းမိူင်း တီႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ဢၼ်ပဝ်ႇဝႆႉ။

လွင်ႈတၢင်းဢၼ် တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈပူတ်းထွၼ်ယႃႉပႅတ်ႈၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊ ၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆႉ- 1.ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊ တီႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵူၼ်းၸႃႇတိဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း။ 2.ႁူဝ်ပဝ်ႈလႄႈမူႇၸုမ်းၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵူၼ်းမီးသီလ သမႃထိ ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်းၶဝ်ၼပ်ႉထိုဝ်။ 3.မိူဝ်ႈပၢင်လိူၵ်ႈ တင်ႈ ပီ 2010 ၼၼ်ႉ ပိုၼ်ႉတီႈလိူၵ်ႈတင်ႈမၢႆ 2 ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်းၼၼ်ႉ ဢူးၸေႃးလႃႉ (ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ) ပေႉၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ၊ လႆႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ၼမ်။ ၵူၺ်းၵႃႈ သမ်ႉပၼ်ၽွင်းတႅၼ်းပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈ (USDP) ဢူးၵျေႃႇမျိၼ်ႉ ၵေႃႉၵၢၼ်ႉၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပေႉၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈၵႂႃႇ။

ဝၢႆးလိူၵ်ႈတင်ႈယဝ်ႉ ထိုင်မႃးဝၼ်းတီႈ 09/11/2010 ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ လႆႈတၢင်ႇလိၵ်ႈထိုင် ႁႂ်ႈထတ်းထွင်ပၼ် လွင်ႈပၢင် လိူၵ်ႈတင်ႈဢမ်ႇတဵင်ႈထမ်းတြႃး။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၾၢႆႇၽွင်းငမ်းဢမ်ႇသႂ်ႇၸႂ်၊ ဢမ်ႇဝႆႉပဵၼ်လိူင်ႈယႂ်ႇ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ပိူဝ်ႈတႃႇပႂ်ႉပႃး ၵုမ်းၵမ်လွင်ႈတဵင်ႈထမ်း ၼႂ်းၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆႉ လွင်ႈတိုဝ်းၵမ်ၶဝ်ၵေႃႈလီ၊ လွင်ႈႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းၶဝ်ၵေႃႈလီ မီးတၢင်း ယူပ်ႈယွမ်း- ဝႃႈၼႆ။

ၵွပ်ႈၼႆ ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း၊ ႁူဝ်ပဝ်ႈလႄႈ ၽူႈၶဝ်ႈၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ တင်းသဵင်ႈၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈပူတ်းထွၼ်ပၼ်ၼႆ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းၼမ်ႉၶမ်း တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၶိုၼ်းမႄး ၶွတ်ႇၽွတ်ႈ ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊ ၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈၸုမ်းမႂ်ႇ၊ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ ၸၢႆးၸေႃးလႃႉ လူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၵႂႃႇၼင်ႇၼႆ။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၽူႈၼမ်းၼႂ်းပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ ၸၢႆးထုၼ်းလႃႉ လၢတ်ႈဝႃႈ- ႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇမီးလွင်ႈယုမ်ႇယမ်ၼိူဝ် ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆႉ ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇပေႉ သမ်ႉၵႂႃႇပၼ်ပႃႇတီႇသၢင်ႇသီႈပေႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇမီးလွင်ႈ ယုမ်ႇယမ်။ ၵွပ်ႈၼႆ ႁဝ်းၶႃႈၸင်ႇလႆႈတုၵ်းယွၼ်း ႁႂ်ႈၶွတ်ႇၽွတ်ႈပၼ်ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊၸုမ်းမႂ်ႇ လႆႈတၢင်ႇလိၵ်ႈၵႂႃႇ မိူဝ်ႈဝၼ်း တီႈ 9 လိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊၼၼ်ႉ- ဝႃႈၼႆ။


သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ


ၵူၼ်းယွင်ႇယႃႈမႃႉယိုဝ်းပလိၵ်ႈတၢႆ ပွတ်းမိူင်းပၼ်ႇ



ၵူၼ်းယွင်ႇယႃႈမႃႉ ဢဝ်ၵွင်ႈယၢမ်းယိုဝ်းပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ၽွင်းၶဝ်ႈတီႉၺွပ်းၵုမ်းတူဝ်၊ ပလိၵ်ႈတိူဝ်ႉဝၢတ်ႇ ၸဵပ်းတီႈဢိုၵ်း ၵႂႃႇသဵင်ႈၸႂ်တၢႆတီႈႁူင်းယႃမိူင်းပၼ်ႇ။


ပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈမိူင်းပၼ်ႇ ၵေႃႉထုၵ်ႇၵွင်ႈယၢမ်းယိုဝ်းဝၢတ်ႇၸဵပ်းလူႉတၢႆ Photo: taifreedom.net
ဝၼ်းတီႈ 16/07/2014 (မိူဝ်ႈဝႃး)ၼႆႉ တီႈဝၢၼ်ႈတူင်ႈတႅပ်ႇ ဢိူင်ႇဝူဝ်းလၢႆး ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ၊  ဢၼ်မီး ၾၢႆႇၼိူဝ်ဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ ယၢၼ်မွၵ်ႈ 6 လၵ်းၼၼ်ႉ မီးၵူၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈ ၸို်ဝ်ႈႁွင်ႉၸၢႆးသေႃးပေႇတ ဢႃယုမွၵ်ႈ 34-35 ၊ ယွင်ႇယႃႈမႃႉသေ ပႃးၵွင်ႈယၢမ်း ပၼ်ႇၵႂႃႇပၼ်ႇမႃးၼႂ်းဝၢၼ်ႈ၊ ႁၼ်ၽႂ်ၵေႃႈပၢၼ်းၽိတ်းႄလႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႆႈၵႂႃႇတၢင်ႇလၢတ်ႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈ တီႈမိူင်းပၼ်ႇ ႁႂ်ႈမႃးတီႉၺွပ်း။

မၼ်းၸၢႆးၼႆႉ ပႃးတင်းၵွင်ႈယၢမ်းသေ သုၵ်ႉသၵ်ႉၼႂ်းဝၢၼ်ႈလႄႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶဝ်မႃးတၢင်ႇလၢတ်ႈတီႈ ၾၢႆႇၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းႄလႈ ပလိၵ်ႈ 4 ၵေႃႉ ၸင်ႇပႃးၵၼ်ၵႂႃႇၸူးမၼ်းၸၢႆး၊ မိူဝ်ႈမၼ်းႁၼ်ပလိၵ်ႈမႃးႁႃ မၼ်းၵေႃႈလၢၵ်ႈၵွင်ႈယၢမ်းယိုဝ်းႁၢတ်ႇသႂ်ႇ တိူဝ်ႉၺႃး တီႈဢိုၵ်း (တူႉယႄးဢူၵ်ႉ) ၵျေႃႇသၢၼ်းဢူးႄလႈ ၶဝ်ၸင်ႇလႆႈဢဝ်ၵျေႃႇသၢၼ်းဢူး ႁၢမ်ၵႂႃႇႁူင်းယႃ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၽိူဝ်ထိုင်တီႈႁူင်းယႃ ၵေႃႈသဵင်ၸႂ်ၶၢတ်ႇတၢႆ မိူဝ်ႈဝႃးယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း- ၵူၼ်းပွတ်း မိူင်းပၼ်ႇ ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

ၸၢႆးသေႃးပေႇတၼႆႉ ထုၵ်ႇၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ်တီႉၺွပ်းၵႂႃႇ၊ မိူဝ်ႈလဵဝ် မႃးမီးဝႆႉတီႈတပ်ႉပၢင်သဝ်းပလိၵ်ႈ မိူင်းပၼ်ႇ။

ၵူၼ်းၸမ်ၸႂ်တပ်ႉပၢင်သဝ်းပလိၵ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ- မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ မတ်ႉမၼ်းဝႆႉတီႈၼႂ်းၶွၵ်ႈမိူင်းပၼ်ႇ၊ တေပိုတ်ႇၶၻီး (ဢမု) ၵႂႃႇၸွမ်းၼင်ႇပိူင်ပဵၼ်မီး။ ၵမ်ႈၼမ်လၢတ်ႈဝႃႈ မၼ်းပဵၼ်ၵူၼ်းယွင်ႇ ၼႆသေတႃႉၵေႃႈ မၼ်းၸၢႆးယွင်ႇယႃႈမႃႉၵူၺ်း- ဝႃႈၼႆ။

ဝၢၼ်ႈတူင်ႈတႅပ်ႇၼႆႉယူႇၼႂ်းဢိူင်ႇဝူဝ်းလၢႆး ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။

ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ၽွင်းၶၢဝ်းလဵဝ်ၵၼ် မိူဝ်ႈဝႃးဝၢႆးဝၼ်းၼႆႉ ၸွမ်သိုၵ်းဢွင်ႇတၢၼ်းထုတ်ႉ (ၵႅမ်ၽူႈၵွၼ်း ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၵႅတ်ႇၶႄ မၢႆ 2 လႄႈ ၽူႈၵွၼ်းၽႅၼ်ၵၢၼ်သိုၵ်းၶိုၵ်ႉတွၼ်း)  ၶီႇႁိူဝ်းဝိၼ်မႅင်းဝီႈ လုၵ်ႉတီႈတူၼ်ႈတီး မႃးမိူင်းပၼ်ႇ၊ မႃးၵူတ်ႇထတ်းတပ်ႉ၊ မႃးႁူပ်ႉ ထူပ်း ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်းၶဝ်တီႈမိူင်းပၼ်ႇ - ၼႆယဝ်ႉ။


သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ


 
© 2012 All Rights Reserved | Asean Celebrity | Fonts @ AtFonts | Free Templates