ပိုၼ်းပဵၼ်မႃး ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး



ပီ 1922 ပၢၼ်ၶုၼ်ဢိင်ႊၵလဵတ်ႊၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းတႆး ႁူမ်ႈတုမ်ၵၼ်ပူၵ်းတင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၸိုင်ႈတႆး - ႁဵၵ်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ- “Federated Shan States Council” ၼႆသေ တွၼ်ႈတႃႇၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းမၢႆမီႈ  ဢိၵ်ႇတင်း လွင်ႈၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၵပ်းသိုပ်ႇၵႃႉၶၢႆတေႃႇၵၼ် ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈၶွတ်ႇ ၽွတ်ႈၶွင်ႊသီႊမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၸိုင်ႈတႆး (Federted Shan States Council) မႃးယဝ်ႉ။


တုင်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး
ၶွင်ႊသီႊမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၸိုင်ႈတႆးၼႆႉ ၾၢႆႇမၢၼ်ႈထုၵ်ႇလီ ႁဵၵ်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ “သျှမ်းပြည်ထောင်စုကောင်စီ”ၼႆသေတႃႉ ၶုၼ်မၢၼ်ႈၶဝ်သမ်ႉ တင်ႈၸႂ်ပိၼ်ႇၽႃသႃ ၽိတ်းၽိတ်း ၽူၼ်ၽူၼ်ဝႃႈ “ပဒေသရာဇ်စော်ဘွားများကောင်စီ” ၼႆသေ လႅၼ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းမႃးတေႃႇႁၢၼ်ႉၼႆႉ"။

ထိုင်မႃး 1928 လိူၼ်သႅပ်ႉထႅမ်ႊၿိူဝ်ႊရ် 7 ဝၼ်း-ၸဝ်ႈၾႃႉႁဝ်းၶဝ် ႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်တီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး (တွင်ႇၵီး) သေ  လႆႈၸႂ်ၵၼ် ဢဝ်ဝၼ်းၼၼ်ႉတႅပ်းတတ်းပဵၼ်ဝၼ်းၸိုင်ႈတႆးမႃး။

ဝၢႆးၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ-ႁူဝ်လိူၼ်သႅပ်ႉထႅမ်ႊၿိူဝ်ႊရ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၶၢဝ်းႁိုဝ်ႉၶၢဝ်းၾူၼ်၊ ၵႂႃႇမႃးထွင်သူႇၸူးၵၼ် ယၢပ်ႇၼႆလႄႈထိုင်မႃး ပၢင်ၵုမ်လူင်ၶွင်ႊသီႊမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၸိုင်ႈတႆး FSSC ဢၼ်ႁဵတ်းတီႈဝၢၼ်ႈပၢင်လူင် ဢိူင်ႇ ပၢင်လူင် ၼႂ်းမိူင်းလၢႆးၶႃႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 7 ၾႅပ်ႉပိဝ်ႊရီႊ 1947 ဢၼ်ၽူႈတၢင်တူဝ်ၸဝ်ႈၾႃႉၶဝ် 7 ၸဝ်ႈ တင်းၽူႈတၢင်တူဝ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆး 7 ၵေႃႉ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပႃးၸွမ်းၼၼ်ႉ လႆႈၸႂ်ၵၼ်ၶိုၼ်းမႄးလႅၵ်ႈလၢႆႈတႅပ်းတတ်း ဢဝ် ၾႅပ်ႉပိဝ်ႊရီႊ 7 ဝၼ်း ပဵၼ်ဝၼ်းတႆး ဢမ်ႇၼၼ် ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆးမႃး။

ၽူႈတၢင်တူဝ်ၸဝ်ႈၾႃႉ 7 ၸဝ်ႈ ဢၼ်ၶဝ်ႈပၢင်ၵုမ်
1. ၸဝ်ႈၾႃႉလူင်ၼမ်ႉသၼ်ႇ     - ၸဝ်ႈၶုၼ်ပၢၼ်းၸိင်ႇ
2. ၸဝ်ႈၾႃႉလူင်ယွင်ႁူၺ်ႈ     - ၸဝ်ႈသူၺ်ႇတႅၵ်ႈ
3. ၸဝ်ႈၾႃႉလူင်သႅၼ်ဝီ         - ၸဝ်ႈႁူမ်ႇၾႃႉ  
4. ၸဝ်ႈၾႃႉလူင်လၢႆးၶႃႈ        - ၸဝ်ႈၼုမ်ႇ
5. ၸဝ်ႈၾႃႉလူင်မိူင်းပွၼ်        - ၸဝ်ႈၸၢမ်ႇထုၼ်း
6. ၸဝ်ႈၾႃႉသႃႇမိူင်းၶမ်း        - ၸဝ်ႈထုၼ်းဢေး
7. တၢင်တူဝ်ၸဝ်ႈၾႃႉသထူင်ႇ    - လုင်းၽိဝ်ႇ
ၽူႈတၢင်တူဝ်ၵူၼ်းမိူင်း 7 ၵေႃႉ-
1. ၸဝ်ႈယဵပ်ႇၾႃႉ
2. လုင်းၶုၼ်ၵျႃႇပု
3. လုင်းၶုၼ်ၸေႃး
4. လုင်းၶုၼ်ထီး
5. လုင်းၶုၼ်ၽူင်း
6. လုင်းထုၼ်းမိၼ်ႉ
7. လုင်းတိၼ်ဢေး

ထိုင်မႃးဝၼ်းတီႈ 11/02/1947 ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၶုၼ်ပၢၼ်းၸိင်ႇ ၸဝ်ႈၾႃႉလူင်မိူင်းၼမ်ႉသၼ်ႇ ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင်ၶွင်ႊသီႊ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၸိုင်ႈတႆး ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၶေႃႈတႅပ်းတတ်းမၵ်းမၼ်ႈ 3 ၶေႃႈ-
1)  ဝၼ်းထိ 7 လိူၼ်ၾႅပ်ႉပိဝ်ႊရီႊ ပဵၼ်ဝၼ်းတႆး ဢမ်ႇၼၼ် ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆး
2)  ၽဵင်းၵႂၢမ်း “ၶိူဝ်းတႆးၶိူဝ်းရႃၸႃ” ပဵၼ်ၽဵင်းၵႂၢမ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ
3)  တုင်းလိူင် ၶဵဝ် လႅင် ဝူင်လိူၼ်ၶၢဝ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်တုင်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး - ၼႆယဝ်ႉ။

ပၢင်ၵုမ်ၶွင်ႊသီႊမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၸိုင်ႈတႆး မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 07/02/1947 ၼၼ်ႉ သမ်ႉၵႂႃႇၶူပ်းမႅၼ်ႈၵၼ်တင်း ၽွင်းပိူၼ်ႈတူင်ႉၼိုင်တွၼ်ႈတႃႇတုၵ်းယွၼ်းဢဝ်ၵွၼ်းၶေႃတီႈၶုၼ်ဢိင်ႊၵလဵတ်ႊသျ်ၶဝ်လႄႈ လႆႈသိုပ်ႇဝွၵ်ႇၸိူၼ်း ၸုမ်းမၢၼ်ႈ၊ ၶၢင်၊ ၶျၢင်း၊ ယၢင်းလႅင်ၶဝ်မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်ၸွမ်း၊ ထိုင်တီႈပဵၼ်ၵိူတ်ႇဢွၵ်ႇမႃးလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 12/02/1947 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ထိုင်မႃး 1950 မိူဝ်ႈပွႆးဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး (တွင်ႇၵီး) ဢၼ်ႁဵတ်ႊပၢင်ၵုမ်လူင်ၵူႈႁွင်ႈၵၢၼ် ၼႂ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸိုင်ႈတႆးၼၼ်ႉ ႁူဝ်ပဝ်ႈလူငၸိုင်ႈတႆး ၸဝ်ႈၶုၼ်ၶဵဝ် တၢင်ႇယိုၼ်ႈလဝ်ႈၼႄၶေႃႈၵႂၢမ်း ၸိုဝ်ႈဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆးၼၼ်ႉဝႃႈ - လႅပ်ႈမိူၼ်ၼင်ႇၵဵဝ်ႇၶွင်ႈတႆးၶိူဝ်းလဵဝ်ၵူၺ်းလႄႈ  ထုၵ်ႇလီမႄးပုတ်ႈလၢႆႈ ဝႃႈ ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး - ဝႃႈၼႆ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈမၼ်းပဵၼ်ဝၼ်းၵိုၵ်းပိုၼ်း  ပုၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းမိူင်းတႆး၊ မိူၼ်ၼင်ႇ ဝၼ်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵူၼ်းမိူင်းတႆးၵေႃႈၸႂ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဝၢႆးသေထိုင်မႃး ပၢၼ်ၶုၼ်မၢၼ်ႈၶႂၢၵ်ႈမိူင်း မသလ သမ်ႉ ႁႂ်ႈမႄးပိၼ်ႇႁွင်ႉဝႃႈ- ဝၼ်းၼႄႇမိူင်းတႆး (သျှမ်းပြည်နယ်နေ့)ၼႆယဝ်ႉ။

ဝၼ်းထိ 12/02/1947 ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈပိုၼ်ႉငဝ်ႈငႃႇဝၼ်းတီႈ 07/02/1947 တႄႇပဵၼ်မႃးၼၼ်ႉ  တီႈတႄႉမၼ်း ပဵၼ်ဝၼ်းၶေႃႈလႆႈၸႂ်ပၢင်လူင်  ဢၼ်တူၵ်းလူင်ပူင်ၸႂ် ပၼ်ၵတိၵႂၢမ်းမၼ်ႈၵၼ်မႃးသေတႃႉၵေႃႈ  ၶုၼ်မၢၼ်ႈၶဝ် မီးၽႅၼ်ၵၢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈႁဝ်း လိုမ်းပိုၼ်းပႅတ်ႈတိၵ်းတိၵ်းလႄႈ လွၼ်ႉၵႅၼ်လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်ၼၼ်ႉ ၶဝ်လႅၵ်ႈလၢႆႈ ႁၢင်ႈလွၵ်းမႄးႁေႃႇပူပိူၵ်ႇၽိဝ်မၼ်းႁႂ်ႈယဵၼ်းပဵၼ်ဝၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၵႂႃႇပႅတ်ႈယဝ်ႉ။

မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈၼႆႉ ဢဝ်ၼႃႈတိူဝ်ႈၸိုဝ်ႈသဵင်မၼ်းလၢႆလၢႆ။  ဢမ်ႇၸႂ်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇမူတ်းသႂ်တႄႉ ၊ ပဵၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ဢၼ်မၢၼ်ႈ ၵုမ်းၵမ်ဝႆႉၾၢႆႇလဵဝ်ၵူၺ်းလႄႈ ၸင်ႇဝႃႈဝၢၼ်ႈမိူင်းဢမ်ႇၵတ်းယဵၼ်ၼိမ်သဝ်း ၵွပ်ႈၶဝ် ၵမ်ၸိၵ်းယွတ်ႈမၼ်းၶူၼ်းၶဝ်းသႄႇယူင်းသၢင်ယုင်ႈ မုင်ႈတူၺ်းၽွၼ်းလီ ပိူဝ်ႈပေႉပုၼ်ႈၾၢႆႇလဵဝ်ၵူၺ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

"ၶေႃႈပွင်ႇလႅင်း"
တီႈၶိုၵ်ႉလိုၵ်ႉမၼ်းၼၼ်ႉ ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး 07/02/1947 ၼႆႉ မိူၼ်ၼင်ႇပဵၼ်ပေႃႈ၊ ဝၼ်းၶေႃႈလႆႈၸႂ် ပၢင်လူင် ဢမ်ႇၼၼ် ဝၼ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် 12/02/1947 သမ်ႉမိူၼ်ၼင်ႇမႄႈ - ၵူပ်ႉၵူႈၵၼ်ယဝ်ႉ ၸင်ႇမီးမႃး မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မိူၼ်ၼင်ႇလုၵ်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈလုၵ်ႈသမ်ႉ ဢဝ်ယဵၼ်းပဵၼ်လုၵ်ႈဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၵေႃႉၵိူတ်ႇမႃးတီႈပေႃႈ တင်းမႄႈ။ လၢႆၸိုင်ႈလၢႆမိူင်းမႃးႁူမ်ႈၵၼ် ၸင်ႇပဵၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼႆႉသမ်ႉဢဝ်ၵႂႃႇႁဵတ်းပဵၼ်မိူင်းလုၵ်ႈလဵဝ် မၢၼ်ႈပဵၼ် ၸဝ်ႈၶွင်မၼ်းၵေႃႉလဵဝ်တင်းပိုၵ်းပႅတ်ႈသေ ပႅတ်ႉလႅၼ်ဢိုတ်းႁူတူမ်းတႃႁဝ်းမႃး။ "ဝၼ်းတီႈ 12/02/1947 ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်လၵ်းသဝ်လူင်ၵိုၵ်းပိုၼ်း ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ်တႄႉတႄႉပိူၼ်ႈႁဵတ်းၵႅင်ႈဝႃႈၼႆ။ ပိူၼ်ႈလုပ်ႇလင်လိူမ်ႈၵိူမ်ႈ ဢဝ်ႁဵတ်းၽႄးႁူမ်ႇၶီႈ ၼမ်ႉလႆတႂ်ႈၽိူင်း ၼိူဝ်ႁဝ်းမႃး၊ ယဵပ်ႇယမ်ႈပူၼ်ႉပႅၼ်ဢူမ်ဢိုၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၽႅၼ်လိၼ် လိၵ်ႈလၢႆးၾိင်ႈငႄႈ သိူၵ်ႈပိုၼ်းႁဝ်းမႃး ၶၢဝ်းတၢင်း 69 ပီ။

ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ


သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ


ၶုၼ်သၢမ်လေႃး- ၼၢင်းဢူဝ်ႈပဵမ်ႇလႄႈ ဝၼ်းတၢင်းႁၵ်ႉ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး



ၼႂ်းၵႃႈဢပုမ်ႇတႆးၵူႈပွတ်းတွၼ်ႈ ၸဵမ်မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ ၼပ်ႉသွၼ်ႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် မီးမႃးပဵၼ်ပၢၵ်ႇပၢၵ်ႇႁူဝ်ၼၼ်ႉ ဢပုမ်ႇပိုၼ်းၸိူင်းၶုၼ်သၢမ်လေႃးၵဵင်းတွင်း ၊ ၼၢင်းဢူဝ်ႈပဵမ်ႇမိူင်းၵိုင် ပဵၼ်ဢၼ်ၸိုဝ်ႈယႂ်ႇလိုဝ်းလင် ၽႄႈလိူဝ်ပိူၼ်ႈႁူဝ်ၼိုင်ႈ ၼႂ်းၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆးႁဝ်း ။ ယႂ်းႁိုၼ်ၽိုၼ်ပပ်ႉ ၶုၼ်သၢမ်လေႃးၵဵင်းတွင်းၼႆႉ ယၢမ်ႈတွၼ်ႉငိၼ်းဝႃႈ ၶူးမေႃလိၵ်ႈတႆး ၼၢင်းၶမ်းၵူႇ (လုၵ်ႈယိင်းၸဝ်ႈၵၢင်းသိူဝ်) ပဵၼ်ၵေႃႉတႅမ်ႈဝႆႉ ။ ပဵၼ်ပိုၼ်းတၢင်းႁၵ်ႉသဝ်ႈမွင် ၽူဝ်မၢဝ်ႇမေးသၢဝ် မိူင်းၼိူဝ်မိူင်းတႂ်ႈ တၢႆၽၢတ်ႇၵၼ် ၊ သမ်ႉလႆႈႁၼ်ပႃးလွင်ႈယူႇသဝ်းၵိၼ်သၢင်ႈ ၊ ၾိင်ႈႁိတ်ႈႁွႆးတႆးမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ ပူၼ်ႉမႃး 4-5 ပၢၵ်ႇပီမိူင်း ။


ပေႃးၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈတၢင်းႁၵ်ႉၼႆႉ ၼႂ်းၶိူဝ်းတႆးႁဝ်း ယုမ်ႇယမ်ၼပ်ႉထိုဝ်တၢင်းႁၵ်ႉ ၶုၼ်သၢမ်လေႃးလႄႈ ၼၢင်းဢူဝ်ႈပဵမ်ႇ (ဢူးပဵမ်ႇ) တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈ ။ ထိုင်တီႈ ၽူႈႁဵတ်းၵၢၼ်ပၢႆးမွၼ်းၶဝ် မိူၼ်ၼင်ႇမေႃတႅမ်ႈႁၢင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ပေႃးၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈဢွၵ်ႇမႃး ပိုၼ်းၸိူင်းတၢင်းႁၵ်ႉၶုၼ်သၢမ်လေႃး ၵဵင်းတွင်းလႄႈ ၼၢင်းဢူဝ်ႈပဵမ်ႇမိူင်းၵိုင် ။ မေႃတႅမ်ႈၽဵင်းၵႂၢမ်းႁွင်ႉၵႂၢမ်းတင်းလၢႆၵေႃႈ ပေႃးတႅမ်ႈမၢၵ်ႇႁွင်ႉမၢၵ်ႇၵၼ် လၢႆလၢႆၵေႃႉ ။ တၢင်းႁၵ်ႉၶဝ်သွင်ၵေႃႉၼႆႉ ပဵၼ်တၢင်းႁၵ်ႉဢၼ်ၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇ လီႁူမ်ၸူမ်းၸွမ်းသေတႃႉၵေႃႈ လိုၼ်းသုတ်းသမ်ႉယဝ်ႉၵႂႃႇတီႈ လွင်ႈသဝ်ႈဝဝ်းမွင် ဢၼ်ယိၼ်းလီၶေႃးၶူမ်မွင်ၸႂ်ၸွမ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ ။


“ ပေႃးဝႃႈ ပီႈတူၺ်းလၢဝ်ယူႇၼိူဝ်သုင် မၼ်းမိူၼ်ၶုၼ်သၢမ်လေႃးၼၢင်းဢူးပဵမ်ႇ လႆႈၽၢတ်ႇယၢၼ်ၵၼ် တေႃႇၸူဝ်ႈသဵင်ႈသုတ်းပၢၼ် မိူဝ်ႈလႂ်ၸွင်ႇတေၶွႆႈၶိုၼ်းၵၼ် တၢင်းႁၵ်ႉႁဝ်းႁႃးၵေႃႈတေႃႈၼင်ႇၼၼ် ” ။ “ ၶုၼ်သၢမ်လေႃးၼၢင်းဢူးပဵမ်ႇ ႁၵ်ႉၵၼ်ပေႃးလႆႈတၢႆၵႂႃႇ ၶေႃးၶူမ်ၵွပ်ႈလွင်ႈလူၺ်ႈတၢင်းႁၵ်ႉႁဝ်းယူႇ ” ၵႂၢမ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵႂၢမ်းဢၼ်မေႃႁွင်ႉၵႂၢမ်းလူင် ၸၢႆးသၢႆမၢဝ်း ႁွင်ႉမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈလႂ်လႂ်ယဝ်ႉ ။ ဝၢႆးမႃး မေႃႁွင်ႉၽဵင်းၵႂၢမ်းတႆးၵေႃႈ ႁွင်ႉမၢၵ်ႇၵၼ် ဢမ်ႇႁူႉပဵၼ်လၢႆၵေႃႉလၢႆႁူဝ်ၵမ်းလဵဝ် ။


ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ၼႂ်းပိုၼ်းၸိူင်းလွင်ႈၶုၼ်သၢမ်လေႃးလႄႈ ၼၢင်းဢူဝ်ႈပဵမ်ႇၼႆႉ မီးလွင်ႈလီဝူၼ်ႉၸွမ်းလႄႈ မီးလွင်ႈလီထတ်းသၢင်ၸွမ်းတင်းၼမ် ။ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၵမ်ႈၽွင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ ၶုၼ်သၢမ်လေႃးလႄႈ ၼၢင်းဢူဝ်ႈပဵမ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈဢၼ်ၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈမႃးတႄႉ ပဵၼ်လွင်ႈဢၼ်ပဵၼ်တႄႉမီးတႄႉ ။ ၼႂ်းၼမ်ႉလိၼ်ႁိၼ်ၽႃမိူင်းတႆးၵေႃႈ မီးလၵ်းထၢၼ် (သၢၵ်ႈသေႇ) မၼ်းမႃး တေႃႇထိုင်ယၢမ်းမိူဝ်ႈလဵဝ် ။ တီႈႁိူၼ်းၶုၼ်သၢမ်လေႃး ၵဵင်းတွင်းၵေႃႈ မီးယူႇတေႃႇဝၼ်းမိူဝ်ႈလဵဝ် ။ ၶုမ်ၵုတ်းပႃႇႁဵဝ်ႈ ၶုၼ်သၢမ်လေႃး ၼၢင်းဢူဝ်ႈပဵမ်ႇၵေႃႈ မီးယူႇတီႈမိူင်းၵိုင် တေႃႇဝၼ်းမိူဝ်ႈလဵဝ် - ဝႃႈၼႆၵၼ် ။


ၵူၺ်းၵႃႈ ၵမ်ႈၽွင်ႈသမ်ႉဝႃႈ ပဵၼ်ဢပုမ်ႇၵူၺ်း ၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလွင်ႈၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈတႄႉ ၼႆၵေႃႈမီး ။ လွင်ႈၼႆႉ ဢိင်ဢၢင်ႈၵၼ်ဝႃႈ မေႃတႅမ်ႈလိၵ်ႈၶဝ်မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ မေႃတူၺ်းၸွမ်းၾိင်ႈတိုၼ်းပဵၼ် သၽႃႇဝၼမ်ႉလိၼ်ႁိၼ်ၽႃမိူင်းတႆးသေ တႅမ်ႈဢွၵ်ႇမႃးၵူၺ်း ။ မိူၼ်ၼင်ႇ တီႈမိူင်းၵိုင်ၼၼ်ႉ ၶုၼ်သၢမ်လေႃးလႄႈ ၼၢင်းဢူဝ်ႈပဵမ်ႇ ယုမ်ႉတေႃႇၵၼ်ၵၼ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈလိၼ်မိူင်းပေႃးၶူင်ႈယၢၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၊ ၾိင်ႈပိူင်လိၼ်မိူင်း တိုၼ်းၶူင်ႈယၢၼ်းၵူႈတီႈယူႇယဝ်ႉ ။ ဢၼ်ဝႃႈတၢႆၵႂႃႇပဵၼ်လၢဝ်ယူႇၼိူဝ်ၾႃႉ လၢဝ်ၵၢၼ်းသၢမ်တႃ ၊ ဢမ်ႇၼၼ် လၢဝ်ၶုၼ်သၢမ်လေႃးလႄႈၼၢင်းဢူဝ်ႈပဵမ်ႇ ဢၼ်မီးလၢဝ်သၢမ်လုၵ်ႈ ႁွင်ႉဝႃႈၵၢၼ်းသၢမ်တႃ ၶႅၼ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉၵေႃႈဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၊ ၵွပ်ႈဝႃႈလၢဝ်ၼႆႉ မီးၵိုၵ်းၵၢင်ႁၢဝ်မႃး ၼပ်ႉႁူဝ်လၢၼ်ႉလၢၼ်ႉပီယဝ်ႉ ။ ဢၼ်ဝႃႈဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး ပဵၼ်ဝဵင်းၵျွၵ်းမႄး ၊ ယွၼ်ႉတၢင်ႇမႃႉၶုၼ်သၢမ်လေႃးၵိူင်း တေပိၼ်ႈတူၵ်းသေ ၶုၼ်သၢမ်လေႃးလုၵ်ႉၼိူဝ်မႃႉတူဝ်ၼိုင်ႈ ၵျွၵ်းၵႂႃႇမႄးတၢင်ႇမႃႉၼၼ်ႉ ၼႆၵေႃႈဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၊ ၵွပ်ႈဝႃႈ ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄးၼႆႉ ပဵၼ်ဝဵင်းႁိၼ်လမ် ၊ လုၵ်ႉတီႈႁိၼ်လမ်သေ ၶိုၼ်းပိၼ်ႇၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈမႃးၵမ်းသိုဝ်ႈဝႃႈ ၵျွၵ်ႉမႄး - ဝႃႈၼႆၵၼ် ။


ၵမ်းၼႆႉ ႁဝ်းမႃးသွၼ်ႇဝႃႈ လွင်ႈၶုၼ်သၢမ်လေႃး ၼၢင်းဢူဝ်ႈပဵမ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈတႄႉမီးတႄႉ ၊ ၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈမီးမႃးတႄႉ ၼႆသေၵွၼ်ႇလႃႈ ။ ပီႈၼွင်ႉမိူင်းၵဵင်းတွင်းၶဝ်တႄႉ ပီ 2016 ၼႆႉ တေၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ပွႆးယုၵ်ႉယွင်ႈၶုၵ်းထူပ်း ဝၼ်းၵိူတ်ႇပိုၼ်းတၢင်းႁၵ်ႉတႆး ၶုၼ်သၢမ်လေႃး ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 1,001 ပီ ၊ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 11/02/2016 ဢၼ်မႅၼ်ႈဝၼ်းတႆး လိူၼ်သၢမ်မႂ်ႇ 3 ၶမ်ႈ ၊ တီႈဝၢင်းႁေႃၶုၼ်သၢမ်လေႃး ဝၢၼ်ႈပႃႇသႃ မိူင်းၵဵင်းတွင်း ။


ပၢင်ပွႆးၼႆႉ တေၸတ်းတင်ႈတႄႇဝၼ်းတီႈ 6 တေႃႇထိုင် 11 ၶၢဝ်းတၢင်း 6 ဝၼ်း ။ ဢၼ်ဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈၸတ်းႁဵတ်း ပဵၼ်ၸုမ်းပီႇတုၸိတ်ႉ SSS လႄႈ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ၵဵင်းတွင်း ။ ပီၼႆႉ ၼႂ်းပၢင်ပွႆး တေမီးမေႃႁွင်ႉၽဵင်းၵႂၢမ်းပၢၼ်မႂ်ႇ ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇ ၸၢႆးပိုၼ်း၊ ၸၢႆးလၢဝ်မိူင်း (ယၢဝ်း) ၊ ၶိင်းလၢဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉမႃးလဝ်ႇမူၼ်ႈတူၼ်ႈၸႂ်ပၼ် ။ ၵႂၢမ်းပၢၼ်ၵဝ်ႇ တေမီးၸုမ်းၸၢႆးၶိူဝ်းသုင် ၸိူဝ်းၼႆႉ ။


မိူဝ်ႈပီၵၢႆ 2015 (လိူၼ်သၢမ်မႂ်ႇ 3 ၶမ်ႈ) ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ဝဵင်းၵဵင်းတွင်း ဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈ ပီႈၼွင်ႉမိူင်းၵဵင်းတွင်းသေ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ပွႆးၶုၵ်းထူပ်း ဝၼ်းၵိူတ်ႇပိုၼ်းဝၼ်းတၢင်းႁၵ်ႉတႆး ၶုၼ်သၢမ်လေႃး လႄႈၼၢင်းဢူဝ်ႈပဵမ်ႇ ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 1,000 (တဵမ်ႁဵင်ပီ) ၊ ဢွင်ႈတီႈဝၢင်းႁေႃၶုၼ်သၢမ်လေႃး ၶၢဝ်းတၢင်း 6 ဝၼ်း တင်ႈတႄႇဝၼ်းတီႈ 17-22/01/2015 ၼင်ႇၵဝ်ႇ ။ ၼႂ်းပၢင်ပွႆးၵေႃႈ မီးႁွင်ႈၼႄပိုၼ်း ၊ တၢင်းၵႃႈၾိင်ႈထုင်း ။ မီးပၢင်မူၼ်ႈသိူဝ်း ႁွင်ႉၽဵင်းၵႂၢမ်းတႆးပၢၼ်မႂ်ႇ ပၢၼ်ၵဝ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈ ။ ပၢင်ပွႆးမိူဝ်ႈပီၵၢႆ ယင်းမီးမေႃၵႂၢမ်းလူင် ၸၢႆးသၢႆမၢဝ်း ဢိၵ်ႇၸၢႆးပိုၼ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ မႃးႁွင်ႉၽဵင်းၵႂၢမ်းလူးၵွၼ်ႇ ။


ယိူင်းဢၢၼ်း ဢၼ်လႆႈၸတ်းပၢင်ပွႆးၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈပဵၼ်ၵၢၼ်ႁဵတ်းတႃႇၼတၢင်းလီၼႃးမုၼ် ၸႅၵ်ႇဝၢၵ်ႈၵုသူလ် ၸူးထိုင်ဝိၺၢၼ်ႇၶႂၼ်ငဝ်း ၶုၼ်သၢမ်လေႃးလႄႈ ၼၢင်းဢူဝ်ႈပဵမ်ႇ ။ ႁႂ်ႈပီႈၼွင်ႉတႆးတီႈၸမ်တီႈၵႆ လႆႈမႃးႁူပ်ႉထူပ်းမိုတ်ႈၵိုဝ်း ၸမ်ၸႂ်ၵၼ် ၊ ႁႂ်ႈမၢဝ်ႇသၢဝ်တႆးမေႃႁၵ်ႉၵၼ် ပၼ်ႈၵႅၼ်ႇၼႅၼ်ႈၼႃ၊ ႁႂ်ႈႁၵ်ႉၵၼ် မိူၼ်ၼင်ႇၶုၼ်သၢမ်လေႃး လႄႈ ၼၢင်းဢူဝ်ႈပဵမ်ႇ - ၼႆယဝ်ႉ ။


ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈၵေႃႈ ပီႈၼွင်ႉမိူင်းၵဵင်းတွင်းၵမ်ႈၽွင်ႈ မီးတၢင်းယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ပေႃးလႆႈၸတ်းပွႆး ၶုၼ်သၢမ်လေႃးၼႆၸိုင် ဝိၺၢၼ်ႇၶႂၼ်ငဝ်း ၶုၼ်သၢမ်လေႃး ပႂ်ႉပႃးတူၺ်းထိုင် ။ တင်ႈတႄႇ လႆႈၸတ်းပၢင်ပွႆးမႃးလၢႆလၢႆပီၼႆႉ ပီႈၼွင်ႉမိူင်းၵဵင်းတွင်းၵေႃႈ ယူႇငၢႆႈလူမ်ၸႂ် ၵတ်းယဵၼ်သိူဝ်းၸႂ်မႃး - ၼႆယဝ်ႉ ။


မိူင်းၵဵင်းတွင်း ၵိင်ႇၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းတွင်းၼႆႉ ယူႇၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ။


ဝၼ်းတၢင်းႁၵ်ႉတႆးၼႆႉ တီႈၼႂ်းမိူင်းထႆးၵေႃႈ ၶိူဝ်းႁိူၼ်းၶုၼ်သၢမ်လေႃး ယၢမ်ႈဢွၼ်ႁူဝ်မူႇၸုမ်းပီႈၼွင်ႉတႆး ၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ ၸတ်းႁဵတ်းမႃးယဝ်ႉ လၢႆတီႈလၢႆပွၵ်ႈ ။ ယိူင်းဢၢၼ်းပိူဝ်ႈတႃႇ ႁႂ်ႈဝိၺၢၼ်ႇၶႂၼ်ငဝ်း ၶုၼ်သၢမ်လေႃး - ၼၢင်းဢူဝ်ႈပဵမ်ႇ လႆႈႁပ်ႉၽွၼ်းလီၼႃးမုၼ်လႄႈ ႁႂ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး မီးလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ် ၊ ႁႂ်ႈပဵၼ်ၵၢၼ်ထႅမ်သၢင်ႈပႃႇရမီႇ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ႁႂ်ႈလႆႈလီၸၢတ်ႈၼႆႉၸၢတ်ႈၼႃႈ ။


ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ ယိူင်းဢၢၼ်းပႃး ပိူဝ်ႈတႃႇႁႂ်ႈၵူၼ်းၵူႈၸိုင်ႈမိူင်းၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ ႁူႉၸၵ်းတႆး ၊ ႁူႉပိုၼ်းတႆး ၊ ႁူႉထိုင်လွင်ႈမိူင်းတႆး ၊ မီးၽူႈၵေႃႉမီးသၸ်ႉၸႃႇတၢင်းႁၵ်ႉၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇ ။ ႁႂ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးမႅတ်ႇပႅင်းၾိင်ႈထုင်းတႆး ၵိုၵ်းပိုၼ်းၵႂႃႇယိုၼ်းယၢဝ်း ၶၢဝ်းႁိုင်လႄႈ ႁႂ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးၸုပ်ႈသႅၼ်းမႂ်ႇ လႆႈႁူႉပိုၼ်းၶုၼ်သၢမ်လေႃး - ၼၢင်းဢူးပဵမ်ႇသေ မေႃၵဵပ်းဢဝ်လွင်ႈလီမႃးၸႂ်ႉပဵၼ်ဝႅပ်ႇယၢင်ႇတၢင်းတိုဝ်းၵမ် ၊ ႁႂ်ႈမီးသၸ်ႉၸႃႇသိုဝ်ႈသႂ်တေႃႇ ၵူပ်ႉၵူႈၵေႃႉႁၵ်ႉ ၊ ႁႂ်ႈမီးမဵတ်ႉတႃႇတေႃႇၼႃႈႁိူၼ်းတႃယေး ၊ ပိူဝ်ႈတႃႇလူတ်းယွမ်းပႅတ်ႈ ပၢၼ်ပဵၼ်ပေႃႈႁၢင်ႉ မႄႈႁၢင်ႉ ၊ ပေႃႈသိုပ်ႇမႄႈၵပ်း၊ လွင်ႈၼွၵ်ႈၸႂ်တေႃႇၵေႃႉႁၵ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ - ၼႆယူႇ ။


ၸွမ်းၼင်ႇၸဝ်ႈပၢႆးပိုၼ်း လၢႆလၢႆၸဝ်ႈ မွၵ်ႇလၢတ်ႈတႅမ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ လိူၼ်သၢမ်မႂ်ႇ 3 ၶမ်ႈ ၊ ပဵၼ်ဝၼ်းၶုၼ်သၢမ်လေႃး ၼၢင်းဢူဝ်ႈပဵမ်ႇ ၊ ဢဝ်ႁဵတ်းဝၼ်းတၢင်းႁၵ်ႉတႆးၵေႃႈလႆႈ ။ ၶိူဝ်းတႆး ဢမ်ႇတၢပ်ႈလူယိူင်ႈႁဵတ်းၸွမ်း ၾိင်ႈထုင်းဝၼ်းတၢင်းႁၵ်ႉ ၶွင်မိူင်းဝၼ်းတူၵ်း (ဝၼ်းဝႃးလဵၼ်းထႆႊ) ဢၼ်မႅၼ်ႈဝၼ်း လိူၼ်ၾႅပ်ႊၿိဝ်ႊရီႊ 14 ဝၼ်း ၵူႈပီၼၼ်ႉ - ၼႆယဝ်ႉ ။


ၶူးယိင်း (ဢႃးၸၢၼ်) ပရၶွင်ႊ ၼိမၼ်ႊႁေမိၼ်ႊ ၸဝ်ႈပၢႆးပိုၼ်းၸၢဝ်းထႆး ယၢမ်ႈၵၢဝ်ႇလၢတ်ႈၼႄတီႈ ပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်း ၾိင်ႈငႄႈတႆး / ထႆး ဝဵင်းၵဵင်းႁုင်ႈ (သိပ်းသွင်ပၼ်းၼႃး) မိူဝ်ႈ 6/10/2006 ဝႃႈ - ဝၼ်းၵိူတ်ႇၶုၼ်သၢမ်လေႃးၵဵင်းတွင်းလႄႈ ဝၼ်းသၢမ်လေႃး-ဢူဝ်ႈပဵမ်ႇ (ၵူႈႁၵ်ႉပၢၼ်ဢွၼ်ၸိုင်ႈၸၢင်ႇ) တၢႆၶွႆႈၸွမ်းၵၼ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဝၼ်းလိူၼ်သၢမ်မႂ်ႇ 3 ၶမ်ႈ ၊ သမ်ႉတူၵ်းၼႂ်းလိူၼ်ၾႅပ်ႉၿိဝ်ႊရီႊၼင်ႇၵဝ်ႇ ။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈႁပ်ႉႁွင်း ပဵၼ်ဝၼ်းတၢင်းႁၵ်ႉသေ ၸတ်းႁႅၼ်းဝၼ်းဝႃႊလဵၼ်ႊထၢႆႊ တႆးၵေႃႈလႆႈ ။ ဝၼ်းလိူၼ်းသၢမ်မႂ်ႇသၢမ်ၶမ်ႈၼႆႉ လီဢဝ်ပဵၼ်ဝၼ်းတၢင်းႁၵ်ႉ ၶွင်ၵူၼ်းၼုမ်ႇသၢဝ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးသေ ယုၵ်ႉယွင်ႈတၢင်းႁၵ်ႉ ၶုၼ်သၢမ်လေႃး + ၼၢင်းဢူဝ်ႈပဵမ်ႇ သွင်မၢဝ်ႇသၢဝ်ၶဝ်ၵႂႃႇယူႇ ။ ႁႂ်ႈတွင်းငၢႆႈၼႆႉယင်းလီႁွင်ႉဝႃႈ - ဝၼ်းဢူဝ်ႈပဵမ်ႇ + သၢမ်လေႃး (U Piam+Sarmlaw Day) ၼႆပွတ်းပွတ်းၵၼ် - ၼႆယူႇ ။


ၽူႈမီးပိုၼ်ႉႁူႉၼႂ်းတႆးၵေႃႉၼိုင်ႈ ယၢမ်ႈလၢတ်ႈတိုၵ်းသူၼ်းဝႃႈ - တၢင်းႁၵ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်မဵတ်ႉတႃထမ်း ၊ ၵေႃႉမီးမဵတ်ႉတႃထမ်း ပဵၼ်ၵေႃႉဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၾိင်ႈၵူၼ်းၵတ်းယဵၼ် သိူဝ်းသႂၢင်ႇ ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ဝၼ်းတၢင်းႁၵ်ႉၼႆႉ ႁႂ်ႈပဵၼ်ဝၼ်းဢၼ်ၾိုၵ်းသူင်ႇမဵတ်ႉတႃပၼ် ၵူၼ်းတင်းလၢႆလႄႈ ႁႂ်ႈပဵၼ်ဝၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၽွၼ်းလီၸွႆႈၵၼ် ၼႂ်းၾိင်ႈၵူၼ်းတီႈလႂ် ဢွင်ႈၼၼ်ႉ ။ ၵၢၼ်သင်ၵေႃႈယဝ်ႉတူဝ်ႈလူၺ်ႈႁႅင်းၸႂ် ၊ ႁႅင်းၸႂ်ပဵၼ်ဢမ်းၼၢၸ်ႈ ၊ ဢမ်းၼၢၸ်ႈသမ်ႉမႃးတီႈသတ်ႉထႃး ၊ သတ်ႉထႃးသမ်ႉၵိုၵ်းပႃးၸႂ်ႁၵ်ႉမဵတ်ႉတႃ - ဝႃႈၼႆ ။


ၶွင်ၾၢၵ်ႇဝၼ်းတၢင်းႁၵ်ႉ - ႁၵ်ႉဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ လီႁၵ်ႉၸွမ်းလၵ်းထမ်းၼင်ႇပႃႈတႂ်ႈၼႆႉ - ယုမ်ႇယမ်ၼမ်ႉၸႂ်ၵၼ် (သတ်ႉထႃ) ၊ ႁူႉဝႃႈဢၼ်လႂ်ၽိတ်း ဢၼ်လႂ်ထုၵ်ႇ (ပၺ်ၺႃ) ၊ မီးၸႂ်ပိၼ်ႇပၢႆႇၸွႆႈထႅမ်ၵၼ် (မဵတ်ႉတႃ) လႄႈ မီးၸႂ်ဢူတ်းယိူၼ်ႉတေႃႇၵၼ် (ၶၼ်တီ) ၊ ၼႆႉၸင်ႇပဵၼ်တၢင်းႁၵ်ႉတႄႉ ၊ (လပ်းႁူလပ်းတႃမွပ်ႈတူဝ်မွပ်ႈၸႂ်ႁႂ်ႈၵၼ် ၊ ႁပ်ႉတၢႆတၢင်ၵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈတၢင်းႁၵ်ႉတႄႉ ၊ ပဵၼ်တၢင်းႁၵ်ႉၵူၼ်းယွင်ႇ - ပုထုၸ်ႉၸၼူဝ် ဢုမ်မတၵူဝ် - ၵူၺ်း - ၼႆယဝ်ႉ ။ (ဢိင်ၼႂ်းထမ်မပတ) ။


ၵဵပ်းႁွမ်တွမ်တႅမ်ႈ ၸၢႆးၽွၼ်းလီ (မိူင်းၶူဝ်ၶမ်း)



သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ


ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႊတီႊႁူဝ်သိူဝ် ၵႂႃႇဢႅဝ်ႇယႅမ်ႈပၼ်ႁႅင်း ၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း တီႈပၢင်သဝ်းႁၢႆးပႃ



ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႊတီႊႁူဝ်သိူဝ် (SNLD) ၸဝ်ႈၶုၼ်ထုၼ်းဢူး ၵႂႃႇဢႅဝ်ႇယႅမ်ႈ ပၢင်သဝ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေး သိုၵ်း တီႈႁၢႆးပႃ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းသူႈ ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်း ၸၢၼ်း ။  မွပ်ႈယိုၼ်ႈၶူဝ်းၶွင်ပၼ် ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး ။


ဝၼ်းတီႈ 04/02/2016 ၶၢဝ်းယၢမ်း ၵၢင်ဝၼ်း ၶုၼ်ထုၼ်းဢူးဢွၼ်ႁူဝ် ၶွမ်ႊမတီႊ ငဝ်ႈငုၼ်း ပႃႇတီႇ ႁူဝ်သိူဝ် ႁွတ်ႈၽႅဝ်တီႈပၢင်သဝ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း တီႈႁၢႆးပႃ ႁူပ်ႉထူပ်းပၼ်ႁႅင်း ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး ။


ၼေႃႇၽူႈတႅၼ်းဢၼ်ပေႉပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢၼ်ပႃးၵႂႃႇၸွမ်း ၶၢဝ်းတၢင်းႁၢႆးပႃၼၼ်ႉလၢတ်ႈ ဝႃႈ ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် လႆႈဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ႈၵိၼ်ၼုင်ႈၸႂ်ႉသွႆ မႃးယိုၼ်ႈမွပ်ႈပၼ်ၵူၼ်းထူပ်းၽေး ။ လႆႈဢဝ် ယႃႈယႃလႄႈတၢင်းၵိၼ်တၢင်းယႅမ်ႉ ဢၼ်ၸုမ်း ၶႅၵ်ႇလီပၢင်ၸႃႉ ၼမ်ႉၶူင်း ၾၢၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉ ယိုၼ်ႈ မွပ်ႈပၼ်ပႃးထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇ ။


ၸၢႆးသူႇရိင်ႇဢူး ၼေႃႇၽူႈတႅၼ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင် လၢတ်ႈဝႃႈ ဝၼ်းထိ 5 ၼႆႉသမ်ႉ ၶုၼ်ထုၼ်းဢူး လႄႈပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်  ႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေးလႄႈၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းဝဵင်းမိူင်းသူႈ။ တေထွမ်ႇ သဵင်ႁူဝ်ၸႂ် ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ဢုပ်ႇလၢတ်ႈၶႆႈၼေမႃး - ဝႃႈၼႆ ။


တပ်ႉသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ႁႅၼ်းသိုၵ်းလေႃႇတိုၵ်း ပႃႊတီႊမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး / တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA မိူဝ်ႈပီၵၢႆ 2015 ။ သွင်ၾၢႆႇလႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ဢမ်ႇယွမ်း 100 ၵမ်း ။ ၵူၼ်းမိူင်းၸိုင်ႈ တႆးပွတ်းၵၢင် ပၢႆႈၽေးသိုၵ်း မီးမိုၼ်ႇပၢႆ ။ ႁၢင်ပီ 2015 တပ်ႉသွင်ၾၢႆႇလႆႈႁူပ်ႉထူပ်း ဢုပ်ႇၵုမ်လႆႈ ၸႂ်ၵၼ် တေထွႆထွၼ်တပ်ႉတင်းသွင်ၾၢႆႇ ၼႆသေ သဵင်ၵွင်ႈၸင်ႇတဵတ်ႇယဵၼ် ။


ၵူၺ်းၵႃႈထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် သိုၵ်းမၢၼ်ႈယင်းတိုၵ်ႉပၵ်းတပ်ႉယူႇႁိမ်းဝၢၼ်ႈ ၊  ယင်းပႆႇထွႆထွၼ်ပၼ် ။ ႁိူၼ်းယေးတီႈယူႇ လုလႅဝ်ၵွႆၸွမ်းပၢင်တိုၵ်း ၊ မၢၵ်ႇၶဝ်ႈတဝ်ႈၼမ်ႉၵေႃႈ လုသုမ်းတင်းၼမ်လၢႆ လႄႈတီႈႁၢႆးပႃၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပႆႇၸၢင်ႈပွၵ်ႈႁိူၼ်းၶိုၼ်းထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ တိုၵ်ႉမီးယူႇ မွၵ်ႈ 1000 ပၢႆ ။



သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ


ၵဵင်းတွင်း တေၸတ်းဝၼ်း ၶုၼ်သၢမ်လေႃး - ၼၢင်းဢူဝ်ႈပဵမ်ႇ ၶွပ်ႈတဵမ် 1001 ပီ



ပီႈၼွင်ႉၵဵင်းတွင်း တေႁူမ်ႈၵၼ် ၸတ်းပၢင်ၶုၵ်းထူပ်း ဝၼ်းၵိူတ်ႇပိုၼ်းတၢင်းႁၵ်ႉ ၶုၼ်သၢမ်လေႃး ၼၢင်းဢူဝ်ႈပဵမ်ႇ ၶွပ်ႈတဵမ်1001 ပီ တီႈဝၢၼ်ႈပႃႇသႃ မိူင်းၵဵင်းတွင်း ။


ဝၼ်းတီႈ 11/02/2016 (လိူၼ်သၢမ်မႂ်ႇ 3 ၶမ်ႈ) ၼႆႉၸုမ်းပျီႇတုၸိတ်ႉ SSS လႄႈ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆး လႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ဝဵင်းၵဵင်းတွင်း တေဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈ ပီႈၼွင်ႉမိူင်းၵဵင်းတွင်း ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ပွႆး ၶုၵ်းထူပ်း ဝၼ်းၵိူတ်ႇပိုၼ်းဝၼ်းတၢင်းႁၵ်ႉတႆး ၶုၼ်သၢမ်လေႃး လႄႈၼၢင်းဢူဝ်ႈပဵမ်ႇ ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 1,001 ပီ ဢွင်ႈတီႈဝၢင်းႁေႃၶုၼ်သၢမ်လေႃး တီႈဝၢၼ်ႈပႃႇသႃ မိူင်းၵဵင်းတွင်း ။ ပၢင်ပွႆးၼႆႉတေၸတ်းၵႂႃႇတႄႇ ဝၼ်းတီႈ 06-11/02/2016 (ၶၢဝ်းတၢင်း 6 ဝၼ်း) - ၼႆယဝ်ႉ ။


ယိူင်းဢၢၼ်း ဢၼ်ၸတ်းပၢင်ပွႆးၼႆႉ ႁႂ်ႈပဵၼ်ၵၢၼ်ႁဵတ်းတႃႇၼတၢင်းလီၼႃးမုၼ် ၸႅၵ်ႇဝၢၵ်ႈၵုသူလ် ၸူးထိုင်ဝိၺၢၼ်ႇၶႂၼ်ငဝ်း ၶုၼ်သၢမ်လေႃး လႄႈ ၼၢင်းဢူဝ်ႈပဵမ်ႇ။ ႁႂ်ႈပီႈၼွင်ႉတႆးတီႈၸမ်တီႈၵႆလႆႈမႃး ႁူပ်ႉထူပ်းမိုတ်ႈၵိုဝ်း ၸမ်ၸႂ်ၵၼ်၊ ႁႂ်ႈမၢဝ်ႇသၢဝ်တႆးမေႃႁၵ်ႉၵၼ် မၼ်ႈၵႅၼ်ႇၼႅၼ်ႈၼႃ ၊ ႁႂ်ႈႁၵ်ႉၵၼ် မိူၼ်ၼင်ႇၶုၼ်သၢမ်လေႃး လႄႈ ၼၢင်းဢူဝ်ႈပဵမ်ႇ - ၼႆယဝ်ႉ ။


ၼၢင်းၶမ်းဝႂ် ၵူၼ်းၵဵင်းတွင်း လၢတ်ႈဝႃႈ - “ ၸူဝ်ႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ပွႆးဝၼ်းၵိူတ်ႇ ၶုၼ်သၢမ်လေႃး + ၼၢင်းဢူဝ်ႈပဵမ်ႇ  မႃးၼႆႉ ဝၢၼ်ႈမိူင်းၵေႃႈၵတ်းယဵၼ်မႃး ယူႇငၢႆႈလူမ်ၸႂ်မႃး ပေႃးႁဝ်းယုမ်ႇယုမ်ႇယမ် ယမ်သေၵႂႃႇတိူင်ႇၵၢဝ်ႇၸိုင် ယိူင်းဢၢၼ်းၸၢင်ႈၸဵဝ်းတဵမ်ထူၼ်ႈ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ပေႃးပဵၼ်မၢဝ်ႇသၢဝ်ၵႂႃႇ ယွၼ်းသူးၵေႃႈတေႁၵ်ႉပႅင်းၵၼ် ” ၼႆယဝ်ႉ ။


ၼႂ်းပၢင်ပွႆး ၼႆႉမီးတၢင်းၵႃႈၵူၼ်းၼုမ်ႇၵေႃလိၵ်ႈလၢႆး ပၢၼ်ၵဝ်ႇလႄႈပၢၼ်မႂ်ႇ မီးၸုမ်းႁႆႇတိုင်ႈမိူင်းပၼ်ႇ မီးၽူႈႁွင်ႉၵႂၢမ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၸၢႆးပိုၼ်း ၊ ၸၢႆးလၢဝ်မိူင်း (ယၢဝ်း) ၊ ၶိင်းလၢဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ။ ပၢၼ်ၵဝ်ႇသမ်ႉ ၸုမ်းၸၢႆးၶိူဝ်းသုင် တေမႃးမူၼ်ႈၸႂ်ပၼ်ၼႆယဝ်ႉ ။


ဝဵင်းၵဵင်းတွင်းၼႆႉ ယူႇၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းၸၢၼ်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ယုၵ်ႉပဵၼ်ၵိင်ႇၸႄႈဝဵင်း မိူဝ်ႈပီ 2010 ။


ပိုၼ်းၶုၼ်သၢမ်လေႃး ၼၢင်းဢူဝ်ႈပဵမ်ႇ ၼႆႉ ၶူး သ ၶ ႁ ႁိုဝ် ၸၢႆးသႅင်ၸိုၼ်ႈ ၽူႈထတ်းလိၵ်ႈ (သဵင်ႈၵမ်) ယၢမ်ႈတႅမ်ႈဝႆႉဝႃႈ -


ၸွမ်းၼင်ႇၸဝ်ႈပၢႆးပိုၼ်း လၢႆလၢႆၸဝ်ႈ မွၵ်ႇလၢတ်ႈတႅမ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ လိူၼ်သၢမ်မႂ်ႇ 3 ၶမ်ႈ ၊ ပဵၼ်ဝၼ်း ၶုၼ်သၢမ်လေႃး + ၼၢင်းဢူဝ်ႈပဵမ်ႇ ၊ ဢဝ်ႁဵတ်းဝၼ်းတၢင်းႁၵ်ႉတႆးၵေႃႈလႆႈ ။ ၶိူဝ်းတႆးဢမ်ႇတၢပ်ႈလူ ယိူင်ႈႁဵတ်းၸွမ်း ၾိင်ႈထုင်းဝၼ်းတၢင်းႁၵ်ႉ ၶွင်မိူင်းဝၼ်းတူၵ်း (ဝၼ်းဝႃးလဵၼ်းထႆႊ) ဢၼ်မႅၼ်ႈ ဝၼ်း လိူၼ်ၾႅပ်ႊၿိဝ်ႊရီႊ 14 ဝၼ်း ၵူႈပီၼၼ်ႉ - ၼႆယဝ်ႉ ။


ၼႂ်းၵႃႈဢပုမ်ႇတႆးၵူႈပွတ်းတွၼ်ႈ ၸဵမ်မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ ၼပ်ႉသွၼ်ႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် မီးမႃးႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ ၼၼ်ႉ ဢပုမ်ႇပိုၼ်းၸိူင်းၶုၼ်သၢမ်လေႃးၵဵင်းတွင်း ၸိုဝ်ႈယႂ်ႇလိုဝ်းလင် ၽႄႈလိူဝ်ပိူၼ်ႈႁူဝ်ၼိုင်ႈ ။ ယႂ်းႁိုၼ် ၽိုၼ်ပပ်ႉၶုၼ်သၢမ်လေႃးၵဵင်းတွင်းၼႆႉ ယၢမ်ႈတွၼ်ႉငိၼ်းဝႃႈ ၶူးမေႃလိၵ်ႈတႆး ၼၢင်းၶမ်းၵူႇ (လုၵ်ႈယိင်းၸဝ်ႈၵၢင်းသိူဝ်) ပဵၼ်ၵေႃႉတႅမ်ႈဝႆႉ ။ ပဵၼ်ပိုၼ်းတၢင်းႁၵ်ႉသဝ်ႈမွင် ၽူဝ်မၢဝ်ႇမေးသၢဝ်မိူင်း ၼိူဝ်မိူင်းတႂ်ႈ တၢႆၽၢတ်ႇၵၼ် ၊ သမ်ႉလႆႈႁၼ်ပႃးလွင်ႈယူႇသဝ်းၵိၼ်သၢင်ႈ ၊ ၾိင်ႈႁိတ်ႈႁွႆးတႆးမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ ပူၼ်ႉမႃး 4-5 ပၢၵ်ႇပီမိူင်း ။


တၢင်းႁၵ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်မဵတ်ႉတႃထမ်း ၊ ၵေႃႉမီးမဵတ်ႉတႃထမ်း ပဵၼ်ၵေႃႉဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၾိင်ႈၵူၼ်း ၵတ်း ယဵၼ် သိူဝ်းသႂၢင်ႇ ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ဝၼ်းတၢင်းႁၵ်ႉၼႆႉ ႁႂ်ႈပဵၼ်ဝၼ်းဢၼ် ၾိုၵ်းသူင်ႇမဵတ်ႉတႃပၼ်ၵူၼ်း တင်းလၢႆလႄႈ ႁႂ်ႈပဵၼ်ဝၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၽွၼ်းလီၸွႆႈၵၼ် ၼႂ်းၾိင်ႈၵူၼ်းတီႈလႂ် ဢွင်ႈၼၼ်ႉ ။


ၵၢၼ်သင်ၵေႃႈယဝ်ႉတူဝ်ႈလူၺ်ႈႁႅင်းၸႂ် ၊ ႁႅင်းၸႂ်ပဵၼ်ဢမ်းၼၢၸ်ႈ ၊ ဢမ်းၼၢၸ်ႈသမ်ႉမႃးတီႈသတ်ႉ ထႃး ၊ သတ်ႉထႃးသမ်ႉၵိုၵ်းပႃးၸႂ်ႁၵ်ႉမဵတ်ႉတႃ - ၽူႈမီးပိုၼ်ႉႁူႉၼႂ်းတႆးၵေႃႉၼိုင်ႈ ၼႆ ၶူး သၶႁ ယၢမ်ႈ လၢတ်ႈ တိုၵ်းသူၼ်းၼင်ႇၼႆ ။



သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ


ရူတ်ႉၵႃးၸိူဝ်းၵႂႃႇမႃး ၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်း မူႇၸႄႈ-ဝဵင်းလိူဝ်ႇ မီးၵၢၼ်ၸႅၵ်ႇၶၢဝ်းယၢမ်း မႅင်ႇၵမ်းၵၼ်ၶိုၼ်ႈလူင်း



သဵၼ်ႈတၢင်းလူင် ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ လႃႈသဵဝ်ႈ မူႇၸေႈၼႆႉ ဝၢႆးလင်ၾူၼ်ႁိူတ်ႇၵႂႃႇယဝ်ႉ ၊ သဵၼ်ႈတၢင်းဢမ်ႇပေႃးၵပ်ႉၵိၼ်းၵႃႈႁိုဝ် ၼႆသေတႃႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၵႃးယႂ်ႇၵႃးလူင် ဢၼ်တၢင်ႇၵုၼ်ႇသိၼ်ၵႃႉ လုၵ်ႉတၢင်းမိူင်းၶႄႇၶဝ်ႈမႃး တိုၵ်ႉမီးၼမ်လႄႈ ၶၢဝ်းတၢင်းၵႂႃႇမႃးတိုၵ်ႉၶွင်ႉၶမ် ၊ ယင်းတိုၵ်ႉလႆႈၸႂ်ႉ ၶၢဝ်းယၢမ်းႁိုင်ယူႇ - ၸဝ်ႈၵႃးလႃႈသဵဝ်ႈၶဝ်လၢတ်ႈ ။


မိူဝ်ႈၽွင်းႁၢင်လိူၼ်ၵျႅၼ်ႊၼိဝ်ႊရီႊ (2016) ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၾူၼ်တူၵ်း ၊ ၵတ်းႁႅင်းသေ ၼိူဝ်ႈသဵၼ်ႈတၢင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (ပျီႇထွင်ႇၸူႉလၢၼ်း) ဝဵင်းလိူဝ်ႇ - လႃႈသဵဝ်ႈ - မူႇၸေႈၼၼ်ႉ ရူတ်ႉၵႃးလမ်းယႂ်ႇလမ်းလူင် ၸိူဝ်းလႅၼ်ႈၵႂႃႇမႃး ဢၼ်တၢင်ႇၶူဝ်းၵုၼ်ႇသိၼ်ၵႃႉၼမ်ၼၼ်ႉ ၵမ်းၵမ်းၵႆႉပိၼ်ႈ ၵႆႉၽႃႇၵၼ် ။ ၵွပ်ႈၵႃးယႂ်ႇၵႃးလူင်ၵႆႉပိၼ်ႈ ၵႆႉၽႃႇၵၼ်လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းၵႂႃႇတၢင်း လႃႈသဵဝ်ႈ - မူႇၸေႈၶဝ် ၵေႃႈၵႆႉလႆႈၼွၼ်းတၢင်း ။ ၵူၺ်းၵႃႈ တႄႇဢဝ်ႁူဝ်လိူၼ်ၾႅပ်ႊၿိဝ်ႊရီႊၼႆႉမႃး ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တတ်းမၵ်းၶၢဝ်းယၢမ်းသေ မႅင်ႇပၼ်ၶိဝ်ႊ (မၢႆၶပ်ႉ) တႃႇရူတ်ႉၵႃးလႅၼ်ႈၶိုၼ်ႈလူင်းလႄႈ ယၢမ်းလဵဝ် ၵူၼ်းၵႂႃႇတၢင်းၶဝ်ဢမ်ႇလႆႈၼွၼ်းၶိုၼ်းယဝ်ႉ ။ ဢမ်ႇလႆႈၼွၼ်းတၢင်းယဝ်ႉသေတႃႉ ပေႃးပဵၼ်တီႈတၢင်းၵိတ်ႇၵႅပ်ႈ တၢင်းၶိုၼ်ႈတၢင်းလူင်းလွႆၸိူဝ်းၼႆႉ ယင်းတိုၵ်ႉႁႃမီးလွင်ႈတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ပိူဝ်ႈတႃႇၵႂႃႇမႃးယူႇ - ၸၢႆးဢွင်ႇ ၸဝ်ႈၵႃးလႃႈသဵဝ်ႈလၢတ်ႈ ။


ၸၢႆးဢွင်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ - “ ၼႂ်းလၢႆဝၼ်းၼႆႉတႄႉ ယွၼ်းပိူဝ်ႈၾၢႆႇပလိၵ်ႈၶဝ်မႃးပႂ်ႉ ၸတ်းၶၢဝ်းယၢမ်းသေ ပွႆႇပၼ်ၵႃးၶိုၼ်ႈလႄႈၵႃးလူင်း ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၶဝ်မႃးပႂ်ႉၸတ်းပၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်း တႃႇၵႃးၶိုၼ်ႈၵႃးလူင်းပၼ်လႄႈ တၢင်းပိတ်းတၢင်းတၼ်တႄႉဢမ်ႇပေႃးမီး ။ ၵူၺ်းၵႃႈ တီႈႁူၺ်ႈၵိုတ်ႈတႄႉ ဢမ်ႇပေႃးပိူင်ႈၵၼ်တင်းၵူႈပွၵ်ႈ ၊ ယွၼ်ႉဝႃႈတီႈၼၼ်ႈ ပဵၼ်တီႈတၢင်းၵိတ်ႇၵႅပ်ႈ သမ်ႉပဵၼ်တၢင်းၶိုၼ်ႈတၢင်းလူင်း ။ ၵမ်ႈၼမ် ၵႃးဢၼ်ၵႂႃႇမႃးၶိုၼ်ႈလူင်းၼႆႉ မွၵ်ႈ 70% ပဵၼ်ၵႃးယႂ်ႇၵႃးလူင် ဢၼ်တၢင်ႇၵုၼ်ႇသိၼ်ၵႃႉမိူင်းၶႄႇလူင်းမႃး ။ သဵၼ်ႈတၢင်းလႄႈရူတ်ႉၵႃးၼႆႉ ဢမ်ႇပေႃးၶူပ်းငၢမ်ႇၵၼ် ၊ သဵၼ်ႈတၢင်းဢမ်ႇပေႃးၵႅၼ်ႇၶႅင်လီ ၊ ၵႃးသမ်ႉပဵၼ်ၵႃးယႂ်ႇၵႃးလူင်လၢႆလၢႆလႄႈ ၸင်ႇဝႃႈတၢင်းတႄႉ မၢင်တီႈၵေႃႈတိုၵ်ႉတၼ် ရူတ်ႉၵႃးတိုၵ်ႉတိတ်းယူႇ ။ ၵႃးယႂ်ႇၵႃးလူင်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ဢမ်ႇဝႄႈၼႂ်းဝဵင်းၼွၵ်ႈဝဵင်းသင် ၊ ၶဝ်ႈႁေႃႈဝႆးပူၼ်ႉတီႈ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈႁေႃႈၵႃးဝႆး ပူၼ်ႉတီႈလႄႈ ဢၼ်ၽႃႇၵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးယူႇၵူႈဝၼ်း ” - ဝႃႈၼႆ ။


ၸွမ်းၼင်ႇလႆႈႁၼ်လိၵ်ႈ ဢၼ်တီႈႁူင်းပလိၵ်ႈတီႈ ၸႄႈဝဵင်းၼွင်ၶဵဝ်ၶဝ်ဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ ရူတ်ႉၵႃးဢၼ်လုၵ်ႉ မူႇၸႄႈလူင်းလႃႈသဵဝ်ႈၼႆႉ ၵၢင်ၼႂ် 6 မူင်းထိုင် 10 မူင်း ၶဝ်ပၼ်လူင်းမႃးၵမ်းၼိုင်ႈ ။ ဝၢႆးဝၼ်းႁူဝ်ၶမ်ႈ မွၵ်ႈ 6 မူင်းထိုင် 8 မူင်းၵမ်းၼိုင်ႈ ။ ဢၼ်လုၵ်ႉၵူတ်ႉၶၢႆၶိုၼ်ႈၵႂႃႇမူႇၸႄႈသမ်ႉ ၵၢင်ဝၼ်းတဵင်ႈ 12 မူင်းထိုင် 4 မူင်းႁူဝ်ၶမ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ ၊ ၵၢင်ၶိုၼ်း 10 မူင်းထိုင်ၵၢင်ၼႂ် 4 မူင်းၵမ်းၼိုင်ႈ ၊ ၶဝ်ပွႆႇပဵၼ်ၸုပ်ႈပဵၼ်ၸုပ်ႈ - ၸဝ်ႈၵႃး ၸၢႆးထူၺ်း လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ ။


ရူတ်ႉၵႃးဢၼ် ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ်ပၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်းသေ ႁႂ်ႈၶိုၼ်ႈလူင်းၼႆႉ ဢမ်ႇပႃးရူတ်ႉၵႃးဢွၼ်ႇလႄႈၵႃး တၢင်ႇၵူၼ်း ၊ ပဵၼ်ၵႃးယႂ်ႇၵႃးလူင်ၶဝ်ၵူၺ်း - ၼႆယဝ်ႉ ။


ၸၢႆးဢွင်ႇ လၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ - “ ပေႃးဢဝ်တၢင်းႁၼ်ထိုင် ႁဝ်းၸဝ်ႈၵႃးဝႃႈတႄႉ သဵၼ်ႈတၢင်းၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းႁွင်ႇၼႆႉ တၢင်းၶိုၵ်ႉ (Quality) မၼ်းတိုၵ်ႉၶုၺ်ႈယူႇ ။ မၼ်းပႆႇၶႅမ်ႉလႅပ်ႈၵႅၼ်ႇၶႅင်ပဵင်းပေႃး ပိူဝ်ႈတႃႇရူတ်ႉၵႃး 22 လေႃႉၶဝ်ၵႂႃႇမႃး ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ၶႂ်ႈတုၵ်းယွၼ်းထိုင်တီႈ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ်တႄႉ ပႆႇထုၵ်ႇလီပၼ်ရူတ်ႉၵႃးယႂ်ႇၵႂႃႇမႃး - ဝႃႈၼႆ ။


သဵၼ်ႈတၢင်းဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ လႃႈသဵဝ်ႈ မူႇၸေႈ ၊ သဵၼ်ႈတၢင်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (ပျီႇထွင်ႇၸူႉ) ၼႆႉ ပဵၼ်သဵၼ်ႈတၢင်းဢၼ် မိူင်းၶႄႇလႄႈ ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ တိတ်းတေႃႇၵပ်းသိုပ်ႇ ၵႃႉၶၢႆတေႃႇၵၼ်ၵမ်းသိုဝ်ႈ ။ တင်ႈတႄႇၽွင်းၵၢင်ပီ 2015 မႃး ရူတ်ႉၵႃးၶိုၼ်ႈလူင်းၵႂႃႇမႃး လတ်းၽၢၼ်ႇၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းၼႆႉ ၽတ်ႉၽဵင်ႇ မီးၼိုင်ႈဝၼ်းၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇ ။ မိူဝ်ႈၽွင်းၵၢင်လိူၼ်ၵျႅၼ်ႊၼိဝ်ႊရီႊ (2016) ၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၵႃးၼမပူၼ်ႉတီႈလႄႈပိတ်းတၢင်းတၼ်ၵႂႃႇသဵင်ႈ ထိုင်ပေႃးလႆႈၼွၼ်းတၢင်း 5-6 ၶိုၼ်း ၊ ၸိူင်ႉၼႆဢမ်ႇတွၼ်ႉယၢမ်ႈႁၼ်သေပွၵ်ႈ ။ ၵူၼ်းၵႃႉၵူၼ်းၶၢႆၽၵ်းယိူဝ်ႈၼၢင်းၶဵဝ် မၢၵ်ႇမႆႉမၢၵ်ႇတွၵ်ႇၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ လႆႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉလူႉသုမ်းၼမ် - ၵူၼ်းၵႃႉလႄႈ ၸဝ်ႈၵႃးၶဝ်လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ ။


သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ


ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ 69 ပီ ၼႂ်းမိူင်းၼွၵ်ႈမိူင်း တေဢွၼ်ၵၼ်ၸတ်းႁဵတ်းၼမ်



ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆးပီၼႆႉ ပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်းတႆး ၼႂ်းၸိုင်ႈထႆးလႄႈ ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး လၢႆပွတ်းတွၼ်ႈ ဢွၼ်ၵၼ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး တီႈငဝ်ႈၸိုင်ႈလွႆတႆးလႅင်း ၼမ်လိူဝ်ၵူႈပီ ။


ဝၼ်းတီႈ 7/2/16  ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ၶွပ်ႈၶူပ်ႇ် 69 ပီတဵမ်ၼႆႉ ၶွင်ႊသီႊဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆးလႄႈတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA တေၸတ်းႁဵတ်းတီႈ ငဝ်ႈငုၼ်းလွႆတႆးလႅင်း မိူၼ်ၵူႈပီလႄႈ တၢင်းပႃႊတီႊမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆးလႄႈတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး SSPP/SSA ၵေႃႈ တေၸတ်းႁဵတ်းတီႈငဝ်ႈငုၼ်းဝၢၼ်ႈႁၢႆးမိူၼ်ၵူႈပီ ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ တီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၊ မူႇၸႄႈ ၊ ၼမ်ႉၶမ်း ၊ တႃႈၵုင်ႈ ၊ ပၢင်လူင် ဢိၵ်ႇတင်းၼွၵ်ႈမိူင်းၸိူင်ႉၼင်ႇ ၵျပၼ်ႊ ၊ ဢမႄႊရိၵႃႊလႄႈၵဵင်းမႆႇၵေႃႈ တေၸတ်းႁဵတ်းလၢႆတီႈ ။ သိင်ႊၵပူဝ်ႊတႄႉ တေဢမ်ႇၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ပွႆးယႂ်ႇလူင် တေၶွၼ်ႈႁႅင်းၵၢၼ် တီႈဝတ်ႉတႆးသေ တၢၼ်းၿဵလ်း (ၵၢပ်ႈသွမ်း) ၵူၺ်း ဝႃႈၼႆ ။


ၸၢႆးၶိတ်ႉ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ မူႉၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး လၢတ်ႈဝႃႈ ပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ် ၼႂ်းမိူင်းထႆး ဢၼ်တေၶိုၼ်ႈလွႆတႆးလႅင်းၼႆႉ သၢႆမၢႆမီး 1101 ၵေႃႉ ရူတ်ႉဢၼ်တေၵႂႃႇသမ်ႉ 140 လမ်း တေၶိုၼ်ႈလွႆတႆးလႅင်းဝၼ်းတီႈ 6 ၵၢင်ၼႂ် ပွၵ်ႈၶိုၼ်း ဝၼ်းတီ 8 ၵၢင်ဝၼ်း ဝႃႈၼႆ ။


ၸဝ်ႈၸၢႆးလဵၵ်ႉ ၽူႈၵွၼ်းႁွင်ႈၵၢၼ် တီႈငဝ်ႈၸိုင်ႈလွႆတႆးလႅင်းလၢတ်ႈဝႃႈ ၼႂ်းပီၼႆႉ ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်တေမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ပွႆးဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈပီၼႆႉ လႅပ်ႈတေၼမ်လိူဝ်ၵူႈပီယူႇ ။  မိူဝ်ႈလဵဝ် ၵူၼ်းမိူင်း ႁဝ်းဢွၼ်ၵၼ်ၶိုၼ်ႈမႃး ၼိူဝ်လွႆတႆးလႅင်း ၼိုင်ႈဝၼ်းလႂ် 100 ပၢႆ  ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 5-6 တႄႉ တေၶိုၼ်ႈမႃးၼမ် ဝႃႈၼႆ ။


ဢၼ်လၢၵ်ႇလၢႆးၼႂ်းပီၼႆႉ ၵူၼ်းမႃးၶၢႆၶူဝ်းၶွင် ၼမ်လိူဝ်ၵူႈပီ မိူၼ် ႁၢၼ်ႉၶၢႆၶူဝ်းတႆး မိူဝ်ႈပီၵႆ မီး 3 ႁၢၼ်ႉ ပီၼႆႉ မီးပဵၼ် 10 ႁၢၼ်ႉပၢႆယဝ်ႉ ဢၼ်ပႆႇမႃးထိုင်ၵေႃႈ ယင်းတိုၵ်ႉမီးယူႇထႅင်ႈ ဝႃႈၼႆ ။ ၼွၵ်ႈလိူဝ်သေႁၢၼ်ႉၶၢႆၶူဝ်းယဝ်ႉ ႁၢၼ်ႉၶၢႆတၢင်းၵိၼ်တၢင်းယႅမ်ႉၵေႃႈ ၼမ်လိူဝ်ၵဝ်ႇမႃးထႅင်ႈ ဝႃႈၼႆ ။


တီႈၵဵင်းမႆႇ ၼႂ်းၸိုင်ႈထႆးၵေႃႈ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈ ၾိင်ႈငႄႈတႆးၵဵင်းမႆႇ ဢွၼ်ပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ်တႆး ယၢၼ်မိူင်း တေတၢၼ်းၿဵလ်း (ၵၢပ်ႈသွမ်း) သင်ၶၸဝ်ႈ တီႈဝတ်ႉၵူႇတဝ်ႈ ဢိူင်ႇသီၽုမ်း ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ တွၼ်ႈဝၢႆးဝၼ်းသမ်ႉ တေမီးပၢင်ဢုပ်ႇၶႆႈလွင်ႈပဵၼ်မႃး ဝၼ်းၸဝ်ႈၾႃႉလႄႈ ၽူႈၼမ်းတႆးၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ်ပဵၼ်ဢၼ်ၼိုင်ႈဢၼ်လဵဝ်ၵၼ် “ ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ”  ႁဵတ်းႁိုဝ်ပဵၼ်မႃး ၼႆယဝ်ႉ ။


ၼႂ်းပၢင်ဢုပ်ႇၶႆႈၼႆႉ တေမီးၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၵၢၼ်မိူင်း ၵၢၼ်ပိုၼ်း တေမႃးသပ်းလႅင်းလၢတ်ႈၼႄ  ၸဝ်ႈၶိုၼ်းသႂ် ၸႂ်ယဵၼ် ၊ ၶူးသွၼ် သၢႆလိူၼ်ၶမ်း ၊ ၶူးသွၼ်းမႂ်ႁွင်း ၊ မႄႈၶူးႁၢၼ်ၼူၼ်း ၊ ၸၢႆးသႅင်ယလႄႈ ၼၢင်းသီလႃး ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ။


တၢင်းၼွၵ်ႈမိူင်း ဢၼ်တေၸတ်းႁဵတ်းဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ၶၢဝ်ႉၶၢဝ်ႉမၼ်းတႄႉ မိူင်းထႆး ၊ မိူင်းဢႃမေႊရီႊၵႃႊ ၊ သိင်ႊၵပူဝ်ႊ ၊ မိူင်းၵျပၼ်ႊ ဢိၵ်ႇထႅင်ႈလၢႆလၢႆမိူင်း ။


သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ


ၵေႃႉသိုၵ်းၼုမ်ႇသိုၵ်းႁၢၼ် ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵွၼ်းၶေႃ ၵေႃႉလိုၼ်းသုတ်းသဵင်ႈၵမ်သုတ်းမုၼ်



တပ်ႉသိုၵ်းၼုမ်ႇသိုၵ်းႁၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵွၼ်းၶေႃ ဢၼ်ၸဝ်ႈၼွႆႉ (သေႃးယၼ်ႇတ) ဢွၼ်ႁူဝ်ၽူႈႁၵ်ႉၸၢတ်ႈ 31 ၵေႃႉ မီးၵွင်ႈ 7 လဝ်းၶဝ်ႈထိူၼ်ႇဝၢႆႇၶိုၼ်းလုၵ်ႉၾိုၼ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶႂၢၵ်ႈမိူင်း မိူဝ်ႈ 1958 ၊ ဝၢႆးၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးၽူႈႁၵ်ႉၸၢတ်ႈ တင်းၼမ်တင်းလၢႆလင်ႇလႆၶဝ်ႈမႃးႁူမ်ႈ ပႃးတင်းပေႃႈထဝ်ႈၶုၼ်ႁၢၼ် ဝိယ ဢၼ်ၵိုတ်းယူႇပဵၼ်ၵေႃႉလိုၼ်းသုတ်းၼၼ်ႉ လႆႈသဵင်ႈၵမ်သုတ်းမုၼ်ၵႂႃႇ ဝၼ်းတီႈ 04/02/2016 ၼႂ်ၼႆႉ ၽွင်းယၢမ်း 09.00 မူင်း တီႈႁိူၼ်းမၼ်းၸဝ်ႈ မိူင်းၾၢင် ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး ။


ပေႃႈထဝ်ႈၶုၼ်ႁၢၼ်ဝိယ လႆႈၶဝ်ႈမႃးႁၢပ်ႇၵိုတ်ႉၵၢၼ်သိုၵ်းၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်းၼုမ်ႇသိုၵ်းႁၢၼ် မိူဝ်ႈ 1960 ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉၵေႃႈ လူၺ်ႈၼမ်ႉၵတ်ႉတၢင်းၶႅၼ်ႇသေ ၸွမ်ႁၢၼ်ၸဝ်ႈၼွႆႉ လႆႈၶိုၼ်ႈၸၼ်ႉတၼ်းႁဵင်းပဵၼ်ၶုၼ်ႁၢၼ် တေႃႇပေႃးၵိုတ်းလိုဝ်ႈ ၵၢၼ် ။


ပိုၼ်းၵႅပ်ႈပေႃႈထဝ်ႈၶုၼ်ႁၢၼ်ဝိယ

ၸိုဝ်ႈ ဝိယ

ၵိူတ်ႈမိူဝ်ႈ        22/03/1929

တီႈ ဝၢၼ်ႈပႃႇသႃ ဝဵင်းၵဵင်းတွင်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း

မေးၼၢင်း မႄႈထဝ်ႈဢုၺ်ႉ မိူဝ်ႈလဵဝ် ဢႃယု 82

ၶဝ်ႈမႃးယူႇမိူင်းၾၢင် မိူဝ်ႈ 1958


ၵၢၼ်သိုၵ်း 1960 ၶဝ်ႈမႃးႁၢပ်ႇၵိုတ်ႉၵၢၼ်သိုၵ်းၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်း (ၼုမ်ႇသိုၵ်းႁၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵွၼ်းၶေႃ - ဢၼ်ၸဝ်ႈၼွႆႉဢွၼ်ႁူဝ်)

တၼ်းႁဵင်း ၽူႈၸွႆႈၾၢႆႇၵၢၼ်ငိုၼ်းၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်းၼုမ်ႇသိုၵ်းႁၢၼ် ဢၼ်ပေႃႈထဝ်ႈ ၸဝ်ႈၵုၼ(ၵုင်ႇၼ) ၵုမ်းယိပ်း

သဵင်ႈၵမ် တီႈႁိူၼ်းမၼ်းၸဝ်ႈ မၢႆႁိူၼ်း 168 ဝၢၼ်ႈမွၼ်ႉပိၼ်ႇ  မူႇ 3 ဢိူင်ႇမွၼ်ႉပိၼ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၾၢင် ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇ လူၺ်ႈတၢင်းပဵၼ်ၵူၼ်းထဝ်ႈ ၽွင်းဢႃယု 87 ပီ

ပီႈၼွင်ႉ 8 ၵေႃႉ - ပဵၼ်ၵေႃႉတီႈ 2

1. ပေႃႈထဝ်ႈၼႃရတ (လူႉ) ၊ 2. ပေႃႈထဝ်ႈဝိယ ၊ 3. မႄႈထဝ်ႈပၢင်ႇ (လူႉ) ၊

4. မႄႈထဝ်ႈၺုၼ်ႉ (မီး) ၊ 5. မႄႈထဝ်ႈမူၼ်း (လူႉ) ၊ 6. ပေႃႈထဝ်ႈသူၺ်ႇ (လူႉ) ၊

7. ပေႃႈထဝ်ႈၼႃႇလိင်ႇ) ၊ 8. ပေႃႈထဝ်ႈထုၼ်းၵျေႃႇ (မီး)

လုၵ်ႈတဝ်ႈ 4 ၵေႃႉ

1. ၼၢင်းၼူၼ်း (မီး) ၊ 2. ၸၢႆးဢိုင်း (လူႉ) ၊ 3. ၼၢင်းပႄး (မီး) ၊ 4. ၼၢင်းၼွင်ႉ (မီး) ။


မိူဝ်ႈလဵဝ်ပီႈၼွင်ႉလုၵ်ႈလၢင်းၼၢင်းမေးဢဝ်ၶၢပ်ႈတူဝ်ႁႅၼ်းတၢၼ်းႁဵတ်းတၢင်းလီၵုသူလ်တီႈၸွမ်းၾိင်ႈပုတ်ႉထသႃသၼႃယူႇ တီႈႁိူၼ်းမၼ်းၸဝ်ႈ မၢႆႁိူၼ်း 168 ဝၢၼ်ႈမွၼ်ႉပိၼ်ႇ  မူႇ 3 ဢိူင်ႇမွၼ်ႉပိၼ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၾၢင် ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇ သေ တေပူၼ်ႉၶၢပ်ႈတူဝ်ၸုင်ႁူဝ်ၶဝ်ႈပႃႇႁဵဝ်ႈဝၢၼ်ႈမွၼ်ႉပိၼ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၾၢင် ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်ငးမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး ဝၼ်းတီႈ 09/02/2016 ။


ယိၼ်းမွင်သဝ်ႈငမ်းဝဝ်း ႁႂ်ႈၶႂၼ်ငဝ်းဝိၺၢၼ်ႇမုၼ် ပေႃႈထဝ်ႈၶုၼ်ႁၢၼ်ဝိယ ႁွတ်ႈထိုင်သုၶ်ၶတိတီႈၵတ်းယဵၼ် သေၵမ်း

ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ(S.H.A.N)


သိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ


 
© 2012 All Rights Reserved | Asean Celebrity | Fonts @ AtFonts | Free Templates