ၵၢၼ်မိူင်း ၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ် ယႃႈမဝ်းၵမ် မၼ်းတိုၼ်းဢမ်ႇၽၢတ်ႇၵၼ်လႆႈ၊ ပေႃးဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် လွင်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်ၵေႃႈ တၵ်းလႆႈဢုပ်ႇပႃးလွင်ႈၵၢၼ်မိူင်း။ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ တွင်ႈထၢမ်သေ ၽူႈၵွၼ်းလုမ်း PI ၸဝ်ႈၶိုၼ်းသႂ် ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵမ်ႉထႅမ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၼႂ်းမိူင်း တွပ်ႇလၢတ်ႈဝႆႉ ၼင်ႇၼႆ။


ထၢမ်-မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး 2-3 ဝၼ်းၼႆႉ ယူႇတီႈၽွင်းလူင်ၾၢႆႇႁူမ်ႇလူမ်ႈလႄႈလႅၼ်လိၼ် ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင်ၼၢႆႇလိၼ်းဢွင်ႇ လၢတ်ႈဝႃႈ-တေတႄႇၽဵဝ်ႈယႃႈမဝ်းၵမ် ဝႃႈၼႆ။ ၵွပ်ႈၼႆ ပေႃးတူၺ်းၼႆမၼ်းမီးမႃး လၢႆပွၵ်ႈလၢႆၵမ်းယဝ်ႉလႄႈ ပၼ်ႁႃယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႂ်းမိူင်းတႆး ဢၼ်ဢမ်ႇႁၢႆၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈ။ ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵေႃႈသမ်ႉႁဵတ်းယူႇ၊ လွင်ႈၼႆႉ ထတ်းသၢင်ပၼ်ၽွင်ႈၶႃႈ?။

တွပ်ႇ-ပေႃးၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈလွင်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆႉ တၢင်းၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈလႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ လႆႈၶိုင်ပွင်ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉမႃးၵေႃႈ မၼ်းႁိုင်ၼႅၼ်ႇယဝ်ႉ၊ ၸဵမ်မိူဝ်ႈပီ 1974 ၵေႃႈ လႆႈႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်တင်းဢမေႊရိၵၢၼ်ႊ သေၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉမႃး၊ ယိုင်ႈၽဵဝ်ႈယိုင်ႈၼမ်မႃးတိၵ်းတိၵ်း၊ မၼ်းၼႄဝႃႈ လၢႆးၽဵဝ်ႈၼႆႉ မၼ်းတိုၼ်းဢမ်ႇမႅၼ်ႈ။


ႁဵတ်းသင်ဢမ်ႇမႅၼ်ႈလႃႇ။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈသမ်ႉၽဵဝ်ႈ၊ ၾၢႆႇၼိုင်ႈသမ်ႉ ႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်တင်း ၸုမ်းၸိူဝ်းဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၸွမ်း ယႃႈမဝ်းၵမ်၊ မၼ်းပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်ဝႆႉ။ ပေႃးၸူးၸႂ်ၼႆႉ ၶႂ်ႈၽဵဝ်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်ဝႃႈၼႆသေတႃႉၵေႃႈ ဢဝ်ၵၢၼ်မိူင်းဝႃႈသမ်ႉ ၸုမ်းၸိူဝ်းဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ယႃႈမဝ်းၵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ သမ်ႉပဵၼ်မႁႃႇမိတ်ႈ (ဢူၺ်းလီ)ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ ပေႃးပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်ၼႆၵေႃႈ တႃႇတေၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉၼႆႉမၼ်းယၢပ်ႇ။


တူၺ်းဢဝ်မိူဝ်ႈပၢၼ်ၵူႈပွၵ်ႈလူး၊ ဢွၼ်တၢင်း ဢၼ်ၸိုဝ်ႈယႂ်ႇၼႆႉ မီးမိူၼ်ၼင်ႇလေႃႇသျိင်းႁၢၼ်။ လေႃႇသျိင်းႁၢၼ်ၼႆႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈမၼ်းယူႇၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈလႄႈ မၼ်းၵေႃႈထၢင်ႇႁၢင်ႈၵႃႉၶၢႆ။ ဝၢႆးၼႆႉမႃးမၼ်းသမ်ႉၵႂႃႇၶဝ်ႈထိူၼ်ႇၶဝ်ႈၶိူဝ်းၼႆၵေႃႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈၵေႃႈဢဝ်လိူင်ႈၼိူဝ်မၼ်း၊ ထိုင်တီႈပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇတၢႆ။ ဝၢႆးၼႆႉမႃး ၸဝ်ႈၶုၼ်သႃႇသမ်ႉ ယူႇၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသေႁဵတ်းၵၢၼ်လႄႈ ယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆႉမၼ်းၵေႃႈ ထၢင်ႇႁၢင်ႈႁဵတ်း။ ၽိူဝ်ႇထိုင်ဝၢႆးမၼ်းပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၵွၼ်းၶေႃယဝ်ႉၵေႃႈ တၢင်းၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ပိုၼ်ႉပႅတ်ႈမၼ်းသေၵႂႃႇပၼ်ဢဵၼ်ပၼ်ႁႅင်းတီႈ ၸုမ်းပီႈၼွင်ႉဝႃႉ။ ဢဝ်ပီႈၼွင်ႉဝႃႉထၢင်ႇႁၢင်ႈၵႃႉထၢင်ႇႁၢင်ႈၶၢႆ။ တၢင်းၾၢႆႇၶုၼ်သႃႇ ဢမ်ႇသူႈလႆႈသေ ထိုင်တီႈမၼ်းပေႃးလႆႈဝၢင်းၶိူင်ႈၵႂႃႇ။ ပေႃးဝႃႈတေၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆ ၾၢႆႇၼိုင်ႈႁဝ်းသမ်ႉၽဵဝ်ႈ၊ ၾၢႆႇၼိုင်ႈသမ်ႉပၼ်ႁႅင်းၸုမ်းၸိူဝ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆ မၼ်းႁဵတ်းဢမ်ႇလႆႈ။


ပေႃးတေၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆ ဢၼ်လီႁဵတ်းၼႆႉ ႁဝ်းလူဝ်ႇလႆႈႁွင်ႉ- 1.ၸုမ်းၸိူဝ်းဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်၊ တႃႇတေတီႉၶဝ်ၺွပ်းၶဝ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈ။ ၸုမ်းၸိူဝ်းဢၼ်ယိပ်းၵွင်ႈသေ သၢၼ်ၶတ်းၶဝ်ၼႆႉ ၵူႈမူႇၵူႈၸုမ်းလူဝ်ႇႁွင်ႉမႃး။ ႁွင်ႉမႃးသေဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ဝႃႈ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆႉ ႁဝ်းတေႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ပေႃးဝႃႈႁဝ်းဢုပ်ႇ လွင်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆၵေႃႈ မၼ်းတေလႆႈဢုပ်ႇပႃးလွင်ႈၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ လွင်ပွင်ၸိုင်ႈၵေႃႈ ၾၢႆႇၵၢၼ်မိူင်းၼႆႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵူႈမူႇၵူႈၸုမ်းယူႇၾၢႆႇမၼ်း၊ ၼင်ႇႁိုဝ်တေယူႇၾၢႆႇမၼ်းၼႆႉ မၼ်းတေၸၢင်ႈပၼ် (ဢၶႂၢင်ႉဢယေး) သုၼ်ႇလႆႈၶဝ်ဢီႈသင်။ ပေႃးသူၸဝ်ႈတေမႃးယူႇၾၢႆႇႁဝ်းၶႃႈၼႆ ၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊ ဢၼ်သူၸဝ်ႈပႆႇလႆႈၼႆႉ တၵ်းတေလႆႈ။ လွၵ်းပိူင်ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ တၵ်းတေလႆႈ ၸဵမ်ၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ တေလႆႈမီးၶေႃႈတူၵ်းလူင်းၵၼ်။


ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸိူင်ႉၼၼ်လႄႈ ၵၢၼ်မိူင်း ၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ် ယႃႈမဝ်းၵမ် မၼ်းၵေႃႈတိုၼ်းဢမ်ႇၽၢတ်ႇၵၼ်လႆႈ။ ဢၼ်ဢမ်ႇၽၢတ်ႇၵၼ်လႆႈ ႁဝ်းတေႁဵတ်းၽၢတ်ႇၽႄၵၼ်ၼႆ မၼ်းတိုၼ်းဢမ်ႇဢွင်ႇလႆႈ- ႁဝ်းၶႂ်ႈဝႃႈၸိူင်ႉၼႆ။ ၵူၺ်းၵႃႈ မၼ်းၸၢင်ႈမီးၸိုဝ်ႈမီးသဵင်ယူႇ၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ၸိူဝ်းဢၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၸွမ်းယႃႈမဝ်းၵမ်ယူႇၸိူဝ်းၼႆႉ ဢၼ်ဢမ်ႇယူႇၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵေႃႈမီးၼမ်။


2.ၸုမ်းၸိူဝ်းဢၼ်ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵေႃႈဢမ်ႇယူႇ၊ တၢင်းၾၢႆႇၸုမ်းလႂ်ၵေႃႈဢမ်ႇယူႇ၊ မၼ်းၵႃႉၶၢႆယူႇႁင်းၵူၺ်းမၼ်း ၵေႃႈမီး။ ပေႃးဝႃႈၵႂႃႇၽဵဝ်ႈၵူၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ မၼ်းၵေႃႈတေမီးၽွၼ်းလီၼိုင်ႈၵႅပ်ႉၵမ်းယူႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၶၢဝ်းယၢဝ်းၼႆႉတႄႉမၼ်းတေမိူၼ်ၵၼ်ၵူၺ်း၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ တီႉၵႂႃႇယဝ်ႉၵေႃႈၼိုင်ႈ ၵေႃႉမႂ်ႇတေမီးမႃးထႅင်ႈ၊ မိူၼ်ၵၼ်တင်းတေႃမၼ်း၊ ၵႃႈၸူဝ်ႈဢၼ်ႁဝ်းဢမ်ႇၽဵဝ်ႈလႆႈတေႃမၼ်းၼႆႉတႄႉ မၼ်းတေႁုၼ်ႈၶိုၼ်ႈတိၵ်းတိၵ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ- ႁဝ်းၶႂ်ႈဝႃႈၸိူင်ႉၼႆ။      

လွင်ႈပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA) ထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇၼႂ်း UNFC ၊ ၵႂႃႇၸမ်တၢင်း ၸုမ်းဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႇ ဢၼ်ၸုမ်းဝႃႉဢွၼ်ႁူဝ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပဵၼ်တီႈလီမႆႈၸႂ် တႃႇပဵၼ်ၵဝ်ႉငဝ်ႈငိူၼ်ႈၼဵၼ် တႆးတေႃႇတႆးၼင်ႇၵၼ်တိုၵ်းယိုဝ်းၵၼ်ၶိုၼ်း- လွင်ႈၼႆႉ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ တွင်ႈထၢမ်သေ ၽူႈၵွၼ်းလုမ်း PI ၸဝ်ႈၶိုၼ်းသႂ် ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၵမ်ႉထႅမ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၼႂ်းမိူင်း တွပ်ႇလၢတ်ႈဝႆႉ ၼင်ႇၼႆ။


ထၢမ်-ဢိင်ၼိူဝ် SSPP ထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇၼႂ်း UNFC (ၶွင်ႊသီႊၾႅတ်ႉၻရႄႊၸၢဝ်းၶိူဝ်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈ) ၼႆႉသေ ယူႇတီႈၸဝ်ႈႁဝ်း ၶႂ်ႈထတ်းသၢင်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃႈ။ ၵူၼ်းမိူင်းတႄႉမႆႈၸႂ်သေ ထၢမ်မႃးဝႃႈ SSPP ထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇၼႆႉ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈၵႂႃႇၸမ် ၸုမ်းသိုၵ်းပွတ်းႁွင်ႇသေ ၸၢင်ႈတေပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းယႂ်ႇၵႂၢင်ႈ ၼႂ်းဝူင်ႈၵၢင်တပ်ႉသိုၵ်းလွႆ တင်း RCSS သေဢမ်ႇၵႃး၊ SSPP ၵေႃႈ ၸၢင်ႈၶဝ်ႈပႃးၾၢႆႇလွႆမႃး၊ ဝႃႈၼႆသေၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်မႆႈၸႂ် ၵူဝ်တုမ်ႉတိူဝ်ႉၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ။ လွင်ႈၼႆႉ ပိုင်ႈထတ်းသၢင်ပၼ်ၽွင်ႈၶႃႈ?။

တွပ်ႇ-ပေႃးႁဝ်းမႃးထတ်းသၢင်တူၺ်းဢၼ် ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး လႆႈၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်းတီႈ ၸုမ်းၾၢႆႇပွတ်းႁွင်ႇ၊ သမ်ႉတင်းထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇတီႈ တၢင်းၾၢႆႇတႅဝ်းႁူမ်ႈပွတ်းၸၢၼ်းၼႆႉ မၼ်းမီးလွင်ႈတၢင်းမၼ်းယူႇ။ ပေႃးၼႂ်း SSPP ၶဝ်ၼႆႉ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈလွင်ႈၵၢၼ်မိူင်းၼႆႉ ၶဝ်ၶႂ်ႈလႆႈလွင်ႈၵမ်ႉၸွႆႈတီႈမိူင်းၼွၵ်ႈ၊ ႁႂ်ႈပိူၼ်ႈမႃးပၼ်ၵွင်ႈၵၢင်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ။ ႁႂ်ႈပိူၼ်ႈပၼ်ဢဵၼ်ပၼ်ႁႅင်းသေ ႁႂ်ႈပေႃးၸဵဝ်းလႆႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်၊ ႁႂ်ႈပေႃးၸဵဝ်းလႆႈလွၵ်းပိူင် ၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ၾႅတ်ႊၻရႄႊ ၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊ၊ လွၵ်းပိူင်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ ႁႂ်ႈပေႃးလႆႈၸွမ်း ၶဝ်ႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉၼႆ။


ၵူၺ်းၵႃႈၾၢႆႇၼိုင်ႈ ၶဝ်သမ်ႉမီးတၢင်းမႆႈၸႂ်ဝႃႈ- ပေႃးႁဝ်းတေၸႂ်ယႂ်ႇတၢင်းပွတ်းၸၢၼ်း UNFC ၵူၺ်းၼႆၸိုင် ပေႃးတၢင်းၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈတိုၵ်းႁဝ်းမႃးၼႆႉ ၽႂ်တေၸွႆႈႁဝ်းလႃႇ။ UNFC ဢမ်ႇၸၢင်ႈၸွႆႈႁဝ်း။ ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ်ၵေႃႈ ဢၼ်ၸွႆႈၶဝ်မႃးတႃႇသေႇ သမ်ႉပဵၼ်တၢင်းၾၢႆႇပီႈၼွင်ႉဝႃႉ၊ ပီႈၼွင်ႉဝႃႉသမ်ႉ လႆႈတင်ႈဝႆႉတႅဝ်းႁူမ်ႈတၢင်းပွတ်းႁွင်ႇၼႆၵေႃႈ ၾၢႆႇလႂ်ၵေႃႈမၼ်းဢမ်ႇၽၢတ်ႇလႆႈ။ ၵွပ်ႈၾၢႆႇလႂ်ၵေႃႈဢမ်ႇၽၢတ်ႇလႆႈလႄႈ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ႁူႉၵႃႈလႆႈႁဵတ်းၸွမ်းငဝ်းလၢႆးမၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းဢမ်ႇပွင်ႇဝႃႈ ပေႃးမၼ်းၵႂႃႇႁူမ်ႈၵၼ်တင်းပွတ်းႁွင်ႇယဝ်ႉ တေႁူမ်ႈၵၼ်တင်းၸုမ်းပွတ်းႁွင်ႇသေ မႃးယိုဝ်းၸုမ်း RCSS/SSA ပွတ်းၸၢၼ်း။


ႁဝ်းၵေႃႈယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ တႃႇတေႁူမ်ႈၸွမ်းတၢင်းၼိူဝ်သေ မႃးတိုၵ်းႁဝ်းတႆးၼင်ႇၵၼ်ၼႆႉ မၼ်းတေဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ။ ပေႃးပဵၼ်မႃးၵေႃႈ ပိုၼ်းႁဝ်းၼႆႉ တေၶိုၼ်းႁၢင်ႈၸႃႉမိူၼ်ၼင်ႇမိူဝ်ႈပီ 1972 တေႃႇထိုင် 1980 ပၢႆပၢႆမွၵ်ႈသိပ်းပီၼႆႉ၊ မိူဝ်ႈၽွင်းၼၼ်ႉ တၢင်းပွတ်းႁွင်ႇပွတ်းၸၢၼ်း လႆႈယိုဝ်းၵၼ်မႃးတႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈ။ ၼၼ်ႉတႄႉမၼ်းပဵၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈလွင်ႈဝႃႇတ၊ ၵမ်းၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၵဵဝ်ႇလွင်ႈဝႃႇတ၊ မၼ်းၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၵူၺ်းလႄႈ ဢမ်ႇၵိုင်ႇလီလႆႈမႆႈၸႂ်လူၼ်ႉလိူဝ် ႁဝ်းၶႂ်ႈဝႃႈၸိူင်ႉၼႆ။


ၵူၺ်းၵႃႈ ယူႇတီႈၵူၼ်းမိူင်းမႆႈၸႂ်ၼႆႉလီဢိူဝ်ႈ။ ယူႇတီႈၵူၼ်းမိူင်းမႆႈၸႂ်ၼႆႉသေ လူဝ်ႇၵႆႉလႆႈတိုၵ်းသူၼ်းတင်းသွင်ၾၢႆႇ၊ ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ် တင်းသွင်ၾၢႆႇၵေႃႈတေမီးသတိ- ႁဝ်းႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉၼႆ။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈတပ်ႉသိုၵ်း ဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်း ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼၼ်ႉ ၶၵ်ႉၵၢၼ်မၼ်းတိုၵ်ႉၵိုတ်းၵႆသေတႃႉ တႃႇလႅၵ်ႈလၢႆႈႁဵတ်းလၢႆး DDR, SSR ၼၼ်ႉ တိုၼ်းထုၵ်ႇလီလဵပ်ႈႁဵၼ်း ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉ။ လွင်ႈၼႆႉ ၽူႈၼမ်းၼႂ်း 3 ၸဝ်ႈသိုၵ်းၸၢႆးငိုၼ်း RCSS တွပ်ႇလၢတ်ႈဝႆႉတီႈ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၼင်ႇၼႆ။


ထၢမ်-တေႃႈလဵဝ်ၼႆႉ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၼႆ DDR ၵေႃႈလီ၊ SSR ၵေႃႈလီ၊ ပေႃးလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်း တိုၼ်းတေႁႂ်ႈဝၢင်းၶိူင်ႈ။ လွင်ႈၼႆႉ RCSS ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉၸိူင်ႉႁိုဝ်ၶႃႈ?။


တွပ်ႇ-လွင်ႈၼႆႉ ပေႃးဢဝ်ၶၵ်ႉမၼ်းဝႃႈ မၼ်းပႆႇငၢႆႈငၢႆႈ။ ပႆႇငၢႆႈငၢႆႈသေတႃႉၵေႃႈ တိုၼ်းလူဝ်ႇလႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းယဝ်ႉ၊ ပေႃးယူႇတီႈမုၵ်ႉၸုမ်းႁဝ်းၶႃႈတႄႉၵေႃႈ ႁဝ်းၶႃႈတေပိုတ်ႇပၢင်သွၼ် Workshop ၊ ႁဵတ်းပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵိူဝ်းၵုမ်ၵၼ်၊ တေႁွင်ႉၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ တၢင်းၼွၵ်ႈမိူင်းမႃးသပ်းၸႅင်ႈပၼ်ႁဝ်းၶႃႈဝႃႈ မၼ်းပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ် ၾၢင်ႁၢင်ႈမၼ်း ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၼႆႉ ဢၼ်ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း EAO ႁၼ်ထိုင်လႄႈ တပ်ႉမတေႃႇႁၼ်ထိုင် မၼ်းတေဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်။ တပ်ႉမတေႃႇၼႆႉ ၶဝ်ၶႂ်ႈႁႂ်ႈႁဵတ်း DDR ဢွၼ်တၢင်း၊ ၸင်ႇၵွႆႈမႃး SSR ။ ပေႃးၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶႂ်ႈႁဵတ်း SSR ။ SSR ၼႆႉမၼ်းပွင်ႇဝႃႈ တေလႆႈမူၼ်ႉမႄးတွၼ်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ။ လွင်ႈၼႆႉၾၢႆႇ EAO ၵေႃႈလီ၊ ၾၢႆႇႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈလီ၊ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈလႆႈဢုပ်ႇၵၼ်ဝႆႉယူႇ။


ထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈၼႆႉ တပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်၊ တပ်ႉသိုၵ်းၾႅတ်ႊၻရႄႊ။ ဢၼ်ၼႆႉ ပေႃးၾၢႆႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းဝႃႈ ၶႂ်ႈပဵၼ်တပ်ႉသိုၵ်းၾႅတ်ႊၻရႄႊ။ ပေႃးၾၢႆႇတပ်ႉမၢၼ်ႈသမ်ႉဝႃႈ တေႃႈလဵဝ်ၼႆႉပဵၼ်ယဝ်ႉလူး၊ တပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပႃးၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းယဝ်ႉလူး ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ မၼ်းတေလႆႈဢုပ်ႇၵၼ်ပဵၼ်ၶၵ်ႉပဵၼ်တွၼ်ႈ၊ မၼ်းပႆႇငၢႆႈငၢႆႈတႃႇတေဢုပ်ႇၵၼ်။ ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်ၵမ်းၼႆႉ တေႃႈၼင်ႇႁူဝ်ၶေႃႈမၼ်းၵူၺ်း ႁဝ်းယင်းပႆႇၸၢင်ႈဢုပ်ႇၵၼ်။


လွင်ႈၵၢၼ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈၼႆႉ မၼ်းတေၶမ်တႄႉတႄႉ။ တင်းဢၼ်ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈႁၼ်လႄႈ ၾၢႆႇၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ႁၼ်ၼႆႉ မၼ်းတိုၵ်ႉၵႂႃႇၵၼ်ၾႃႉလႄႈလိၼ်၊ တေႃႈၼင်ႇႁူဝ်ၶေႃႈမၼ်းၵူၺ်း ႁဝ်းယင်းပႆႇၸၢင်ႈဢုပ်ႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပဵၼ်ႁိုဝ်ၵေႃႈလီ မၼ်းတေလႆႈဝူၼ်ႉဝႆႉ။ သင်ဝႃႈႁဝ်းၶႃႈႁဵတ်းမႃး တပ်ႉသိုၵ်းၾႅတ်ႊၻရႄႊလူး၊ ႁဝ်းၶႂ်ႈႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ တပ်ႉသိုၵ်းတႆးႁဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းၶႂ်ႈႁဵတ်းတပ်ႉၵႅတ်ႇၶႄမိူင်းတႆးၶႃႈႁႃႉ၊ ၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းတေလႆႈဝူၼ်ႉဝႆႉၵႂႃႇထႃႈလွႆးလွႆး။


ၾၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈၵေႃႈ ႁဝ်းတေဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းပၢင် Workshop ၊ ႁွင်ႉၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၶဝ်မႃးပၼ်ပၢင်သွၼ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းတပ်ႉၼႆႉ  မိူင်းပိူၼ်ႈႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်။ ပေႃးဝႃႈပိူၼ်ႈမႃးႁူမ်ႈၵၼ်ၼႆႉ ပိူၼ်ႈႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ မီးပိူင်ၸိူင်ႉႁိုဝ်။ လွင်ႈၼႆႉတႄႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈႁဝ်းၵူၺ်း ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း EAO ႁဝ်းၶႃႈ ဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵေႃႈလီ၊ ၸိူဝ်းဢမ်ႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵေႃႈ တိုၵ်ႉဢွၼ်ၵၼ်ဢုပ်ႇၵၼ်ယူႇ။ ပိူၼ်ႈႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ မီးၸိူင်ႉႁိုဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ မႅၼ်ႈၽွင်းဢွၼ်ၵၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းႁၢင်ႈႁႅၼ်း၊ တွၼ်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၼႆႉ ငဝ်းလၢႆးမၼ်းပဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆၶႃႈ။


ထၢမ်-ဢိင်ၼိူဝ်သင်ႉလၵ်းၵၢၼ်ၵေႃႈလီ၊ ဢိင်ၼိူဝ်ဢၼ်လႆႈႁူပ်ႉႁၼ်မႃးတီႈပၢင်ၵုမ်ၵေႃႈလီ၊ ဢၼ်ၶႂ်ႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၼၼ်ႉ ၶႅၼ်းတေႃႈတူင်ႉတၵ်ႉသူင်ႇသင်ႇပၼ်ၽွင်ႈၶႃႈ?။


တွပ်ႇ-ပိူင်လူင်မၼ်း ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈၼႆႉ ပၢင်ၵုမ်လူင် (ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ပၢင်လူင် ၵမ်းထူၼ်ႈ 3) ဢၼ်တေမႃးထႅင်ႈ ၵမ်းၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈတေဢဝ်သဵင်ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ ပၢင်ၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်းၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၵႂႃႇတၢင်ႇၶိုၼ်ႈ။ ဢမ်ႇၵွမ်ႉၵႃႈႁဝ်းၵူၺ်း၊ တၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵေႃႈ တေဢဝ်သဵင်ၸိူင်ႉၼၼ်မႃးသေ ၶိုၼ်ႈၵႂႃႇဢုပ်ႇထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸိူင်ႉၼၼ်လႄႈ သဵင်ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶႃႈၵမ်းၼႆႉ မၼ်းလမ်ႇလွင်ႈ။


မိူင်းတႆးႁဝ်းၼႆႉႁဝ်းၶႂ်ႈႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်။ ၵၢၼ်မိူင်းႁဝ်း မိူၼ်ၼင်ႇတူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း ႁဝ်းၶႃႈၶႂ်ႈမီး ပိူင်ပိုင်းၸိုင်ႈမိူင်း တႃႇမိူင်းတႆးၶေႃၶေႃႁႃႉ၊ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ၵူၼ်းတႃႇတေမႃးပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈမိူင်းတႆး၊ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ၸွမ်ၽွင်းလူင်မိူင်းတႆးၼႆႉ ႁႂ်ႈပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁႃႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းတေမီးတီႈၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်း။ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီးၵေႃႈတေႃႈၼၼ်၊ ၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းၶႂ်ႈႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ၶႂ်ႈတမ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်။ ၵဵဝ်ႇၵပ်းၵၢၼ်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း၊ ၵၢၼ်ပၢႆးပၺ်ၺႃ၊ ပၢႆးယူႇလီ၊ ၵၢၼ်ပူၵ်းပွင်သဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်း၊ ၵၢၼ်ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈၶႂ်ႈႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ် မၼ်းမီးတီႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းတၢင်ႇမႃး၊ ၵၢၼ်တီႈလိၼ်ၵေႃႈတေႃႈၼၼ်။


တီႈလိၼ်မိူင်းတႆးႁဝ်းၼႆႉ တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း ႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းတႆးပဵၼ်ၸဝ်ႈၶွင်မၼ်း၊ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼႆႉ ႁႂ်ႈပဵၼ်ၵူၼ်းၵိုၵ်းၼမ်ႉၵိုၵ်းလိၼ် ပဵၼ်ၸဝ်ႈၶွင်မၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းမီးတီႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၵူၺ်း။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၶူဝ်းၶွင်သၽႃႇဝၼႂ်းမိူင်းတႆးႁဝ်း ႁဝ်းၶႂ်ႈႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ႁႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆး ၵေႃႉၵုမ်းႁႃႉ၊ တႃႇတေၸႅၵ်ႇမႅင်ႇ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ တေပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ၽႂ်တေၵေႃႉၵုမ်း၊ ၽႂ်တေပဵၼ်ၸဝ်ႈၶွင် ၸိူဝ်းၼႆႉမၼ်းလမ်ႇလွင်ႈ။ ၸွမ်းၼင်ႇႁူဝ်ၶေႃႈဢုပ်ႇဢူဝ်း 4-5 ႁူဝ်ၶေႃႈၼၼ်ႉ ၵၢၵ်ႇသေႃးမၼ်း မီးတီႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶႃႈ။ ပိူၼ်ႈၵေႃႈဢဝ်ၵူၼ်းမိူင်းဝႃႈ။


ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ ပေႃးထိုင်ၶၢဝ်းႁဝ်းၶႃႈႁဵတ်း ပၢင်ဢုပ်ႇၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်း ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးမႃးၸိုင် ႁႂ်ႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်း လဵပ်ႈႁဵၼ်းလူင်ႈၼႃႈဝႆႉဝႃႈ ႁဝ်းၶႃႈၵိုင်ႇလီႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ တႃႇႁႂ်ႈမိူင်းတႆးႁဝ်း တႃႇႁႂ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆးႁဝ်း၊ ပႃးၸဵမ်ၸိူဝ်းယူႇၼႂ်းမိူင်းတႆးလႄႈၼွၵ်ႈမိူင်းတႆး၊ ၸိူဝ်းပဵၼ်တႆးတင်းသဵင်ႈ ပေႃးတေၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင် ထၢင်ႇႁၢင်ႈ၊ ၸွမ်းၼင်ႇဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈမီးဝႆႉပိုၼ်း၊ မီးဝႆႉလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်၊ ၼင်ႇႁိုဝ်မၼ်းတေဢမ်ႇယွမ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈတေႁဵတ်းႁိုဝ်ၼႆ ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ဝူၼ်ႉဝႆႉ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉ၊ ပေႃးထိုင်ၶၢဝ်းၼၼ်ႉမႃး ႁႂ်ႈႁဝ်းၶႃႈပဵၼ်သဵင်လဵဝ် ဢွၵ်ႇသဵင်လဵဝ်- ၶႂ်ႈၾၢၵ်ႇထိုင်တီႈ ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း မီးၸိူင်ႉၼႆၶႃႈ။


[DDR 1. Disarmament ပွင်ႇဝႃႈ ပူတ်းၶိူင်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇ။ ထီႉ 2 Demobilization ပူတ်းတပ်ႉသိုၵ်း။ 3. Reintegration ပူတ်းၵူၼ်းႁၢပ်ႇၵိုတ်ႉၵၢၼ်ၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်းသေ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈႁွမ်းၼႂ်းတပ်ႉမႂ်ႇ ဢၼ်ၵေႃႇတင်ႈမႂ်ႇၶိုၼ်း။ SSR-Security Sector Reform မႄးပွင်ၾၢႆႇၵၢၼ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈ။]

ပၢင်ၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်း ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ဢၼ်တေၸတ်းတၢင်းၼႃႈ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 6 လိူၼ်ၼႆႉ ယိူင်းဢၢၼ်းၸတ်းတီႈ ဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး၊ ၵွပ်ႈဝႃႈပဵၼ်ဝဵင်းလူင်မိူင်းၸိုင်ႈတႆး၊ ပဵၼ်ဢူမုၼ်ၸၢတ်ႈတႆးလႄႈ ၶိူဝ်းတႆးမႃးၶွၼ်ႈတုမ်ၵၼ်ငၢႆႈ မီးလွင်ႈလူမ်ၸႂ်။ လွင်ႈၼႆႉ ၽူႈၼမ်းၼႂ်း 3 ၸဝ်ႈသိုၵ်းၸၢႆးငိုၼ်း RCSS တွပ်ႇလၢတ်ႈတီႈ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ဝႆႉၼင်ႇၼႆ။


ထၢမ်-ၵႃႈၵွၼ်ႇပူၼ်ႉမႃး ၵွၼ်ႇၼႃႈပႆႇၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်လူင် ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ပၢင်လူင် ၵမ်းထူၼ်ႈ 2 ၼႆႉၵေႃႈဝႃႈ တႆးႁဝ်းၶႂ်ႈယွၼ်းႁဵတ်း ပၢင်ၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်း ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးတီႈတူၼ်ႈတီး၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸီႉၸမ်ႈၼႄႉၼမ်းႁႂ်ႈမႃးႁဵတ်းတီႈၼႃႈလိၼ် RCSS ၵုမ်းၵမ်၊ မိူၼ်ၼင်ႇတီႈမိူင်းပၼ်ႇ၊ မိူင်းတေႃႉမိူင်းထႃးၸိူဝ်းၼႆႉ။ လွင်ႈၼႆႉ တႃႇတေပဵၼ်မႃးၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း ထႅင်ႈႁူၵ်းလိူၼ်တၢင်းၼႃႈၼႆႉ တႃႇတေလႆႈႁဵတ်းတီႈတူၼ်ႈတီးၵေႃႈလီ၊ တၢင်ႇတီႈၵေႃႈလီ၊ ငဝ်းလၢႆးမၼ်းပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃႈ?။

တွပ်ႇ-ပေႃးမႃးတူၺ်းငဝ်းလၢႆးမိူဝ်ႈလဵဝ်တႄႉ ပၢင်ၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်း ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ၶၵ်ႉဢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းငူပ်ႉငီႉၵၼ်ဝႆႉ။ ပဵၼ်ႁိုဝ်ၵေႃႈလီ ႁဝ်းၶႃႈဢၢၼ်းႁဵတ်းတီႈတူၼ်ႈတီး။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈမၼ်းပဵၼ်ၵုင်ႇမုၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈႁဝ်း၊ ဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီးၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈတႃႇတႆးႁဝ်း။ ဢၼ်ႁဝ်းတေႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ၼႆႉ ပဵၼ်တႃႇတႆးတင်းမူတ်း၊ ၵွပ်ႈၼႆ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈၶႂ်ႈႁဵတ်းတီႈ ဝဵင်းလူင်ယႂ်ႇသုတ်း ၶွင်တႆးႁဝ်း။


ၾၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈ လွင်ႈၵႂႃႇမႃး လွင်ႈယူႇလွင်ႈၵိၼ် လွင်ႈၼွၼ်းၵေႃႈ မၼ်းတေငၢႆႈလူမ်သၢင်ႇထုၵ်ႇ၊ တႃႇမႃးၶွၼ်ႈတုမ်ၵၼ်ၵေႃႈမၼ်းငၢႆႈ။ ႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ၼိုင်ႈဢၼ် မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈၵူၼ်း 30-40 ယဝ်ႉၵမ်းၼႆႉ၊ မၼ်းတေဢၢၼ်ႇ 5-6 ပၢၵ်ႇ၊ 7-8 ပၢၵ်ႇၵေႃႈတေၸၢင်ႈပဵၼ်။ ၵွပ်ႈၼၼ် ထီႉၼိုင်ႈၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈဢၢၼ်းႁဵတ်းတီႈတူၼ်ႈတီး။


ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးမႃးတူၺ်းၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈတႄႉ ၶဝ်ၶႂ်ႈႁႂ်ႈႁဝ်းၵႂႃႇႁဵတ်းတီႈမိူင်းပၼ်ႇ၊ ၶဝ်ဝႃႈၸိူင်ႉၼႆလႄႈ မိူဝ်ႈလဵဝ်ႁဝ်းတိုၵ်ႉမႃးငီႉၵၼ်ယူႇ။ တေႃႈလဵဝ်ငဝ်းလၢႆးမၼ်း လႆႈဝႃႈလီမႃးဢိတ်းၼိုင်ႈ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ တီႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်း မႃးဢွၼ်ႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်လူင်သေလႄႈ ၵုၼ်ႇၵႃႉၶၢႆမၼ်းၵေႃႈၶၢႆလႆႈၽွင်ႈ၊ မိူၼ်ၼင်ႇၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း EAO ၵႂႃႇပၼ်ႁူဝ်မၢၼ်မၼ်းႁႃႉ မွၵ်ႈၸိူင်ႉၼၼ်။ ပေႃးမႃးတူၺ်းၸိူင်ႉၼၼ် မၼ်းတေၸၢင်ႈၵမ်ႉၵၼ်ယူႇ၊ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈတေသိုပ်ႇၶတ်းၸႂ်။


ပေႃးဝႃႈတႆးႁဝ်း ဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်း ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးထႅင်ႈၵမ်းၼႆႉ တႃႇတေၵႂႃႇ ၵမ်းတေမႃးတႄႉ ဝူၼ်ႉဝႃႈတိုၼ်းတေယၢပ်ႇ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ၼင်ႇႁိုဝ်ၶၵ်ႉၵၢၼ်ၵေႃႈတေဢမ်ႇလူႉ၊ ၼင်ႇႁိုဝ်ၶၵ်ႉတွၼ်ႈ ငမ်းယဵၼ်ၵေႃႈ တေဢမ်ႇၵိုတ်းၶမ်၊ ႁႂ်ႈမၼ်းပေႃးသၢင်ႇထုၵ်ႇၵူႈၾၢႆႇၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈတေၸၢင်ႈၸတ်းႁဵတ်းယူႇ၊ ႁဝ်းၶႃႈတိုၼ်းမီးသုၼ်ႇဝႆႉယူႇ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ႁဝ်းၶႃႈတိုၵ်ႉၵပ်းသၢၼ်ငူပ်ႉငီႉၵၼ်ဝႆႉယူႇ၊ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 6 လိူၼ်တၢင်းၼႃႈၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈဢၢၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈမၼ်းပဵၼ် ႁဝ်းၶႃႈမီးၽႅၼ်ဝႆႉၸိူင်ႉၼႆ။


ထၢမ်-မိူၼ်ၼင်ႇမိူဝ်ႈပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈတဵင်းၸဵင်ႇၼၼ်ႉ ၶႂ်ႈႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်တီႈလႂ်ၵေႃႈႁဵတ်းလႆႈ။ ထိုင်မႃးပၢၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼူၵ်ႉယုင်းၼႆႉ မိူဝ်ႈတီႈတႃႈၵုင်ႈၵေႃႈပဵၼ်ပၼ်ႁႃ ထိုင်တီႈပေႃးလႆႈၶၢႆႉဢွင်ႈတီႈပၢင်ၵုမ်ၵေႃႈမီး။ ၵမ်းၼႆႉသမ်ႉ ပၢင်ၵုမ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆး ဢမ်ႇပၼ်ႁဵတ်းတီႈတူၼ်ႈတီး။ လွင်ႈၼႆႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈယၢမ်းလဵဝ်လႄႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵဝ်ႇ ပိူင်ႈၵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ လွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ်ၼႆႉ ယၢပ်ႇမႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇႁႃႉ ငၢႆႈမႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇႁႃႉ ထတ်းသၢင်ပၼ်လွင်ႈၼႆႉၽွင်ႈၶႃႈ?။


တွပ်ႇ-လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၼ်းဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်၊ မိူဝ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈတဵင်းၸဵင်ႇၶဝ်ၼၼ်ႉ ၽႂ်ၵေႃႈဝႃႈပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းၼိုင်ႈၶိုင်ႈ သိုၵ်းၼိုင်ႈၶိုင်ႈ။ ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ်ၶဝ်ၼႆႉ ၶဝ်လူဝ်ႇတၢင်းၸွႆႈထႅမ်တၢင်းၼွၵ်ႈ/တၢင်ႇၸုမ်း တူဝ်ယၢင်ႇမိူၼ်ၼင်ႇ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း EAO ၊ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ပေႃးဝႃႈ EAO ၶႂ်ႈႁဵတ်းသင်ၼႆၵေႃႈ ၶဝ်တေၸၢင်ႈ ၸွႆႈပၼ်ငၢႆႈငၢႆႈ၊ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၼၼ်ႉ မၼ်းၸၢင်ႈပဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆ။ ၵမ်းၼႆႉမၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈၸိူင်ႉၼၼ်၊ NLD ၶိုၼ်ႈမႃးၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းလိူၵ်ႈၶိုၼ်ႈမႃးမွၵ်ႈႁိမ်း 80% ။ ၶဝ်ၵေႃႈႁပ်ႉႁၼ်ဝႃႈၶဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵူၼ်းမိူင်းၵမ်းသိုဝ်ႈ၊ ၵူၼ်းမိူင်းလိူၵ်ႈတင်ႈမႃး။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆလႄႈ လၢႆးႁဵတ်းၵေႃႉ ၸုမ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA 8 ၸုမ်းၼႆႉၵေႃႈ  မၼ်းၶႂ်ႈႁၢင်ႇၵၼ်ဢိတ်းၼိုင်ႈ။


ၾၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈ လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ ပေႃးလႅၵ်ႈလၢႆႈၵေႃႈၵူၼ်းၵေႃႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ။ မိူဝ်ႈပၢၼ်ဢွၼ်တၢင်းၼႆႉ တူဝ်ႇယၢင်ႇမၼ်း မိူၼ်ၼင်ႇဢူးဢွင်ႇမိၼ်းၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ယင်းႁဵတ်းၵေႃႉငၢႆႈ၊ ၶဝ်ၵေႃႈႁူႉၵၢၼ်၊ ပဵၼ်ၵူၼ်းလုၵ်ႉၼႂ်းတပ်ႉမႃး ၵဵဝ်ႇၵပ်းၵၢၼ်တပ်ႉၵေႃႈၶဝ်ႁူႉပွင်ႇ။ ပေႃးမႃးတူၺ်းမိူဝ်ႈလဵဝ် မၼ်းၵိုင်ႉၵၢင်ႉမႃးလၢႆႈ၊ ပေႃးၵိုင်ႉၵၢင်ႉလၢႆႈၵေႃႈ ၵူၼ်းၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမႂ်ႇၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ၵူၼ်းမႂ်ႇ၊ ၽႂ်ပဵၼ်ၽႂ်ၼႆ မိူဝ်ႈတႄႇမၼ်း ၶဝ်ၵေႃႈဢမ်ႇပေႃးလႅပ်ႈႁူႉလီလီ။ ၵွပ်ႈၼႆ ၵၢၼ်ၵပ်းသိုပ်ႇၵပ်းသၢၼ်ၵၼ်ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၼႆႉ မၼ်းၶႂ်ႈယၢပ်ႇဝႆႉ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ လႆႈငိၼ်းဝႃႈၾၢႆႇၶဝ်ၼႆႉ လႆႈဢဝ်တၢင်းၼိူဝ်တီႈလဵဝ်ဝႃႈၵူၺ်း မၼ်းမႃးယၢပ်ႇၸိူင်ႉၼႆ။


ၵမ်းၼႆႉ တင်ႈတႄႇပၢင်ၵုမ်လူင် ၵမ်းထီႉ 3 (ပၢင်ၵုမ်လူင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၸၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပွၵ်ႈၵမ်း 3 ႁိုဝ် ပၢင်ၵုမ်လူင်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ပၢင်လူင် ၵမ်းထူၼ်ႈ 2) ယဝ်ႉမႃးၼႆႉ ဢၼ်တေၵႂႃႇတၢင်းၼႃႈၼႆႉ တေႁူႉပွင်ႇၵၼ် မႃးယဝ်ႉ။ ၽႂ်ပဵၼ်ၽႂ် လႅပ်ႈႁူႉၵၼ်မႃးယဝ်ႉလႄႈ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈမၼ်းတေႁဵတ်းငၢႆႈၵႂႃႇလိူဝ် ဢၼ်ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉယူႇ ႁဝ်းၶႃႈယုမ်ႇယမ်ၸိူင်ႉၼႆ။


(ၶႅၼ်းတေႃႈပႂ်ႉသိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ ၵၢၼ်ဝၢင်းလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ DDR, SSR လႄႈၵႂၢမ်းသူင်ႇသင်ႇ)။

ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS တေၶတ်းၸႂ်ၽိုၼ်ႉၽူး ၼမ်ႉၸႂ်ပၢင်လူင်၊ ၵႂၢမ်းမၼ်ႈပၢင်လူင်။ ၵူၺ်းၵႃႈဢမ်ႇၸႂ်ႈ RCSS ၵူၺ်း ပိူင်လူင်မၼ်း ယူႇတီႈၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆးတင်းမူတ်း၊ ယူႇတီႈႁႅင်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ်။ လွင်ႈၼႆႉ ၽူႈၼမ်းၼႂ်း 3 ၸဝ်ႈသိုၵ်းၸၢႆးငိုၼ်း RCSS တွပ်ႇလၢတ်ႈတီႈ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ဝႆႉၼင်ႇၼႆ။


ထၢမ်-ယူႇတီႈ RCSS သေ တေၶတ်းၸႂ်ၽိုၼ်ႉၽူႈၶိုၼ်း ၼမ်ႉၸႂ်ပၢင်လူင်၊ ၵႂၢမ်းမၼ်ႈပၢင်လူင်။ ၵွပ်ႈၼၼ် ပေႃးဝႃႈႁဝ်းၶႃႈတူၺ်းၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ်လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်သေ လႆႈၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈမႃးၼႂ်းပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း 1947 ၊ တႅမ်ႈဝႃႈ- ပေႃးတဵမ်သိပ်းပီယဝ်ႉ ဢမ်ႇၶႂ်ႈယူႇႁူမ်ႈႁွမ်းၸွမ်းၵၼ်ၵေႃႈ ၽၢတ်ႈဢွၵ်ႇလႆႈ။ ၽိူဝ်ႇမႃးတူၺ်း ဢၼ်ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းၶဝ်တၢင်ႇယိုၼ်ႈၵမ်းၼႆႉသမ်ႉဝႃႈ တိုၼ်းတေဢမ်ႇလႆႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ၊ ၼႂ်း 2008 ၵေႃႈဝႃႈၼၼ်။ ၵွပ်ႈၼၼ် လွင်ႈၼႆႉ တေႁဵတ်းႁိုဝ်၊ မၼ်းဢမ်ႇမႃးယႃႉတၢင်းမုင်ႈမွင်း RCSS ၶႃႈႁႃႉ?။

တွပ်ႇ-လွင်ႈၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ RCSS ႁဝ်းၵူၺ်း။ ပေႃးဢဝ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းဝႃႈတႄႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ႁဝ်းပဵၼ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဢၼ်လႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်း လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် မႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸၼ်ႉထၢၼ်ႈဢၼ်ႁဝ်းႁဵတ်းယူႇ ဢုပ်ႇၵၼ်ယူႇတေႃႈလဵဝ်ၼႆႉ ပေႃးဝႃႈမၼ်းဢွၵ်ႇၼွၵ်ႈၶွပ်ႇ လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်ၼႆ မၼ်းတေႁပ်ႉၵၼ်ယၢပ်ႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ မၼ်းတေမႃးဢိင်ၼိူဝ်ႁႅင်းၽွမ်ႉႁဝ်းၶႃႈ။


မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ပေႃးဢဝ်ၵၢၼ်မိူင်းဝႃႈ ၶဝ်ၵေႃႈဝႃႈလႅၵ်ႈလၢႆႈမႃးပဵၼ်ၻီႊမူဝ်ႊၶရေသီႊ၊ ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ် ဢဝ်သဵင်ၵူၼ်းတင်းၼမ်ဝႃႈ။ ပေႃးမီးပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပေႃးမီးသၽႃးမႃး ပိူၼ်ႈဢဝ်ၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်သေတႅပ်းတတ်းၵူၺ်း၊ ၼႂ်းသၽႃးမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ႁဝ်းၵေႃႈႁၼ်ၵၼ်ယူႇ ၽႂ်ႁႅင်းၼမ်၊ ၽႂ်မီးသဵင်ၼမ်၊ ၽႂ်မီးတႅၼ်းၽွင်းၼမ်၊ ၽႂ်မီးတီႈၼင်ႈၼမ်ၵေႃႈမၼ်းပေႉ။


ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸိူင်ႉၼၼ်လႄႈ တႃႇႁႂ်ႈႁဝ်းၶႃႈပေႃးၽိုၼ်ႉၽူး ႁဵတ်းၸွမ်းလႆႈၼမ်ႉၸႂ်ပၢင်လူင်၊ ၵႂၢမ်းမၼ်ႈပၢင်လူင်၊ လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈယၢမ်ႈမီးပိုၼ်းမႃးၼၼ်ႉ တႃႇႁဵတ်းႁႂ်ႈမၼ်းပေႃးပဵၼ်တႄႉ၊ ႁႂ်ႈပေႃးသႂၢင်းၸႂ်မၼ်းၶိုၼ်းလႆႈၸိူဝ်းၼႆႉ  မၼ်းဢိင်ၼိူဝ်ႁႅင်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈႁဝ်း၊ မၼ်းလမ်ႇလွင်ႈတႄႉတႄႉ။ ႁႅင်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈႁဝ်းၼႆႉ တႃႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းႁဝ်းပတ်းပိုၼ်ႉ၊ တႃႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးႁဝ်း ဢမ်ႇဝႃႈၼႂ်းမိူင်းတႆး ဢမ်ႇဝႃႈၼွၵ်ႈမိူင်းတႆး ႁဝ်းၶႃႈတေလႆႈၵွင်ႉၵၼ်၊ ပဵၼ်သဵင်လဵဝ်ၵၼ်။ ဢမ်ႇဝႃႈပႃႇတီႇႁဝ်း၊ တပ်ႉသိုၵ်း ယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇႁဝ်း၊ ႁဝ်းၶႃႈတေလႆႈဝူၼ်ႉ တေလႆႈၵွင်ႉၵၼ်ယဝ်ႉ၊ ၵွပ်ႈဝႃႈ ပိူၼ်ႈဢဝ်ႁႅင်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈသေ သူႈၵၼ်ၵူၺ်း။


တႃႇၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈမီးဝႆႉ ၵေႃပွင်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆး (CSSU) ၊ ၼႂ်းၼၼ်ႉၵေႃႈပႃး တပ်ႉသိုၵ်းႁဝ်း၊ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းႁဝ်း၊ ၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းႁဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈပႃးယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈၼႆႈသေ ပေႃးႁဝ်းၶႃႈၶိုၼ်းၽိူမ်ႉထႅမ်ပၼ်ႁႅင်း ၶႂၢၵ်ႈၵႂႃႇပဵၼ်ၶၵ်ႉပဵၼ်ၶၵ်ႉၸိုင် ဝၼ်းၼိုင်ႈမႃးႁဝ်းၶႃႈ တေၸၢင်ႈသူႈလႆႈယူႇ။ ပေႃးႁဝ်းၶႃႈၶဝ်ႈႁႃၵၼ်၊ ၽွမ်ႉၵၼ်မၼ်ႈၵႅၼ်ႇၼႅၼ်ႈၼႃ ဢွၵ်ႇသဵင်လဵဝ် ယိပ်းမိုဝ်းၵၼ်မၼ်ႈတိုင်ႈတိုင်ႈ ႁဝ်းၶႃႈတေၸၢင်ႈၶၢမ်ႈပူၼ်ႉလႆႈယူႇ။ ပေႃးတူၺ်းငဝ်းလၢႆးတေႃႈလဵဝ် ငဝ်းလၢႆးမၼ်းၵေႃႈပၼ်မႃးယဝ်ႉ၊ ႁဝ်းၶႃႈယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ မၼ်းတေပဵၼ်ယူႇၵူၺ်းၶႃႈ။


(ၶႅၼ်းတေႃႈပႂ်ႉသိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ လွင်ႈႁၢင်ႈႁႅၼ်း တႃႇတေၸတ်းပၢင်ၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်း ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး၊ ပိူဝ်ႈတႃႇႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉ ပၢင်ၵုမ်လူင်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ၶၢဝ်းတၢင်းၼႃႈ)။

လွင်ႈၵေႃႇတင်ႈၸႄႈမိူင်းမႂ်ႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ႁူဝ်ၶေႃႈဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်တေၼမ်းဢဝ်မႃးဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်တၢင်းၼႃႈ ဢမ်ႇဝႄႈလွတ်ႈလႆႈ။ မိူၼ်ၵၼ်တင်း လွင်ႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ ဢမ်ႇၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ၊ ပိူင်ပိုင်းၸိုင်ႈမိူင်း၊ သုၼ်ႇလႆႈတႅပ်းတတ်းႁင်းၶေႃ ဢၼ်ဢဝ်လူင်းဝႆႉတႂ်ႈၽိူၼ်။ လွင်ႈၼႆႉ ၽူႈၼမ်းၼႂ်း 3 ၸဝ်ႈသိုၵ်းၸၢႆးငိုၼ်း RCSS တွပ်ႇလၢတ်ႈတီႈ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

ထၢမ်-ၽွင်းတႄႇပၢင်ၵုမ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ လၢတ်ႈဝႃႈ ထုၵ်ႇလီလႆႈသႂ်ႇပႃး လွင်ႈတႃႇတေၵေႃႇတင်ႈၸႄႈမိူင်းမႂ်ႇ၊ လွင်ႈၼႆႉပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃႈ?။


တွပ်ႇ-ပေႃးၼႂ်းၵၢၼ်မိူင်း လွင်ႈၼႆႉတေပဵၼ်ႁူဝ်ၶေႃႈႁင်းၵူၺ်းၶေႃၶေႃ။ မၼ်းမီးပႃႈတႂ်ႈႁူဝ်ၶေႃႈဢၼ်ဝႃႈ- ၵၢၼ်ငၢၼ်းဢၼ်လူဝ်ႇဢုပ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၼႃႈ။ မီးမွၵ်ႈ 15 ႁူဝ်ၶေႃႈ၊ ၼႂ်းၼၼ်ႉ လွင်ႈပႃးလွင်ႈၵေႃႇတင်ႈၸႄႈမိူင်းမႂ်ႇၼႆ ႁူဝ်ၶေႃႈဢၼ်ၼိုင်ႈ။ ၵွပ်ႈၼႆ ဢၼ်ႁဝ်းလူဝ်ႇႁူႉဝႆႉၼႆႉ ပၢင်ၵုမ်လူင်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ပၢင်လူင်ၼႆႉ တေႁဵတ်းႁူၵ်းလိူၼ်ၼိုင်ႈပွၵ်ႈ၊ ႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင်ပီ 2020 ၼႆႉ တေလႆႈႁဵတ်းယူႇတိၵ်းတိၵ်း၊ ႁဵတ်းႁိုဝ်ၵေႃႈမိူဝ်းၼႃႈမႃးၼႆႉ ႁဝ်းတိုၼ်းတေလႆႈဢုပ်ႇၵၼ်ယဝ်ႉ။ မိူၼ်ၼင်ႇလွင်ႈဢမ်ႇၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ ဢၼ်ဢဝ်လူင်းဝႆႉတႂ်ႈၽိူၼ်ၵေႃႈ မိူဝ်းၼႃႈမႃးတေၶိုၼ်းယုၵ်ႉဢဝ်မႃးဝႆႉၼိူဝ်ၽိူၼ်ယူႇၵူၺ်း။


ဢၼ်ဝႃႈ "တင်ႈၸႄႈမိူင်းမႂ်ႇ" ၼႆၵေႃႈမၼ်းမီးႁူဝ်ၶေႃႈမၼ်းဝႆႉ။ ဝၼ်းၼိုင်ႈ မၼ်းတေၸၢင်ႈဢဝ်ၶိုၼ်းမႃးဢုပ်ႇယူႇ၊ ဢဝ်ဝႆႉသေဢမ်ႇဢဝ်ဢုပ်ႇဢမ်ႇၸႂ်ႈ၊ ပေႃးထိုင်တွၼ်ႈမၼ်းမႃး တေဢဝ်မႃးၼိူဝ်ၽိူၼ်သေၶိုၼ်းဢုပ်ႇၵၼ်ယူႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ တေပဵၼ်မိူဝ်ႈလႂ်ပႆႇႁူႉလႆႈ၊ ၸဵဝ်းလႄႈၼၢၼ်းႁႃႉၼၼ်ႉၵူၺ်း၊ မၼ်းဢမ်ႇဝႄႈလႆႈ။ ပေႃးဢဝ်ၶၵ်ႉၵၢၼ်မၼ်းဝႃႈ ငဝ်းလၢႆးပဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆ။


ထၢမ်-ပေႃးဢမ်ႇဝႄႈလႆႈသေ ၶိုၼ်းဢဝ်မႃးဢုပ်ႇၵၼ်ထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈၼႆ ႁႂ်ႈမၼ်းပေႃးမိူၼ်ၼင်ႇၶေႃႈယိူင်းဢၢၼ်း လွၵ်းၸုၵ်း လွင်ႈၶႂ်ႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ ဢမ်ႇၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ၊ ပႃးၸဵမ်လွင်ႈၵေႃႇတင်ႈၸႄႈမိူင်းမႂ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ ထုၵ်ႇလီပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ လွင်ႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းမၼ်းမီးၸိူင်ႉႁိုဝ်ၶႃႈ?။


တွပ်ႇ-လွင်ႈၼႆႉတႄႉ ပေႃးဢဝ်ပိူင်ၶၵ်ႉၵၢၼ်မၼ်းဝႃႈ မၼ်းတေၵႂႃႇၸူးၶိုၼ်း ပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း။ တေႃႈလဵဝ်ၼႆႉ ပေႃးဢဝ်ၶၵ်ႉၵၢၼ် NCA ဝႃႈၼႆၸိုင် ၶၵ်ႉထီႉ 3 ၼၼ်ႉ တေလႆႈၸတ်းပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်း ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ။ ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၶိူဝ်းၽႂ်ၶိူဝ်းမၼ်း တီႈၽႂ်တီႈမၼ်း၊ ၸွမ်းၼင်ႇ ႁူဝ်ၶေႃႈလႂ်ႁူဝ်ၶေႃႈၼၼ်ႉ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ တင်းမိူင်းပတ်းပိုၼ်ႉၼႆႉ တိုၵ်ႉႁဵတ်းယဝ်ႉၵႂႃႇ 7 တီႈၵူၺ်း။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ၵမ်းဢၼ်ပူၼ်ႉၵႂႃႇၼႆႉ ၽိုၼ်လိၵ်ႈလၢႆးဢၼ်တၢင်ႇၶိုၼ်ႈမႃး ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်း တၢင်းႁၼ်ထိုင်ၵူႈဢၼ်ဢၼ်ၼႆႉ မၼ်းပႆႇႁူမ်ႇငမ်းလႆႈတင်းသဵင်ႈ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ပိူင်လူင်မၼ်း ပၢင်ၵုမ်ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼႆႉ ယူႇတီႈတႆးႁဝ်းၶႃႈ တေလႆႈႁဵတ်းၵမ်းၼိုင်ႈ။


ပၢင်ၵုမ်လူင်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ပၢင်လူင်ၼႆႉ ပေႃးထႅင်ႈ 6 လိူၼ် မၼ်းတေမႃးထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈယဝ်ႉ၊ ၵွၼ်ႇပႆႇထိုင်ႁူၵ်းလိူၼ်ၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈဢၢၼ်းႁဵတ်း ပၢင်ဢုပ်ႇၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်း ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး၊ ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆးမီးၸိူင်ႉႁိုဝ် ၶႂ်ႈႁဵတ်းသင်မၼ်းတေဢွၵ်ႇမႃးတီႈၼႆႈ။ ပေႃးၵူၼ်းမိူင်းတႆးဝႃႈ ႁဝ်းတႄႉတေၸုၵ်းၸွမ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်ၵူၺ်း၊ ႁဝ်းၶႃႈတေယူႇၸွမ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈၵႂႃႇၵူၺ်း၊ ႁဝ်းၶႃႈၶႂ်ႈၵႂႃႇၸွမ်းၾႅတ်ႊၻရႄႊ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ မီးတီႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းတႅပ်းတတ်း။ ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ် မၼ်းတေဢွၵ်ႇမႃးၽိုၼ်လိၵ်ႈၽိုၼ်လၢႆး။ ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းၵဵပ်းတေႃႉဢဝ် ၵႂႃႇလၢတ်ႈပၼ် ၸိူင်ႉၼႆၵူၺ်း။


"ဢၼ်တႅပ်းတတ်းၵၢၼ်လိပ်းၵၢၼ်တၢႆၼႆႉ မၼ်းမီးတီႈပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း၊ ၶၢဝ်းတၢင်းၼႃႈ ႁဝ်းၶႂ်ႈပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ၵၢၼ်မိူင်းႁဝ်း၊ ၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီးႁဝ်း၊ ၵၢၼ်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းႁဝ်း၊ ၵၢၼ်တီႈလိၼ်ႁဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉ"။


(ၶႅၼ်းတေႃႈပႂ်ႉသိုပ်ႇဢၢၼ်ႇလွင်ႈ RCSS တေၶတ်းၸႂ်ၽိုၼ်ႉၽူးၶိုၼ်း ၵႂၢမ်းမၼ်ႈပၢင်လူင်)။

လွင်ႈတိုၼ်းဢမ်ႇလႆႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်ပၼ်ႁႃလူင် ဢုပ်ႇဢူဝ်းၶွင်ႉၶမ်ၵၼ်ၼၼ်ႉ လိုၼ်းသုတ်း လႆႈဢဝ်ဝႆႉတႂ်ႈၽိူၼ်ၸွမ်းၵၼ်တင်း လွင်ႈၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈပိူင်ပိုင်းၸႄႈမိူင်း၊ လွင်ႈသုၼ်ႇလႆႈတႅပ်းတတ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ ႁင်းၶေႃ။ လွင်ႈၼႆႉ ၽူႈၼမ်းၼႂ်း 3 ၸဝ်ႈသိုၵ်းၸၢႆးငိုၼ်း RCSS တွပ်ႇလၢတ်ႈဝႆႉတီႈ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၼင်ႇၼႆ။


ထၢမ်-ထႅင်ႈတွၼ်ႈၼိုင်ႈ ႁဵတ်းႁိုဝ်ၵႄႈလိတ်ႈၶႃႈ ဢၼ်ၶွင်ႉၶမ်ၵၼ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈ တိုၼ်းတေဢမ်ႇလႆႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၼႆႉ?။

တွပ်ႇ-မိူဝ်ႈတႄႇမၼ်းပၢင်ၵုမ်လူင်ၼႆႉ ဢၢၼ်းႁဵတ်းထိုင်ဝၼ်းတီႈ 28 ၵူၺ်း၊ 24 ထိုင် 28 ၊ ၵူၺ်းၵႃႈမၼ်းမႃးၶမ် ဢၼ်ၼႆႉသေ လႆႈၶိုၼ်းထႅမ်ထႅင်ႈဝၼ်းၼိုင်ႈ တေႃႇထိုင် 29 ။ ပၢင်ၵုမ် UPDJC ၼႆႉ ၸတ်းႁဵတ်းဝၼ်းတီႈ 28 တင်ႈတႄႇၵၢင်ၼႂ် 9 မူင်းႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင်ၵၢင်ၶမ်ႈ 6-7 မူင်း တင်းဝၼ်း။ တီႈပၢင်ၵုမ်လူင်ၼၼ်ႉ မၼ်းမႃးၶွင်ႉၶမ်တီႈ တိုၼ်းတေဢမ်ႇလႆႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ ၼၼ်ႉၵူၺ်း။


ပေႃးမႃးႁုပ်ႈသေလၢတ်ႈ ၾၢႆႇပႃႇတီႇၵေႃႈ ဢမ်ႇႁၼ်လီ၊ ၾၢႆႇၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း EAO ၵေႃႈဝႃႈ ႁဝ်းတိုၼ်းဢမ်ႇႁၼ်လီ၊ ပေႃးမႃးသႂ်ႇ မၼ်းတေတုမ်ႉတိူဝ်ႉလၢႆၾၢႆႇ၊ မၼ်းတေႁဵတ်းႁႂ်ႈတၢင်းတိူၵ်ႈတၢင်းတၼ်ပႅတ်ႈ၊ မၼ်းတေၸၢင်ႈ ပိၵ်ႉဢိုတ်းသဵၼ်ႈတၢင်းၸိူဝ်းဢၼ် ပႆႇၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းၶၵ်ႉၵၢၼ်ၼႆႉ ၼႆလႄႈဢမ်ႇလီသႂ်ႇ၊ တင်းၼမ်ၵေႃႈႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉၼၼ်။


ၾၢႆႇပႃႇတီႇၶဝ်ၵေႃႈဝႃႈ- "ပေႃးၼၼ်ႁဝ်းမႃးလႅၵ်ႈလၢႆႈတူၺ်းၶေႃႈၵႂၢမ်း မၼ်းဢိတ်းၼိုင်ႈ၊ ႁႂ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်းမၼ်း ပေႃးလီထွမ်ႇဢိတ်းၼိုင်ႈ" ၸိူင်ႉၼၼ်ၵေႃႈမီး။ ၾၢႆႇၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း EAO မၢင်ၸုမ်းၵေႃႈဝႃႈ "ႁဝ်းၶႃႈၸၢမ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈတူၺ်း ၼိူဝ်ႉၵႂၢမ်းမၼ်းတူၺ်း၊ ႁႂ်ႈၼိူဝ်ႉၵႂၢမ်းမၼ်းၶႅမ်ႉလႅပ်ႈဢိတ်းၼိုင်ႈ"။ ဝႃႈၼၼ်သေတႃႉ ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းတိုၼ်းဢမ်ႇယွမ်း "ႁဝ်းတႄႉတိုၼ်းယိပ်းဢၼ်ၼႆႉၵူၺ်း၊ တိုၼ်းတေဢမ်ႇလႆႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ၊ တိုၼ်းတေဢမ်ႇလႆႈယႃႉ၊ ၼႆႉပဵၼ်ပိူင်တပ်ႉသိုၵ်းႁဝ်းယဝ်ႉ" ၶဝ်ၵေႃႈၶႅင်ၸိူင်ႉၼၼ်။


ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ်ၵေႃႈ ၾၢႆႇပႃႇတီႇၵေႃႈဢမ်ႇႁပ်ႉ၊ ၾၢႆႇၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း EAO ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈဝႃႈဢမ်ႇႁပ်ႉ ပေႃးသႂ်ႇဢၼ်ၼႆႉ။ ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းၵေႃႈဝႃႈ တိုၼ်းတေလႆႈသႂ်ႇၼႆ မၼ်းဢဝ်မႃးပဵၼ်လွင်ႈၶွင်ႉၶမ်ၵၼ်ပႅတ်ႈ။ ပေႃးမႃးၶမ်ၵၼ်ၵေႃႈ တီႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်း ဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇ ဢၼ်ပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ UPDJC ၸင်ႇမႃးပိုတ်ႇတၢင်းဝႃႈ- "လိူင်ႈဢၼ်ၼႆႉၼႆႉ ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်ၵမ်းၼႆႉ ႁဝ်းတေပႆႇဢဝ်ဢုပ်ႇၵၼ်ယဝ်ႉ၊ ႁဝ်းဢဝ်ၵႂႃႇဝႆႉဢုပ်ႇၵၼ်ပၢင်ၵုမ် တၢင်းၼႃႈ၊ ထႅင်ႈလၢႆလၢႆပွၵ်ႈမႃး ႁဝ်းၸင်ႇၵွႆႈၶိုၼ်းဢုပ်ႇၵၼ်" မႃးၼႄတၢင်းၸိူင်ႉၼႆ။ လွင်ႈၼႆႉ လၢႆၾၢႆႇၵေႃႈၸင်ႇဝႃႈႁၼ်လီၵၼ်။


ပေႃးဢဝ်မုၵ်ႉၸုမ်းႁဝ်းဝႃႈတႄႉ ၶႃႈႁဝ်းၵေႃႈလႆႈလၢတ်ႈဝႃႈ- "မႅၼ်ႈယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးဝႃႈႁဝ်းပႆႇတူၵ်းလူင်း ၵၼ်လႆႈၼႆၵေႃႈ တွၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်းတင်းမူတ်းၼႆႉ ႁဝ်းယႃႇပေဢုပ်ႇယဝ်ႉပွၵ်ႈၼႆႉ၊ ႁဝ်းဢဝ်ဝႆႉသေ၊ ႁဝ်းဢဝ်သၢမ်ႁူဝ်ၶေႃႈၵူၺ်း၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈၵၢၼ်မိူင်းမၼ်းၶမ်၊ ၵၢၼ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈၵေႃႈမိူဝ်ႈလဵဝ်မၼ်းၶမ်လႄႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈဢဝ်သႂ်ႇ၊ ႁႂ်ႈမၼ်းမိူၼ်ၵၼ်လႄႈ" ႁဝ်းၶႃႈလႆႈလၢတ်ႈၵႂႃႇတီႈၼႂ်းပၢင်ၵုမ်ၼင်ႇၼႆ။


ၵူၺ်းၵႃႈ ဝႃႈၼၼ်သေတႃႉ တၢင်ႇၸုမ်းတၢင်ႇၵေႃႉသမ်ႉဝႃႈ- "လွင်ႈဢမ်ႇၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၼႆႉ ႁဝ်းဢဝ်ဢွၵ်ႇဝႆႉသေတႃႉ ၼႂ်းပိူင်ၾႅတ်ႊၻရႄႊၼၼ်ႉ ဢၼ်မီးၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈမၼ်းမီးယူႇ၊ ႁဝ်းလႆႈၵႃႈႁိုဝ်ၵေႃႈဢုပ်ႇၵၼ်ၵႂႃႇၵႃႈၼၼ်ႉ" ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈႁၼ်လီၸိူင်ႉၼၼ်။ ၵွပ်ႈၼၼ် ၸင်ႇလႆႈၸႂ်ၵၼ်ဝႃႈ လွင်ႈဢမ်ႇၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၼႆႉ ဢဝ်ဝႆႉသေၵွၼ်ႇ။


ပေႃးဝႃႈၸိူင်ႉၼၼ်ၵေႃႈ ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းၶိုၼ်းဝႃႈ- "ပေႃးဝႃႈဢဝ်လွင်ႈဢမ်ႇၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ ဢွၵ်ႇၼႆၵေႃႈ ပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်းၸႄႈမိူင်း (State Constitution)၊ သုၼ်ႇလႆႈတႅပ်းတတ်းႁင်းၶေႃ (Self-determination) ၸိူဝ်းၼႆႉ 3 ဢၼ်ၼႆႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈမၼ်းၵိုၵ်းၵၼ်ဝႆႉလႄႈ ပေႃးဝႃႈဢမ်ႇဢဝ်ဢုပ်ႇၼႆၵေႃႈ ႁဝ်းဢဝ်ဢွၵ်ႇဝႆႉတင်းသၢမ်ဢၼ်၊ ဝႆႉဢုပ်ႇၵၼ်ၶၢဝ်းတၢင်းၼႃႈ"-ၼႆသေ မၼ်းဢဝ်ယဝ်ႉၵႂႃႇၸိူင်ႉၼႆ။


ပွင်ႇဝႃႈပေႃးႁုပ်ႈသေလၢတ်ႈၵေႃႈ ပၢင်ၵုမ်လူင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ပွၵ်ႈၵမ်း 3 ဢမ်ႇၼၼ် ပၢင်ၵုမ်လူင် ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ပၢင်လူင် ၵမ်းထူၼ်ႈ 2 ၵမ်းၼႆႉ လွင်ႈဢမ်ႇလႆႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ၊ လွင်ႈပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်းၸႄႈမိူင်း၊ လွင်ႈသုၼ်ႇလႆႈတႅပ်းတတ်းႁင်းၶေႃ 3 ဢၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵွပ်ႈမၼ်းၵိုၵ်းၵၼ်ဝႆႉလႄႈ ႁဝ်းၶႃႈဢဝ်လူင်းဝႆႉတႂ်ႈၽိူၼ်ၵမ်းၼိုင်ႈ။


(ၶႅၼ်းတေႃႈပႂ်ႉသိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ လွင်ႈတႃႇတေၵေႃႇတင်ႈၸႄႈမိူင်းမႂ်ႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ပဵၼ်ၼႃႈၵၢၼ်သင်)။

လွင်ႈတိုၼ်းတေဢမ်ႇလႆႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း EAO လႄႈသင်၊ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းလႄႈသင် ဢွၼ်ၵၼ်ဢမ်ႇႁၼ်လီ၊ ဢမ်ႇၵမ်ႉထႅမ် ယွၼ်ႉပဵၼ်သင်ၵၢင်ၸႂ်သဵင်ၵူၼ်းဢေႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၾၢႆႇသိုၵ်းတပ်ႉမတေႃႇ သမ်ႉဝႃႈ ယွၼ်ႉပၢင်ၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်း ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸၼ်ႉတႂ်ႈတၢင်ႇၶိုၼ်ႈမႃးလႄႈ လွင်ႈတိုၼ်းဢမ်ႇလႆႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ တေလႆႈသႂ်ႇပႃး။ လွင်ႈၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ တွင်ႈထၢမ်သေ ၽူႈၼမ်းၼႂ်း 3 ၸဝ်ႈသိုၵ်းၸၢႆးငိုၼ်း (RCSS) တွပ်ႇလၢတ်ႈဝႆႉ ၼင်ႇၼႆ။


ထၢမ်-ၾၢႆႇသိုၵ်းသမ်ႉၵွပ်ႈသင် မၼ်းသမ်ႉၶႂ်ႈသႂ်ႇတိၵ်းတိၵ်း၊ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း EAO ၵေႃႈလီ၊ ၸုမ်းပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း ၵေႃႈလီ ၵွပ်ႈသင်သမ်ႉဢမ်ႇၶႂ်ႈသႂ်ႇၶႃႈ?။


တွပ်ႇ-ပေႃးဢဝ်ၾၢႆႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း EAO ႁဝ်းၶႃႈ၊ ဢဝ်ၾၢႆႇပႃႇတီႇဝႃႈ ဢၼ်ၼႆႉ ပေႃးဢဝ်ပိူင်ၾႅတ်ႊၻရႄႊ မၼ်းဢမ်ႇမႅၼ်ႈ၊ ပေႃးသႂ်ႇဢၼ်ၼႆႉ မၼ်းတေမႃးတုမ်ႉတိူဝ်ႉၵုင်ႇသိၵ်ႈၶႃႇ ပိူင်ၾႅတ်ႊၻရႄႊ။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈၵေႃႈ ပေႃးမႃးတူၺ်းမိူဝ်ႈလဵဝ် ၵူၼ်းၵူႈၾၢႆႇၾၢႆႇဢၼ်ၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းၶၵ်ႉၵၢၼ် Process ဢၼ်ၼႆႉ၊ ဢၼ်ၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းပၢင်ၵုမ်ၼႆႉ ပေႃးဢဝ်ပိူဝ်ႊသႅၼ်ႊမၼ်းၵေႃႈ တိုၵ်ႉမီးမွၵ်ႈ 20% ၵူၺ်း၊ 80% ပႆႇၶဝ်ႈမႃး၊ မၼ်းတိုၵ်ႉပဵၼ်သဵင်ၵမ်ႈဢေႇၵူၺ်း။ ပေႃးႁဝ်းတေဢဝ်ၶေႃႈၼႆႉမႃးသႂ်ႇ ၵူၼ်းဢၼ်မီးတၢင်းၼွၵ်ႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းတေဢမ်ႇလႆႈၼပ်ႉသဵင်ၶဝ်၊ ၵၢင်ၸႂ်ၶဝ်ၶႃႈႁႃႉ။


ပေႃးဢဝ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈဝႃႈ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ မီးၸၢဝ်းၶိူဝ်းပၢၵ်ႇပၢႆ။ တေႃႈလဵဝ်ဢၼ်တိုၵ်ႉႁဵတ်းပၢင်ၵုမ် ND ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼႆႉ တိုၵ်ႉမီး 3 ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵူၺ်း။ ပေႃးဢဝ်ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးမၼ်းၵေႃႈတိုၵ်ႉဢေႇ။ ၸုမ်းဢၼ်ပႆႇၶဝ်ႈပႃးမၼ်း တိုၵ်ႉမီးၼမ်၊ ပေႃးဢဝ်ဢၼ်ၼႆႉ (လွင်ႈတိုၼ်းတေဢမ်ႇလႆႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ)မႃးသႂ်ႇ ပဵၼ်ပိူင်တၢႆပႅတ်ႈ မၼ်းတေယၢပ်ႇ။


ပေႃးဢဝ်တႆးႁဝ်းၶႃႈ၊ ပေႃးဢဝ်မုၵ်ႉၸုမ်းႁဝ်းၶႃႈဝႃႈၵေႃႈ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ၶိူဝ်းၵူၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ မုၵ်ႉၸုမ်းဢၼ်ႁဝ်းမီးဝႆႉလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ပေႃးတေမႃးၶတ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် ႁဝ်းၵေႃႈဢမ်ႇၸၢင်ႈႁပ်ႉ။ ဢဝ်ၾၢႆႇပႃႇတီႇဝႃႈၵေႃႈလီ၊ ဢဝ်ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း EAO ဝႃႈၵေႃႈလီ ႁဝ်းတိုၼ်းဢမ်ႇၶႂ်ႈသႂ်ႇ။


ၵမ်းၼႆႉၾၢႆႇသိုၵ်း။ ၾၢႆႇသိုၵ်းၼႆႉၶဝ်ၵေႃႈဝႃႈ "ႁဝ်းၶႃႈတႄႉႁဝ်းဢမ်ႇၶႂ်ႈသႂ်ႇ၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈလုၵ်ႉတီႈပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်း ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းသူၸဝ်ႈတၢင်းတႂ်ႈၼၼ်ႉ တၢင်ႇၶိုၼ်ႈမႃးလႄႈႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈၵႃႈလႆႈသႂ်ႇ" ၶဝ်ဢဝ်ဢၼ်ၼႆႉမႃးဢၢင်ႈဝႃႈၼၼ်။ မၼ်းမႃးပိူင်ႈၵၼ်ဢၼ်ၼႆႉ၊ ၸင်ႇတေမႃးဢုပ်ႇၵၼ်ထဵင်ၵၼ်တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈ။


ၼႂ်းပၢင်ၵုမ် တွၼ်ႈၽႂ်တွၼ်ႈမၼ်း 5 တီႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းဢမ်ႇၸၢင်ႈတူၵ်းလူင်းၵၼ်။ ပၼ်ႁႃဢၼ်ၼႆႉ လႆႈဢဝ်ၶိုၼ်ႈမႃးတီႈပၢင်ၵုမ်လူင် UPDJC ။ ပေႃးဝႃႈ UPDJC ၼႆ ႁူဝ်ပဝ်ႈမၼ်း ပဵၼ်တီႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်း ၼၢင်းဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇ၊ တေလႆႈမႃးတႅပ်းတတ်းတီႈၼၼ်ႈ။ ဝၼ်းတီႈ 28 ၼၼ်ႉ ဝႃႈတေႁဵတ်းပၢင်ၵုမ် UPDJC သေ တေမၵ်းမၼ်ႈဝႃႈ တေႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ငဝ်းလၢႆးမၼ်းပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်။


ထၢမ်-ဢၼ်ၶႂ်ႈထၢမ်ၼႆႉ မီးသွင်တွၼ်ႈ။ တွၼ်ႈၼိုင်ႈၼႆႉ မၼ်းတုမ်ႉယွၼ်ႈၵုင်ႇသိၵ်ႈၶႃႇၵၢၼ်မိူင်းၼႆလႄႈ ဢမ်ႇၵိုင်ႇလီသႂ်ႇ၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈမၼ်းပႃးလၵ်းၵၢၼ် 3 ပိူင် ဢႃႇၼႃႇၸိၵ်းၸွမ်ဝၢၼ်ႈမိူင်း၊ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ယႃႇႁႂ်ႈတႅၵ်ႇယၢႆႈ။ ထႅင်ႈတွၼ်ႈၼိုင်ႈသမ်ႉ မိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇတေႃႈလဵဝ် ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈသမ်ႉၶႂ်ႈသႂ်ႇ တိုၼ်းတေဢမ်ႇလႆႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ။ တွၼ်ႈၶေႃႈၸိူဝ်းၼႆႉ တႅၵ်ႈၼႄပၼ်ၽွင်ႈၶႃႈ?။


တွပ်ႇ-ဢၼ်ဝႃႈသိပ်းပီၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၼႆၼၼ်ႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈပႃးၼႂ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်။ မၼ်းပႃးၼႂ်းပိူင်ငဝ်ႈပိုင်း ၸိုင်ႈမိူင်း 1947 ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢၼ်ၼႆႉမၼ်းလုၵ်ႉတီႈလႂ်မႃး ႁဝ်းလူဝ်ႇတူၺ်းငဝ်ႈႁၢၵ်ႈမၼ်း။ ႁဝ်းၶိုၼ်းတူၺ်း ၵွၼ်ႇႁဝ်းၶႃႈပႆႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်း လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် ဝၼ်းတီႈ 12 ၾႅပ်ႊၿိဝ်ႊရီႊ 1947 ၼၼ်ႉ။ ၵွၼ်ႇၼႃႈၼၼ်ႉ ၸွမ်သိုၵ်းဢွင်ႇသၢၼ်း တင်းၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်တႆး၊ ၶျၢင်း၊ ၶၢင် ႁဝ်းၶႃႈလႆႈမႃးဢုပ်ႇဢူဝ်းငူပ်ႉငီႉၵၼ် လွင်ႈတေမၵ်းမၼ်ႈ မိူင်းၶၢင်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးတီႈၼၼ်ႈ။ ႁဝ်းမႃးႁဵတ်းၵေႃႉၵၼ်တူၺ်း၊ ပေႃးဝႃႈႁဵတ်းၵေႃႉၵၼ် 10 ပီ သူၸဝ်ႈ ဢမ်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ် ဢမ်ႇပေႃးၸႂ်ၵေႃႈ ၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇလႆႈ ၸိူဝ်းၼႆႉမၼ်းပဵၼ်ၵႂၢမ်းဢုပ်ႇၵၼ် ပဵၼ်ၵႂၢမ်းမၼ်ႈၵၼ်ၵူၺ်း၊ ႁဝ်းၶႃႈတေႁွင်ႉဝႃႈ ၵႂၢမ်းမၼ်ႈပၢင်လူင် (ပၢင်လူင်ၵတိၵဝုတ်ႉ)။ မၼ်းဢိင်ၼိူဝ်ဢၼ်ၼၼ်ႉသေ ၸင်ႇပဵၼ်မႃးလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်။


ပေႃးႁုပ်ႈတူၺ်းလွၼ်ႉမွၼ်းလွၼ်ႉၵႅၼ် လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်ၵေႃႈ မၼ်းမီး 3 ပိူင်ၵူၺ်း- 1.မိူင်းၽႂ်မိူင်းမၼ်း ႁႂ်ႈလႆႈမီးသုၼ်ႇဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်း လွတ်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းလႅဝ်း။ 2.ႁႂ်ႈလႆႈၸၢမ်ႇပူၺ်ႈသုၼ်ႇပိုၼ်ႉထၢၼ် ၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊ ၼင်ႇၵူႈမိူင်းမိူင်း။ ထႅင်ႈၶေႃႈၼိုင်ႈ 3. ႁႂ်ႈမီးသုၼ်ႇၸတ်းပွင်ၵၢၼ်ငိုၼ်းတွင်း မိူင်းၽႂ်မၼ်း ထၢင်ႇႁၢင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၸွမ်းၼင်ႇႁဝ်းၶႃႈမီးၵႂၢမ်းမၼ်ႈၵၼ်ဝႆႉလႄႈ ႁဝ်းမႃးၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈပိူင်ပိုင်းၸိုင်ႈမိူင်း 1947 သုၼ်ႇၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉၸင်ႇပႃးမႃး။


မိူဝ်ႈပီ 1947 တႄႉႁဝ်းမီးသုၼ်ႇယူႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈၵမ်းၼႆႉ တိုၼ်းတေဢမ်ႇလႆႈပႃး။ ပေႃးမႃးတူၺ်းလၢႆၾၢႆႇၵေႃႈ ပိူၼ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ဝႃႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈမီးလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် 1947 လႄႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မိူင်းမၢၼ်ႈ ၸင်ႇလႆႈလွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃမႃးတီႈဢင်းၵိတ်ႉ။


ၶႃႈႁဝ်းတွင်းလႆႈယူႇ မိူဝ်ႈႁဝ်းၵႂႃႇတီႈၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆႉ မၼ်းမီးပၢႆႉလိၵ်ႈယႂ်ႇယႂ်ႇၼႂ်းၼေႇပျီႇတေႃႇ၊ ၸွမ်းတၢင်းၽႄၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၶႂ်ႈမီးၵူႈတီႈ၊ တီႈႁူင်းႁေႃးလူင် MICC-2 ၼႆႉၵေႃႈ ၶဝ်တႅမ်ႈဝႆႉပၢႆႉယႂ်ႇယႂ်ႇၵမ်းလဵဝ်။ ၶဝ်တႅမ်ႈဝႆႉဝႃႈ "1.ယွၼ်ႉပၢင်လူင် 1947 လႄႈၸင်ႇမီးမႃးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မိူင်းမၢၼ်ႈ။ 2.တေဢဝ်ပၢင်ၵုမ်လူင် ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ပၢင်လူင် သေၵေႃႇတင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၾႅတ်ႊၻရႄႊ ၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊ"။ ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ် ပွင်ႇဝႃႈၶဝ်ယွမ်းႁပ်ႉလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်။ ပၢင်ၵုမ်လူင်ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းယူႇတေႃႈလဵဝ်ၼႆႉၵေႃႈ တေလုၵ်ႉတီႈၼႆႈသေ ဢၢၼ်းၵေႃႇတင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၾႅတ်ႊၻရႄႊၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇ၊ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈတင်းလၢႆ မုင်ႈမွင်းတုၵ်းယွၼ်းမႃး၊ မၼ်းတေပဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆ။


ထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈ NCA ၼႆႉ မၼ်းမႃးႁူမ်ႇငမ်းပႅတ်ႈ လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် 1947 ယဝ်ႉႁႃႉၼႆ ၵမ်ႈၽွင်ႈတေမႆႈၸႂ်။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးယူႇတီႈႁဝ်းၶႃႈဝႃႈၸိုင် ႁဝ်းတေႁၼ်ႁၢင်ႈၾၢင်မၼ်းပိူင်ၼိုင်ႈ၊ ယွၼ်ႉမီး NCA လႄႈ ႁဝ်းၶႃႈၸၢင်ႈတူၵ်ႇၶိုၼ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် 1947 ၊ ႁဝ်းၶႃႈမီးသုၼ်ႇၶိုၼ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းလႆႈ။ လိူင်ႈၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈၶိုၼ်းယုၵ်ႉဢဝ်မႃးတၢင်ႇဝႆႉၼိူဝ်ၽိူၼ်သေလႄႈ ႁဝ်းၶႃႈၸၢင်ႈဢုပ်ႇၵၼ်ၼႆ ႁဝ်းၶႃႈႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉၼႆ။


ၵွပ်ႈၼၼ် NCA ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်သိၵ်ႈၶူဝ်လႆ တႃႇဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်း။ ပဵၼ်သိၵ်ႈၶူဝ်လႆယၢင်ႈၶိုၼ်ႈၵႂႃႇ ႁႂ်ႈႁဝ်းပေႃးၵႂႃႇၶုတ်းတူၺ်းဝႃႈ လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်ပဵၼ်ဢီႈသင်၊ ၼမ်ႉၸႂ်ပၢင်လူင်ပဵၼ်ဢီႈသင်၊ ၵႂၢမ်းမၼ်ႈပၢင်လူင်ပဵၼ်ဢီႈသင်။ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈမၼ်းတေမႃးႁူမ်ႇငမ်းပႅတ်ႈ လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်၊ မၼ်းတေပဵၼ်လွင်ႈၵမ်ႉၸွႆႈ တႃႇတေႁႂ်ႈ လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်ႁဝ်းမီးၸႂ်ၶိုၼ်းမႃး ႁဝ်းၶႃႈႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉၼၼ်။


(ၶႅၼ်းတေႃႈသိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ လွင်ႈတိုၼ်းတေဢမ်ႇလႆႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ ပဵၼ်လွင်ႈယုင်ႈယၢင်ႈ ႁဵတ်းႁိုဝ်ၵႄႈၶႆၵၼ်)။

ၼႂ်းႁူဝ်ၶေႃႈလူင်ႁႃႈႁူဝ်ၶေႃႈ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၼႂ်းပၢင်ၵုမ်လူင် လွင်ႈငမ်းယဵၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ႁိုဝ် ပၢင်ၵုမ်လူင်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ပၢင်လူင်၊ ၵမ်းထူၼ်ႈ 2 ၼၼ်ႉ လွင်ႈၵၢၼ်မိူင်းလႄႈ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ပဵၼ်ႁူဝ်ၶေႃႈတီႈၶွင်ႉၶမ် မီးပၼ်ႁႃသုတ်း၊ ၵွပ်ႈၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းဝႃႈ တိုၼ်းတေဢမ်ႇလႆႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇယူႇမႅၵ်းမႅၵ်း။ လွင်ႈၼႆႉ ၽူႈၼမ်းၼႂ်း 3 ၸဝ်ႈသိုၵ်းၸၢႆးငိုၼ်း (RCSS) တွပ်ႇလၢတ်ႈဝႆႉတီႈ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၼင်ႇၼႆ။


ထၢမ်-ဝၢႆးသေပိုတ်ႇပၢင်ၵုမ်လူင်ယဝ်ႉသေ ႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်သိုပ်ႇဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၵႂႃႇၼႆႉ ဢၼ်ၶွင်ႉၶမ်တီႈသုတ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ မီးသင်ၽွင်ႈၶႃႈ?။


တွပ်ႇ-ဢၼ်ဢုပ်ႇၵၼ်ၼႆႉပိူင်လူင်မၼ်း မီးႁႃႈႁူဝ်ၶေႃႈ။ ဢၼ်မႃးၶမ်ၵၼ် မီး 2 ႁူဝ်ၶေႃႈၵူၺ်း၊ 1.တွၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်း။ 2.တွၼ်ႈၵၢၼ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈ။ ၵၢၼ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈၼႆႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈမၼ်းၵဵဝ်ႇၵပ်းတပ်ႉသိုၵ်း တပ်ႉမတေႃႇလႄႈ ၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း EAO သွင်ၾၢႆႇၵမ်းသိုဝ်ႈ။ ၵဵဝ်ႇၵပ်းၵၢၼ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၸၢင်ႈ ဢုပ်ႇသင်ၵၼ်၊ မၼ်းပႆႇၸၢင်ႈတူၵ်းလူင်းသင်ၵၼ်၊ တေႃႈတႃႇတေဢုပ်ႇဝႃႈႁူဝ်ၶေႃႈဢီႈသင်ၼႆၵူၺ်း ႁဝ်းၶႃႈယင်းပႆႇၸၢင်ႈတူၵ်းလူင်းၵၼ်။ ပေႃးႁုပ်ႈသေလၢတ်ႈၵေႃႈ ၵၢၼ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈၵမ်းၼႆႉ ပႆႇၸၢင်ႈဢုပ်ႇသင်ၵၼ်။ ဢုပ်ႇၵေႃႈမၼ်းဢမ်ႇၸၢင်ႈယၢင်ႈၵႂႃႇတၢင်းၼႃႈ။ တီႈၼႂ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ တွၼ်ႈၵၢၼ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈၼၼ်ႉပႆႇပႃး၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ မၼ်းပႆႇၸၢင်ႈဢုပ်ႇၵၼ်လႄႈ တွၼ်ႈၵၢၼ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈၼႆႉ ဝႆႉဢုပ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၼႃႈ ဝႃႈၸိူင်ႉၼႆၵူၺ်း။


ဢၼ်ၶွင်ႉၶမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈ ပဵၼ်တွၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်း။ တွၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်းၼႆႉ ၸွမ်းပိူင်ပိုၼ်ႉထၢၼ်ၾႅတ်ႊၻရႄႊ၊ ပေႃးတေမႃးတမ်းပိူင်ၵၢၼ်မိူင်း ၼႂ်းပိူင်ၼၼ်ႉ မၼ်းမီးဝႆႉၶေႃႈၼိုင်ႈဝႃႈ-"ၼႃႈလိၼ်ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ တိုၼ်းတေဢမ်ႇလႆႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ" မႃးၶမ်ၵၼ်ဢၼ်ၼႆႉ။


ထၢမ်-တီႈၼႆႈ ႁဵတ်းသင်လႄႈသမ်ႉၶမ်ၶႃႈ?။


တွပ်ႇ-ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ၼႆႉ မၼ်းႁဵတ်းႁိုဝ်ပဵၼ်မႃးၼႆ ႁဝ်းၶႃႈတေလႆႈတူၺ်း။ တႃႇတေမႃးတီႈပၢင်ၵုမ်လူင်ၵမ်းၼႆႉ လႆႈပိုင်ႈဢိင်ၼိူဝ်ၽိုၼ်လိၵ်ႈၽိုၼ်လၢႆး ပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်း ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းမႃး။ ပေႃးၸၢဝ်းၶိူဝ်း တေမီးပီႈၼွင်ႉပဢူဝ်း၊ ပီႈၼွင်ႉၶျၢင်း၊ ပီႈၼွင်ႉယၢင်းၽိူၵ်ႇ မီးသၢမ်တီႈ။ မီးထႅင်ႈဢၼ်ႁဵတ်းၸွမ်းပိုၼ်ႉတီႈ တိူင်းတၼၢဝ်းသီ၊ တိူင်းပၵူဝ်း၊ တီႈတူၼ်ႈတီး တီႈမိူင်းတႆး။ ထႅင်ႈတီႈၼိုင်ႈ ႁဵတ်းတီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ၊ ၶဝ်ဝႃႈဢိင်ၼိူဝ်ႁူဝ်ၶေႃႈသေႁဵတ်း။


ၵွပ်ႈၼၼ် ပေႃးမႃးတူၺ်းပၢင်ၵုမ်ဢၼ်ႁဵတ်းၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼႆႉ မီး 7 တီႈၵူၺ်း၊ ၼႂ်း 7 တီႈၼၼ်ႉ ပေႃးမႃးတူၺ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈၵၢၼ်မိူင်း ဢၼ်ၶဝ်တၢင်ႇၶိုၼ်ႈမႃးၼၼ်ႉ တေဢမ်ႇလႆႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပႃး 4 ၽိုၼ်။ ၾၢႆႇတပ်ႉမတေႃႇၵေႃႈဝႃႈ ယွၼ်ႉတၢင်းတႂ်ႈတၢင်ႇၶိုၼ်ႈမႃးလႄႈ လွင်ႈဝႃႈတေဢမ်ႇလႆႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၼႆႉ တေလႆႈသႂ်ႇ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ တေပႃးဢၼ်ၼႆႉလႄႈ တင်ႈတႄႇဝၼ်းထီႉ 24 ပွတ်းဝၼ်း ၼႂ်းတွၼ်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်း ၵၢၼ်မိူင်းၼၼ်ႉ ဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်လွင်ႈၼႆႉ။ ပေႃးႁဝ်းၶႃႈမႃးတူၺ်း ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်မိူဝ်ႈၼၼ်ႉၼႆ ၾၢႆႇပႃႇတီႇၵေႃႈ ဢမ်ႇႁၼ်လီ၊ ၶဝ်ၵေႃႈဝႃႈဢၼ်ၼႆႉဢမ်ႇလီပႃး၊ မၼ်းပႆႇထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ။


ပေႃးမႃးတူၺ်းၾၢႆႇၸုမ်း ယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈဝႃႈ ဢၼ်ၼႆႉဢမ်ႇလီပႃး၊ မၼ်းပႆႇၸႂ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်းမၼ်း၊ ႁဝ်းပႆႇလီသႂ်ႇပႃး ဝႃႈၵၼ်ၸိူင်ႉၼႆ။


ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးမႃးတူၺ်းၼႂ်းၵႃႈ ဝၼ်းထီႉ 24-25-26 ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢုပ်ႇၵၼ်မႃးၵေႃႈ ၾၢႆႇတပ်ႉမတေႃႇ တိုၼ်းဢမ်ႇယွမ်း၊ ၶဝ်ဝႃႈတိုၼ်းလူဝ်ႇလႆႈသႂ်ႇ၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈသမ်ႉဝႃႈ ဢမ်ႇသႂ်ႇ။ ၵမ်းလိုၼ်းမႃး ၵႄႈၵၼ်ဢမ်ႇလႆႈလႄႈ လွင်ႈၼႆႉလႆႈဢဝ်ၶိုၼ်ႈမႃးတီႈ ပၢင်ၵုမ် UPDJC ၊ UPDJC တေတႅပ်းတတ်း၊ ငဝ်းလၢႆးမၼ်းပဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆ။


(ၶႅၼ်းတေႃႈ ပႂ်ႉသိုပ်ႇဢၢၼ်ႇတွၼ်ႈ လွင်ႈတၢင်းဢၼ်တပ်ႉမတေႃႇ ၶႂ်ႈသႂ်ႇၶေႃႈၵႂၢမ်းဝႃႈ တိုၼ်းတေဢမ်ႇလႆႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ)။

ႁူင်းႁဵၼ်းဝတ်ႉ(ပၵ) ဝၢၼ်ႈငႅၼ်းၼႆႉ တႄႇပိုတ်ႇႁူင်းႁဵၼ်း ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 06/06/2017 တင်းမူတ်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇဢၼ် မႃးၶိုၼ်ႈႁဵၼ်း မီးယူႇ 43 ၵေႃႉ၊ ၶူးပူင်သွၼ်ပၼ် မီး 8 ၵေႃႉ၊ သင်ၶၸဝ်ႈ 4 တူၼ်လႄႈ မေႃသွၼ်ယိင်း 4 ၵေႃႉ။ ယိူင်းဢၢၼ်းဢၼ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်း ၵၢၼ်ပူၵ်းပွင် တီႈမုင်ႈမွင်းမီးၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆ ၸၢႆးယွတ်ႈၶမ်း ၵပ်းသိုပ်ႇၶူးသွၼ် ၼၢင်းသီ လႃးဝၼ်း ဝႆႉၼင်ႇၼႆဢေႃႈ။

ထၢမ် - မီးယိူင်းဢၢၼ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်သေ သမ်ႉပိုတ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းဝတ်ႉ(ႁူင်းႁဵၼ်းပၵ) ၼႆႉ?


တွပ်ႇ - ႁူင်းႁဵၼ်းဝၢၼ်ႈငႅၼ်းၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းဝတ်ႉ(ႁူင်းႁဵၼ်းပၵ) ပဵၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းဢၼ်ယူႇတႂ်ႈသႃသၼႃ။ ထႅင်ႈဢၼ်သမ်ႉၼိုင်ႈႁူင်းႁဵၼ်းၼႆႉ မၼ်းမီးသုၼ်ႇပိုတ်ႇလႆႈတီႈဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈၼႃးပၢင်ႇ၊ တီႈဢမ်ႇမီးႁူင်းႁဵၼ်း ၸိူဝ်း ၼၼ်ႉ။ တီႈဢၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၽၢၼ်ႇပေႃႈမႄႈႁႃႉ၊ တီႈၶဝ်ဢမ်ႇၵႂႃႇႁူင်းႁဵၼ်းလႆႈႁႃႉ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ႁဝ်းၶႃႈ ယိူင်းဢၢၼ်းဝႃႈ ဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈၼႃးပၢင်ႇႁဝ်းၼႆႉ ပၺ်ၺႃတိုၵ်ႉတူၵ်းတႅမ်ႇယူႇ လူဝ်ႇလႆႈမီးႁူင်းႁဵၼ်း။ မိူဝ်ႈလဵဝ် တၢင်း ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈပၼ်ၶႂၢင်ႉပိုတ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းသုၼ်ႇတူဝ်ၵေႃႈဝႃႈလႆႈ ၼႆသေ။ ၵွပ်ႈၼႆ ႁဝ်းၶႃႈ ၸင်ႇလႆႈပိုတ်ႇ ၼႂ်းပီ 2017။


ထၢမ် - လုၵ်ႈဢွၼ်ႇဢၼ်လႆႈမႃးပၼ်ဝႆႉသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆသေ တေၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းၼၼ်ႉ တေႃႈလဵဝ် မီးဝႆႉမွၵ်ႈၵႃႈႁိုဝ်။


တွပ်ႇ - ႁိမ်းႁွမ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တေမီးဝၢၼ်ႈမွၵ်ႈ 6-7 ဝၢၼ်ႈ၊ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇဢၼ်တေမႃးၶိုၼ်ႈႁဵၼ်း။ မိူဝ်ႈလဵဝ် လုၵ်ႈ ႁဵၼ်းမီး 50 ပၢႆယဝ်ႉ ဢၼ်လႆႈၵဵပ်းသဵၼ်ႈမၢႆဝႆႉ။


ထၢမ် - ယူႇတီႈတၢင်းၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈၶဝ်ၶႃႈလူး ၸွင်ႇၸွႆႈထႅမ်ၵမ်ႉပၼ်သင်။


တွပ်ႇ - တေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈပႆႇၸွႆႈသင် ႁဝ်းၶႃႈၵႂႃႇထူပ်းၶဝ်မႃးယဝ်ႉ။


ထၢမ် - တၢင်းပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း ႁူင်းႁဵၼ်းဝတ်ႉ(ပၵ) ၼႆႉ မီးလၢႆလင်ၶႃႈၼေႃ။


တွပ်ႇ - တၢင်းပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်းၼႆႉ ႁူင်းႁဵၼ်းပၵ ၶဝ်ဝႃႈမီးႁူင်းႁဵၼ်း 13 ႁူင်းႁဵၼ်း၊ ဢၼ်ၶႃႈၶဝ်လႆႈ သဵၼ်ႈမၢႆမၼ်း မႃးၼႆႉၶႃႈၼေႃႈ။


ထၢမ် - တႃႇတေပဵၼ်မႃးလႆႈႁူင်းႁဵၼ်းဝတ်ႉ(ပၵ)ၼႆႉ လႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းၶပ်းၶိုင်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၶႃႈ။


တွပ်ႇ - ဢၼ်မီး 13 ႁူင်းႁဵၼ်းၼႆႉ မၼ်းတေလႆႈတၢင်ႇယွၼ်းတီႈၾၢႆႇသႃသၼႃ ၊ ပေႃးဝႃႈၵႂႃႇတီႈ ၾၢႆႇသႃသၼႃယဝ်ႉ တေလႆႈၵႂႃႇတီႈၾၢႆႇပၢႆးပၺ်ၺႃ၊ တေလႆႈဝႃႈ ၶၵ်ႉတွၼ်ႈမၼ်းယၢဝ်းၼမ်ဝႆႉၶႃႈ။


ထၢမ် - တေလႆႈပႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်းႁိုင်မွၵ်ႈၵႃႈႁိုဝ် လွင်ႈတေလႆႈၶႂၢင်ႉပိုတ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းဝတ်ႉၼႆႉ။


တွပ်ႇ - ၶဝ်ၸဝ်ႈလၢတ်ႈတႄႉၵေႃႈ ဢမ်ႇပေႃးႁိုင် ပေႃးတၢင်ႇၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းၼိုင်ႈလိူၼ်ၼႆၵူၺ်းၵေႃႈ တူၵ်းမႃးယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆၶႃႈ။


ထၢမ် - ႁူင်းႁဵၼ်းဝတ်ႉ(ပၵ) တၢင်းပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း ဢၼ်တႆးၵုမ်းၵမ်သေ ပိုတ်ႇၵႂႃႇၼႆႉ မီးလၢႆႁူင်းႁဵၼ်းၶႃႈ။


တွပ်ႇ - တၢင်းပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း မီး 13 ႁူင်းႁဵၼ်း၊ ႁူင်းႁဵၼ်းပၵ ဢၼ်တီႈတႆးၵုမ်းၵမ်သေလႄႈ ပိုတ်ႇပဵၼ်ႁူင်းႁဵၼ်း ပၵၼႆႉပႆႇမီးသေတီႈ၊ တေလႆႈဝႃႈ တီႈဝၢၼ်ႈငႅၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း။


ထၢမ် - လိူဝ်ၼၼ်ႉ သမ်ႉပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းသင်ၽွင်ႈၶႃႈ ဢၼ်ပိုတ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းဝတ်ႉ(ပၵ)ၼႆႉ ။


တွပ်ႇ - ၵမ်ႈၼမ်တႄႉ တေပဵၼ်ပီႈ ၼွင်ႉၸၢဝ်းၶိူဝ်း ပဢူဝ်း၊ မၢၼ်ႈ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။


ထၢမ် - ႁူင်းႁဵၼ်းဝတ်ႉ(ပၵ) 13 ႁူင်းႁဵၼ်းၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ်ပိုတ်ႇဝႆႉတီႈလႂ်လၢႆလၢႆၶႃႈ။


တွပ်ႇ - ဢွင်ႇတီႈဢၼ်ပိုတ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းပၵ 13 ႁူင်းႁဵၼ်း တၢင်းပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်းၼႆႉ မိူၼ် ၵဵင်းတုင်၊ တႃႈၶီႈ လဵၵ်း၊ မိူင်းၽျၢၵ်ႈ၊ မိူင်းၶၢၵ်ႇ၊ မိူင်းသၢတ်ႇ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။


ထၢမ် - ႁူင်းႁဵၼ်းဝတ်ႉ(ပၵ) တီႈဝၢၼ်ႈငႅၼ်းၼႆႉၶႃႈလူး ပဵၼ်ၽႂ်ဢွၼ်ႁူဝ်ၵေႃႇသၢင်ႈ။


တွပ်ႇ - ၵမ်ႈၼမ်တႄႉ တေပဵၼ်သင်ၶၸဝ်ႈ ပဵၼ်တီႈၵိူဝ်းၵုမ်လႄႈ ၼႃယၵႁဝ်း သင်ၶၸဝ်ႈ ၼႂ်းၵဵင်းတုင် ပႃးတင်း မူတ်း တင်းၾၢႆႇမိူင်းၾၢႆႇတႆး၊ ၸဝ်ႈၶူးဢၵ်ႉၵသေႇၼ မၼ်းၸဝ်ႈတႄႉၵေႃႈ ယဝ်ႉႁူင်းႁဵၼ်း M.A တီႈမိူင်းလၼ်ႊ တၼ်ႊ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ တေမီးၸဝ်ႈၶူးသေႇၼ ဢၼ်ပဵၼ်ၸဝ်ႈၼင်ႈဝတ်ႉ ဝၢၼ်ႈငႅၼ်း။ တေမီးထႅင်ႈ ၵူၼ်းႁိူၼ်း သွင်ၵေႃႉ ပဵၼ်ပူႇၵၢင်ႉၼႂ်းဝၢၼ်ႈငႅၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈလႄႈ ပေႃႈၸဝ်ႈၶူးသေ တေမီးႁဝ်းၶႃႈၸိူဝ်းၼႆႉ။


ထၢမ် - လွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈႁူင်းႁဵၼ်း၊ ႁူင်းလိုဝ်ႈသဝ်းမေႃသွၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉၶႃႈလူး။


တွပ်ႇ - ႁူင်းႁဵၼ်းၵေႃႈၵေႃႇသၢင်ႈ၊ ႁူင်းသဝ်းတႃႇၶူးသွၼ်ၵေႃႈသၢင်ႈပႃးၸွမ်း၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈသင်ၼႆ တီႈလိၼ်ၼၼ်ႉ မၼ်းၵႂၢင်ႈလီ တၢင်းၵႂၢင်ႈမၼ်းတေမီး 50 ဢေႊၶိူဝ်ႊ။ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းတႃႇတေပိုတ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉငဝ်ႈ၊ ပေႃးဝႃႈ မၼ်းတိုၵ်ႉသၢင်ႈပႆႇယဝ်ႉလႄႈ ထိုင်ၶၢဝ်းယၢမ်းပိုတ်ႇႁူင်းႁဵၼ်း ႁဝ်းတေသွၼ်တီႈၼႂ်းဝတ်ႉၵွၼ်ႇၵေႃႈလႆႈ။


ထၢမ် - ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းသမ်ႉ တေပူင်သွၼ်ၸၼ်ႉလႂ်ဢွၼ်တၢင်း၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၽႃသႃ သွၼ်ၶႃႈလူး တေပူင်သွၼ်ပၼ် လၢႆၽႃသႃ၊ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၸွင်ႇမီးလွင်ႈၵွင်ႉၵၢႆႇၸွမ်းႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈၶႃႈ။


တွပ်ႇ - လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈမီးယိူင်းဢၢၼ်း ယႂ်ႇၸိူင်ႉႁိုဝ်ထႅင်ႈၼႆ လၵ်းသုတ်ႇမၼ်းၼႆႉ တေလႆႈသွၼ်ၸွမ်းလူင် ပွင်ၸိုင်ႈ ႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူၼ် ၸၼ်ႉမူလတႄႉၵေႃႈ တေမီး လိၵ်ႈမၢၼ်ႈ၊ လိၵ်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈ၊ ပၢႆးၼပ်ႉ ၸဵမ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ႁဝ်းၶႃႈတေၽိူမ်ႉထႅမ်သွၼ်ပႃးၸွမ်းထႅင်ႈ လိၵ်ႈထႆး၊ လိၵ်ႈၶိုၼ်/လိၵ်ႈမိူင်း၊ လိၵ်ႈတႆး။ သင်ဝႃႈ မေႃ ယဝ်ႉလိၵ်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈၼႆၵေႃႈ တေမီးႁွင်ႈႁဵၼ်းၽိသိၵ်ႇဢိင်းၵလဵတ်ႈပႃးၸွမ်း။


ထၢမ် - ၸွင်ႇမီးလွင်ႈဝၢင်းၽႅၼ် တႃႇပိုတ်ႇထိုင်ၸၼ်ႉၵၢင်လႄႈ ၸၼ်ႉသုင်ၶႃႈ။


တွပ်ႇ - ပေႃးဝႃႈတၢင်ႇႁူင်းႁဵၼ်းယဝ်ႉ 3 ပီၼႆ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈပၼ်ၶႂၢင်ႉ ၶႂၢၵ်ႈပဵၼ် ၸၼ်ႉၵၢင် ၸၼ်ႉသုင်လႆႈ ပေႃးၶၢဝ်းၼၼ်ႉမႃး လႆႈ 3 ပီယဝ်ႉ။ ႁဝ်းၶႃႈတေၶႂၢၵ်ႈပႃးၸွမ်း ႁူင်းႁဵၼ်းမေႃတိၼ်မေႃမိုဝ်း မိူၼ်ၼင်ႇ မႄးလူတ်ႉ ၶိူင်ႈႁႃႉ၊ မႄးၾႆးၾႃႉႁႃႉ၊ ၵႅတ်းၶူၼ်ႁူဝ်ႁႃႉ၊ ႁဵတ်းၶဝ်ႈၽၵ်းႁႃႉ တေမီးၸိူင်ႉၼၼ်ႉၶႃႈၼေႃႈ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵေႃႈ လႆႈၵပ်း သိုပ်ႇပႃးၸွမ်း ၾၢႆႇၽုၵ်ႇသွမ်ႈၼႆၵေႃႈ ၸၼ်ႉၸွမ်တီႈမႄႈၵျူဝ်ႉ ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇဝႆႉ၊ ဝႃႈၶဝ်တေမႃးပူင်သွၼ်ပၼ်။ မိူၼ် ၼင်ႇ ၵၢၼ်မေႃတိၼ်မေႃမိုဝ်းထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈသမ်ႉ တီႈၸၼ်ႉၸွမ်ရႃ ၸၽတ်းၵဵင်းႁၢႆး ဢႃးၸၢၼ်ၶဝ် တေမႃး ၸွႆႈပူင်သွၼ်ပၼ်။ ယူႇတီႈႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈ မီးယိူင်းဢၢၼ်းဝႆႉ တႃႇတေပိုတ်ႇၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈ ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ်မႃး ၵူၼ်းတင်း ၼမ်ၵေႃႈမႃးႁဵၼ်းလႆႈ။


ထၢမ် - ၵၢၼ်ပိုတ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းၼႆႉ မီးလွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၸိူင်ႁိုဝ်ၶႃႈ။


တွပ်ႇ - မိူဝ်ႈလဵဝ် တင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇႁဝ်းၶႃႈတႄႉ ပဵၼ်ငိုၼ်းတွင်း။ ၸဝ်ႈၶူးတႄႉဢွၵ်ႇမူတ်း ပေႃႈမႄႈၸဝ်ႈၶူးၵေႃႈၵမ်ႉထႅမ် ယွင်ႈယေႃးတႄႉၶႃႈ။ သင်ဝႃႈ ငိုၼ်းဢမ်ႇပေႃးၼႆၵေႃႈ တၢၼ်ႇၶၢႆၼႃးၵေႃႈ ၶၢႆပၼ်ထိုင်ၽႅဝ်ၶၼ်ႉတွၼ်ႈၼၼ်ႉ။ ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ သင်ၶၸဝ်ႈၶဝ် လၢႆလၢႆၸဝ်ႈ လူႇတၢၼ်းမႃး ၵမ်ႉၸွႆႈထႅမ်ပၼ်မႃးၵေႃႈ ၼမ်ယူႇၶႃႈ တႃႇတေသၢင်ႈႁူင်းႁဵၼ်းၼႆႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇဝႃႈ ပေႃးႁဝ်းမီးႁူင်းႁဵၼ်းမႃး တႃႇတေႁႂ်ႈႁူင်းႁဵၼ်းၵႂႃႇလႆႈၼႆႉ ငိုၼ်းလိူၼ်ၶူးသွၼ် ၼႆႉၵေႃႈလူဝ်ႇလႆႈဝူၼ်ႉပႃးထႅင်ႈ ယူႇတီႈႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈ ၶတ်းၸႂ်ၵပ်းသိုပ်ႇတင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼွၵ်ႈမိူင်းဝႆႉယူႇ။ ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈသမ်ႉ ႁူင်းႁဵၼ်းႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ မိူဝ်ႈတႄႇပိုတ်ႇပဵၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉဢွၼ်(မူလ) သေတႃႉ ပေႃးမီးလုၵ်ႈဢွၼ်ႇဢၼ်မႃးယူႇၵိၼ်ၼွၼ်းၼၼ်ႉ လွင်ႈ ၼႆႉၵေႃႈ လူဝ်ႇလႆႈဝူၼ်ႉပႃးၸွမ်း။


ထၢမ် - ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်းသမ်ႉ ယူႇတီႈၶူးသွၼ်ႁဝ်းပဵၼ် ၽူႈၵွၼ်းႁူင်းႁဵၼ်း ဝတ်ႉဝၢၼ်ႈငႅၼ်းသေ ၶႂ်ႈၾၢၵ်ႇတွၼ်ႈ ထိုင်ပၼ် ပီႈၼွင်ႉတႆး ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃ။


တွပ်ႇ - ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်းတႄႉ ႁဝ်းၶႃႈၶႂ်ႈၾၢၵ်ႇတွၼ်ႈပီႈၼွင်ႉႁဝ်းၶႃႈ ပၢႆးပၺ်ၺႃၼႆႉမၼ်းလမ်ႇ လွင်ႈတႃႇၵူၼ်း ၼုမ်ႇႁဝ်း လုၵ်ႈဢွၼ်ႇတႆးႁဝ်း၊ ပေႃးႁဝ်းဢမ်ႇမီးပၺ်ၺႃၵေႃႈ ႁဝ်းတူၵ်းလိုၼ်းပိူၼ်ႈတိၵ်းတိၵ်း ၶႂ်ႈပၼ်ႁႅင်းၵူႈၵေႃႉ ႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ်မႃးၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်း ဢၼ်ၸိူဝ်းယူႇႁိမ်းႁွမ်းဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ႁႂ်ႈပေႃႈမႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဝ်း ပၼ်ႁႅင်းလုၵ်ႈလၢင်းၽႂ်မၼ်းမႃးႁဵၼ်းလိၵ်ႈ ႁႂ်ႈပဵၼ်ၵူၼ်းၵတ်ႉၶႅၼ်ႇၼႂ်းမိူင်းတႆးႁဝ်း၊ တၢင်းပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်းၼႆႉ ပၢႆးပၺ် ၺႃ တိုၵ်ႉတူၵ်းတႅမ်ႇဝႆႉယူႇ ဝႃႈၼႆ။


ႁူင်းႁဵၼ်း ဝတ်ႉဝၢၼ်ႈငႅၼ်းၼႆႉ ပူၵ်းတင်ႈဝႆႉတီႈ ဝတ်ႉဝၢၼ်ႈငႅၼ်း ဢိူင်ႇၵၢတ်ႇတဝ်ႇ ၸဝ်ႈၶူးဢၵ်ႉၵသေၼလႄႈ ဢိၵ်ႇထႅင်ႈၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်လၢႆလၢႆၵေႃႉ ႁူမ်ႈၵၼ်သေ ပူၵ်းတင်ႈႁႂ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ပေႃးတေလႆႈၶိုၼ်ႈႁူင်း ႁဵၼ်းဢၼ် ပႃးလိၵ်ႈတႆး/ မိူင်းသေ ပဵၼ်ႁူင်းႁဵၼ်းၵွင်ႉသၢၼ်လႆႈႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ။ ႁူင်းႁဵၼ်းၼႆႉ ၵေႃႇသၢင်ႈမႃး ပူၼ်ႉမႃး မိူဝ်ႈလိူၼ်ၵမ် ပီ 2017 ၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။

ပၼ်ႁႃလွင်ႈၶွင်ႉၶမ် ဢၼ်ဢမ်ႇမီးလွင်ႈယုမ်ႇယမ်ၵၼ်သေ တိုၵ်ႉသိုပ်ႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း ဝူင်ႈၵၢင်တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႄႈ တပ်ႉၸၢဝ်းၶိူဝ်း၊ ဝူင်ႈၵၢင် RCSS လႄႈ TNLA ၼၼ်ႉ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ တေၸၢင်ႈၵႄႈလိတ်ႈလႆႈယူႇ။ လွင်ႈၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ တွင်ႈထၢမ်သေ ၽူႈၼမ်းၼႂ်း 3 ၸဝ်ႈသိုၵ်းၸၢႆးငိုၼ်း (RCSS) တွပ်ႇလၢတ်ႈဝႆႉ ၼင်ႇၼႆ။


ထၢမ်-ပေႃးတူၺ်းမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ လွင်ႈဢမ်ႇယုမ်ႇယမ်ၵၼ်ၼႆႉ လႅပ်ႈၶွင်ႉၶမ်တီႈလႂ်။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ႁႅၼ်းသိုၵ်း လေႃႇတိုၵ်းၵၼ်ယူႇတိၵ်းတိၵ်း ဢမ်ႇၵိုတ်းလႆႈပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလွင်ႈယုမ်ႇယမ်ပေႃးလႆႈလူတ်းယွမ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ သမ်ႉႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၶႃႈ?။


တွပ်ႇ-လွင်ႈၼႆႉတႄႉ ႁဝ်းတေၵႂႃႇဝႃႈၾၢႆႇၼိုင်ႈၾၢႆႇလဵဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈ၊ တေလႆႈတူၺ်းတင်းသွင်ၾၢႆႇ၊ ၵႂၢမ်းတႆးႁဝ်းၵေႃႈမီးယူႇဝႃႈ သွင်တၢပ်ႈၸင်ႇပဵၼ်ႁူၺ်ႈ။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ႁဝ်းတေလႆႈႁႃငိူၼ်ႈမၼ်း ယွၼ်ႉသင်၊ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တပ်ႉမတေႃႇၶဝ်ဢမ်ႇယွမ်းႁႃႉ၊ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ ၶဝ်ၸႂ်ႉႁႅင်းသိုၵ်းသေ ၵႂႃႇလေႃႇတိၵ်းတိၵ်းႁႃႉ၊ ပေႃးၶဝ်ၵႂႃႇလေႃႇသမ်ႉၵွပ်ႈသင် ၸိူဝ်းၼႆႉႁဝ်းတေလႆႈတူၺ်းတင်းသွင်ၾၢႆႇ၊ ၶႃႈယုမ်ႇယမ်ဝႃႈမၼ်းတေၸၢင်ႈၵႄႈယူႇ။ ပေႃးဝႃႈၾၢႆႇတပ်ႉမတေႃႇၵေႃႈလီ၊ ၾၢႆႇၸုမ်းဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႇၵေႃႈလီ မီးယိူင်းဢၢၼ်း ပူၵ်းပွင်ဝၢၼ်ႈမိူင်းႁဝ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်၊ ယိူင်းဢၢၼ်းၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း မီးလွင်ႈသိူဝ်းသႃႇ ၵတ်းယဵၼ်ႁိၼ်ႉၼွၼ်း။ ပေႃးယိူင်းဢၢၼ်းႁဝ်းၶႃႈမိူၼ်ၵၼ် ဢဝ်ၼႆႉပဵၼ်လွင်ႈယႂ်ႇတႄႉ ၶႃႈႁဝ်းယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ မၼ်းတေၸၢင်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းငူပ်ႉငီႉၵၼ်ယူႇ။ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၵႄႈတႄႉမၼ်းဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ၊ တေႃႈလဵဝ်ၼႆႉ မၼ်းပႆႇၸၢင်ႈၵႄႈၵူၺ်း။


ထၢမ်-ယူႇတီႈၸုမ်းဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႇသေ ၼွၵ်ႈလႅၵ်ႈမၼ်း လႆႈႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်တင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ မိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇ RCSS တင်း TNLA ၶႃႈလူး ၼႂ်းႁၢင်လိူၼ်ႁူဝ်လိူၼ်ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ပၼ်ႁႃဢၼ်ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ယူႇၼႆႉ ႁၢင်ႈၶႂ်ႈပဵၼ်မႃးထပ်းၵၼ်ဝႆႉၽွင်ႈ။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ လွင်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း တႃႇတေလီၵၼ်ၶိုၼ်းၼႆႉ ၸွင်ႇလႆႈႁူပ်ႉၵၼ်၊ ၸွင်ႇလႆႈၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃသင်ၶႃႈ?။


တွပ်ႇ-မၼ်းဢမ်ႇမီးၶၢဝ်းယၢမ်း ႁႂ်ႈပေႃးလႆႈတူင်ႉတၵ်ႉၵၼ် ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈ ၶဝ်ၵေႃႈမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ၼႂ်းဝၼ်းပိုတ်ႇပၢင်မၼ်း၊ ႁဝ်းၵေႃႈမီးၼႂ်းပၢင်ၵုမ်လူင်ၼၼ်ႉ မွၵ်ႈၼၼ်ႉၵူၺ်း။ တေႃႉတႄႉလႆႈၵႂႃႇၺႃးၵၼ်ၵမ်းၼိုင်ႈသေ လႆႈတူင်ႉတၵ်ႉၵၼ်ဝႃႈ ယူႇလီၵိၼ်ဝၢၼ်ယူႇႁႃႉ မွၵ်ႈၼၼ်ႉၵူၺ်း၊ ၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈတႄႉႁဝ်းၶႃႈပႆႇၸၢင်ႈႁဵတ်း။


ထၢမ်-ပေႃးၼႆပွင်ႇဝႃႈ တႃႇတေဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ဢၼ်ပဵၼ်ပၼ်ႁႃၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ ပႆႇၸၢင်ႈၵၢႆႇၵႂၢမ်းသင်ၵၼ်ၶႃႈၼေႃႈ?။


တွပ်ႇ-တေႃႈလဵဝ်ပႆႇၸၢင်ႈ၊ ပႆႇၸၢင်ႈသေတႃႉၵေႃႈ ႁဝ်းၶႃႈတႄႉတိုၼ်းလၢတ်ႈဝႆႉ ပိုတ်ႇၽၵ်းတူဝႆႉယူႇ။ ပေႃးငဝ်းလၢႆး မၼ်းပၼ်မႃးႁႃႉ၊ ၽွင်းၶၢဝ်းယၢမ်းမၼ်းပၼ်မႃးႁႃႉၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းတေၸၢင်ႈၶတ်းၸႂ်ၵႄႈလိတ်ႈၵၼ်ယူႇ။


(ၶႅၼ်းတေႃႈသိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ လွင်ႈပိုတ်ႇပၢင်ၵုမ်လူင်ယဝ်ႉ ႁူဝ်ၶေႃႈဢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ပဵၼ်ဢၼ်ၶွင်ႉၶမ်တီႈသုတ်း)။

တူဝ်ထူပ်းတႃႁၼ် RCSS ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်လူင် လွင်ႈငမ်းယဵၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ႁိုဝ် ပၢင်ၵုမ်လူင်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ပၢင်လူင်၊ ၵမ်းထူၼ်ႈ 2 ၼၼ်ႉ ဢိင်ၼိူဝ်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ တွင်ႈထၢမ်သေ ၽူႈၼမ်းၼႂ်း 3 ၸဝ်ႈသိုၵ်းၸၢႆးငိုၼ်း တွပ်ႇလၢတ်ႈပႃး တၢင်းႁၼ်ထိုင်ဝႆႉ ၼင်ႇၼႆ။


ထၢမ်-လွင်ႈတူဝ်ထူပ်းတႃႁၼ်ၼႆႉ မိူဝ်ႈတႄႇမၼ်း ၸုမ်းဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႇ ဢၼ်ဝႃႉဢွၼ်ႁူဝ် 7 ၸုမ်း တေဢမ်ႇမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်ၵေႃႈလူဝ်လူဝ်၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢိင်ၼိူဝ်ၶႄႇၶဝ်ၶဝ်ႈၵွင်ႉသၢၼ်ပၼ်ၼႂ်းၵႄႈမၼ်းသေ သမ်ႉလႆႈမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်၊ ဢၼ်ၼႆႉ ငဝ်းလၢႆးမၼ်းပဵၼ်ႁိုဝ်တႄႉတႄႉၶႃႈ?။

တွပ်ႇ-ပေႃးမႃးတူၺ်းယိူင်းဢၢၼ်းထီႉၼိုင်ႈ မၼ်းတေယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ။ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼႆႉ ဢၼ်ၶဝ်ၸတ်းမႃး ပၢင်ၵုမ်လူင်ၼႆႉ ပေႃးဢဝ်ၵမ်းၼႆႉဝႃႈ မၼ်းပဵၼ်ၵမ်းထီႉ 3 ။ ပၢၼ်ပႃႇတီႇၼူၵ်ႉယုင်း NLD ဢၼ်တီႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်း ဢွၼ်ႁူဝ်မႃးၼႆႉၵေႃႈ ၶဝ်မႃးပူၵ်းပွင်ၽွင်းငမ်းဝၢၼ်ႈမိူင်းၼႆႉ ၶၢဝ်းတၢင်းပီပၢႆယဝ်ႉ၊ ၼႂ်းပၢၼ်ၶဝ်ၼႆႉ ၶဝ်ႁဵတ်းမႃးပၢင်ၵုမ်လူင်ၵမ်းထီႉ 2 ၊ ၶဝ်ၶႂ်ႈၼႄဝႃႈၵူႈၾၢႆႇၵူႈၸုမ်းၵေႃႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈ၊ မၼ်းဢမ်ႇၵႃး (ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်းတူဝ်ႈမိူင်း NCA) 8 ၸုမ်းၵူၺ်း၊ 7 ၸုမ်းၵေႃႈၶဝ်ႈမႃးၼႆ ၶဝ်ၶႂ်ႈၼႄပိူၼ်ႈဝႃႈ မၼ်းၶိုၼ်ႈသင်ႉမႃး၊ ၶႃႈႁဝ်းႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉၼၼ်။


ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼၼ်လႄႈ ၵွၼ်ႇပႆႇပဵၼ်ပၢင်ၵုမ်ၼႆႉၵေႃႈ တီႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်း လႆႈၵႂႃႇဢႅဝ်ႇယဵမ်ႈမိူင်းၶႄႇ၊ ဢၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸၢင်ႈၵႂႃႇဢုပ်ႇဢူဝ်းတင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ ႁႂ်ႈၵမ်ႉၸွႆႈပၼ်ၶၵ်ႉၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ်မိူင်းမၢၼ်ႈ၊ ႁႂ်ႈမၼ်းပေႃးၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ ယူဝ်ၶဝ်ဢုပ်ႇၵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်ၵေႃႈ ၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈ။ ၵွပ်ႈၸိူင်ႉၼၼ်လႄႈ ၸုမ်းဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႇ 7 ၸုမ်းၵေႃႈ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇပၼ်ႁႅင်း၊ ၸွႆႈၵပ်းသၢၼ်ပၼ်လႄႈ ၶဝ်ၸဝ်ႈၵေႃႈလႆႈၶဝ်ႈမႃး။ ၶဝ်ႈမႃးၵေႃႈ ယူႇတီႈၶဝ်ၸဝ်ႈပဵၼ်ၸၼ်ႉၶႅၵ်ႇၶိုၵ်ႉတွၼ်း၊ ၶဝ်ၸဝ်ႈမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈဝၼ်းပိုတ်ႇ မၼ်းၵူၺ်း၊ ၶဝ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈၽူႈတၢင်တူဝ် ဢၼ်တေၶဝ်ႈမႃးဢုပ်ႇၸွမ်းၼႂ်းပၢင်ၵုမ် 4-5 ဝၼ်း။ ၶဝ်မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ဝၼ်းပိုတ်ႇမၼ်း တွၼ်ႈပွတ်းၼႂ်ၼၼ်ႉသေ မႃးဢဝ်ၼႃႈဢဝ်တႃ၊ ပေႃးပိုတ်ႇယဝ်ႉၵေႃႈၶဝ်ၸဝ်ႈၶိုၼ်း ဢွၵ်ႇပၢင်ၵုမ်ၵႂႃႇ၊ ၼႂ်းပၢင်ၵုမ် 4-5 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၶဝ်ၸဝ်ႈဢမ်ႇၶဝ်ႈမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်း တၢင်ႇလၢတ်ႈသင်ၸွမ်း။


ၵူၺ်းၵႃႈ တၢင်းၼွၵ်ႈမၼ်းတႄႉငိၼ်းဝႃႈ တင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ်၊ တီႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်း၊ ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ဢၼ်ၻွၵ်ႊတိူဝ်ႊတိၼ်ႊမဵဝ်းဝိၼ်းဢွၼ်ႁူဝ်ၼၼ်ႉ ၶဝ်ၵေႃႈထူပ်းၵၼ်ယူႇဝႃႈၼႆ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ထူပ်းၵၼ်ၵေႃႈ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈတၢင်းၵၢၼ်၊ လႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၼွၵ်ႈလႅၵ်ႈမၼ်း ႁဝ်းၶႃႈလႆႈႁူႉၸွမ်းဝွင်းဝႅင်းၸိူင်ႉၼင်ႇၼႆၵူၺ်းၶႃႈ။


ထၢမ်-ယူႇတီႈႁဝ်းၶႃႈသေတူၺ်းတႄႉ မိူၼ်ၼင်ႇဝႃႈ ပဵၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်မီးၸၢဝ်းၶိူဝ်းယူႇႁူမ်ႈၵိုၵ်းၵၼ်၊ ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းလဵဝ်ၵၼ်၊ လူဝ်ႇလႆႈၶဝ်ႈႁႃၵၼ်ၵမ်းသိုဝ်ႈသေ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်။ ဢၼ်ၼႆႉသမ်ႉ ၶႄႇသမ်ႉလႆႈ ၶဝ်ႈမႃးသေၸွႆႈထႅမ်ၼႂ်းၵႄႈမၼ်း။ ပေႃးပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ် ဢေႃးၸႃႇၶႄႇ ဢၼ်သုမ်ႇငမ်းၼိူဝ်ဝၢၼ်ႈမိူင်းႁဝ်းၼႆႉ မိူဝ်းၼႃႈထႃႇပၢႆမႃး တေၸၢင်ႈပဵၼ်မႃးၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ လွင်ႈၼႆႉ ထတ်းသၢင်ပၼ်ၽွင်ႈၶႃႈ?။


တွပ်ႇ-လွင်ႈၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ်ငဝ်းလၢႆးမၼ်း၊ ႁဝ်းတူၺ်းၼႆႉ ႁဝ်းၼင်ႇၵၼ်မၼ်းပႆႇၸၢင်ႈဢုပ်ႇၵၼ်၊ ပႆႇၸၢင်ႈလၢတ်ႈတေႃႇၵၼ်ၵမ်းသိုဝ်ႈႁိုဝ်၊ ႁဝ်းၶႃႈတိုၵ်ႉႁၢင်ႇၵႆၵၼ်ယူႇႁိုဝ်။ လွင်ႈသၢင်ႈလွင်ႈယုမ်ႇယမ်ၵၼ်ၼႆႉ မၼ်းပႆႇပေႃးမီးၼမ်လႄႈ ၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ပေႃးတူၺ်းၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵေႃႈ မၼ်းတေဢမ်ႇမီး တၢင်းလိူၵ်ႈ၊ တေၸၢင်ႈၵႂႃႇယွၼ်းတၢင်းၸွႆႈထႅမ်တၢင်းၶႄႇဝႃႈ ႁႂ်ႈၸွႆႈၵပ်းသၢၼ်ပၼ်ၽွင်ႈ မၼ်းၸၢင်ႈပဵၼ် ၸိူင်ႉၼၼ်။ ပေႃးမႃးတူၺ်းၾၢႆႇမိူင်းၶႄႇၵေႃႈ ၶဝ်တိုၼ်းယိုၼ်းမိုဝ်းဝႆႉယူႇ၊ ၵဵဝ်ႇၵပ်းၶၵ်ႉၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ်မိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ႁဝ်းတေလႆႈၸွႆႈသင်ၼႆ ၶဝ်ၵေႃႈယၢမ်ႈလၢတ်ႈမႃး။ ယဝ်ႉၵေႃႈၶဝ်တိုၼ်းဝႆႉၽွင်းတၢင်းၶေႃၶေႃ။


မီးၵေႃႉၼိုင်ႈ ဢၼ်ဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ၵဵဝ်ႇၵပ်းၶၵ်ႉၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ်၊ တူဝ်မၼ်းၸဝ်ႈၵေႃႈ ၵမ်းၼိုင်ႈၵႂႃႇထူပ်း ၸုမ်းဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႇ၊ ၵမ်ႉမႃးႁူပ်ႉထူပ်းတင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ၊ ႁဵတ်းၶဵဝ်ပၼ်ၼႂ်းၵၢင်မၼ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢၼ်ၼႆႉမၼ်းတေပဵၼ်ၸူဝ်ႈၶၢဝ်းၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ၊ ပေႃးဝႃႈတင်းသွင်ၾၢႆႇ ဢမ်ႇဝႃႈၸုမ်းဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႇ ဢမ်ႇဝႃႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ၊ ပေႃးၶဝ်ၸမ်ၸႂ်ၵၼ် မီးလွင်ႈယုမ်ႇယမ်ၵၼ် ဝႆႉဝၢင်းၸႂ်ၵၼ်ယဝ်ႉတႄႉ မၼ်းတေဢမ်ႇလူဝ်ႇၶဵဝ် ၵူၼ်းၵၢင်မၼ်းယဝ်ႉ၊ မၼ်းတေၸၢင်ႈလၢတ်ႈတေႃႇၵၼ်ၵမ်းသိုဝ်ႈၼႆ ႁဝ်းၶႃႈတႄႉယုမ်ႇယမ်ၸိူင်ႉၼၼ်။ ႁႂ်ႈပီႈၼွင်ႉၶႄႇတေမႃးယူႇၼႂ်းၵၢင်မၼ်း ပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်တႄႉ မၼ်းတေဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ၊ ပေႃးတူၺ်းငဝ်းလၢႆးမိူဝ်ႈလဵဝ်၊ မၼ်းတေပဵၼ်ၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉၸိူင်ႉၼၼ်ၵူၺ်းၶႃႈ။


(ၶႅၼ်းတေႃႈပႂ်ႉသိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ လွင်ႈၶွင်ႉၶမ် ဢၼ်ဢမ်ႇမီးလွင်ႈယုမ်ႇယမ်ၵၼ်လႄႈ ဢမ်ႇၵိုတ်းလႆႈပၢင်တိုၵ်း)။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး လႆႈၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ပၢင်ၵုမ်လူင်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ပၢင်လူင်၊ ၵမ်းထူၼ်ႈ 2 ၊ ငဝ်းလၢႆးပၢင်ၵုမ်လူင်မီးၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ၵွပ်ႈသင် RCSS လႆႈၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်၊ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ပၢင်ၵုမ်ၸၼ်ႉ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ယင်းပႆႇလႆႈၸတ်းၼၼ်ႉ ဢိင်ၼိူဝ်ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ တွင်ႈထၢမ်သေ ၽူႈၼမ်းၼႂ်း 3 ၸဝ်ႈသိုၵ်းၸၢႆးငိုၼ်း တွပ်ႇလၢတ်ႈဝႆႉၼင်ႇၼႆ။


ထၢမ်-ၵွၼ်ႇပႆႇၵႂႃႇပၢင်ၵုမ်လူင်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ပၢင်လူင် ၵမ်းထူၼ်ႈ 2 ၼႆႉ လႆႈႁၼ်ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး ဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်၊ တူၵ်းလူင်းၵၼ် ဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်း ပေႃးတေလူင်ႉလႅင်းဝႃႈ RCSS ဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်းတူဝ်ႈမိူင်း NCA ဝႆႉၼႆႉ တူင်ႉၼိုင်ႁဵတ်းသၢင်ႈသင်၊ မီးလွင်ႈမုင်ႈမွင်းဝႆႉသင်၊ ၵွၼ်ႇပႆႇၵႂႃႇၼၼ်ႉ လွင်ႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉသင်ၽွင်ႈၶႃႈ?။

တွပ်ႇ-ပၢင်ၵုမ်လူင် လွင်ႈငမ်းယဵၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (ပွၵ်ႈၵမ်း 3) ဢမ်ႇၼၼ် ပၢင်ၵုမ်လူင်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ပၢင်လူင် ၵမ်းထူၼ်ႈ 2 ၊ ၸတ်းႁဵတ်းတီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ ဝၼ်းတီႈ 24 တေႃႇထိုင်ဝၼ်းတီႈ 28 လိူၼ်မေႊ။ ပေႃးဢဝ် ၶၵ်ႉၵၢၼ်မၼ်းဝႃႈၼႆၸိုင် တႃႇတေၵႂႃႇဢုပ်ႇတီႈၼႂ်းပၢင်ၵုမ်လူင်ၼၼ်ႉ တေလႆႈမီးၽိုၼ်လိၵ်ႈၶေႃႈတၢင်ႇထိုင်။ ပေႃးဢဝ်ၶၵ်ႉၵၢၼ်မၼ်းဝႃႈၼႆႉ တေလႆႈဢဝ်ၵၢင်ၸႂ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းၽႂ်မၼ်း၊ ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းၽႂ်မၼ်း။ ၸွမ်းၼင်ႇၼႂ်းၶၵ်ႉၵၢၼ် NCA ၼၼ်ႉ ၽႅၼ်ႇတီႈၼႄတၢင်းၶၵ်ႉ 3 ၼၼ်ႉ မၼ်းမီးဝႆႉဝႃႈ- တေလႆႈၸတ်း ပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်း ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းၽႂ်မၼ်း။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼၼ်လႄႈ တႃႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈ တေလႆႈႁဵတ်းပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်း တႃႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးႁဝ်း၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ႁဝ်းၶႃႈပႆႇၸၢင်ႈႁဵတ်း။


ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ႁဝ်းၶႃႈပႆႇၸၢင်ႈႁဵတ်းၼႆလႄႈ သဵင်ႁူဝ်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶႃႈ ၵဵဝ်ႇၵပ်းၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး၊ ၵၢၼ်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း၊ ၵၢၼ်တီႈလိၼ် ၸွမ်းၼင်ႇႁူဝ်ၶေႃႈ 4 ႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်လူဝ်ႇဢုပ်ႇၼၼ်ႉ မၼ်းဢမ်ႇလႆႈမႃး၊ မၼ်းဢမ်ႇပႃးသဵင်ၵူၼ်းမိူင်းတႆး။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼၼ် ပေႃးမႃးတူၺ်းတၢင်ႇမူႇတၢင်ႇၸုမ်းတၢင်ႇတီႈ မိူၼ်ၼင်ႇပီႈၼွင်ႉ ပဢူဝ်းၶဝ်၊ ပီႈၼွင်ႉၶျၢင်းၶဝ်၊ ပီႈၼွင်ႉယၢင်းၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ပိူၼ်ႈလႆႈႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ၵၢၼ်မိူင်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၽႂ်မၼ်း၊ ၵွပ်ႈၼၼ်ၶဝ်တူဝ်ႈတၼ်း၊ ၶဝ်မီးသဵင်ၵူၼ်းမိူင်းၶဝ်ယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ တႃႇတႆးႁဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းပႆႇလႆႈႁဵတ်းလႄႈ သဵင်ၵူၼ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းဢမ်ႇမီး၊ ၵွပ်ႈၼၼ် တႃႇတေၵႂႃႇပၢင်ၵုမ်ပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ ပေႃးယူႇတီႈမုၵ်ႉၸုမ်းႁဝ်းၶႃႈတႄႉ ႁဝ်းၶႃႈၵႂႃႇတၢင်တူဝ်မုၵ်ႉၸုမ်းႁဝ်းၵူၺ်း၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ မုၵ်ႉၸုမ်းႁဝ်းၶႃႈလႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA ဝႆႉ။ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈၵႂႃႇၶိုၼ်ႈ ၸွမ်းၼင်ႇပိူင် NCA မီးၼၼ်ႉ မွၵ်ႈၼႆႉၵူၺ်း။


ယဝ်ႉၵေႃႈ ၵွပ်ႈႁဝ်းၶႃႈပႆႇလႆႈသဵင်ၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ ႁဝ်းၵႂႃႇဢမ်ႇၸၢင်ႈၵႂႃႇဢုပ်ႇသင်၊ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၵႂႃႇတၢင်ႇသင်ၼႆ မုၵ်ႉၸုမ်းႁဝ်းၶႃႈ လႆႈႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ၼႂ်းမုၵ်ႉၸုမ်းသေ လႆႈဢွၵ်ႇဝႆႉၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ၊ ၵွၼ်ႇႁဝ်းၶႃႈ ပႆႇၵႂႃႇၼၼ်ႉ။ ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈၵေႃႈ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈမီးမႃး လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆၶေႃႈလႆႈၸႂ် မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်သေဢၼ်ဢၼ် ၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁဝ်းၶႃႈတေပႆႇတူဝ်ႈတၼ်းတႃႇတေလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၼႆ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉတႅၵ်ႇလႅင်း။ ငဝ်းလၢႆး ၵွၼ်ႇႁဝ်းၶႃႈပႆႇၵႂႃႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆၶႃႈဢေႃႈ။


ထၢမ်-ၽိူဝ်ႇႁၢင်ႈႁႅၼ်းယဝ်ႉသေလႆႈၵႂႃႇၼႆႉ သမ်ႉၵႂႃႇတၢင်ႇလၢတ်ႈသင်၊ ဢုပ်ႇဢူဝ်းသင်ၽွင်ႈၶႃႈ?။


တွပ်ႇ-တီႈပၢင်ၵုမ်လူင် ဢၼ်ၸတ်းတီႈၼေႇပျီႇတေႃႇၼၼ်ႉ ၶဝ်ၸႅၵ်ႇႁူဝ်ၶေႃႈမၼ်းသေဢုပ်ႇ ပဵၼ်ၵိပ်ႇပဵၼ်ၵိပ်ႇ။ မီး 5 ႁူဝ်ၶေႃႈယႂ်ႇယႂ်ႇ 1.ၵၢၼ်မိူင်း။ 2.ၵၢၼ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈ။ 3.ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး။ 4.ၵၢၼ်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း။ 5.ၵၢၼ်တီႈလိၼ်လႄႈ ၶူဝ်းၶွင်သၽႃႇဝ မီး 5 တွၼ်ႈ။ 5 တွၼ်ႈၼၼ်ႉ ၸႅၵ်ႇပဵၼ်တွၼ်ႈပဵၼ်တွၼ်ႈသေ လႆႈဢုပ်ႇၵၼ်ၵႂႃႇ။


ထၢမ်-မိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇဢၼ် RCSS  ပႆႇလႆႈႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆး၊ ဢမ်ႇတၢင်တူဝ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆးသေၵႂႃႇ။ ပေႃးၼၼ် ဢၼ် RCSS လႆႈၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်ၼႆႉ ၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈပဵၼ်တီႈသုတ်းသမ်ႉ မုင်ႈမွင်းၸိူင်ႉႁိုဝ်သေၵႂႃႇၶႃႈ?။


တွပ်ႇ-မိူၼ်ၼင်ႇဢၼ်လၢတ်ႈၵႂႃႇ၊ ၵမ်းၼႆႉဢမ်ႇၸၢင်ႈၵႂႃႇတၢင်ႇလၢတ်ႈသင်။ မိူဝ်ႈၵမ်းၼိုင်ႈၵမ်းသွင်ၼၼ်ႉ ဢၼ်ၸုမ်းႁဝ်းၶႃႈတၢင်ႇမႃး မီးဝႆႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်တၢင်ႇမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ပိူၼ်ႈဢဝ်ၵဵပ်းဝႆႉၸိူင်ႉၼၼ်ၵူၺ်း၊ ပိူၼ်ႈဢမ်ႇဢဝ်သိုပ်ႇမႃးဢုပ်ႇၵမ်းၼႆႉ။ ၵမ်းၼႆႉ ပိူၼ်ႈဢိင်ၼိူဝ်ဢၼ်လႆႈႁဵတ်းမႃး ပၢင်ၵုမ်ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸၼ်ႉမိူင်းၽႂ်မၼ်း 3-4 တီႈၼၼ်ႉသေမႃးဢုပ်ႇ။ ၵွပ်ႈၼၼ် မုၵ်ႉၸုမ်းႁဝ်းၶႃႈတႄႉ ႁဝ်းၶႃႈဝႃႈၸဵမ်ပိုင်းယဝ်ႉ ၵမ်းၼႆႉတႄႉ တေဢမ်ႇမီးလွင်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းသင်၊ ႁဝ်းၶႃႈၵႂႃႇၸွမ်းၶၵ်ႉၵၢၼ် NCA ဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းဝႆႉၼၼ်ႉၵူၺ်း။


ထၢမ်-တွၼ်ႈဢၼ်လႆႈၵႂႃႇၽႅဝ်တီႈ ၼေႇပျီႇတေႃႇသေ ၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်ၼႆႉ တွၼ်ႈဢၼ်မိူၼ်ၼင်ႇ လႆႈၵႂႃႇႁၼ် ၵႂႃႇငိၼ်း တေႃႇဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇ တီႈၵိူဝ်းၵုမ်ဝၢၼ်ႈမိူင်း မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း၊ သမ်ႉထႅင်ႈ ၽူႈၵွၼ်းသိုၵ်းသုင်သုတ်းၵေႃႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢၼ်ၵူၼ်းဢမ်ႇလႆႈၸႂ်ၵေႃႈမီးတင်းၼမ်၊ ဢၼ်ၵူၼ်းလႆႈၸႂ်ၵေႃႈ မီးတင်းၼမ်။ ပေႃးဝႃႈယူႇတီႈ RCSS သေတူၺ်း ၼိူဝ်ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ၶဝ်လၢတ်ႈၵႂႃႇၼႆႉ သမ်ႉႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ၶႂ်ႈထတ်းသၢင်ၶေႃႈလႂ်ၽွင်ႈၶႃႈ?။


တွပ်ႇ-တွၼ်ႈဢၼ် တီႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸိုင်ႈမိူင်း ဢွင်ႇသၢၼ်းၸုၵျီႇလၢတ်ႈၼၼ်ႉတႄႉၵေႃႈ မၼ်းၵေႃႈလၢတ်ႈပိူင်ပဵၼ်မၼ်း၊ မီးလွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၸိူင်ႉႁိုဝ်။ ထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈလႆႈၸႂ် တွင်းဝႆႉၼႆႉတႄႉ ၼႂ်းပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵမ်းၼႆႉ မၼ်းၼၢင်းလၢတ်ႈဝႃႈ- "ႁဝ်းၶႃႈတေဢမ်ႇၸႂ်ႉလၢႆးၵမ်ၵိၼ်းၵၼ်၊ ႁဝ်းၶႃႈတေၸႂ်ႉလၢႆးဢုပ်ႇဢူဝ်းငူပ်ႉငီႉၵၼ် လူင်ႉလူင်ႉလႅင်းလႅင်း၊ ၶေႃႈလႆႈၸႂ် ဢၼ်ဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁႂ်ႈၵူႈၾၢႆႇပေႃးယွမ်းႁပ်ႉ" မၼ်းလႆႈလၢတ်ႈၵႂႃႇ ၸိူင်ႉၼၼ် ပဵၼ်ဢၼ်လီတႄႉတႄႉယဝ်ႉ။ ပေႃးထႅင်ႈတွၼ်ႈၼိုင်ႈၼႆႉ ယိူင်းဢၢၼ်းၶဝ်ၼႆႉ ၶဝ်ဢၢၼ်းၵေႃႇတင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၾႅတ်ႊၻရႄႊ၊ မၼ်းလၢတ်ႈၵႂႃႇတႅၵ်ႇလႅင်း။ ဢၼ်ၼႆႉပွင်ႇဝႃႈၵႂၢမ်းၶေႃႈၼႆႉ တင်းၼမ်တင်းသဵင်ႈ တေယွမ်းႁပ်ႉ။ ၽၵ်းတူၵေႃႈတိုၵ်ႉပိုတ်ႇဝႆႉ။


ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးမႃးတူၺ်းတီႈ ၽူႈပွင်ၵၢၼ်သိုၵ်း ၸွမ်ၸိၵ်းသိုၵ်းလူင်မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ၊ မၼ်းၸဝ်ႈတႄႉလၢတ်ႈၵႂႃႇဝႃႈ- ၶဝ်တႄႉၶဝ်တေယိပ်းမူႇပိူင် 6 ၶေႃႈၶွင်တပ်ႉသိုၵ်းၶဝ်၊ တေၵႂႃႇၸွမ်းၼႂ်းၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။ ပေႃးတေယိပ်းပိူင် ဢၼ်ၼၼ်ႉ မၼ်းပႆႇမႅၼ်ႈ၊ ပေႃးဢဝ်ၸုမ်းႁဝ်းၶႃႈ တၢင်ႇမူႇတၢင်ႇၸုမ်းၵေႃႈလီ၊ ႁဝ်းမီးမူႇၽႂ်မူႇမၼ်း ပိူင်ၽႂ်ပိူင်မၼ်း။ ပေႃးႁဝ်းၶႃႈတေမႃးဢုပ်ႇၵၼ်ၼႆႉ ႁဝ်းၵေႃႈယိပ်းမူႇႁဝ်း ၶဝ်ၵေႃႈယိပ်းမူႇၶဝ်မၼ်ႈတိုင်ႈတိုင်ႈ ဢမ်ႇယွၼ်ႇယၢၼ်းတေႃႇၵၼ်၊ ၶဵင်ႈတေႃႇၵၼ်တင်းသွင်ၾၢႆႇၼႆႉ မၼ်းတေယၢပ်ႇ။ ပဵၼ်ႁိုဝ်ၵေႃႈလီ ၵၢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၼႆႉ ႁဝ်းၶႂ်ႈလႆႈတင်းမူတ်းၵေႃႈ မၼ်းဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ၊ ဢၼ်ႁဝ်းၶႂ်ႈလႆႈ ႁႂ်ႈလႆႈၵမ်ႈၽွင်ႈ၊ ႁဝ်းလူဝ်ႇပၼ်ၽွင်ႈ၊ လူဝ်ႇပဵၼ်ၸိူင်ႉၼၼ်။ ပေႃးၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵၢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းႁဝ်း မၼ်းထိုင်တီႈတဵမ်ထူၼ်ႈ မၼ်းတေၵႃႈလႆႈယွၼ်ႇယၢၼ်းႁႃၵၼ်၊ ႁဝ်းတေလႆႈဝႆႉၸႂ်ယိုၼ်းယၢဝ်း၊ သၢင်ႈလွင်ႈယုမ်ႇယမ်၊ မီးလွင်ႈမၵ်းမၼ်ႈၵၼ်၊ မီးလွင်ႈပွင်ႇၸႂ်ၵၼ် ဢၼ်ၼႆႉတေပဵၼ်ပိူင်လူင်ၶႃႈဢေႃႈ။


ပေႃးမိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၽူႈပွင်ၵၢၼ်သိုၵ်းဝႃႈ ၶဝ်တေယိပ်းဝႆႉမူႇပိူင်ၶဝ် 6 ၶေႃႈ ပိူင်တၢႆတင်းပိုၵ်းၼႆၼၼ်ႉ မၼ်းယၢပ်ႇ၊ မၼ်းတေၸၢင်ႈမႃးပဵၼ်လွင်ႈၵိတ်ႇၶႂၢင် လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ႁဝ်းၶႃႈ။ ႁဝ်းၶႃႈႁူႉယူႇ ၼႂ်းၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း EAO ၼႆႉ တင်းမူတ်းမီး 21 ၸုမ်း၊ ဢၼ်တိုၵ်ႉၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းတူင်ႇၼႆႉ တိုၵ်ႉမီး 8 ၸုမ်းၵူၺ်း၊ ပေႃးဝႃႈတေမႃးယိပ်း မူႇပိူင်မၼ်းပိူင်တၢႆတင်းပိုၵ်းၼႆ မၼ်းတေယၢပ်ႇ၊ ၵွပ်ႈၼၼ် လွင်ႈၼႆႉႁဝ်းၶႃႈတေလႆႈၶိုၼ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းငူပ်ႉငီႉၵၼ်၊ ႁဝ်းၶႃႈတေလႆႈဝႆႉၸႂ်ယိုၼ်းၸႂ်ယၢဝ်း ပိုတ်ႇၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈဝႆႉ၊ ဢၼ်ၼႆႉပဵၼ်ပိူင်လူင်မၼ်းၶႃႈ။


(ၶႅၼ်းတေႃႈပႂ်ႉသိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ တွၼ်ႈတူဝ်ထူပ်းတႃႁၼ် RCSS ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်လူင်)။  

ဢွၼ်ႇယိင်းတႆး ဝဵင်းၵျွၵ်ႉမႄး လႆႈၵႂႃႇၶဝ်ႈၶႅင်ႇႁွင်ႉၽဵင်းၵႂၢမ်း တီႈမိူင်းၵွၵ်ႇ ၼႂ်းထီးဝီးထႆး Work Entertainment Point ၶျွင်ႉ 23 လၢႆးၵၢၼ်ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈဝႃႈ “မႆႉၶ်ထွင်းၶမ်း ” လႆႈၼႄပိုၼ်ၽႄႈ ဢွၵ်ႇမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 20/05/2017 ။ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ  တႃႇတေၵႂႃႇႁွင်ႉၽဵင်းၵႂၢမ်းၼႆႉ လႆႈၶတ်းၸႂ်၊ ၼႂ်းၸႂ်မၼ်းမီးၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ယိူင်းဢၢၼ်းမၼ်းပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ၶၵ်ႉတွၼ်ႈတႃႇတေ ၵႂႃႇႁွင်ႉၵႂၢမ်းၼၼ်ႉ မီးၸိူင်ႉႁိုဝ်လၢႆလၢႆၼႆၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ လႆႈတွင်ႈထၢမ်ဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

ထၢမ် - တႃႇတေလႆႈၵႂႃႇ ႁွင်ႉၵႂၢမ်းၼႆႉ ၶၵ်ႉတွၼ်ႈမီးၸိူင်ႉႁိုဝ်ၶႃႈ?။


တွပ်ႇ- တႃႇတေလႆႈၵႂႃႇၶႅင်ႇႁွင်ႉၵႂၢမ်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈၵႂႃႇတၢင်ႇယိုၼ်ႈၸိုဝ်ႈ (သမၵ်ႇ) တီႈၵၢတ်ႇ သူၼ်ၵႅဝ်ႈဝႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈပီၵၢႆ ယဝ်ႉၶႃႈ ၊ မိူဝ်ႈႁဝ်းၵႂႃႇတၢင်ႇယိုၼ်ႈၼၼ်ႉ မီးၵူၼ်းမွၵ်ႈ 400 -500 ၵေႃႉ ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇလႆႈၵႂႃႇႁွင်ႉတင်းမူတ်း ပိူၼ်ႈတေလိူၵ်ႈဢဝ်ၵူၺ်း ပေႃးသဵင်လီသဵင်ၶႅမ်ႉၵေႃႈ ပိူၼ်ႈ တေထူဝ်းမႃးႁွင်ႉၶႃႈ။


ထၢမ် - ဢၼ်ၵႂႃႇႁွင်ႉၵႂၢမ်းၼႆႉ ဢၼ်ႁွင်ႉလႆႈ (ဢၼ်ၽၢၼ်ႇ) မီးမွၵ်ႈလၢႆၵေႃႉၶႃႈ ?။


တွပ်ႇ- ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈၵႂႃႇၶႅင်ႇႁွင်ႉၵႂၢမ်းပွၵ်ႈၼႆႉ မီးၵူၼ်းမွၵ်ႈ400-500 ၵေႃႉ ဢၼ်ၽၢၼ်ႇမီးမွၵ်ႈ 300-400ၵေႃႉ တူဝ်ၶႃႈႁဝ်းၵေႃႈၽၢၼ်ႇၶႃႈ ။


ထၢမ် - ၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇ ဢၼ်ၵႂႃႇၼႆႉ မီးၸိူင်ႉႁိုဝ် ၽႂ်ပဵၼ်ၵူၼ်းၸၢႆႇၶႃႈ ?။


တွပ်ႇ - ၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇၼႆႉ ဢွၵ်ႇႁင်းၵူၺ်းၶႃႈ ပေႃႈ မႄႈဢွၵ်ႇပၼ်ၵူၺ်းဢေႃႈ။


ထၢမ်- ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၸင်ႇလႆႈသူး မိူဝ်ႈလႂ်တေလႆႈသူးရၢင်းဝလ်ႊ တေလႆႈၶဝ်ႈၶႅင်ႇထႅင်ႈလၢႆပွၵ်ႈၶႃႈ?။


တွပ်ႇ - ႁဝ်းတေလႆႈၵႂႃႇႁွင်ႉထႅင်ႈ1 ပွၵ်ႈ ပေႃးႁဝ်းၵႂႃႇၶႅင်ႇသေ ( ၽၢၼ်ႇ) ႁွင်ႉၵႂၢမ်းလႆႈလီၸိုင် တေလႆႈငိုၼ်းတိုၼ်းၵၢၼ်ႁဵၼ်းတႃႇ 30,000 ၿၢတ်ႇ ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ တိုၵ်ႉပႂ်ႉပိူၼ်ႈသိုပ်ႇမႃးၶႃႈ ။


ထၢမ် - ဢၼ်ၼုင်ႈသိူဝ်ႈၶူဝ်းတႆးသေၵႂႃႇႁွင်ႉၵႂၢမ်းၼႄပိူၼ်ႈၼၼ်ႉ ၼႂ်းၸႂ်ပဵၼ်ဝႆႉၸိူင်ႉႁိုဝ်?။


တွပ်ႇ- မီးတၢင်းၸူမ်းသိူဝ်းတႄႉၶႃႈ လႆႈၼုင်ႈသိူဝ်ႈၶူဝ်းတႆးလႄႈလႆႈၼႄပႃးတၢင်းၵႃႈၼူၵ်ၵိၼ်ႇ ၼရီႇတႆး ပဵၼ်ဢၼ်ႁၢၼ်ႉၸႂ်တႄႉၶႃႈ ယွၼ်ႉၶူဝ်းတႆးႁဝ်းၼႆႉမၼ်းႁၢင်ႈလီသေပိူၼ်ႈယဝ်ႉ၊ ၾိင်ႈႁိတ်ႈႁွႆးႁဝ်း ၵေႃႈႁၢင်ႈလီ၊ ႁဝ်းပဵၼ်ၵူၼ်းတႆး ႁဝ်းဢမ်ႇထုၵ်ႇလီလိုမ်း ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းႁဝ်း လိၵ်ႈႁဝ်းၵႂၢမ်းႁဝ်း ၵေႃႈဢမ်ႇ ထုၵ်ႇလီလူင်လိုမ်း ။


ထၢမ် - ဢၼ်ၶႂ်ႈၾၢၵ်ႇထိုင် ဢူၺ်းၵေႃႉမီးၸိူင်ႉႁိုဝ်ၶႃႈ?။


တွပ်ႈ - ဢၼ်ၶႂ်ႈၾၢၵ်ႇထိုင် ဢူၺ်းၵေႃႉႁဝ်းၵူႈၵေႃႉတႄႉၵေႃႈ မိူဝ်ႈမီးတိုဝ်ႉတၢင်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းလူဝ်ႇလႆႈ ဢဝ်ဝႆႉၵမ်းလဵဝ် ယႃႇပေမီးၸႂ်ၵူဝ်ႁႄသင်ၶႃႈ ပေႃးႁဝ်းမီးတၢင်းၶတ်းၸႂ် ၵႆႉဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈ၊ ၵႆႉၾိုၵ်း၊ၵႆႉလဵပ်ႈ ႁဵၼ်းၸိုင် ႁဝ်းတေထိုင်လႆႈတီႈယိူင်းမၢႆယူႇ။


ယိၼ်းၸူမ်းၶႃႈ
ယိင်းမွၵ်ႇႁွမ်ၼူၼ်းၼႆႉ ဢႃယု12 ပီ မိူဝ်ႈလဵဝ် ႁဵၼ်းဝႆႉယူႇၸၼ်ႉ(မေႃး1) ႁူင်းႁဵၼ်းဝတ်ႉၸၢင်ႉၶဵၼ်ႉ ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး။ ပေႃႈၸိုဝ်ႈၸၢႆးသူႉဢွင်ႇ+ၼၢင်းၶိၼ်ႇမေႇ မီးပီႈၼွင်ႉ2ၵေႃႉ ၸၢႆးႁၵ်ႉၶမ်း ဢႃယု 23 ပီ လႄႈၼွင်ႉႁွမ်ၼူၼ်း ပဵၼ်ၵူၼ်းၵျွၵ်ႉမႄး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ။

ဝၼ်းလၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၸိုင်ႈတႆး ၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈမႃးၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ လမ်ႇလွင်ႈတႃႇတႆးၸိူင်ႉႁိုဝ်။ ၵၢၼ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်း တႃႇတေၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ပၢင်ၵုမ်လူင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ပၢင်ၵုမ်လူင်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ပၢင်လူင် ၵမ်းထူၼ်ႈ 2 ဢၼ်တေၸတ်းႁဵတ်းတီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ မီးၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼၼ်ႉ- ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ လႆႈတွင်ႈထၢမ်ဝႆႉ ၽူႈၼမ်းၼႂ်း 1 ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA) ၸဝ်ႈသိုၵ်းၵျေႃႇလႃႉ ဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

ထၢမ်-ဝၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၸိုင်ႈတႆးၼႆႉ ၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈပဵၼ်မႃးၸိူင်ႉႁိုဝ်ၶႃႈ?။


တွပ်ႇ- ဝၼ်းၵိူတ်ႇလၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ်ပိုၼ်းပိူင်ပဵၼ် ၵၢၼ်ပၢႆးမိူင်း ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းၶႃႈ ဢီးသူၼ်းတုၵ်းယွၼ်းထိုင်မႃးသေ ၸင်ႇၵွႆႈၽုတ်းပဵၼ်မီးမႃး။ မၼ်းပဵၼ်ဝၼ်း ဢၼ်ထွတ်ႈမျၢတ်ႈယႂ်ႇလူင် ပုၼ်ႈတႃႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းၶႃႈ၊ မၼ်းမီးပိုၼ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆၵေႃႈ ႁူဝ်ႁုပ်ႈမၼ်း ႁဝ်းၶႃႈ လႆႈတၢင်ႇလၢတ်ႈၼႄၵၼ်မႃးယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ် မၼ်းပဵၼ်ဝၼ်းဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇလီလူင်လိုမ်း၊ ၸင်ႇၶုၵ်းၸႂ်လႆႈၶႆႈၸႂ်ထိုင်သေ ၸတ်းႁဵတ်းမႃးယူႇၵူႈပီ။


ထၢမ်-ၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ လႆႈမီးလွင်ႈတူင်ႉၼိုင်ၸိူင်ႉႁိုဝ်လၢႆလၢႆၶႃႈ?။


တွပ်ႇ-ပီၼႆႉတႄႉဢိင်ၼိူဝ်ငဝ်းလၢႆးဢၼ်မီးသေ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈႁုပ်ႈသေႁဵတ်းဝႆႉ။ ႁဝ်းၶႃႈမီးပၢင်ၵႅဝ်ႈသွင်ပၢင်၊ ပၢင်ၼိုင်ႈပဵၼ်ပၢင်ၵႅဝ်ႈလူႇတၢၼ်း၊ ပၢင်းသင်ၶၸဝ်ႈလၢႆလၢႆဝတ်ႉ/ၵျွင်းသေလူႇတၢၼ်း ႁဵတ်းၽွၼ်းလီၵုသူလ်ပၼ် ၸိူဝ်းပဵၼ်ၵေႃႉႁၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉႁဝ်းၶႃႈ ဢၼ်လႆႈတူၵ်းသုမ်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇမႃး ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းလၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸိုင်ႈတႆးႁဝ်း။ ထႅင်ႈပၢင်ၼိုင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ပၢင်ၵႅဝ်ႈဢၼ်ႁၼ်ယူႇမိူဝ်ႈၵႆႈၼႆႉၶႃႈ (ပၢင်ၵႅဝ်ႈၼႄၾၢင်ႁၢင်ႈသိုၵ်း၊ မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း ၶႆႈပိုၼ်းလၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ)။


ထၢမ်-ၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ မၼ်းလမ်ႇလွင်ႈတႃႇတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၶႃႈ?။


တွပ်ႇ-ဢိင်ၼိူဝ်ပိုၼ်းပိူင်ပဵၼ်ၵၢၼ်ပၢႆးမိူင်း ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ဢီးသူင်ႇထိုင်မႃးသေ ဝၼ်းလၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸိုင်ႈတႆး ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၸင်ႇၵွႆႈမီးမႃး။ ဢိင်ၼိူဝ်လၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းၶႃႈ ဢီးသူင်ႇပၼ်မီးမႃးသေလႄႈ ၸိူဝ်းပဵၼ်မူႇၸုမ်း တပ်ႉသိုၵ်းလၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉႁဝ်းၶႃႈ ၵူႈမူႇၵူႈၸုမ်းၼႆႉ ၸင်ႇၵွႆႈၽုတ်းပဵၼ်မီးမႃး၊ ၼႂ်းၼႆႉပႃးတင်းတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းၶႃႈသေ တိုၵ်းတေႃးတုၵ်းယွၼ်းဢဝ် သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ် ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆးႁဝ်း။ ၵွပ်ႈၸိူင်ႉၼႆလႄႈ ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်းလမ်ႇလွင်ႈတႃႇႁဝ်းၶႃႈတင်းသဵင်ႈယူႇၶႃႈ။


ထၢမ်-ၼႂ်းဝၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၼႆႉ ၶႂ်ႈသင်ႇထိုင်တီႈၵူၼ်းၼုမ်ႇ ႁုၼ်ႈသႅၼ်းလင် ဢၼ်တေၶိုၼ်ႈမႃးၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃႈ?။


တွပ်ႇ-ၶႂ်ႈသင်ႇလၢတ်ႈထိုင်တီႈၸိူဝ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇႁဝ်းၶႃႈ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၼေႃႇတႅၼ်းၶိူဝ်းႁဝ်းၶႃႈ၊ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈႁူႉထိုင်ပိုၼ်းပိူင်ပဵၼ် ၵၢၼ်ပၢႆးမိူင်း ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆးႁဝ်း မၼ်းလတ်းၽၢၼ်ႇမႃးၸိူင်ႉႁိုဝ် လီလီငၢမ်းငၢမ်း။ လၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸိုင်ႈတႆး ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ မၼ်းႁဵတ်းႁိုဝ်မီးၸိူင်ႉႁိုဝ်သေပဵၼ်မႃး၊ မၼ်းလတ်းၽၢၼ်ႇမႃး လၢႆၶၵ်ႉလၢႆတွၼ်ႈ၊ တီႈယိူင်းဢၢၼ်းသမ်ႉမီးၸိူင်ႉႁိုဝ်မႃး၊ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၽူႈႁတ်းႁၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ႁဝ်းတင်းၼမ်တင်းလၢႆၸိူဝ်းၼႆႉ ႁတ်းတိုၵ်းႁတ်းတၢႆႁတ်းဢဝ်ဢွင်ႇပွႆးမႃးၸိူင်ႉႁိုဝ်လၢႆလၢႆ ၸဵမ်ၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ၶူၼ်ႉၶႆႈၸွပ်ႇႁႃလဵပ်ႈႁဵၼ်းသွၼ်ဢဝ် ႁႂ်ႈပွင်ႇၸႅင်ႈလႅင်းၸႂ်လီလီငၢမ်းငၢမ်း။


ၸွမ်းၼင်ႇၵႂၢမ်းၵူၼ်းထဝ်ႈႁဝ်းၶႃႈမီးဝႆႉဝႃႈ သိူဝ်တၢႆသိူဝ်တႅၼ်း-လႅၼ်းတၢႆလႅၼ်းပုတ်ႈၼၼ်ႉ ၼင်ႇႁိုဝ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ႁဝ်းၶႃႈ သမ်ႉပေႃးတေသိုပ်ႇပုတ်ႈမႃႇဢဝ်လႆႈလီငၢမ်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈထုၵ်ႇလီလႆႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း ၸွပ်ႇႁႃႁူႉႁၼ်ဝႆႉလီလီငၢမ်းငၢမ်းယူႇ။


ထၢမ်-တွၼ်ႈတႃႇပၢင်ၵုမ်လူင် ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ 21 ဢၼ်တေၸတ်းႁဵတ်းၼႆႉၶႃႈလူး လႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃႈ?။


တွပ်ႇ-တွၼ်ႈတႃႇပၢင်ၵုမ်လူင်ပၢင်လူင် ပွၵ်ႈၵမ်းသွင်ၼႆႉ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈလႆႈႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉတႄႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်လွၵ်းပိူင်ၶွမ်ႊမတီႊဢွၼ်ႁူဝ်၊ ဢဝ်ၵူၼ်းတင်းၼမ်ဝႃႈ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈသမ်ႉမီးဢူၺ်းလီ တပ်ႉၽွမ်ႉႁူမ်ႈလၢႆမူႇလၢႆၸုမ်း၊ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈလႆႈႁဵတ်းသၢင်ႈဝႆႉ မိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇၽူႈၼမ်းၼႃႈ ႁဝ်းၵႂႃႇၶိုၼ်ႈပၢင်ၵုမ် ၵေႃပွင်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆး တီႈၵဵင်းမႆႇသေႁွတ်ႈၽႅဝ်မႃး။ ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈ ၽူႈၼမ်းၼႂ်း 2 ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈ တိုၵ်ႉၵႂႃႇၶိုၼ်ႈပၢင်ၵုမ် ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၸိုင်ႈတႆး တီႈတႃႈၵုင်ႈ။


ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ဢၼ်ပဵၼ်ၽူႈၼမ်းၼႂ်း 3 ႁဝ်းၶႃႈ ၸဝ်ႈႁၢၼ်ပႃႉထုၼ်း ၵေႃႈတိုၵ်ႉၵႂႃႇၶိုၼ်ႈပၢင်ၵုမ်ဝႆႉ ႁူမ်ႈၵၼ်တင်း ၸုမ်းဢူၺ်းလီပွတ်းႁွင်ႇႁဝ်းၶႃႈ တီႈမိူင်းဝႃႉပၢင်သၢင်း။ ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ၽူႈၵွၼ်းႁွင်ႈၵၢၼ်တပ်ႉၽွမ်ႉႁူမ်ႈႁဝ်း ၸွမ်ႁၢၼ်ၸၢႆးထူး ဢွၼ်ႁူဝ်သေ ပေႃးမိူဝ်ႈၽုၵ်ႈၼႆႉ တေၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ် UNFC ။ ငဝ်းလၢႆးၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈဢဝ်မႃးၶွၼ်ႈတုမ်ၵၼ်။ ၽူႈၼမ်းၼႃႈႁဝ်းၶႃႈ ၽႅဝ်မႃးယဝ်ႉလႄႈ တီႈငဝ်ႈငုၼ်းႁဝ်းၶႃႈ တေဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် လွင်ႈႁဝ်းၶႃႈတေၶဝ်ႈပႃးတူင်ႉၼိုင်ၵႂႃႇၸွမ်းၸိူင်ႉႁိုဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။


ထၢမ်-ၼႂ်းဝၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၼႆႉ ၶႂ်ႈသင်ႇလၢတ်ႈၸိူင်ႉႁိုဝ်ၶႃႈ?။


တွပ်ႇ-ၼႂ်းဝၼ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၼႆႉ ပေႃးႁဝ်းၶႃႈမႃးထတ်းတူၺ်း ၸွမ်းပိုၼ်းလၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸိုင်ႈတႆး ႁဝ်းၸိုင် လၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ သိုပ်ႇၵိူတ်ႇဢွၵ်ႇမီးမႃးပၼ်မူႇၸုမ်း တပ်ႉသိုၵ်း ဢၼ်ယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇသေ ႁဵတ်းပုၼ်ႈလီတွၼ်ႈတႃႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းၼၼ်ႉ မႃးလၢႆမူႇလၢႆၸုမ်း။ ၼႂ်းလၢႆမူႇၸုမ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ်တီႈယိူင်းဢၢၼ်းၽႂ်မၼ်းသေ ၶွတ်ႇၽွတ်ႈယဝ်ႉ တႅၵ်ႇယၢႆႈလူႉလႅဝ်ၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ ၵေႃႈမီး၊ ဢၼ်ၶိုၼ်းၶွတ်ႇၽွတ်ႈထႅင်ႈၵေႃႈမီး။ ၼႂ်းၼႆႉ ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းၵေႃႈ ၸုၵ်းမၼ်ႈဝႆႉယူႇ။ ဢၼ်တေႃႇသိုပ်ႇလၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉသေ ၶိုပ်ႈၼႃႈမႃးၼႆႉ တီႈတႅၵ်ႈၼႄမိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းၶႃႈၼႆၵေႃႈမီးဝႆႉ။ မိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇၸုမ်းမိူင်းလႃးႁဝ်းၶႃႈၼႆၵေႃႈ မၼ်းပဵၼ်တူင်ႇသိုပ်ႇ လၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းၶႃႈ။


မိူၼ်ၼင်ႇၸုမ်းပီႇတူႉၸိတ်ႉလၢႆမူႇလၢႆၸုမ်း တီႈတႅၵ်ႈၼႄမိူၼ်ၼင်ႇၸုမ်း ပီႇတူႉၸိတ်ႉႁဝ်းၶႃႈ သႅင်ၵႅဝ်ႉ၊ မိူင်းၶိူဝ်း၊ တီႈၸုမ်း 7 ၵႃလီႉ၊ ၸုမ်းမၢၵ်ႇၵႅင်း၊ ၸုမ်းႁူဝ်မိူင်း ၸဝ်ႈမႁႃႇၵျႃႇၶဝ်၊ ၸုမ်း 758 ၶဝ်၊ ၸုမ်းပူဝ်ႇမူၼ်း၊ ၸုမ်းလၢဝ်းမႃးၶဝ် ၸဵမ်ၵႂႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်တူင်ႇသိုပ်ႇလၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းၶႃႈ ၵူၺ်းၵူၺ်း။ ပေႃးတူၺ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ငဝ်းလၢႆးတေႃႈလဵဝ် ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈလူဝ်ႇၼႃႇၼႃႇၼႆႉ ပဵၼ်တူင်ႇသိုပ်ႇ တီႈလဵဝ်ၵၼ်ၵေႃႈ တိုၵ်ႉပဵၼ်လၢႆမူႇလၢႆၸုမ်းဝႆႉ၊ ႁဝ်းၶႃႈပႆႇၶွၼ်ႈတုမ်ၵၼ်လႆႈ။


ပေႃးမႃးတူၺ်း ၾၢႆႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းႁဝ်းၶႃႈၼႆၵေႃႈ ပီႈၼွင်ႉဝႃႉႁဝ်းၶႃႈၼႆၵေႃႈ တုၵ်းယွၼ်းသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ႁင်းၶဝ် တၢင်းၼိုင်ႈ။ ပီႈၼွင်ႉပလွင်ႈၵေႃႈ တုၵ်းယွၼ်းသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၶဝ်တၢင်းၼိုင်ႈ၊ ပီႈၼွင်ႉပဢူဝ်းၵေႃႈ တုၵ်းယွၼ်းသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၶဝ်မႃး၊ ၸိူဝ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢွၼ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မေႃလၢတ်ႈၵႂၢမ်းမႃး သိုဝ်ႈၽႂ်သိုဝ်ႈမၼ်း။ ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈတႆးႁဝ်းၶႃႈလႄႈ လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ယိၼ်းလီမႆႈၸႂ်တႄႉတႄႉ။ ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ဢၼ်ၶႂ်ႈလၢတ်ႈႁႅင်းႁႅင်း ၼႂ်းဝၼ်းလၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းလူဝ်ႇလႆႈႁူမ်ႈၵၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈ လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၶိူဝ်းတႆးႁဝ်းႁႂ်ႈလႆႈလီလီငၢမ်းငၢမ်း၊ ပေႃးၼၼ် လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆးႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈ ၸင်ႇမၼ်ႈၵႅၼ်ႇၼႅၼ်ႈၼႃ ၶႂ်ႈလၢတ်ႈမီးၸိူင်ႉၼႆ။

လုင်းၸၢႆးယွတ်ႈႁွင်

လုင်းၸၢႆးထုၼ်း