ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ၸႄႈဝဵင်းၾၢႆၶုၼ် ဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး ၾိုၵ်းၽွၼ်ႉတၢင်းၵႃႈ ၼူၵ်ႉတူဝ်းလႄႈ လၢႆးႁႆႇၵွင်မွင်း ပဵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်းႁႅၵ်ႈ မီးၵူၼ်းၼုမ်ႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈၾိုၵ်းၽွၼ်ႉ 120 ပၢႆ ဝႃႈၼႆ။


တႄႇဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 01-04/08/2017 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် ထိုင် တၢမ်းၶမ်ႈ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆး/ၾိင်ႈငႄႈတႆး ဝဵင်းၾၢႆၶုၼ် ဢွၼ်ႁူဝ်သေ ၸတ်းႁဵတ်းတီႈဝိႁၢရ်ဝၢၼ်ႈလွႆႁႄႈ ဢိူင်ႇဢုမ်ႇတိူင်း ၸႄႈဝဵင်းၾၢႆၶုၼ် ၸႄႈတွၼ်ႈတူၼ်ႈတီး  ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။ ၼင်ႇႁိုဝ် ၾိင်ႈငႄႈၾိင်ႈထုင်းတႆး ပေႃးတေႁိူဝ်ႈႁိူင်း ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇလႄႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇပေႃးတေ မေႃႁၵ်ႉသႃ ပႂ်ႉပႃး သိုပ်ႇပိုၼ်ၽႄႈလိၵ်ႈလၢႆးတႆးၵႂႃႇထႅင်ႈ ဝႃႈၼႆ။


ၸၢႆးၶိူဝ်းလဵဝ် ႁူဝ်ပဝ်ႈၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး Shan Youth Organization (SYO) လၢတ်ႈဝႃႈ “ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆး ၸႄႈ ဝဵင်းၾၢႆၶုၼ် တိတ်းတေႃႇမႃးတီႈၶႃႈဝႃႈ တေႃႈလဵဝ် တၢင်းၾၢႆၶုၼ်ၵေႃႈ ၵၢၼ်ႁႆႈၼႃးယဝ်ႉၵႂႃႇယဝ်ႉလႄႈ ႁႂ်ႈၶူးမႃးသွၼ် ပၼ်တၢင်းၵႃႈ ၼူၵ်ႉတူဝ်း ဝႃႈၼႆ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ယူႇတီႈၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇ တႆး SYO ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈ ပဵၼ်ၸုမ်းဢၼ် မီးယိူင်းဢၢၼ်း တႃႇတေယုၵ်ႉယွင်ႈ ၾိင်ႈငႄႈႁဝ်းယူႇလႄႈ ၸင်ႇလႆႈလူင်းပူင်သွၼ် ၾိုၵ်းၽွၼ်ႉပၼ်။ ၶူးသွၼ် ဢၼ်ၵႂႃႇပူင်သွၼ်ပၼ် တင်းမူတ်း မီး 8 ၵေႃႉ” ဝႃႈၼႆ။

ပၢင်ၾိုၵ်းၽွၼ်ႉၼႆႉ ပူင်သွၼ်ပၼ် မိူၼ်ၼင်ႇ တၢင်းၵႃႈၼူၵ်ႉၵိၼ်ႇၼရႃႇ၊ တၢင်းၵႃႈတူဝ်း၊ လၢႆးႁႆႇၵွင်မွင်း လႄႈ ပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းတိုၵ်းသူၼ်း ပၼ်ႁႅင်းၸႂ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။


ၸၢႆးၶိူဝ်းလဵဝ် သိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ ယူႇတီႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆး ၸႄႈဝဵင်းၾၢႆၶုၼ်ၵေႃႈ တုၵ်းယွၼ်း ဝႆႉတီႈ ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး SYO ႁဝ်းၶႃႈထႅင်ႈယူႇ သင်ဝႃႈ ဝၢႆးဢဝ်ၶဝ်ႈဢဝ်ၼမ်ႉယဝ်ႉၸိုင် ႁႂ်ႈႁဝ်းၶႃႈ ၵႂႃႇပူင်သွၼ် ပၼ် လၢႆးတႆး၊ ဢဵၼ်ႁႅင်းၵူၼ်းၼုမ်ႇ ဢၼ်တေမႃးၾိုၵ်းသွၼ်လၢႆးတႆးတႄႉ ၶဝ်လၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ တေမီးမွၵ်ႈ 400 ၵေႃႉ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ဢၼ်လၢၵ်ႇလၢႆးတီႈပီႈၼွင်ႉတႆးၾၢႆၶုၼ်ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ၸွမ်းႁိူၼ်းပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၶႃႈယူႇသဝ်းၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ် ပူၵ်းတုင်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆး ၵူႈႁိူၼ်း၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ် တႅမ်ႈလိၵ်ႈတႆးဝႆႉတီႈႁိူၼ်းၵူႈလင်။ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်း ၾၢႆၶုၼ်ၼႆႉ ဝၢၼ်ႈတႆး တင်းမူတ်းမီး 18 ဝၢၼ်ႈ” ဝႃႈၼႆ။


ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး SYO ၼႆႉ လူင်းပိုၼ်ႉတီႈ ပူင်သွၼ်ပၼ် တၢင်းၵႃႈၾိင်ႈငႄႈႁိတ်ႈႁွႆးတႆး ၼႂ်းပီ 2017 ၼႆႉ ပူင်သွၼ်ပၼ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ 18 တီႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ဝၢၼ်ႈဝွၼ်သူမ်ႈ (ပဵင်းၶဵတ်ႇ) ၸႄႈဝဵင်းလွႆၶေႃ ၸႄႈမိူင်းယၢင်းလႅင်။ တိူင်းပႃႇၵိူဝ်/ တွင်ႇငူႇ။ ဝၢၼ်ႈတေႃးၵျွႆးဢိၼ်းတင်း ဝၢၼ်ႈသပေႇတၢၼ်း ၼႂ်းတိူင်းပႃႇၵိူဝ်ႇ။ ၽြႃးလႅင်/ ၽြႃးႁႃႈသူႇ ၸႄႈဝဵင်း တူၼ်ႈတီး။ ဝၢၼ်ႈၾၢႆလူင် ၸႄႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး။ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ၸၼ်ႉၸွမ်ဝဵင်းလိူဝ်ႇ။ ၸုမ်းၶႅၵ်ႇလီပၢင်ၸႃႉ ဝဵင်းလိူဝ်ႇလႄႈ ၸႄႈဝဵင်းၾၢႆၶုၼ် ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။


ၸၢႆးၶိူဝ်းလဵဝ် ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇ (SYO) ၼႆႉ ၼင်ႇႁိုဝ် ၾိင်ႈႁိတ်ႈႁွႆးတႆးပေႃးတေ ၽႄႈၸွတ်ႇထိုင် တႆးၵူႈဝၢၼ်ႈ ၵူႈဢိူင်ႇၼၼ်ႉ လူင်းပိုၼ်ႉတီႈပူင်သွၼ်ပၼ် ၼႂ်းမိူင်းတႆး။ ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ တိူင်းပႃႇၵိူဝ်၊ ၽိဝ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမိတ်ႉၵျီးၼႃး မိူင်းၵွင်၊ မိူင်းယၢင်း၊ ၼမ်ႉတီး ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ပူင်သွၼ်ပၼ်မႃးၸဵမ် 1981 ၸုမ်းၵူၼ်း ၼုမ်ႇ SYO တႄႉၸၢႆးၶိူဝ်း လဵဝ် ဢွၼ်ႁူဝ်ၵေႃႇတင်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီ 2011 ၼႆယဝ်ႉ။


Photo by Sai Khaylyo