ၽွင်းတႅၼ်းပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် တေၵႂႃႇႁူပ်ႉ ၽူႈၼမ်းပီႇတုၸိတ်ႉမၢၼ်ႈပၢင်ႇ လွင်ႈၵူၼ်းမိူင်းၺႃးလွၵ်ႇငိုတ်ႈ တဵၵ်းတဵင်
ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈသၢၼ်ၶတ်းၶွမ်ပၼီႇ တဵၵ်းသိုဝ်ႉသူၼ်/ၼႃး ၵူၼ်းမိူင်းသေၶုတ်းၶမ်း ၺႃး ပီႇတုၸိတ်ႉ မၢၼ်ႈပၢင်ႇလွၵ်ႇငိုတ်ႈ ၽူႈတႅၼ်းသၽႃးပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် ၸေႈတွၼ်ႈလႃႈသဵဝ်ႈ တေႁူမ်ႈၵၼ်ၵႂႃႇႁူပ်ႉၽူႈၼမ်းပီႇတုၸိတ်ႉမၢၼ်ႈပၢင်ႇသေ ၸွႆႈၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃဝႃႈၼႆ။
ဝၼ်းတီႈ 29/01/2017 ယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း ၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉ မၢၼ်ႈပၢင်ႇဢိူင်ႇၶုမ်ႇၸူင်၊ တိၺွပ်းႁွင်ႉဢဝ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶုမ်ႇၸူင် ၵႂႃႇတီႈတပ်ႉပၢင် သဝ်း ဝၢၼ်ႈတိုင်းႁႆး 7 ၵေႃႉ၊ ၵွင်ႈၸမ်ႈႁူဝ်လွၵ်ႇငိုတ်ႇ ယႃႇႁႂ်ႈပူၼ်ႉပႅၼ် သၢၼ်ၶတ်းၵႂၢမ်းသင်ႇၶဝ်။
ၵူၼ်းမိူင်းဢၼ်ၺႃးႁွင်ႉၵႂႃႇ ၵေႃႉၼိုင်ႈ(ဢမ်ႇၶႂ်ႇဢွၵ်ႇၸိုဝ်ႈ) လၢတ်ႈဝႃႈ “ ႁဝ်းၶႃႈ ဢမ်ႇ ႁဵတ်းၽိတ်းသင်။ လွင်ႈ တၢင်းသင်ၵေႃႈဢမ်ႇလၢတ်ႈသေ တိႁဝ်းၶႃႈၵႂႃႇ။ ႁိုတ်းႁၢတ်ႇၸၢတ်ႇသႂ်ႇဝႃႈႁဝ်း ဢမ်ႇၸွမ်း ၶေႃႈၸိသင်ႇ ၶဝ်။ ၵူၼ်းသိုၵ်းၶဝ် လွမ်ႉဝႅပ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈ သေ ဢဝ်ၵွင်ႈငႃႁဝ်းၶႃႈဝႆႉ။ ၵၢပ်ႈပၢၼ်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉဢမ်ႇထုၵ်ႇ လီမီး ဢမ်ႇထုၵ်ႇလီပဵၼ် ယဝ်ႉ။ ႁဝ်းၶႃႈၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်း တႄႉ ၸႂ်လဵၵ်ႉ တႄႉတႄႉ ၽိတ်းၸႂ်တႄႉတႄႉ။ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈ ၽွင်းတႅၼ်းၶဝ်ၸဝ်ႈ ဢမ်ႇ ၼၼ် ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၾၢႆႇလူင် ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ်ၸဝ်ႈ မႃးၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁဝ်း ၶႃႈ ၽွင်ႈ၊ လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ၼင်ႇႁိုဝ်မၼ်းတေဢမ်ႇပဵၼ်ထႅင်ႈ မိူဝ်းၼႃႈမႃး ”- ဝႃႈၼႆ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၸၢႆးဝၼ်းလႅင်းၶမ်း ၽူႈတႅၼ်းသၽႃး ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၶဵတ်ႈလိူၵ်ႈတင်ႈမၢႆ 3 ၸေႈတွၼ်ႈ လႃႈသဵဝ်ႈ လၢတ်ႈဝႃႈ- “ မၢၼ်ႈပၢင်ႇႁဵတ်းတေႃႇၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉ ၵႆႉၵႆႉလႄႇပဵၼ်ယူႇၶႃႈ။ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈ ၶဝ်ႈႁႃပႃႈ ၼိူဝ်ယူႇ။ ဢုပ်ႇၵုမ်ၽူႈယႂ်ႇၶဝ်သေယွၼ်းတၢင်းၸွႆႈထႅမ် ႁႂ်ႈတူၺ်းပၼ်ထတ်းပၼ်ဢိတ်းၼိုင်ႈ။ ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် တၢင်ႉယၢၼ်း၊ မိူင်းယႆ၊ လႃႈသဵဝ်ႈ တႅၼ်းၽွင်းႁဝ်းၶႃႈတေႁူမ်ႈၵၼ်သေတေမိူဝ်းႁူပ်ႉထူပ်းႁူဝ်ၼႃႈလူင် ပီႇတု ၸိတ်ႉမၢၼ်ႈပၢင်ႇယူႇ။ ႁဝ်းၶႃႈတႆးၼင်ႇၵၼ် ဢမ်ႇၵိုင်ႇလီႁဵတ်းတေႃႇၵၼ်။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢၼ်ပဵၼ်ပႃႈတႂ်ႈၼႆႉ ၶေးၶဝ်ၸဝ်ႈပႃၼိူဝ်ၵေႃႈ တေဢမ်ႇႁူႉၸွမ်းၵေႃႈပဵၼ်လႆႈ။ ၸွမ်းၼင်ႇ ပိူင်မုၵ်ႉၸုမ်းၼႆတႄႉ ပေႃးဝႃႈ လုၵ်ႈၼွင်ႉ ပူၼ်ႉပႅၼ်မၢႆမီႈလႂ်၊ ပေႃးဝႃႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉတေႃႇၵူၼ်းမိူင်းလႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ လႆႈႁၼ်ပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇ ၵၼ်ယူႇ။ ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈတုၵ်ႉၶၶၢၼ်ၸႂ်ၼႃႇ။ မီးလွင်ႈတဵၵ်းတဵင်လွၵ်ႈငိုတ်ႈႁဵတ်းၼႆမႃးလႄႈ ၶဝ်ၸဝ်ႈၵေႃႈ တၢင်ႇလၢတ်ႈ ၼေမိူဝ်ႈ CSSU လူင်းႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းမိူင်း ၸၼ်ႉၵၢၼ်မိူင်း ၸၼ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ၼၼ်ႉလႄႈ ၾၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈ ပဵၼ်ၽူႈတႅၼ်းၵူၼ်းမိူင်းသေ ႁႂ်ႈမၼ်းပဵၼ်တွၼ်ႈၵၢၼ်ဢၼ်ၼိုင်ႈသေတေၶဝ်ႈႁႃ ၸွႆႈၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ၶိုတ်းၶိုတ်းၸမ်ၸမ်ယူႇ။” - ဝႃႈၼႆ။
ႁၢင်လိူၼ်တီႊသႅမ်ႊပိူဝ်ႊ ၼၼ်ႉ ၶွမ်ႊပၼီႊ ၶုတ်းၶမ်း ၵျွၵ်ႉၸဵင်းဢႃးမၢၼ်ႇ ႁူမ်ႈၵၼ်တၢင်း ၸုမ်းပီႇတုၸိတ်ႉသေ တဵၵ်းသိုဝ်ႉ သူၼ်ႁႆႈၼႃးၵူၼ်းမိူင်း ဝၢၼ်ႈႁူဝ်ပၢႆဢိူင်ႇမိူင်းပၢႆ။ ၵူၼ်းမိူင်းဢမ်ႇ ၶႂ်ႈၶၢႆၼႃးလႄႈ တႅမ်ႈလိၵ်ႈတၢင်ႇထိုင် လုမ်းၵွၼ်းၸေႈတွၼ်ႈ။ ၽူႈမီးၸၼ်ႉၼႂ်းၸုမ်းပီႇတုၸိတ်ႉ မႃးႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းမိူင်းသေ ဢုပ်ႇၵုမ်ၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းတွပ်ႇထဵင် ဢမ်ႇၽွမ်ႉဢမ်ႇလႆႈၸႂ်။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၵေႃႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 7 ၵေႃႉ (ၼႂ်းၼၼ်ႉ ပႃးတၢင်းၵၢင်ႉၵႄႇဝၢၼ်ႈ လႄႈ ၽူႈမၢႆ၊ ဢိၵ်ႇထဝ်ႈဝၢၼ်ႈ ထဝ်ႈၼႃး) ၺႃး ၸုမ်းပီႇတုၸိတ်ႉႁွင်ႉၵႂႃႇ သင်ႇသွၼ်- ဝႃႈၼႆ ။
လုင်းဝုၼ်း ပီႈၼွင်ႉၸမ်ၸႂ်ၵေႃႉၺႃးတိၵႂႃႇၼၼ်ႉလၢတ်ႈဝႃႈ - “ ယွၼ်ႉႁဝ်းၶႃႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ဢမ်ႇ ၽွမ်ႉၸွမ်းလႄႈ ၸင်ႇႁွင်ႉဢဝ် ပူႇၵႄႇ ပူႇထဝ်ႈဝၢၼ်ႈႁဝ်းၶႃႈၵႂႃႇ လွၵ်ႇငိုတ်ႈၵူၺ်းၶႃႈယူဝ်ႉ။ ဝၼ်းထိ 29 ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈၼၼ်ႉတႄႉပွႆႇပၼ်ၶိုၼ်းတၢင်း 7 ၵေႃႉယဝ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ မိူဝ်းၼႃႈမႃး ၵူဝ်ပဵၼ်ထႅင်ႈၸိူင်ႉၼႆလႄႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၶဝ်မႃးၶဝ်ႈၸွႆႈထႅမ် ” -ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈမိူင်းပၢႆ ၵေႃႉဢမ်ႇၶႂ်ႈတူၵ်ႇၸိုဝ်ႈၵေႃႈ လၢတ်ႈဝႃႈ ၶူင်းၵၢၼ်ၶုတ်းၶမ်းၼၼ်ႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈသွင်ပီပူၼ်ႉမႃး ပီႇတုၸိတ်ႉ မႃးပႂ်ႉဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈပၼ် ႁိမ်းထုင်ႉၼၼ်ႉသေ ဢမ်ႇပၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလတ်းၵႂႃႇမႃးႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ။ ႁႆႈၼႃး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ 4-5 ဢေႊၶိူဝ်ႊ ၵေႃႈ တဵၵ်းသိုဝ်ႉဢဝ်ၵႂႃႇ။ ၸုမ်းပီႇတုၸိတ်ႉလၢတ်ႈတီႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဝႃႈ သူၼ်ႁႆႈၼႃးၸိူဝ်းၼႆႉလႆႈၵႃႈထုၵ်ႇထုၵ်ႇ ၶႅၼ်းလိူဝ်ၺႃး ယိုတ်းဢဝ်လၢႆၼႆလႄႈ ၵႃႈလႆႈၶၢႆပၼ်ဝႃႈၼႆ။
ၸၢႆးသႅင် ၽူႈႁူပ်ႉပၼ်ႁႃလၢတ်ႈဝႃႈ - “ ႁႆႈၼႃးႁဝ်းၶႃႈ တင်းၶၢႆတင်းသေလၢႆ။ ႁဝ်းၶႃႈတေၵႂႃႇႁဵတ်း ၵိၼ်ႁႃၵိၼ်တီႈလႂ်ထႅင်ႈ။ ၶူင်းၵၢၼ်ၶုတ်းၶမ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ တေၸၢင်ႈပဵၼ် ၽေးတေႃႇ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ။ ဢမ်ႇမီးၽွၼ်းလီတေႃႇၵူၼ်းၼႂ်းဝၢၼ်ႈ။ ႁဝ်းၶႃႈမႆႈၸႂ်ၼမ်ႉႁိၼ်လႄႈ ၼမ်ႉၵုင်း ဢၼ်လဵင်ႉၼမ်ႉပၼ် ၼႃးႁဝ်းၶႃႈၼႂ်းဢိူင်ႇၼႆႉ မွၵ်ႈဢေႊၶိူဝ်ႊ 100 ပၢႆ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၶူင်းၵၢၼ် ၶုတ်းၶမ်းၼႆႉ မီးႁူဝ်ၼမ်ႉလႄႈ ၼမ်ႉတေႁႅင်ႈ၊ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉသွင်ၾင်ႇၵေးၼမ်ႉတေလု။ ” ဝႃႈၼႆ။
ၵူၼ်းမိူင်း ဝၢၼ်ႈၶုမ်ႇၸူင် 7 ၵေႃႉ ဢၼ်ၺႃးၸုမ်းပီႇတုၸိတ်ႉႁွင်ႉၵႂႃႇၼၼ်ႉပဵၼ် လုင်းထုၼ်း သႃႇ၊ လုင်းၺုၼ်ႉ၊ လုင်းသၢင်ႇပၼ်း၊ လုင်းပိင်း၊ လုင်းဢွင်ႇၺုၼ်ႉ၊ လုင်းၶမ်းမၼ်ႈလႄႈ ၸၢႆးသၢင်ႇ ထုၼ်း ။
ၼၢႆးၼၢင်း ၵူၼ်းၼႂ်းဢိူင်ႇႁူဝ်ပၢႆ လၢတ်ႈဝႃႈ “ဢၼ်ၸုမ်းၶဝ် ယွၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၵဵပ်းသိုၵ်း၊ ၵဵပ်းၶွၼ်ႇ၊ ၵဵပ်းပၼ်ၶဝ်ႈပုင်းႁူဝ်ပီ၊ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈႁဝ်းၶႃႈႁဵတ်းပၼ် ၸွမ်းပၼ် ၶဝ်ၸဝ်ႈမႃး ပီယၢဝ်း ၶၢဝ်းႁိုင်ယဝ်ႉ။ ၸုမ်းပီႇတုၸိတ်ႉမၢၼ်ႈပၢင်ႇၼႆႉ ယၢမ်ႈသၢင်ႈပၼ်ႁႃတေႃႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈထုင်ႉၼႆႉ မႃးလၢႆလၢႆပွၵ်ႈ ။ ပၼ်ႁႃဝူဝ်းၵႂၢႆးၶဝ်ႈသူၼ်၊ ပၼ်ႁႃတိၺွပ်းၵဵပ်းသိုၵ်းမႂ်ႇ၊ ၶၢၼ်းႁွင်ႉဢဝ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ သူင်ႇၵႂႃႇ ပၼ်ႁႂ်ႈႁဵတ်းသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ပႃးၸဵမ်ပၼ်ႁႃ လိၼ်သူၼ်ႁႆႈၼႃး ၸိူဝ်းၼႆႉ ” - ဝႃႈၼႆ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းဢိူင်ႇၶုမ်ႇၸူင်တင်း ဢိူင်ႇမိူင်းပၢႆ ၸႄႈဝဵင်းလႃးသဵဝ်ႈ ဢွၼ် ၵၼ်တုၵ်းယွၼ်းတၢင်ႇလိၵ်ႈထိုင် ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈလႄႈသင်၊ ၽူႈတႅၼ်းသၽႃး ၶဝ်လႄႈသင်၊ ႁႂ်ႈမႃးၸွႆႈၵႄႈလိတ်း ၵူတ်ႇထတ်းပၼ် ပဵၼ်ထမ်းမၼ်ႇမႅၼ်ႈ၊ ယႃႇႁႂ်ႈမီးလွင်ႈလွၵ်ႇ ငိူၵ်ႈ ပေႉ ၵိၼ်ၵူၼ်းမိူင်း ။
ၽွင်းတႅၼ်းသၽႃးၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸေႈတွၼ်ႈလႃႇသဵဝ်ႈ ၸၢႆးဝၼ်းလႅင်းၶမ်းတႄႉ လူင်းႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းမိူင်း ႁူပ်ႉထူပ်းၸုမ်းပီႇတုၸိတ်ႉယဝ်ႉၵမ်းၼိုင်ႈ ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 3 လိူၼ်ၾႅပ်ႇပိဝ်ႊ ရီႊ ၽွင်း ၵေႃပွင်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆး လူင်းႁူပ်ႉထူပ်းၵူၼ်းမိူင်း ၼၼ်ႉၵေႃႈလႆႈတၢင်ႇလၢတ်ႈ ၼေယဝ်ႉၵမ်းၼိုင်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၸူဝ်ႈပႆႇမီးၽႂ်လူင်းၵူတ်ႇထတ်းၵႄႈလိတ်ႈ ပၼ်ၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းယင်း တိုၵ်ႉလႆႈယူႇလူၺ်ႈတၢင်းၵူဝ်ႁႄ ယုပ်းၽၢၼ်ႈယူႇ ဝႃႈၼႆ။
Tags: Human Right, News

