ဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢမ်ႇပၼ်သၢႆၼႄငဝ်းတူင်ႉ ၸိူင်းပိုၼ်းၸဝ်ႈၾႃႉသီႇပေႃႉၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၶုၼ်ထုၼ်းဢူးဝႃႈ ဢမ်ႇမီးတီႈပွင်ႇ
ငဝ်းတူင်ႉလူင် ၸိူင်းပိုၼ်းၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းသီႇပေႃႉ တင်းၼၢင်းၸုမ်ႈၸႂ်မိူင်းမၼ်းၸဝ်ႈ ၊ ဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈသၢႆၼႄ တီႈပၢင်ပွႆးသၢႆၼႄငဝ်းတူင်ႉလူင်ၵူႈမိူင်းမိူင်း ၊ တီႈႁူင်းႁေႃ ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈဝႃႈ သုၼ်ႇလႆႈလႄႈဢူငဝ်း (ၵုင်ႇသိၵ်ႈၶႃႇ)ၵူၼ်း တီႈဝဵင်းလူင်တႃႈၵုင်ႈၼၼ်ႉ ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႊတီႊႁူဝ်သိူဝ် ၸဝ်ႈၶုၼ်ထုၼ်းဢူးဝႃႈ ဢမ်ႇမီးတီႈပွင်ႇသင် ။
တီႈဝဵင်းလူင်တႃႈၵုင်ႈၼႆႉ မိူဝ်ႈလဵဝ် ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ပွႆးသၢႆၼႄငဝ်းတူင်ႉလူင်ၵူႈမိူင်းမိူင်း တီႈႁူင်းႁေႃ သုၼ်ႇလႆႈလႄႈ ဢူငဝ်းၵုင်ႇသိၵ်ႈၶႃႇၵူၼ်း (သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းလႄႈ ဢူငဝ်းၶွင်ၵူၼ်း) ။ တီႈၼၼ်ႈ ယွၼ်းသၢႆၼႄဝႆႉငဝ်းတူင်ႉလူင် ၸိူင်းပိုၼ်းၸဝ်ႈၾႃႉသီႇပေႃႉ ၊ ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၸွမ်ႉႁွမ်ႉၼိူဝ်မိူင်းမၢၼ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၾႃႉလမ်သုမ်ႇမိူင်း (Twilight Over Burma) ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇပဵၼ်သၢႆၼႄ ၊ ယွၼ်ႉၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၾၢႆႇၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၶဝ် ပိုတ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ မၼ်းတုမ်ႉတိူဝ်ႉလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ။
ပၢင်ပွႆးၼႆႉ ပိုတ်ႇမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 14 ၊ ငဝ်းတူင်ႉလူင် ၸိူင်းပိုၼ်းၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းသီႇပေႃႉ ၸဝ်ႈၵျႃႇသႅင် တင်းၸဝ်ႈၼၢင်းမႁႃႇတေႇဝီႇ မၼ်းၸဝ်ႈ Twilight Over Burma ၼႆႉ ဢၢၼ်းသၢႆၼႄ ပဵၼ်ဝၼ်းတီႈ 16-18/06/2016 ။ ၽွင်းၼမ်းၼႂ်း ၵိုၵ်းႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇပွင်ႇၶၢဝ်ႇ ဢူးမဵဝ်းမိၼ်ႉမွင်ႇ လၢတ်ႈတီႈ ၸုမ်းသိုဝ်ႇရွႆႊတိူဝ်ႊ ၼင်ႇၼႆ ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႊတီႊႁူဝ်သိူဝ် ၸဝ်ႈၶုၼ်ထုၼ်းဢူး (ၵေႃႉဢၼ်ပဵၼ်လၢၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉ မိူင်းသီႇပေႃႉ ၊ ၸဝ်ႈၵျႃႇသႅင်) ၵေႃႈၸီႉၸမ်ႈဝႃႈ - ၸိူင်းဢၼ်ထၢႆႇမႃးၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ၸိူင်းပိုၼ်းဢၼ်ပဵၼ်မႃးတႄႉ ၊ ထၢႆႇဝႆႉလွင်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်တႄႉမီးတႄႉ ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၵေႃႉပဵၼ်ၽူႈၼမ်းၸိူင်းၼႆႉ တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ် မၼ်းတၢႆႁိုဝ်လိပ်းႁိုဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇႁူႉ ။ မိူဝ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈမႃးတီႉၺွပ်းပေႃႈၶဝ်ၵႂႃႇၼၼ်ႉ လုၵ်ႈလၢင်းမၼ်း ၵေႃႉၼိုင်ႈတိုၵ်ႉလႆႈ 7 ၶူပ်ႇ ၊ ထႅင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈလႆႈ 5 ၶူပ်ႇ ၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၶဝ်ပေႃႈလုၵ်ႈလႆႈၽၢတ်ႇယၢၼ်ၵၼ်မႃးတင်းႁိုင် ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ဢၼ်ဝႃႈပေႃးသၢႆၼႄငဝ်းတူင်ႉလူင်လွင်ႈၼႆႉ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ဢမ်ႇမီးတီႈပွင်ႇမၼ်း ၊ လွင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းၼိုင်ႈၵေႃႉ ၊ မၼ်းၼႄဝႃႈဝၢၼ်ႈမိူင်းႁဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇလႆႈသင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ။ ဢၼ်ဝႃႈတေတုမ်ႉတိူဝ်ႉလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်မႃးတႅင်ႇလၢတ်ႈဢဝ်ၵူၺ်း ။
ပေႃးယူႇတီႈသုၼ်ႇတူဝ်ၶႃႈႁဝ်းသေ ၶႂ်ႈလၢတ်ႈတႄႉ ဝၢၼ်ႈမိူင်းႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ၸွင်ႇမၼ်းသမ်ႉမီးယူႇႁိုဝ် ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈသၢႆၼႄငဝ်းတူင်ႉလူင် လွင်ႈၼႆႉသေ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းလူႉၵွႆ ။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ၵူၼ်းဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးၼႄၸိူင်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၶဝ်တေတုမ်ႉတိူဝ်ႉၸႂ်ၶဝ် မွၵ်ႈၵႃႈႁိုဝ် ။ ၵေႃႉဢၼ်တႅမ်ႈၸိူင်းလွင်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈၼၢင်းမႁႃႇတေႇဝီႇလႄႈတင်း လုၵ်ႈလၢင်းသွင်ၵေႃႉၼၼ်ႉ တေတိူဝ်ႉၸႂ်မွၵ်ႈၵႃႈႁိုဝ် ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈသၢႆၼႄငဝ်းတူင်ႉဢၼ်ၼႆႉသေ တေတုမ်ႉတိူဝ်ႉလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ၶႃႈႁဝ်းတႄႉႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ မၼ်းဢမ်ႇမီးတီႈပွင်ႇသင်- ၸဝ်ႈၶုၼ်ထုၼ်းဢူး လၢတ်ႈ ။
ငဝ်းတူင်ႉလူင် ၸဝ်ႈသုၸၼ်ႇတီႇ (ပိုၼ်းၸိူင်းၽဝၸၢတ်ႈပၢၼ် ၸဝ်ႈၾႃႉလူင်မိူင်းသီႇပေႃႉ) ၼႆႉ ၽူႈထၢႆႇငဝ်းပၼ် ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းဢွတ်ႊသတြေႊလီႊယိူဝ်ႊ ၊ ၽူႈၵမ်ၵပ်း (Director) ၸိုဝ်ႈ Sabine Derflinger ။ တၢင်းယၢဝ်းမီး 99 မိၼိတ်ႉ ၊ သႂ်ႇၸိုဝ်ႈဝႆႉဝႃႈ Twilight over Burma ဢၼ်တီႈပွင်ႇၵႂၢမ်းတႆးဝႃႈ ၸွမ်ႉႁွမ်ႉၼိူဝ်မိူင်းမၢၼ်ႈ (ၾႃႉလမ်သုမ်ႇမိူင်း) ။ ၸိူင်းငဝ်းတူင်ႉၼႆႉ ၵွၼ်ႇၼႃႈၼႆႉ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉ ဢၢၼ်းသၢႆၼႄတီႈ ဝဵင်းလူင်တႃႈၵုင်ႈ ဝၼ်းတီႈ 15/06/2016 ဝၢႆးဝၼ်းယၢမ်း 12:45 မိၼိတ်ႊ - ၼႆယဝ်ႉ ။
ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၽူႈၼမ်းၼႂ်းလူင် တႃႇပွင်ပဵၼ်ပၢင်ပွႆးသၢႆၼႄငဝ်းတူင်ႉလူင် လၢတ်ႈဝႃႈ - ပၢင်ပွႆးသၢႆၼႄငဝ်းတူင်ႉဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မၼ်းတႅၵ်ႈၼႄဝႃႈ ၾၢင်ႁၢင်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းႁဝ်းၶႃႈ ပဵၼ်သင်ဝႆႉယူႇ ။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ သုၼ်ႇလႆႈႁဝ်းၶႃႈ ဢၼ်တေလႆႈႁဵတ်းတေလႆႈသၢင်ႈ ၼႂ်းပၢင်ပွႆးသၢႆၼႄငဝ်းတူင်ႉၼႆႉ မီးမွၵ်ႈၵႃႈႁိုဝ် ။ ဝၢၼ်ႈမိူင်းႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ လွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းသိုဝ်ႇ သမ်ႉမီးမွၵ်ႈၵႃႈႁိုဝ် ။ ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ၼႂ်းပၢင်ပွႆးသၢႆၼႄငဝ်းတူင်ႉၼႆႉ မၼ်းပိူင်းၾႆးၼႄဝႃႈ - ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈသုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ၵူၼ်းၼႆႉ ႁဝ်းႁဵတ်းလႆႈမွၵ်ႈၵႃႈႁိုဝ် ၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ ။ ပိူင်လူင်မၼ်း ဝၢၼ်ႈမိူင်းႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ပေႃးၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈတပ်ႉသိုၵ်းမႃး ၊ ပေႃးၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈသႃသၼႃမႃး ၊ မၼ်းမီးၶွပ်ႇတူင်ႇၵႅတ်ႇၵင်ႈဝႆႉတင်းၼမ် ။
ၼႂ်းပၢင်ပွႆးသၢႆၼႄငဝ်းတူင်ႉလူင်ၼႆႉ ၽွၼ်းပၢင်ႈဢၼ်ႁဝ်းတေလႆႈၼႆႉ မၼ်းမီးလွၼ်ႉၵႅၼ်လၢႆၸိူဝ်ႉလၢႆယၢင်ႇ ၊ ဢမ်ႇၵွမ်ႉၵႃႈငဝ်းတူင်ႉလူင်ၵူၺ်း ။ ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈသမ်ႉ ဝၢၼ်ႈမိူင်းႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ မီးလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမႂ်ႇ ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်း လိူၵ်ႈတင်ႈၶိုၼ်ႈမႃးယဝ်ႉၵေႃႈ တႃႇတေၶၢမ်ႈပူၼ်ႉလႆႈၶွပ်ႇတူင်ႇဢၼ်ၵႅတ်ႇၵင်ႈဝႆႉၼႆႉ မၼ်းယၢပ်ႇတႄႉတႄႉ ၊ ၶွပ်ႇတူင်ႇလူင်ဢၼ်ႁႄႉဢၼ်ၵင်ႈမၼ်းတိုၵ်ႉမီးၼမ်။ လွင်ႈၶႅင်တႃႉ တွၼ်ႈတႃႇ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမႂ်ႇၼႆႉၵေႃႈ တိုၵ်ႉမီးတင်းၼမ်။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ လွင်ႈဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈသၢႆၼႄငဝ်းတူင်ႉဢၼ်ၼႆႉ ၶႃႈႁဝ်းတႄႉတိူဝ်ႉၸႂ်တိူဝ်ႉၶေႃးလိူဝ်ႁႅင်း ၶႂ်ႈယွၼ်းလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ - ဝႃႈၼႆ ။
ပၢင်ပွႆးလူင် သၢႆၼႄငဝ်းတူင်ႉလူင်ၵူႈမိူင်းမိူင်း ဢၼ်ၸတ်းတီႈႁူင်းႁေႃ သုၼ်ႇလႆႈၵူၼ်းလႄႈဢူငဝ်း (ၵုင်ႇသိၵ်ႈၶႃႇ) ၵူၼ်း ၼႆႉ တႄႇႁဵတ်းမႃးမိူဝ်ႈပီ 2013 တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် မီးမႃး 4 ပွၵ်ႈ ။ တင်ႈတႄႇပီ 2013 မႃးတေႃႇထိုင်ပီ 2015 ပီၵၢႆၼႆႉ သၢႆၼႄယဝ်ႉၵႂႃႇ ငဝ်းတူင်ႉလူင်မၢၼ်ႈ 85 ဢၼ် ၊ ငဝ်းတူင်ႉလူင်ၼွၵ်ႈမိူင်း 101 ဢၼ် ၊ ၵူၼ်းၸိူဝ်းမႃးတူၺ်းတင်းမူတ်းမီးပႅတ်ႇမိုၼ်ႇပၢႆ ။
Tags: Human Right, News


