ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းလၢဝ်ႇၵၢႆး ၼႃႈလိၼ်ဢၼ်တပ်ႉသိုၵ်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ၵုမ်းၵမ်၊ ဢၼ်ပဵၼ်ၼႃႈလိၼ် ၽွင်းငမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇၵူဝ်ႉၵၢင်ႉ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼၼ်ႉ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 2 ဝၼ်းၵူၺ်း၊ ၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်တေ ပၢႆႈယၢၼ်ႁိူၼ်းယေး ယွၼ်ႉၽေးပၢင်တိုၵ်း ထုၵ်ႇၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇယိုဝ်းတၢႆ ပၢၵ်ႇပၢႆ။

ၵူၼ်းမိူင်းထူပ်းၽေးသိုၵ်း လူႉသဵင်ႈၸႂ် ၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ၵူဝ်းၵၢင်ႉ Photo: Facebook

ဝၢႆးသေလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆး ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ တေဢဝ်သိုၵ်းယိပ်းၵုမ်း / ငဝ်းလၢႆးၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉ ၸႄႈတွၼ်ႈၵူဝ်းၵၢင်ႉယဝ်ႉ ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 15-16/02/2015 (ၶၢဝ်းတၢင်း 2 ဝၼ်း)ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ ၵဝ်ႈၵၢင်ႉ (ၵူဝ်းၵၢင်ႉ) ၸႄႈဝဵင်းလၢဝ်ႇၵၢႆး၊ ၵူၼ်းမိူင်း ဢမ်ႇလိူၵ်ႈယိင်းၸၢႆး၊ ဢမ်ႇလိူၵ်ႈလဵၵ်ႉယႂ်ႇ ၼုမ်ႇထဝ်ႈ၊ တင်ႈတႄႇဢႃႇယုတႅမ်ႇသုတ်း 10 ပီ ထိုင်ဢႃႇယုသုင်သုတ်း 80 ပီ ထုၵ်ႇၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ယိုဝ်းတၢႆဢမ်ႇယွမ်းပၢၵ်ႇ (100)ပၢႆ။

ဢႃးၵႂၢင်း ၸဝ်ႈၶွင်ႁၢၼ်ႉၶၢႆၶူဝ်း လၢတ်ႈၼႄတီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ- ၵူၼ်းမိူင်းဢၢင်ႈတေပၢႆႈဢွၵ်ႇႁိူၼ်းၵေႃႈ ၺႃးယိုဝ်းတၢႆ။ ၵူဝ်ပုၼ်ႉတီႈသေမူၵ်းယူႇၼႂ်းႁိူၼ်းၵေႃႈ မႃးတွႆႇၽၵ်းတူယဝ်ႉ ထတ်းထၢမ်ပေႃႉထုပ်ႉ၊ မၢင်ၵေႃႉၵေႃႈထုၵ်ႇယိုဝ်းတၢႆ။ မၢင်ၵေႃႉတူဝ်ဢွၵ်ႇပၢႆႈပူၼ်ႉၵႂႃႇယဝ်ႉ သမ်ႉၶိုၼ်းမႃးဢဝ်ၶူဝ်းၸႂ်ႉၶူဝ်းသွႆ တီႈႁိူၼ်းတီႈယေး ဢၢင်ႈတေဢွၵ်ႇပၢႆႈၶိုၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈထုၵ်ႇယိုဝ်းတၢႆ- ဝႃႈၼႆ။

ဢႃးၵႂၢင်း ယင်းလၢတ်ႈဝႃႈ- ပီႈၼၢင်းမၼ်း တင်းလုၵ်ႈပီႈၼၢင်းမၼ်း ၵေႃႈထုၵ်ႇယိုဝ်းတၢႆ။ လုၵ်ႈပီႈၼၢင်းမၼ်းၼႆႉ တိုၵ်ႉမီးဢႃႇယု 11 ၶူပ်ႇၵူၺ်း၊ ပၢႆႈၵႂႃႇယဝ်ႉ ၶိုၼ်းပွၵ်ႈမႃးဢဝ်ၶူဝ်း တီႈႁိူၼ်းသေဢွၵ်ႇၵႂႃႇၶိုၼ်း၊ ၵႂႃႇၽႅဝ်ႁူဝ်တၢင်းၵေႃႈ ထုၵ်ႇယိုဝ်းတၢႆ၊ ႁၼ်ၵမ်ႈတႃ ၵူၼ်းၵေႃႉယိုဝ်းတၢႆပဵၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ- ဝႃႈၼႆ။

ၸုမ်းၶႂႆႇၶႃပႄလႅင် Photo: Facebook

ၽူႈၼမ်းၼႂ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ တပ်ႉသိုၵ်းဢူၺ်းလီ ၻီႊမူဝ်ႊၶရႅတ်ႊတိၵ်ႊၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း မိူင်းမၢၼ်ႈ (ႁိုဝ်) တပ်ႉသိုၵ်းၵူဝ်းၵၢင်ႉ (MNDAA) ထုၼ်းမျၢတ်ႉလိၼ်း လၢတ်ႈၼႄၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ- ဢၼ်ယိုဝ်းၵူၼ်းမိူင်းတၢႆၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈသင်၊ ဢၼ်ယိုဝ်းရူတ်ႉၵႃး ၸုမ်းၶႂႆႇၶႃပႄလႅင် ၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈသင်၊  ဢမ်ႇၸႂ်ႈၸုမ်းၵူဝ်းၵၢင်ႉႁဝ်းၼႆ လၢတ်ႈလႆႈတဵမ်ပၢၵ်ႇ- ဝႃႈၼႆ။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ- ပဵၼ်ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ တၢင်ႇၸုမ်းယိုဝ်း။ ဢၼ်ၶဝ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်တီႈလီဝူၼ်ႉဢၼ်ၼိုင်ႈ၊ ႁဝ်းၶႃႈၸုမ်းၵူဝ်းၵၢင်ႉၼႆႉ တေႁဵတ်းႁိုဝ်ၵႂႃႇယိုဝ်းၵူၼ်းမိူင်းၵူဝ်းၵၢင်ႉၶိုၼ်း။ ဢၼ်ယိုဝ်းၵၼ်တၢႆၸိူဝ်းၼႆႉ ဝၢႆးလင်မႃး ၵူဝ်မၼ်းပဵၼ်ပၼ်ႁႃ ၵူၼ်းၶိူဝ်းၼိုင်ႈလႄႈၶိူဝ်းၼိုင်ႈ၊ လီမႆႈၸႂ်တႄႉတႄႉ။ ပေႃးမႃးတူၺ်း တင်ႈတႄႇတီႈၶျိၼ်းသူၺ်ႇႁိူဝ် တေႃႇထိုင်လၢဝ်ႇၵၢႆးၼႆႉ ပဵၼ်သိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢဝ်တီႈယူႇပၵ်းပႂ်ႉဝႆႉ၊ ပဵၼ်တပ်ႉၸုမ်းလူင် (တပ်ႉမ) 33, 77 ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇၸၢင်ႈၵၢႆၸမ်ဝဵင်းလၢဝ်ႇၵၢႆးသေဢိတ်း၊ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈလႆႈယူႇၼႆႉ ပဵၼ်ၼိူဝ်လွႆ ၼႂ်းထိူၼ်ႇ၊ ႁဝ်းတေႁဵတ်းႁိုဝ်ၸၢင်ႈၶဝ်ႈ မႃးယိုဝ်းလႆႈ။ တႃႇတေယိုဝ်းတၢႆၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉ ပေႃႇလသီႇၸုမ်းၵူဝ်းၵၢင်ႉၵေႃႈဢမ်ႇမီး- ထုၼ်းမျၢတ်ႉလိၼ်း လၢတ်ႈ။

ယူႇတီႈၸွမ်ၸိုင်ႈသေ ဝၼ်းတီႈ 17/02/2015 ၼၼ်ႉ လႆႈဢွၵ်ႇၶေႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် ဢွၵ်ႇၼႂ်းသိုဝ်ႇလၢႆလၢႆသိုဝ်ႇဝႃႈ- တင်ႈတႄႇဝၼ်းတီႈ 17/02/2015 ၵႂႃႇမိူဝ်းၼႃႈ တႃႇၶၢဝ်းတၢင်း 3 လိူၼ်တဵမ်တဵမ်ၼႆႉ တီႈၸႄႈတွၼ်ႈၵူဝ်းၵၢင်ႉၼႆႉ တေဢဝ်သိုၵ်းၽွင်းငမ်း။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈ ပၼ်ႁႃၼႂ်းၵူဝ်းၵၢင်ႉသေ ၸဝ်ႈၶိုၼ်းသႂ် ၸႂ်ယဵၼ် ၽူႈၸတ်းၵၢၼ် PI (Pyidaungsu Institute) ၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ- ၽိူင်ၵျႃးသိူင်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းမီးဢမ်းၼၢၸ်ႈ သုမ်ႇငမ်း ၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းမၢႆ 1 (ၵူဝ်းၵၢင်ႉ) ။ ပဵၼ်ၵူၼ်းၽွင်းငမ်းတီႈၼၼ်ႈမႃး တင်ႈတႄႇပီ 1969 တေႃႇထိုင်ပီ 2009 ၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼႆ ယူႇတီႈၸွမ်ၸိုင်ႈၵေႃႈလီ၊ ၽူႈၵွၼ်းသိုၵ်းသုင်သုတ်းၵေႃႈလီ၊ ထုၵ်ႇလီလႆႈပၼ်တိုဝ်ႉတၢင်း ႁွင်ႉဢဝ်ၽိူင်ၵျႃးသိူင်း မႃးဢုပ်ႇၵုမ်သေ ၸတ်းပၼ်တီႈယူႇမၼ်းၸဝ်ႈ။ လီလႆႈၶိုင်ပွင်ပၼ် ၼႂ်းဝူင်ႈၵၢင်ၽိူင်ၵျႃးသိူင်း တင်း ပၢႆသဝ်ႉၶျိူၼ် ႁႂ်ႈလႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်သေၶိုၼ်းလီၵၼ်။ ၶႂ်ႈတိုၵ်းသူၼ်း ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းလႄႈ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းၶဝ် ႁႂ်ႈႁဵတ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၵႂႃႇ ႁတ်းႁတ်းႁၢၼ်ႁၢၼ်- ဝႃႈၼႆ။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၽူႈၼမ်းၼႂ်းၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ၸုမ်းၵူဝ်းၵၢင်ႉ ထုၼ်းမျၢတ်ႉလိၼ်း သိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈဝႃႈ- ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵူဝ်းၵၢင်ႉ ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မၼ်းပႃးၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼိုင်ႈ ၼႂ်းဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ မီး 135 ၸၢဝ်းၶိူဝ်း။ တွၼ်ႈတႃႇႁဝ်းၶႃႈတႄႉ တႃႇတေၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇတွၼ်ႉဝူၼ်ႉသေပွၵ်ႈ၊ ဢၼ်တင်းၼမ် ဢွၼ်ၵၼ်ၸီႉၼႄးဝႃႈ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈလွင်ႈၵမ်ႉထႅမ်တီႈ တၢင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶႄႇၼႆၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈ ဢမ်ႇထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ၊ ႁဝ်းၶႃႈဢမ်ႇလႆႈတိတ်းတေႃႇၵပ်းသိုပ်ႇၵၼ်တင်းၶႄႇ သေဢိတ်း။ ၼႂ်းၵၢင်ၸႂ်ၸုမ်းၵူဝ်းၵၢင်ႉႁဝ်းၶႃႈတႄႉ ၶႂ်ႈလႆႈၶိုၼ်းၶေႃႈတူၵ်းလူင်းလႆႈၸႂ် လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၵၼ် ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈတင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တူၵ်းလူင်းၵၼ်ဝႆႉ မိူဝ်ႈပီ 1989 ၼၼ်ႉၶိုၼ်းၵူၺ်း၊ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈၶႂ်ႈလႆႈ သုၼ်ႇလႆႈၽွင်းငမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇႁင်းၶေႃ မိူၼ်ၼင်ႇတၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းလႆႈၼၼ်ႉ- ဝႃႈၼႆ။