ၸုမ်းတႆးၼႂ်းမိူင်းထႆး တေႁူမ်ႈၵၼ်ၸတ်းပၢင်ၵုမ် ပိူဝ်ႈတႃႇႁူမ်ႈၵၼ်ၶပ်းၶိုင်ပွင်ပဵၼ် ပၢင်ပွႆးဝၼ်းၸဝ်ႈၶူးမေႃ တီႈဝၢၼ်ႈမႂ်ႇမွၵ်ႇၸၢမ် ဢိူင်ႇတႃႈတွၼ်း ၸႄႈဝဵင်းမႄႈဢၢႆး ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇ၊ တေၸတ်းၼႂ်းလိူၼ်ၼႃႈ ပီ 2015 ။

ၼႂ်းဝၼ်းသဝ်တီႈ 13/12/2014 ၼႆႉ တင်ႈတႄႇယၢမ်း 09:00-12:00 မူင်း၊ တၢင်းၸုမ်းပွင်ၵၢၼ် ဝၼ်းၸဝ်ႈၶူးမေႃ ဝၢၼ်ႈမႂ်ႇမွၵ်ႇၸၢမ်၊ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးၾိင်ႈငႄႈတႆး (ၵဵင်းမႆႇ) ႁူမ်ႈတင်းမူလၼိထိၽရႃႉထမ်းသႅင် ဝဵင်းလူင်မိူင်းၵွၵ်ႇ ဢုပ်ႇဢူဝ်းတူၵ်းလူင်း လႆႈၸႂ်ၵၼ်ဝႆႉဝႃႈ တေႁူမ်ႈၵၼ် ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်၊ ပိူဝ်ႈတႃႇ ဢုပ်ႇဢူဝ်း လွင်ႈတေႁူမ်ႈၵၼ်ၶပ်းၶိုင်ပွင်ပဵၼ် ပၢင်ပွႆးဝၼ်းၸဝ်ႈၶူးမေႃ တီႈဝၢၼ်ႈမႂ်ႇမွၵ်ႇၸၢမ်- ၼႆယဝ်ႉ။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၵွပ်ႈဝႃႈ ၼႂ်းလိူၼ်သၢမ်မႂ်ႇတေႃႇထိုင်လိူၼ်သၢမ်မူၼ်းၼႆႉ တေၶွပ်ႈထိုင်ဝၼ်းၸဝ်ႈၶူးမေႃ တီႈဝၢၼ်ႈမႂ်ႇမွၵ်ႇၸၢမ် ဢၼ်ၸတ်းမႃးၵူႈပီသိုပ်ႇၵၼ် ၶွပ်ႈထိုင်ပီတီႈ 39 ၼႂ်းပီ 2015 ၼႆႉ။ ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈ ၵေႃႈ ၼင်ႇႁိုဝ်တေပဵၼ်တီႈၶွၼ်ႈတုမ် ပီႈၼွင်ႉတႆး ၼႂ်းမိူင်းထႆး ၸိူင်ႉၼင်ႇၵူႈပီပူၼ်ႉမႃး။

ဢိင်ၼိူဝ်တေႁူမ်ႈၵၼ်ၸတ်း ပၢင်ပွႆးၸဝ်ႈၶူးမေႃၼႆႉသေ ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ်ၸတ်းပွႆးဝၼ်းၸဝ်ႈၶူးမေႃ ဝၢၼ်ႈမႂ်ႇမွၵ်ႇ ၸၢမ်၊ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး (ၵဵင်းမႆႇ) ႁူမ်ႈတင်း မူလၼိထိၽရႃႉထမ်းသႅင် မိူင်းၵွၵ်ႇ လႆႈဝွၵ်ႇၸိူၼ်း ထိုင် ပီႈၼွင်ႉတႆးၵူႈမူႇၵူႈၸုမ်း ၵူႈတီႈ မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈဝူၼ်ႉသၢင်ၸွႆႈၵၼ် ၼင်ႇႁိုဝ်တေလီတေၶႅမ်ႉ- ၼႆယဝ်ႉ။

ပၢင်ၵုမ်ပွၵ်ႈၼႆႉ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး (ၵဵင်းမႆႇ) ပဵၼ်တူဝ်တႅၼ်းသေ လႆႈဝွၵ်ႇၸိူၼ်းထိုင်ပီႈၼွင်ႉတႆး လၢႆလၢႆၸုမ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈ။ မိူၼ်ၼင်ႇ မူလၼိထိၽရႃႉထမ်းသႅင် ဝဵင်းလူင်မိူင်းၵွၵ်ႇ၊ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး မိူင်းၵွၵ်ႇ၊ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး မိူင်းၵွၵ်ႇ လႄႈ ၸုမ်းတႆးၼႂ်းမိူင်းၵွၵ်ႇ ၵူႈၸုမ်း၊ ဝၢၼ်ႈထိူတ်ႉထႆး (ႁိၼ်တႅၵ်ႇ) ၊ ၸုမ်းတႆး မႄႈသၢႆ ၵူႈၸုမ်း၊ ၸုမ်းပီႈၼွင်ႉတႆး ၵဵင်းႁၢႆး၊ ၸုမ်းပီႈၼွင်ႉတႆး မႄႈႁွင်ႈသွၼ်၊ ၸုမ်းပီႈၼွင်ႉတႆး သၢမ်ၸႄႈဝဵင်း (ၾၢင်၊ ၶျႆးပရႃၵၢၼ်း၊ မႄႈဢၢႆး)၊ ၸုမ်းပီႈၼွင်ႉတႆး ၼႂ်းၵဵင်းမႆႇၵူႈၸုမ်း၊ ၸုမ်းပီႈၼွင်ႉတႆး မႄႈသွတ်ႇလႄႈသမႃႊၶူမ်ႊပၢႆးပၺ်ၺႃလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ႁူမ်ႈပႃးပီႈၼွင်ႉတႆး ၼႂ်းမိူင်းထႆးတင်းသဵင်ႈ လႄႈ ၵေႃႈလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ၼႂ်းမိူင်းတႆးၵူႈတီႈ ၵူႈၸႄႈဝဵင်း ၸိူဝ်းၼႆႉၶဝ်ႈႁူမ်ႈ- ၼႆယဝ်ႉ။

ဝၢၼ်ႈမႂ်ႇမွၵ်ႇၸၢမ်ၼႆႉ ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈပီ 1974-1979 ၼီႈ ၶၢဝ်းတၢင်း 5 ပီထပ်းၵၼ်ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈမုၼ်ယႂ်ႇ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း လႄႈ ၾႃႉၼၢင်းၸဝ်ႈႁေႃၶမ်း ဢိၵ်ႇတင်း ပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း (ၺႃတိ) ၼႂ်းဝၢင်းႁေႃၶမ်း ႁွတ်ႈမႃး သူႇတဝ်ႈ ယဵမ်ႈၸႂ်းပီႈၼွင်ႉတႆး ထိုင်တီႈဝၢၼ်ႈမႂ်ႇမွၵ်ႇၸၢမ်။ ၵွပ်ႈၼၼ် ဝၢၼ်ႈမႂ်ႇမွၵ်ႇၸၢမ်ၼႆႉ ပဵၼ်ပိုၼ်ႉတီႈၽုၵ်ႇၾင် ၶွၼ်ႈတုမ်ပီႈၼွင်ႉတႆး ၽွင်းပၢၼ်လုင်းၶုၼ်မႁႃႇ၊ ၸဝ်ႈၸၢင်ႉ ယွင်ႁူၺ်ႈ၊ ၸဝ်ႈသႅင်သိုၵ်း ဢိၵ်ႇတင်းၵူၼ်းလူင်တႆးလၢႆၵေႃႉလၢႆၸဝ်ႈသေ ၸင်ႇလႆႈၸႂ်ၵၼ်  မႃးသၢင်ႈႁေႃၸဝ်ႈၶူးမေႃလူင် ပဵၼ်တီႈမၢႆတွင်းၵိုၵ်းပိုၼ်းမႃး ႁၢၼ်ႉတေႃႇယၢမ်းလဵဝ်။