ၵၢၼ်ထတ်းထွင်ၵူၼ်းၵိုၵ်းမိူင်း (ၽိသုတ်ႇသၼ်ၶျၢတ်ႉ) ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ တီႈၵဵင်းမႆႇ၊ ၸိူဝ်းၵိုတ်းဝႆႉ ပႆႇလႆႈၵႂႃႇတေႃႇ ဢႃႇယုဝႂ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၼပ်ႉႁူဝ်မိုၼ်ႇ၊ ဢၼ်ဝႃႈတေလိူၼ်ႈ ၶၢႆႉၵႂႃႇတေႃႇထိုင် ဝၼ်းထိ 24/12/12 ၼၼ်ႉ ႁၢၼ်ႉတေႃႇ မိူဝ်ႈလဵဝ် ယင်းပႆႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်/ၼႄႉၼွၼ်း။ တိုၵ်ႉယိုဝ်ႈယိုတ်းဝႆႉ ယူႇ။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶူင်းၵၢၼ်ပၢႆးယူႇလီလႄႈပၼ်တၢင်းႁူႉႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း (MAP) ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈဝႃႈ- ဢၼ်မီးၶၢဝ်ႇလွင်ႈၼႆႉဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢၼ်တေ လိူၼ်ႈၵႂႃႇတေႃႇထိုင် ဝၼ်းထိ 24 ၼၼ်ႉ ၸႂ်ႈဢမ်ႇၸႂ်ႈတႄႉယင်းပႆႇႁူႉ၊ ၵွပ်ႈပႆႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပဵၼ်တၢင်း ၵၢၼ်။ ဢၼ်လႆႈတမ်းၸႂ်သေ ပိူၼ်ႈသုတ်းတႄႉ ပႂ်ႉႁႂ်ႈပိူၼ်ႈ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်သေၵွၼ်ႇ ၸင်ႇၵွႆႈၵႂႃႇႁဵတ်း၊ ၵူဝ်မၼ်းလႆႈၽိတ်းပိူင်ႈ- ဝႃႈၼႆ။

ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ၵူၼ်းၵိုၵ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၸိူဝ်းၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ၊ ၸိူဝ်းဢႃႇယုဝႂ်ႁႅင်းငၢၼ်း တေမူတ်းသေ ပႆႇလႆႈ တေႃႇဝႂ်ႁႅင်းၵၢၼ် မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵိုတ်းလိူဝ်ၼပ်ႉႁူဝ်မိုၼ်ႇ။ ၵႃႈၶၼ်ပိူဝ်ႈတႃႇတေႃႇ ဢႃႇယု/ႁဵတ်းဝႂ်ႁႅင်းငၢၼ်းၼႆႉ ပေႃးၵႂႃႇယိုၼ်ႈ တီႈၶွမ်ႊပၼီႊဢၼ်ႁပ်ႉႁဵတ်းယိုၼ်ႈလိူင်ႈဝႂ်ႁႅင်းငၢၼ်း ၵမ်းသိုဝ်ႈ၊ ၼိုင်ႈၵေႃႉလႂ်လႆႈသဵင်ႈ တီႈဢေႇသုတ်းမွၵ်ႈ 8,000 ဝၢတ်ႇ။

ၵပ်းၵၢႆႇလွင်ႈလႆႈၵဵပ်းငိုၼ်း 8 ႁဵင်ဝၢတ်ႇၼႆႉ လႆႈႁူႉဝႃႈပိူဝ်ႈတႃႇလႆႈလၢႆးသဵၼ်ႊ/ ႁႂ်ႈၸဝ်ႈၼႃႈတီႈမၢၼ်ႈ လူင်းလၢႆးမိုဝ်းပၼ် ၼၼ်ႉ ၸုမ်းၵူၼ်းႁဵတ်းၶဵဝ်ၶဝ် လႆႈယဵတ်ႈမွၼ်ငိုၼ်းတီႈၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၽွင်းတၢင် မၢၼ်ႈၼမ်ဝႆႉ၊  တႃႇၼိုင်ႈၵေႃႉလႆႈပၼ်မွၵ်ႈ 4,000 ဝၢတ်ႇ၊ ၵွပ်ႈၼၼ် ၸုမ်းၵူၼ်းႁဵတ်းၶဵဝ်ၶဝ်ၵေႃႈၵႃႈ လႆႈၵဵပ်းတီႈ ၵူၼ်းႁႅင်းၵၢၼ် ၸိူဝ်းတေႃႇဢႃႇယုဝႂ်ၵေႃႉလႂ် 8,000 ဝၢတ်ႇ - ၼႆယဝ်ႉ။

ၶၵ်ႉတွၼ်ႈႁဵတ်းဝႂ်ႁႅင်းငၢၼ်းၼႆႉ ပေႃးယိုၼ်ႈယွၼ်းႁဵတ်းတီႈၵဵင်းမႆႇယဝ်ႉ လုၵ်ႉတီႈၵဵင်းမႆႇယိုၼ်ႈၵႂႃႇ ၵုင်းထဵပ်ႈ (မိူင်းၵွၵ်ႇ)၊ ၵုင်းထဵပ်ႈသိုပ်ႇယိုၼ်ႈမိူဝ်းတီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ၊ ယူႇတီႈၼေႇပျီႇတေႃႇႁပ်ႉႁွင်း မၵ်းမၼ်ႈမႃးတီႈမိူင်းထႆး ၸွမ်းၶၵ်ႉတွၼ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈယဝ်ႉ ၸင်ႇၵွႆႈႁဵတ်းပၼ်လႆႈဝႂ် ပၢတ်ႊသပွတ်ႊ။ ပေႃးမီးဝႂ် ပၢတ်ႊသပွတ်ႊယဝ်ႉ ၸင်ႇသိုပ်ႇႁဵတ်းဝႂ်ႁႅင်း ငၢၼ်းထႅင်ႈ။

ၵွပ်ႈဝႃႈလႆႈယိုၼ်ႈတီႈမၼ်းၼမ်သေ ၵူၼ်းၸုမ်းႁဵတ်းၶဵဝ်ပၼ်မၢင်ၵေႃႉယွၼ်းငိုၼ်းတီႈၵူၼ်းယိုၼ်ႈ ယွၼ်းထတ်းထွင်ၵူၼ်း ၵိုၵ်းမိူင်း ပိူဝ်ႈတႃႇႁဵတ်းဝႂ်ပၢတ်ႊသပွတ်ႊထိုင် 20,000 ဝၢတ်ႇၵေႃႈမီး။ ၵွပ်ႈငဝ်းလၢႆးမၼ်း မီးထိုင်ၸိူင်ႉၼႆလႄႈ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ပေႃးပိူၼ်ႈပႆႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်ၼႆ ယႃႇၽူမ်ႈၵႂႃႇယုင်ႈၸွမ်းၵွၼ်ႇ- ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶူင်းၵၢၼ်မႅပ်ႊၾၢင်ႉတိူၼ်ပႃး ၼင်ႇၼႆ။

ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၸိူဝ်းၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်းထႆးတင်းမူတ်းမီးမွၵ်ႈ 560,000 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းၸိူဝ်းၽၢၼ်ႇ ၵၢၼ်ထတ်းထွင်ၵူၼ်း ၵိုၵ်းမိူင်းယဝ်ႉ မီး 500,000 ၵေႃႉ၊ ၵူၼ်းၸိူဝ်းပႆႇၽၢၼ်ႇမီး 60,000 ။ ႁူမ်ႈၵူၼ်း မိူင်းမၢၼ်ႈ/ မိူင်းလၢဝ်း/ မိူင်းၵမ်ႊပူႊၶျႃး 3 ၸိုင်ႈမိူင်း ၸိူဝ်းၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်းထႆး ပႆႇလႆႈထတ်းထွင် ၵူၼ်းၵိုၵ်းမိူင်း ၵိုတ်းလိူဝ် 309,000 ၵေႃႉ-ၼႆယဝ်ႉ။

ၶၵ်ႉတွၼ်ႈၵၢၼ်ႁဵတ်းဝႂ်ယိုဝ်ႈယိုတ်းထိူင်းထိူဝ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်ၵွပ်ႈမၢၼ်ႈၵေႃႈၸႂ်ႈ၊ ပဵၼ်ၵွပ်ႈထႆးၵေႃႈၸႂ်ႈ၊ ယွၼ်ႉဝႃႈၾၢႆႇမၢၼ်ႈ ႁဵတ်းဢမ်ႇၶိုတ်းတၼ်း။ ပေႃးဝႃႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈသၢၼ်မိုဝ်းၵၼ်တင်းထႆး သေႁဵတ်းပၼ်တႄႉတႄႉ မၼ်းထုၵ်ႇလီယဝ်ႉ ၼမ်လိူဝ်ၼႆႉ။ ဢၼ်တေလိူၼ်ႈၶၢႆႉၵႂႃႇထိုင်ဝၼ်းထိ 24 ၼႆႉ ပဵၼ်ၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇ တီႈလဵဝ်ၵူၺ်း၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၼႂ်းမိူင်း ထႆးပတ်းပိုၼ်ႉ၊ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ ၼႆႉ ၵူၼ်းၵိုတ်းလိူဝ်ႁူဝ်မိုၼ်ႇ။ မိူၼ်ၼင်ႇမိူဝ်ႈဝၼ်းသိုၼ်း ယိုၼ်ႈၵႂႃႇတႃႇ 40 ၵေႃႉ ဢမ်ႇလူင်းမႃးသေ ၵေႃႉ-  ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်တီႈ ၶွမ်ႊပၼီႊၼၢႆးၼႃႈၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။

ၸၢႆးၼွင်ႉ ၵေႃႉႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းၶွမ်ႊပၼီႊႁပ်ႉႁဵတ်းဝႂ်ဢွၵ်ႇမိူင်း (ပၢတ်ႊသပွတ်ႊလႄႈဝႂ်ႁႅင်းငၢၼ်း) ၵမ်းသိုဝ်ႈ လၢတ်ႈဝႃႈ- မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၶၢင်ႉၶမ်တီႈၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႆး(တေႃးမေႃး)၊ ၾၢႆႇၸတ်းႁႃငၢၼ်း ၶဝ်တူၵ်းလူင်းယဝ်ႉ ပိူဝ်ႈတႃႇလိူၼ်ႈထိုင်ဝၼ်းထိ 24 ၼႆႉ၊ မိူဝ်ႈလဵဝ်တီႈတေႃးမေႃးၼႆႉ ပေႃးဝႃႈၶဝ် တွၵ်ႇၸုမ်ႈ (သတႅမ်ႊ)ၼိုင်ႈၵမ်း ၶဝ်တေဢဝ်ငိုၼ်းၵႃႈႁိုဝ် ၶဝ်ယင်းပႆႇလႆႈ တမ်းဝၢင်းၵႃႈၶၼ်မၼ်း။ ၵွပ်ႈၼၼ် တိုၵ်ႉၶၢင်ႉၶမ်ယူႇတီႈတေႃးမေႃး။ ပေႃးဝႃႈၾၢႆႇၸတ်းႁႃငၢၼ်း တင်းၾၢႆႇတေႃးမေႃး ဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်သေတူၵ်းလူင်းၵၼ်ယဝ်ႉၵေႃႈ ႁဵတ်းၵႂႃႇ တေႃႇထိုင်ဝၼ်းထိ 24 လႆႈယဝ်ႉ- ဝႃႈၼႆ။

လႆႈငိၼ်းဝႃႈဝၼ်းထိ 18/12/12 (မိူဝ်ႈၼႆႉ) တၢင်းၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႆးတိုၵ်ႉႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ၵၼ် ၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ ပိူဝ်ႈတႃႇတမ်းဝၢင်းၵႃႈ ၶၼ် ယႃႇႁႂ်ႈၵႃႈႁႅင်းပူၼ်ႉတီႈလႄႈ သၢင်ႇထုၵ်ႇပိူဝ်ႈတႃႇႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း၊ ပေႃးဝႃႈပႆႇတမ်းဝၢင်းပိူင်မၼ်းသေႁဵတ်းၵႂႃႇ ဢေးလူပီႈၼွင်ႉတႆး။ ဢၼ်ႁပ်ႉႁဵတ်းဝႂ်ပဵၼ်ၶွမ်ႊပၼီႊ ႁဝ်း၊ ႁဝ်းဢမ်ႇယွၼ်းငိုၼ်းၼမ်ၵေႃႈ ၶွမ်ႊပၼီႊပိူၼ်ႈ ဢၼ်ႁပ်ႉ ႁဵတ်းၶဵဝ်ပၼ်ဝူင်ႈၵၢင်သေ ၸင်ႇမႃးၸူး ၶွမ်ႊပၼီႊႁဝ်းထႅင်ႈၵမ်းၼိုင်ႈၼၼ်ႉ သမ်ႉတေၵႂႃႇၵဵပ်းၵႃႈၶၼ်သုင်တီႈၵူၼ်းႁဵတ်း ဝႂ်ၶဝ် - ၸၢႆးၼွင်ႉ သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။