တၢင်းပဵၼ်ၶႆႈဝတ်းယႂ်ႇၸိူဝ်ႉမႅင်း H1N1 ၽႄႈတိူၼ်းၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးၵူၼ်းလႆႈ လူႉတၢႆၼပ်ႉသိပ်းလႄႈ ၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ၼပ်ႉပၢၵ်ႇ ။


တႄႇဢဝ်လိူၼ် ၵျူႊလၢႆႊ 2017 မႃးၼႆႉ ၸိူဝ်ႉမႅင်း H1N1 ၽႄႈတိူၼ်း တီႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ လၢႆတီႈ မိူၼ်ၼင်ႇ တိူင်းတႃႈၵုင်ႈ၊ တိူင်းပၵူဝ်း၊ တိူင်းဢေႇရႃႇဝၻီႇ၊ တိူင်းၸႄႈၵႅင်း၊ တိူင်းမၵူၺ်း၊ တိူင်းတၼိၼ်းတရီႇ၊ တိူင်းဝဵင်းလိူဝ်ႇ၊ ၼေႇပျီႇၻေႃႇ၊ ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း၊ ၸႄႈမိူင်းၶျၢင်းလႄႈ မိူင်းတႆး ၸိူဝ်းၼႆႉ ။

ၵွပ်ႈၼၼ်ႁဝ်းၶႃႈထုၵ်ႇလီႁူႉလႄႈ ၾၢင်ႉဝႆႉ ၼင်ႇႁိုဝ်တေဢမ်ႇၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ဢၼ်ၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈထုၵ်ႇလီႁူႉဝႃႈ ၾၢင်ႁၢင်ႈတၢင်းပဵၼ်မၼ်းပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်။


ၾၢင်ႁၢင်ႈတၢင်းပဵၼ်


 မီးလူမ်းၼၢဝ်
 ဢႆ
 ၶေႃးၸဵပ်း
 ၶူႈၼင်ၶူမ်း
 မီးၼမ်ႉမုၵ်ႈ
 ၸဵပ်းၸွမ်းၼိူဝ်ႉၸွမ်းတူဝ်
 ႁူဝ်ၶႆႈ၊ႁူဝ်ၸဵပ်း
 ၵတ်းသၼ်ႇ
 ပေႃးပဵၼ်ႁႅင်းတေထူၺ်ႈၸႂ်ႁႅင်း ၊ ထူၺ်ႈၸႂ်ယၢပ်ႇ၊ သူပ်းၶဵဝ်၊ မိုဝ်းမၢၼ်ႉၶဵဝ် ထိုင်တီႈပေႃးလိုမ်းတူဝ်။


တၢင်းႁၢဝ်ႈႁႅင်းတၢင်းပဵၼ်


ႁူဝ်ပၢၵ်ႇလႂ် 95% ၵူၼ်းပဵၼ်ၵိၼ်ယႃႈယႃ လိုဝ်ႈႁိူဝ်ႉ 3- 7ဝၼ်းၵေႃႈႁၢႆၵႂႃႇႁင်းၵူၺ်း၊ ဢၼ်ပဵၼ်ႁၢဝ်ႈ ႁႅင်းမီးမွၵ်ႈႁူဝ်ပၢၵ်ႇလႂ် 5% ဢၼ်ပဵၼ်ႁႅင်းထိုင်တီႈပေႃးလူႉတၢႆၼႆႉ မီးမွၵ်ႈ 0.1 – 0.5 % ဢမ်ႇၼၼ် 1 – 5 (1-5 တေႃႇ 1,000 ၵေႃႉ)။


လၢႆးတိတ်းၸပ်း တၢင်းပဵၼ်ၸိူဝ်ႉမႅင်း H1N1 ၼႆႉၸၢင်ႈၸပ်းၵၼ်လႆႈလၢႆတၢင်းမိူၼ်ၼင်ႇ


 ၼမ်ႉလၢႆး
 ၶီႈမုၵ်ႈ
 ၶီႈတိူဝ်ႇ
 ထူၺ်ႈၸႂ်ႁူမ်ႈၵူၼ်းပဵၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။


ၽူႈဢၼ်ၸၢင်ႈၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ၼႆႉလႆႈငၢႆႈ


 ၵူၼ်းပဵၼ်ယဵဝ်ႈဝၢၼ်
 ၵူၼ်းပဵၼ်လိူတ်ႈသုင်
 တၢင်းပဵၼ်ႁူဝ်ၸႂ်
 လုၵ်ႈဢွၼ်ႇဢႃယု2ပီလူင်းတႂ်ႈ
 ၵူၼ်းလူင်ဢႃယု 65 ပီၶိုၼ်ႈၼိူဝ်
 ၼၢင်းယိင်းၸပ်းတွင်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ။

လၢႆးႁႄႉၵင်ႈ


 ၵႆႉၵႆႉလၢင်ႉမိုဝ်း လူၺ်ႈၵွၼ်ႈသီ ဢမ်ႇၼၼ် ၼမ်ႉယႃလၢင်ႉမိုဝ်းAlcohol-Based hand sanitizer ။
 ၸႂ်ႉၽႃႈပိၵ်ႉသူပ်း ( Mask)။
 ငိူင်ႉဝႄႈပိုၼ်ႉတီႈဢၼ်မီးၵူၼ်းၼမ်။
 ၸႂ်ႉၸေႃႉၵၢင်ၽွင်းၵိၼ်ၶဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ။
 ၵိၼ်ၼမ်ႉႁႂ်ႈပဵင်းပေႃး။


မိူဝ်ႈလဵဝ်မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈလၢႆတီႈမိူၼ်ၼင်ႇ တိူင်းတႃႈၵုင်ႈ၊ တိူင်းပၵူဝ်း၊ တိူင်းဢေႇရႃႇဝၻီႇ၊ တိူင်းၸႄႈ ၵႅင်း၊ တိူင်းမၵူၺ်း၊တိူင်းတၼိၼ်းတရီႇ၊တိူင်းဝဵင်းလိူဝ်ႇ၊ၼေႇပျီႇၻေႃႇ၊ ၸႄႈမိူင်းမွၼ်း၊ ၸႄႈမိူင်းၶျၢင်း လႄႈၸႄႈမိူင်းတႆးၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ မီးၵူၼ်းၸပ်းတၢင်းပဵၼ် 90 ပၢႆၵူၼ်းဢၼ်တၢႆ သမ်ႉမီး 10 ၵေႃႉပၢႆယဝ်ႉ။


ၼင်ႇႁိုဝ်တေၸွႆႈႁႄႉၵင်ႈတၢင်းပဵၼ်လႆႈၼႆသေ ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇပၢႆးယူႇလီ မိူင်းမၢၼ်ႈယွၼ်း တၢင်းၸွႆႈ ထႅမ်ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇပၢႆး ယူႇလီလုမ်ႈၾႃႉ (WHO) ႁႂ်ႈၸွႆႈထႅမ်ပၼ်လွင်ႈယႃႈယႃႁႄႉၵင်ႈ (Vaccine) လႄႈ ၶိူင်ႈၸႂ်ႉၶူဝ်းတိုဝ်းမေႃယႃ။


ယၢမ်းလဵဝ်ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၼွၵ်ႈသေ တၢင်းပဵၼ်ၸိူဝ်ႉမႅင်း H1N1 ယင်းမီးၸိူဝ်ႉမႅင်း H3N2, လႄႈ H5N1 ၸိူဝ်းၼႆႉထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇဝႃႈၼႆ။


Photo by Thaihealth.or.th  & Health.kapook.com