ဢိင်ၼိူဝ်ရႃႇသီႇဢုတုလႅၵ်ႈလၢႆႈ မႆႈႁႅင်းပူၼ်ႉတီႈသေ ၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းၵႅတ်ႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ၸႄႈဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၼၼ်ႉ တႄႇၼႂ်းလိူၼ်မေႊထိုင်ၽွင်းႁၢင်လိူၼ်ၵျုၼ်ႊၼႆႉ ဝူဝ်းၵႂၢႆးၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ၵႃႇလ လူႉတၢႆပၢၵ်ႇပၢႆ၊ ၵူၼ်းမိူင်းလူႉသုမ်းၼမ်။


လုင်းလူင် ၵူၼ်းမိူင်းၵႅတ်ႈ လၢတ်ႈဝႃႈ-"ၵႂၢႆးၼႆႉမၼ်းတၢႆၵွပ်ႈပဵၼ်ၽေးသၽႃႇဝ တင်ႈတႄႇၼႂ်းလိူၼ်မေႊမႃး တေႃႇထိုင်ၽွင်းႁူဝ်လိူၼ်ၵျုၼ်ႊ၊ ထိုင်မႃးဝၼ်းတီႈ 11 ၼၼ်ႉ ႁဝ်းၵဵပ်းသဵၼ်ႈမၢႆမၼ်းယဝ်ႉသေ ၶိုၼ်းမႃးႁဵတ်း ႁူဝ်ႁုပ်ႈမၼ်းၼႆႉ ၵႂၢႆးၼႆႉမႅၼ်ႈၵႂႃႇ 136 တူဝ်၊ ဝူဝ်း 9 တူဝ်။ ဢၼ်လူႉသုမ်းၼမ် ပဵၼ်တီႈဝၢၼ်ႈၼွင်ဢေႃႈ၊ ႁိူၼ်းၸၢႆးထုၼ်းၶဝ် ၵႂၢႆးလၢႆလၢႆ 8 တူဝ်။ တီႈဝၢၼ်ႈၼမ်ႉလိၼ်းၶႂၢၼ် ၸၢႆးလူႇၶဝ် ၵႂၢႆးလၢႆလၢႆ 9 တူဝ်။ လိူဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉႁိူၼ်းလႂ် 5 တူဝ်၊ 3 တူဝ် 2 တူဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၵႂၢႆးတူဝ်ဢၼ်တၢႆဝၼ်းလိုၼ်းသုတ်း ပဵၼ်ၵႂၢႆးမႄႈ၊ ပဵၼ်ၵႂၢႆးၶဝ်တီႈဝၢၼ်ႈလူင် မိူင်းၵႅတ်ႈ၊ တိုၵ်ႉတၢႆၵႂႃႇမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 8 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ"-ဝႃႈၼႆ။

သတ်းလဵင်ႉ ဝူဝ်းၵႂၢႆးၸိူဝ်းထူပ်းၽေးတၢင်းပဵၼ်ၵႃႇလ ပွၵ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းၵႅတ်ႈ တင်းမူတ်း။ ၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းၵႅတ်ႈၼႆႉ တင်းမူတ်းမီး 13 ဝၢၼ်ႈ၊ ၼႂ်း 13 ဝၢၼ်ႈၼႆႉ ဢၼ်ဢမ်ႇတုမ်ႉတိူဝ်ႉမီး 4 ဝၢၼ်ႈၵူၺ်း။ လိူဝ် 9 ဝၢၼ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉၺႃးတင်းမူတ်း။ တၢင်းပဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ပွတ်းတွၼ်ႈၼႆႉ လၢႆပီပူၼ်ႉမႃးဢမ်ႇတွၼ်ႉပဵၼ်၊ တိုၵ်ႉမႃးပဵၼ်ပီၼႆႉၵူၺ်း-ၼႆယဝ်ႉ။


မိူဝ်ႈၽွင်းဢၼ် တူဝ်သတ်းလဵင်ႉ/ဝူဝ်းၵႂၢႆး ၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ရေႃးၵႃႇၵႂႃႇယူႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽွင်းရႃႇသီႇဢုတုမႆႈႁၢဝ်ႈႁႅင်း၊ ၾူၼ်ဢမ်ႇတူၵ်း။ ဝူဝ်းၵႂၢႆးယူႇယၢပ်ႇလိူဝ်ႁႅင်း။ ဝၢႆးသေၾူၼ်တူၵ်းမႃးၼႆႉ တၢင်းပဵၼ်ၼႆႉၵေႃႈ ဢဝ်ယဵၼ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ပိူင်ပဵၼ်တၢင်းပဵၼ်ပွၵ်ႈၼႆႉၵေႃႈ မိူဝ်ႈတႄႇပဵၼ်ၼၼ်ႉ ၾၢင်ႁၢင်ႈမၼ်း မိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇဝူဝ်းၵႂၢႆးပဵၼ်လူမ်းမႆႈ၊ လူမ်ႉၼွၼ်းလူင်းၵႂႃႇယဝ်ႉဢမ်ႇလုၵ်ႉၶိုၼ်း၊ ၵိင်ႈၵႂႃႇၵိင်ႈၶိုၼ်းသေဢဝ်ၸႂ်တၢႆၵႂႃႇ-ၼႆယဝ်ႉ။


ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈဢမ်ႇၸၢင်ႈယွၼ်းတၢင်းၸွႆႈထႅမ်တီႈလႂ်။ ၵူၺ်းၵႃႈမိူဝ်ႈလဵဝ် တၢင်းပဵၼ်ၼႆႉၵေႃႈ ႁၢႆၵႂႃႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၽွင်းတၢင်းပဵၼ်ၼႆႉ တိုၵ်ႉပဵၼ်ယူႇၼၼ်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလႆႈၸႂ်ႉလၢႆးမေႃယႃတႆး ယႃႈယႃတႆးသေ ယူတ်းယႃပၼ်ဝူဝ်းၵႂၢႆး။ မၢင်တူဝ်ၵေႃႈၸိုၼ်ႈၶႅၼ်းၶိုၼ်း၊ မၢင်တူဝ်ၵေႃႈဢမ်ႇၶႅၼ်းသေလူမ်ႉတၢႆၵႂႃႇ။ လွင်ႈဢၼ်ပဵၼ်ၵႂႃႇၼႆႉ ဢမ်ႇလႆႈႁွင်ႉမေႃယႃၾၢႆႇသတ်းၶဝ် မႃးယူတ်းယႃပၼ်-ၼႆယဝ်ႉ။


"ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈမေႃယႃၾၢႆႇသတ်းၶဝ်ၼႆႉ မီးၵူၼ်းမိူင်းၵႅတ်ႈ ပဵၼ်ဢမ်ႇယူႇလီသေၵႂႃႇၶိုၼ်ႈႁူင်းယႃတီႈလႃႈသဵဝ်ႈ၊ ၵႂႃႇလၢတ်ႈလွင်ႈပွင်ႇတၢင်းမၼ်းၼႄ တီႈႁူင်းယႃလူင်လႃႈသဵဝ်ႈၵေႃႈ ၶဝ်လၢတ်ႈမႃးဝႃႈ ယႃႇပေဢၢပ်ႇၼမ်ႉ မၼ်းယဝ်ႉ (ဢၢပ်ႇၼမ်ႉပၼ်ဝူဝ်းၵႂၢႆး)၊ ပေႃးၶႂ်ႈဢၢပ်ႇၼမ်ႉမၼ်းၵေႃႈ ႁႂ်ႈဢၢပ်ႇၼမ်ႉမေႃႇ၊ မၼ်းၸၢင်ႈၵႂႃႇတုမ်ႉတိူဝ်ႉ ပႃးတင်းၵူၼ်း ၶဝ်ဝႃႈၸိူင်ႉၼႆၵူၺ်း၊ ၶဝ်ဢမ်ႇမႃးၵူတ်ႇထတ်းတူၺ်းသင်"- လုင်းလူင်လၢတ်ႈ။


ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈတၢင်းပဵၼ်ၵႃႇလၼႆႉ ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈပီ 2015 ၽွင်းႁူဝ်လိူၼ်ဢေႊပရိူဝ်ႊၼၼ်ႉ ပွတ်းတၢင်းၵဵင်းတွင်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်းၵေႃႈ ဝူဝ်းၵႂၢႆးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလူမ်ႉလူႉတၢႆၵႂႃႇ 200 ပၢႆ။ ပဵၼ်သတ်းလဵင်ႉ ဝူဝ်းၵႂၢႆးၸပ်း တၢင်းပဵၼ်ၶၢဝ်းမႆႈ၊ တၢင်းပဵၼ်ၸိူဝ်ႉမႅၼ်းၽႄႈတိူၼ်းၼႂ်းတူဝ်သတ်း၊ တႆးႁွင်ႉၸပ်းသူပ်းၸပ်းပၢၵ်ႇငၢႆႈငၢႆႈဝႃႈ တၢင်းပဵၼ်ၵႃႇလ။ တၢင်းပဵၼ်ၼႆႉ ပေႃးဝႃႈဝူဝ်းၵႂၢႆးတူဝ်ၼိုင်ႈၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ယဝ်ႉ ၽႄႈၵႂႃႇၸပ်းထႅင်ႈတၢင်ႇတူဝ် လႆႈငၢႆႈငၢႆႈ၊ မိူၼ်ၼင်ႇသင်ၵိၼ်ယိူဝ်ႈ ၵိၼ်ၼမ်ႉ တိူဝ်ႉၺႃးၼမ်ႉလၢႆးၵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၸပ်းၵၼ်ယဝ်ႉ-ၼႆယဝ်ႉ။


ၵူၼ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ ဢမ်ႇဝႃႈပွတ်းၸၢၼ်း ပွတ်းႁွင်ႇထိုင်ပွတ်းဢွၵ်ႇ ပဵၼ်ၵူၼ်းႁဵတ်းၵိၼ်ႁႆႈသႆႉၵိၼ်ၼႃး ပဵၼ်ၵၢၼ်ႁႃလဵင်ႉတွင်ႉတူဝ်ၵဝ်ႇၼႃႈႁိူၼ်း မႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ်ပူႇမွၼ်ႇၼၢႆးယႃႈပၢၼ်ၵွၼ်ႇ။ ထိုင်မႃးၵၢပ်ႈပၢၼ် ယၢမ်းလဵဝ် ပဵၵ်ႉသမ်ႉပဵၼ်ၵၢပ်ႈပၢၼ်ၶိုတ်းၵၢပ်ႈမႃး ၸႂ်ႉတိုဝ်ႉၸၢၵ်ႈထႆးၼႃး၊ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၸၢၵ်ႈပၢတ်ႇၶဝ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉမႃး သေတႃႉ ဝူဝ်းၵႂၢႆးၵေႃႈ တိုၵ်ႉပဵၼ်သတ်းလဵင်ႉ ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈတႃႇသိုပ်ႇသၢႆၸႂ် ႁဵတ်းၵိၼ်ႁႃလဵင်ႉတွင်ႉသူၼ် ႁႆႈ ၼႃး တႃႇၵူၼ်းမိူင်းတႆးယူႇ။