ပီႈၼွင်ႉတႆး ဝဵင်းမႂ်ႇ ၸႄႈမိူင်းၶၢင် ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ပွႆး သွၼ်းၼမ်ႉ ၸွမ်းၾိင်ႈထုင်းတႆး
မိူဝ်ႈၽွင်းၶၢဝ်းၽွင်းလိူၼ်ႁႃႈသွၼ်းၼမ်ႉသၢင်းၵျၢၼ်ႇ (ပီတႆး 2111) ၼႆႉ ပီႈၼွင်ႉတႆးၵူႈတီႈတီႈ ဝဵင်းမႂ်ႇ ၸႄႈမိူင်းၶၢင် ၽွမ်ႉသဵင်ပဵင်းပၢၵ်ႇ ႁူမ်ႈၵၼ်ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ပွႆးသွၼ်းၼမ်ႉ ပွၵ်ႈႁႅၵ်ႈ။ ႁူမ်ႈၵၼ်လမ်ႁူဝ် ၵၼ်ႇတေႃႇသင်ၶၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးဝႃး လႄႈ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် ၼႂ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းမိူင်း။
ၸဵမ်ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် ဢိၵ်ႇပႃးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ပေႃႈၼုမ်ႇမႄႈၼုမ်ႇ မၢဝ်ႇသၢဝ် ၵူႈဝၢၼ်ႈဝၢၼ်ႈ ႁူမ်ႈၽွမ်ႉ
သဵင်ပဵင်းပၢၵ်ႇၵၼ်သေ ၸတ်းႁဵတ်းပွႆးသွၼ်းၼမ်ႉ ၸွမ်းၾိင်ႈထုင်းတႆး တီႈဝဵင်းမႂ်ႇ၊ ၸတ်းႁဵတ်းတီႈသီႇဝၢၼ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇတီႈဝၢၼ်ႈသႃႇၵရ၊ ႁူဝ်တူင်း၊ မၢၼ်ႈသိမ်ႇလႄႈ မၢၼ်ႈၵၢတ်ႇၸဵဝ်ႊၼိူဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉ- ၼႆယဝ်ႉ။
ဝၼ်းႁပ်ႉသၢင်းၵျၢၼ်ႇၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးၵေႃးသၼ်ႇလ ဝတ်ႉမၢၵ်ႇမူင်ႈၶမ်း၊ ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးၼၼ်ႇတႃႇၸရိယ ဝတ်ႉႁူဝ်တူင်ႊ၊ လႄႈ ၸဝ်ႈတူၼ်ၶူးပၺ်ၺႃသႃရ ၵျွင်းဝၢၼ်ႈသိမ်ႇ လႆႈမႃးဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈသေ ၵႅတ်းမႆလၢႆႈ ပိုတ်ႇၽုၺ်ႇပၢင်ပွႆးသွၼ်းၼမ်ႉ၊ ဢွင်ႈတီႈဝတ်ႉမၢၵ်ႇမူင်ႈၶမ်း၊ ပွၵ်ႉသႃႇၵရ၊ ဝဵင်းမႂ်ႇ။
ၼႂ်းဝၼ်းၼၼ်ႉ ၸွမ်းၼင်ႇၾိင်ႈထုင်းတႆးၼိူဝ်မီးၼၼ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇဢဝ်တူၼ်ႈၼမ်ႉသေ ႁွတ်ႈထိုင်မႃးတီႈ
ပၢင်ပွႆး။ ပေႃႈၼုမ်ႇမႄႈၼုမ်ႇ ပွၵ်ႉသႃႇၵရ ဢဝ်ၶဝ်ႈလွတ်ႈသွင်းသေ ႁပ်ႉတွၼ်ႈပီႈၼွင်ႉတီႈၸမ်တီႈၵႆ
ၸိူဝ်းဢၼ်တဝ်ႈႁွတ်ႈၽႅဝ်မႃးၼႂ်းပၢင်ပွႆး။ ဝၼ်းပိုတ်ႇပၢင်ပွႆးၼၼ်ႉ မီးပီႈၼွင်ႉလၢႆလၢႆဝၢၼ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ
ၸုမ်းၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး (မျိတ်ႉၵျီးၼႃး)၊ မၢၼ်ႈၼွင်ဢၢင်၊ ၼွင်ၶမ်း၊ မၢၼ်ႈၵၢတ်ႇၸဵဝ်ႊ၊
မၢၼ်ႈသိမ်ႇ၊ မၢၼ်ႈႁူဝ်တူင်ႊ ဢိၵ်ႇပႃးလၢႆလၢႆဝၢၼ်ႈ လႆႈမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈမူၼ်ႈသိူဝ်းပွႆးသွၼ်းၼမ်ႉ- ၼႆယဝ်ႉ။
ဝၼ်းသၢင်းၵျၢၼ်ႇတူၵ်းၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉၵူႈဝၢၼ်ႈဝၢၼ်ႈ ႁူမ်ႈၵၼ်ၵႂႃႇလမ်ႁူဝ် (ၵၼ်ႇတေႃး) ၵျွင်း မၢၼ်ႈႁူဝ်တူင်ႊ။ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်၊ ပေႃႈၼုမ်ႇလႄႈၼုမ်ႇလႄႈမၢဝ်ႇသၢဝ် မၢၼ်ႈႁူဝ်တူင်ႊၵေႃႈ ဢဝ်တၢင်းၵိၼ်တႆး (ၶဝ်ႈမုၼ်းႁေႃႇ လိူၼ်ႁႃႈ/သွၼ်းၼမ်ႉ) လဵင်ႉလူပီႈၼွင်ႉမႃးပၢင်ပွႆး၊ ဢဝ်ပႃးတၢင်းၵႃႈတႆး မႃးလဝ်ႇမူၼ်ႈတူၼ်ႈၸႂ်ပၼ်ပီႈၼွင်ႉ ၼင်ႇႁိုဝ်ပီႈၼွင်ႉတႆး ပေႃးတေမေႃႁၵ်ႉသႃၾိင်ႈထုင်း ၽႃႇသႃႇတႆးၵႂႃႇ- ၼႆယဝ်ႉ။
ဝၼ်းသၢင်းၵျၢၼ်ႇၵျၢပ်ႈၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉၵူႈတီႈတီႈ ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵႂႃႇၵၼ်ႇတေႃး ၵျွင်းမၢၼ်ႈသိမ်ႇ၊ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်မၢၼ်ႈသိမ်ႇ ဢိၵ်ႇပႃး ပေႃႈၼုမ်ႇမႄႈၼုမ်ႇ မၢဝ်ႇသၢဝ်ၵေႃႈ လႆႈဢဝ်တၢင်းၵိၼ်တႆးလႄႈ သဵင်ပဝ်ႇပီႇၼမ်ႉတဝ်ႈ ဢိၵ်ႇတၢင်းၵႃႈတႆး ၸိူဝ်းၼႆႉ မႃးလဝ်ႇမူၼ်ႈတူၼ်ႈၸႂ်ပၼ်ပီႈၼွင်ႉၵူႈတီႈတီႈ- ၼႆယဝ်ႉ။
ဝၼ်းသၢင်းၵျၢၼ်ႇၶိုၼ်ႈၼၼ်ႉ ပီႈၼွင်ႉၵူႈတီႈတီႈ ၶိုၼ်းႁူမ်ႈဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇၵၼ်ႇတေႃး ၵျွင်းမၢၼ်ႈၵၢတ်ႇၸဵဝ်ႊ
ၼိူဝ်။ ပီႈၼွင်ႉမၢၼ်ႈၵၢတ်ႇၸဵဝ်ႊၼိူဝ်ၵေႃႈ လႆႈဢဝ်တင်းၾိင်ႈထုင်း ႁႆႇၵွင်မွင်းလႄႈ တၢင်းၵႃႈလၢႆလၢႆပိူင် မႃးမူၼ်ႈၸႂ် ပၼ်ပီႈၼွင်ႉ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ဢဝ်တၢင်းၵိၼ်တႆးမႃးၸႃႇၵလဵင်ႉလူ ပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်းဢၼ်မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈပွႆးသွၼ်းၼမ်ႉ- ၼႆယဝ်ႉ။
ပွႆးသွၼ်းၼမ်ႉပီၼႆႉ ပဵၼ်ပီဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ဢၼ်လႆႈတႄႇႁဵတ်းသေတႃႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈတၢင်းၶတ်းၸႂ်
ပေႃႈၼုမ်ႇမႄႈၼုမ်ႇ မၢဝ်ႇသၢဝ်ၵူႈတီႈတီႈ မႃးၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ်လႄႈ ပွႆးသွၼ်းၼမ်ႉၵေႃႈၸင်ႇလႆႈ ၵိုၼ်းၶွၼ်ႈ
တႄႉတႄႉယဝ်ႉ။
"ၼမ်ႉတွၼ်းပွႆးသွၼ်းၼမ်ႉ ဢၼ်လႆႈၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇၼႆႉ မီးၼမ်ႉတႄႉတႄႉ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ပီႈၼွင်ႉတႆးၵူႈတီႈတီႈ လႆႈမႃးႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်၊ ၾိင်ႈထုင်းတႆးႁဝ်း လႆႈမႃးၶွၼ်ႈတီႈလဵဝ်ၵၼ်၊ ဢွၼ်ႇႁၢႆးၸၢႆးယိင်းႁဝ်းၵေႃႈ လႆႈႁဵၼ်းႁူႉႁၼ် ၾိင်ႈထုင်းႁဝ်းၵႂႃႇလၢႆလၢႆလွင်ႈ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇတၢင်းၵိၼ်တႆး၊ ၽဵင်းၵႂၢမ်းတႆး၊
ၶူဝ်းၼုင်ႈတႆး၊ သဵင်ၵွင်မွင်းတႆး ၵေႃႈ လႆႈၸွတ်ႇၵႂႃႇၵူႈတီႈလႄႈ ပဵၼ်ဢၼ်လီမူၼ်ႈလီသိူဝ်းတႄႉတႄႉ။ ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၵေႃႈ မီးၾိင်ႈထုင်းတႆးႁဝ်းယူႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဝ်းၵေႃႈ တေမီးတၢင်းယုမ်ႇယမ်ၼိူဝ်ၶိူဝ်းတႆးႁဝ်းမႃး ၶႃႈယဝ်ႉ"- ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ပွႆးသွၼ်းၼမ်ႉ တီႈဝဵင်းမႂ်ႇ ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈၼႄ
ၼင်ႇၼႆ။
ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ (22/04/2017)
Tags: Culture, News