“ၶေမႃးရတ်ႉထတုင်ၵပုရိ” ႁိုဝ် “မိူင်းၸဵင်းတုင်” မိူင်းဢၼ်ယၢမ်ႈႁိူဝ်ႈႁိူင်းပိူင်းသႂ်ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းႁူင် သၢမ်ၸဵင်ႇၶမ်း မိူင်းဢၼ် မီးၽၵ်းတူၵၢၼ်ၵႃႉတိတ်းတေႃႇၵပ်းသိုပ်ႇ လၢႆသဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်း။ ပွတ်းဢွၵ်ႇမီးမိူင်းလၢဝ်း ပွတ်းၸၢၼ်းမီးမိူင်းထႆး ပွတ်းႁွင်ႇမီးမိူင်းၶႄႇ ပွတ်းတူၵ်းပဵၼ်မိူင်းတႆးပွတ်းၵၢင် ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်မီးၵၢၼ်ၵႃႉငၢႆႈၶၢႆၶွင်ႈ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉယင်းပဵၼ်မိူင်း ဢၼ်ၾႃႉၾူၼ်လီ မီးၾုၼ်ႇငႂ်ႈၼမ်ႉမၼ်းလီ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ မၢၵ်ႇၶဝ်ႈတဝ်ႈၼမ်ႉဢွၵ်ႇၼမ်မၢၵ်ႈၵိုၼ်း။ ၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉၽွင်းငမ်းမိူင်းၵေႃႈ ပေႉတူဝ်ပေႉၵၼ်း ဢမ်ႇတွၼ်ႉလႆႈပိုင်ႈႁူမ်ႈၵူမ်ႈၼွမ်းယွမ်းယူႇတႂ်ႈမိူင်းလႂ် တေႃႇထိုင်ပဵၼ်မႃးမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်လႆႈလွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃတေႃႇယၢမ်းလဵဝ်။


လိူဝ်ၼၼ်ႉ မိူင်းၸဵင်းတုင်ၼႆႉ မီးၾၢင်ႁၢင်ႈလီငၢမ်း ထိုင်ပေႃးလႆႈၸိုဝ်ႈ မိူင်း 3 ၸွမ် 7 ၵဵင်း 9 ၼွင် 12 ၽၵ်းတူဝဵင်း လႄႈမီးၼမ်ႉၼွင် ဢၼ်ၸိုဝ်ႈၵိုၵ်းမိူင်းဝႃႈ “ၼွင်တုင်” ယူႇၼႂ်းၵၢင်ဝဵင်း။ ပွတ်းၼွၵ်ႈဝဵင်း မီး 10 ႁူဝ်ႁွႆႉ (ႁူဝ်ရွႆႉ) [10 ဢိူင်ႇ] သီႇၸဵင်ႇပႅတ်ႇၼႃႈႁွပ်ႈဝဵင်း။


ပူၼ်ႉမႃးၽွင်း 40 ပီၼၼ်ႉ မိူင်းၸဵင်းတုင် မီး ၶိုၼ်(တႆးၶိုၼ်)၊ တႆး ၊ လိုဝ်ႉ၊ မိူင်းၼိူဝ် ပဵၼ်လၵ်း လိူဝ်ၼၼ်ႉ မီးလွႆ၊ ဝႃႉ၊ မူးသိူဝ်း(လႃးႁူႇ)၊ ၵေႃႈ(ဢႃးၶႃႇ)၊ ဢႅၼ်ႇ၊ ၵုၺ်ႈ၊ သႅမ်ႈ၊ ပလွင်ႈ၊ ၶၢင်၊ ယၢင်း၊ ၶၢင်လႄႈမၢၼ်ႈဢိၵ်ႇပႃးၶိူဝ်း ဢွၼ်ႇၶိူဝ်းဢီႈထႅင်ႈ သိပ်းပၢႆ။ ၶိူဝ်းၵူၼ်းလၢႆၸိူဝ်ႉၽၼ်းယူႇသဝ်းႁူမ်ႈၵၼ် ၸႂ်ႉတိုဝ်းၽႃသႃ ၵႂၢမ်းတႆး ၶိုၼ် လိုဝ်ႉ မိူင်းၼိူဝ် ပဵၼ်လၵ်း (ၽဵင်းၵႂၢမ်း ၸၢႆးသၼ်လွႆၵေႃႈ ယၢမ်ႈႁွင်ႉဝႆႉဝႃႈ ပေႃးဢမ်ႇမေႃၵႂၢမ်းတႆး ဢိုပ်းၶဝ်ႈ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၽႂ်လၢတ်ႈၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈၸိုင် ပေႃးဢႅဝ်ႇ ၵိူဝ်ႉၵၼ်ဝႃႈ “ၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈဢမ်ႇၶၢမ်ႈၶူင်း ယႃႇမႃးႁႃလၢတ်ႈၸမ်” ဝႃႈၼႆလူးၵွၼ်ႇ။


လွင်ႈၼိုင်ႈၵေႃႈ ၵွပ်ႈဝႃႈ “ၶေမႃးရတ်ႉထတုင်ၵပုရိ” ႁိုဝ် “မိူင်းၸဵင်းတုင်” ၼႆႉပဵၼ်မိူင်းၸဝ်ႈၾႃႉ ဢၼ်ပဵၼ်ၸိူဝ်ႉသၢႆ ၶိုၼ်(တႆးၶိုၼ်) သိုပ်ႇတၢမ်လၢမ်းပုတ်ႈၵၼ်မႃး တင်း 41 ၸဝ်ႈ။ ႁူမ်ႈဝႃႈၼၼ်သေတႃႉ ၸဝ်ႈၾႃႉတူၼ်လႂ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇတွၼ်ႉ လၢတ်ႈဝႃႈၼႆႉပဵၼ်မိူင်းတႆးၶိုၼ် တိုၼ်းဝႃႈမိူင်းၸဵင်းတုင် “မိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း” ၼႆသေပူၵ်းပွင်ၽွင်းငမ်း ဝႆႉၸၼ်ႉ ထၢၼ်ႈၶႃႈဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၵူႈၶိူဝ်းၵူၼ်းၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ်မႃးၵူႈပၢၼ်ပၢၼ်။


ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈလီ မီးဢၼ်လိူတ်ႈၶူၼ်ႉၸႂ်ၶဵမ်ႉ တႆးၶိုၼ်ႁဝ်းၶႃႈၵမ်ႈၽွင်ႈၵူၺ်းဝႃႈ မိူင်းၸဵင်းတုင်ၼႆႉပဵၼ်မိူင်းတႆးၶိုၼ်ၼႆ ယူႇမႅၵ်းမႅၵ်း ပေႃးမႃးတူၺ်းပိုၼ်ႉသိူဝ်ႇပူမၼ်းတႄႉတႄႉၵေႃႈဢမ်ႇမီးသင်။ မိူဝ်ႈမီးၽေးဝၢၼ်ႈၽေးမိူင်း ၶဝ်ႈမႃးထိုင် မိူင်းၸဵင်းတုင်ႁဝ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်လုၵ်ႉၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈၽႅၼ်ႇလိၼ်ၵေႃႈလီ၊ သုၼ်ႇလႆႈထၢင်ႇႁၢင်ႈႁဝ်းၵေႃႈလီ၊ သုၼ်ႇ လႆႈပူၵ်းပွင်ႁဝ်းၵေႃႈလီဢမ်ႇပေႃးလႆႈႁၼ်ပီႈၼွင်ႉၶိုၼ်ႁဝ်းၶႃႈဢဝ်သႂ်ႇၸႂ်သႂ်ႇၶေႃးၵႃႈႁိုဝ်တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈ။ ပိူင်လူင်မၼ်း ပေႃးလၢတ်ႈသိုဝ်ႈၵေႃႈ ၼႂ်းၸႂ်ၶွင်ပီႈၼွင်ႉၶိုၼ်ႁဝ်းၶႃႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈယူႇတႂ်ႈပီႈၼွင်ႉတႆးၶဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။


လၢတ်ႈလႆႈၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆ တူၺ်းဢဝ်ၶႃႈလႃႈ ၼႂ်းမိူင်းၸဵင်းတုင်ႁဝ်းၼႆႉ ပၢႆႉၸိုဝ်ႉႁၢၼ်ႉၶၢႆၶူဝ်းၵေႃႈလီ၊ ၸွမ်းဝတ်ႉၸွမ်းဝႃး ၵေႃႈလီ၊ ၸွမ်းတႃႈၸွမ်းတၢင်းၵေႃႈလီ ႁဝ်းၶႃႈတၵ်းတေတႅမ်ႈလိၵ်ႈမၢၼ်ႈလႄႈလိၵ်ႈၶိုၼ်ၵူၺ်း လိၵ်ႈတႆးၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈတိုၼ်းတေဢမ်ႇတႅမ်ႈ ပၢႆးဝူၼ်ႉႁဝ်းၶႃႈ ၽိူဝ်ႇပဵၼ်ၶႃႈတႆးမႃးဢွၼ်ႁူဝ် တႃႉပဵၼ်ၶႃႈမၢၼ်ႈၼမ်းၼႃႈတေလီလိူဝ် ၼႆႁိုဝ်  ၵႂႃႇသၢၼ်ၵႂႃႇလုမ်းၵေႃႈ မီးမၢၼ်ႈၵူၺ်းၸွႆႈႁဝ်း တႆးတႄႉဢမ်ႇၸွႆႈသင်လႆႈ ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉၵေႃႈ ပေႃးမီးလုၵ်ႈသၢဝ် လႄႈလႆႈလုၵ်ႈၶူၺ်ပဵၼ်မၢၼ်ႈၼႆတႄႉ ၶိုၼ်ႈလုမ်းၶိုၼ်ႈၸႆးၵေႃႈဢမ်ႇပေႃးလႆႈမႆႈၸႂ် ။


ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁူမ်ႈဝႃႈဢမ်ႇၸႂ်ႈၵူၼ်းၸဵင်းတုင်တင်းမိူင်းတင်းသဵင်ႈၵေႃႈ ပေႃးႁူဝ်ၼႃႈ ၽူႈၼမ်း မုၼ်ၸဝ်ႈ ဝႃႈႁိုဝ် ႁဝ်းၵေႃႈ ဝႃႈၼၼ် ။


ၽၢၼ်ႇပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 1/4/2017 ၼႆႉပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈသွမ်ႈဢၼ်တႆးၵၢၼ်ႉၼၼ်ႉၵေႃႈဢမ်ႇလီဢၢမ်း ၵွပ်ႈၵူၼ်း ၸဵင်းတုင်ႁဝ်းဢမ်ႇၸႂ်ယႂ်ႇသင်ၼိူဝ်ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်။ သၢင်ႇသီႈၼႆႉၵွပ်ႈပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵဝ်ႇ သမ်ႉပဵၼ်ပႃႇတီႇၶွင် သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ပေႃးႁဝ်းလိူၵ်ႈၶဝ်ၼႆ ၶဝ်ၸၢင်ႈလၢတ်ႈတေႃႇၵၼ်တင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈလႆႈလႄႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈတေဢမ်ႇမႃး ပေႉၵိၼ်ႁဝ်း ၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်ပၢႆးဝူၼ်ႉဢၼ်ၼိုင်ႈ တႃႇပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းၸဵင်းတုင်ႁဝ်း။


ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈလီ လုၵ်ႉတီႈမိူင်းၸဝ်ႈၾႃႉၶိုၼ်သေတူၵ်းယူႇတႂ်ႈၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းမၢၼ်ႈမႃး 69-70 ပီၼႆႉ ပဵၼ်ႁိုဝ် လီႁိုဝ် ၸႃႉဝူၼ်ႉတူၺ်းၶိုၼ်းဢဝ်တႃႉ ပီႈၼွင်ႉ“ၶေမႃးရတ်ႉထတုင်ၵပုရိ” ႁိုဝ် “မိူင်းၸဵင်းတုင်”။


ၽိူဝ်တွင်ႁႅင်ႈ - ၶေမႃးရတ်ႉထတုင်ၵပုရိ (ၸဵင်းတုင်)