ပွႆးသၢင်ႇလွင်းဝတ်ႉၵူႇတဝ်ႈ ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ ပွၵ်ႈၵမ်း 15 ၊ ပီသႃသၼႃ 2560 ၼႆႉ ယိူင်းဢၢၼ်းႁဵတ်းတၢင်းလီ ၼႃးမုၼ်ပၼ်ပႃး ၸဝ်ႈမုၼ်ယႂ်ႇၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမိူင်းထႆး တူၼ်တီႈ 9 ဢၼ်ၼွၼ်းၽႄးၵႂႃႇ။


ဝၼ်းတီႈ 24-26/03/2017 (ပီသႃသၼႃ 2560) ပီႈၼွင်ႉတႆးၸိူဝ်းတူၵ်းႁွတ်ႈမိူင်းထႆး ၸတ်းႁဵတ်းပွႆးသၢင်ႇလွင်း တီႈဝတ်ႉၵူႇတဝ်ႈ ဢိူင်ႇသီၽုမ်း ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး ပွၵ်ႈၵမ်းတီႈ 15 ၸွမ်းၼင်ႇၾိင်ႈထုင်းတႆး ၼပ်ႉထိုဝ်ၵိူဝ်းလီ ပုတ်ႉထသႃသၼႃ။ ပီၼႆႉမီးသၢင်ႇလွင်းမီး 42 တူၼ်၊ ၸၢင်းလွင်း 1 တူၼ်၊ ႁူမ်ႈ 43 တူၼ်။ ၽွင်းယၢမ်းလဵဝ်ၵၼ် တင်းဝတ်ႉၵူႇတဝ်ႈၼႆႉ ဝတ်ႉၵူႇမၢၼ်ႉ မူင်းၶူၼ်းၶျႆး ဢိူင်ႇသၼ်ပူးလိူၺ်း ၸႄႈဝဵင်းလွႆသၵဵတ်း ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇ ၵေႃႈၸတ်းပွႆးသၢင်ႇလွင်း။ ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ ဢၼ်ၸတ်းယဝ်ႉၵႂႃႇလီငၢမ်းၵေႃႈမီး။

ႁူဝ်ႈပဝ်ႈၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ၵဵင်းမႆႇ ၸၢႆးသႅင်ယ လၢတ်ႈဝႃႈ- "ပွႆးသၢင်ႇလွင်းဝတ်ႉၵူႇတဝ်ႈပီၼႆႉ ၸတ်းမိူၼ်ပၵတိၵူႈပီပူၼ်ႉမႃး။ ၵူၺ်းၵႃႈပီၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ်ၸဝ်ႈမုၼ်ယႂ်ႇၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမိူင်းထႆး ၼွၼ်းၽႄး လူႉသဵင်ႈမုၼ်ၵႂႃႇၼၼ်ႉသေ  ဢဝ်တိုဝ်ႉတၢင်းပွႆးသၢင်ႇလွင်းၼႆႉသေ ၼုင်ႈသၢင်ႇၼုင်ႈၸၢင်းႁဵတ်းတၢင်းလီ ၸႅၵ်ႇဝၢၵ်ႈၽႄၵုသူလ်ၼႃးမုၼ် ယိူင်းၸူးထိုင်မၼ်းၸဝ်ႈ။ ၵၢၼ်ႁၢပ်ႇၵိုတ်ႉၼႃႈၵၢၼ်သႃသၼႃပုတ်ႉထၸဝ်ႈၼႆႉ ၸဝ်ႈႁဝ်းၵေႃႈယၢမ်ႈႁဵတ်းမႃး"- ဝႃႈၼႆ။


ပွႆးသၢင်ႇလွင်း ၸွမ်းၾိင်ႈထုင်းတႆး ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇၼႂ်းမိူင်းထႆးၼႆႉ ယင်းမီးထႅင်ႈဝတ်ႉပႃႇပဝ်ႈ ဢိူင်ႇသီၽုမ်း ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၵဵင်းမႆႇ။ ဝတ်ႉပႃႇပဝ်ႈၼႆႉ တတ်းမၵ်းဝႆႉ ဝၼ်းတီႈ 4-6 လိူၼ်ဢေႊပရိူဝ်ႊၵူႈပီ။ ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ ပဵၼ်ပွႆးသၢင်ႇလွင်းဝတ်ႉပဵင်းလူင် ဢိူင်ႇပဵင်းလူင် ၸႄႈဝဵင်းဝဵင်းႁႅင် ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇ ဢၼ်တိတ်းၸပ်း လႅၼ်လိတ်းထႆး-တႆး (တေႃႇၼႃႈမိူင်းတႆး ပၢင်ၵမ်ႉၵေႃႇ-မႂ်ႇသုင်၊ မိူင်းတေႃႉ-မိူင်းထႃး ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပၼ်ႇ ၸႄႈတွၼ်ႈလၢင်းၶိူဝ်း)။ ပွႆးသၢင်ႇလွင်းဝတ်ႉပဵင်းလူင်ၼႆႉ ၸတ်းႁဵတ်းဝၢႆးပွႆးသွၼ်းၼမ်ႉသၢင်းၵျၢၼ်ႇၵူႈပီ၊ ပီၼႆႉတူၵ်းမႅၼ်ႈဝၼ်းတီႈ 21-25/04/2017 ၶၢဝ်းတၢင်း 5-6 ဝၼ်းလုမ်းလုမ်း။


ပွႆးသၢင်ႇလွင်းၾိင်ႈထုင်းတႆးၼႆႉ ၼႂ်းမိူင်းထႆး ၸတ်းႁဵတ်းလၢႆလၢႆတီႈ လၢႆလၢႆၸႄႈဝဵင်းၼင်ႇၵဝ်ႇ။ မိူၼ်ၼင်ႇၸႄႈဝဵင်းမႄႈႁွင်ႈသွၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈၸတ်းႁဵတ်း။ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်းသိပ်းပီမႃးၼႆႉ ၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇ ဢၼ်ပဵၼ်ၸႄႈဝဵင်းႁိမ်းႁွမ်း မိူၼ်ၼင်ႇၸႄႈဝဵင်းမႄႈရိမ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းလွႆသၵဵတ်း၊ ၸႄႈဝဵင်းႁၢင်ၻူင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းသၼ်သၢႆး၊ ၸႄႈဝဵင်းသၼ်ပႃႇတွင်း၊ ၸႄႈဝဵင်းမႄႈတႅင်၊ ပႃးၸဵမ်ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၾၢင်၊ ၸႄႈဝဵင်းမႄႈဢၢႆး ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၸတ်းႁဵတ်းၶိုၵ်ႉယႂ်ႇၵိုၼ်းၶွၼ်ႈ။


ပွႆးသၢင်ႇလွင်းၼႆႉ သိူၵ်ႈပိုၼ်းမၼ်းၽွင်ႈ ၸွမ်းၼင်ႇၵေႃႉၸႂ်ႉၸိုဝ်ႈပၢႆၵမ် "ၵမ်ၸၢၵ်ႈၵျႃႇ" တႅမ်ႈဝႆႉၼႂ်းပပ်ႉလိၵ်ႈ "ပၢႆးႁၼ်" ဢၼ်ဢိတ်ႇဢွၵ်ႇမိူဝ်ႈပီ 1994 ၼၼ်ႉ လၢတ်ႈဝႃႈ-  ၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈမီးမႃးဝၢႆးပုတ်ႉထြၽႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ၶဝ်ႈၼိပ်ႉပၢၼ်ႇၵႂႃႇ လႆႈမွၵ်ႈ 200 ပီပၢႆပၢႆ။ ၽွင်းၼၼ်ႉ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ဢသူဝ်ၵၽွင်းငမ်းဝၢၼ်ႈမိူင်း၊ မၼ်းၸဝ်ႈၼပ်ႉထိုဝ်ၵိူဝ်းလီ ယုၵ်ႉယွင်ႈသႃသၼႃပုတ်ႉထလူင်လၢင်သေ ႁဵတ်းတၢၼ်းၼမ်ႉမေႃႇ 84,000 (ပႅတ်ႇမိုၼ်ႇသီႇႁဵင်)၊ ၸေႇၻီႇၵွင်းမူး 84,000 ၊ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ ပေႃးထိုင်လိူၼ် 12 မူၼ်းၵူႈပီၵေႃႈ တၢၼ်းၸီဝရသၢင်ႇၵၢၼ်း လဵင်ႉသွမ်းၸဝ်ႈရႁၼ်တႃဢၢၼ်ႇမိုၼ်ႇတူၼ်ၵူႈၼ်ႂ။


ပဵၵ်ႉသမ်ႉလႆႈႁႅၼ်းတၢၼ်း/ႁဵတ်းတၢင်းလီတင်းၼမ်ၵေႃႈ မၼ်းၸဝ်ႈပႆႇၶဝ်ႈၼႂ်းသၢႆမၢႆ (သႃသၼႃတႃယၸ်ႉၸ) မိူၼ်ၼၢင်းဝိသႃၶႃ၊ ၽူႈမၢၵ်ႈမီးသထေးလူင်ဢၼႃထပိၼ်ၶဝ်။ မၼ်းၸဝ်ႈၸင်ႇဢဝ်လုၵ်ႈၸၢႆး ၸဝ်ႈမႁိၼ်တ ၶဝ်ႈထၢမ်း ၵၢၼ်သႃသၼႃပုတ်ႉထလႄႈ ၸွမ်းၼင်ႇၾိင်ႈထုင်းၶုၼ်မီးၼၼ်ႉ ၸင်ႇၼုင်ႈၶူဝ်းၸဝ်ႈၸၢႆးၵႅမ်မိူင်း ၶိုၼ်ႈၶီႇမႃႉ၊ ၵႄႇမၢတ်ႈၽွင်းမိူင်း ၸိူင်ႉၼၢင်းၶဝ်ၵင်ႈၸွင်ႈၽိူၵ်ႇၸွင်ႈၶမ်းပၼ်သေ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၸင်ႇလွမ်ႉႁွပ်ႈၸွမ်းၶၢင်ႈ/ၼႃႈ/လင် ဢဝ်လဵပ်ႈႁေႃၸဵတ်းႁွပ်ႈ ၸင်ႇဢဝ်မိူဝ်းတီႈဝတ်ႉလူင် ဢသူဝ်ၵရႃမ၊ ယဝ်ႉၼုင်ႈၽႃႈလိူင်သၢင်ႇၵၢၼ်းပဵၼ်ရႁၼ်။


လုၵ်ႉတီႈၼၼ်ႈသေ ၸွမ်းၼင်ႇသႃသၼႃပုတ်ႉထၽႄႈတိူၼ်းထိုင်မိူင်းတႆးလႄႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးၵိူဝ်းလီပုတ်ႉထ ၸင်ႇယိူင်ႈႁဵတ်းၸွမ်းမႃးပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ် ထိုင်တီႈယဵၼ်းပဵၼ်ၾိင်ႈထုင်းတႆးမႃး ပၢၼ်သိုပ်ႇပၢၼ် တႄႇၸဵမ်ပၢၼ်ပူႇပၢၼ်မွၼ်ႇ တေႃႇယၢမ်းလဵဝ်- ၼႆယဝ်ႉ။


ၵူၺ်းၵႃႈ ဢၼ်ၵမ်ႈၽွင်ႈဝႃႈ ယိူင်ႈၸွမ်းဢဝ်မိူဝ်ႈ ၸဝ်ႈၸၢႆးသိတ်ႉထတ်ႉထ ဢွၵ်ႇပၢႆႈႁၢင်ႈႁေႃၶဝ်ႈထိူၼ်ႇယၢမ်း ၵၢင်ၶိုၼ်းၼႆၵေႃႈမီး၊ ဢၼ်တႆးဝႃႈ ပေႃႈသၢၼ်ႈ/မႄႈသၢၼ်ႈ (ၵူၼ်းလုမ်းလႃးသၢင်ႇလွင်း) ၼၼ်ႉၵေႃႈ ဝႃႈပဵၼ်ဢမၢတ်ႈသၼ်ႇၼ (ဢၼ်ၵိူတ်ႇႁူမ်ႈၽၢၵ်ႈယၢမ်းလဵဝ်ၵၼ်တင်းပုတ်ႉထၸဝ်ႈ) ၸွမ်းၸဝ်ႈၵႂႃႇမိူဝ်ႈ ၶဝ်ႈထိူၼ်ႇ။ ၵွပ်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ “သၼ်ၼ” ၼႆလႄႈ ဝၢႆးမႃးတႆးႁွင်ႉ ဝႃႈ “ဢၢႆႈသၢၼ်ႈ” ဝႃႈၼႆၵေႃႈမီး။ ၾိင်ႈထုင်းပွႆးသၢင်ႇလွင်းၼႆႉ တႆးၵမ်ႈၼမ်တိုၵ်ႉယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ မီးမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ်ပုတ်ႉထၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ။