ငဝ်ႈၸိုင်ႈလွႆတႆးလႅင်း  ၸတ်းႁဵတ်းဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ၶိုၵ်ႉလိုၵ်ႉယႂ်ႇလူင် ၶွပ်ႇတဵမ် 70 ပီ၊ ၸွမ်သိုၵ်းယွတ်ႈသိုၵ်း ဢုပ်ႇလၢတ်ႈၶႆႈၼႄပိုၼ်း လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် ၶေႃႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇ 9 ၶေႃႈ  ပီ 1947။ ၵေႃႉသိုၵ်းၵေႃႉႁၢၼ်လႄႈ ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်း ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ၼပ်ႉမိုၼ်ႇ ။

Photo : Sai Khur Tai

ဝၼ်းတီႈ 07/02/2017 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 09:00 မူင်း ၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ၸတ်းႁဵတ်း ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး တီႈငဝ်ႈၸိုင်ႈလွႆတႆးလႅင်း။ ပီၼႆႉ ၸတ်းႁဵတ်းၶိုၵ်ႉလိုၵ်ႉယႂ်ႇလူင် ၽိတ်ႈမွၵ်ႇပႃး လုမ်းၽွင်းတၢင် ၼွၵ်ႈမိူင်း ႁိမ်း 40 မိူင်းလႄႈ ၸုမ်းယိပ်း ၵွင်ႈၵၢင်ႇဢူၺ်းလီ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် မိူင်းမၢၼ်ႈလႄႈ မိူင်းတႆး။ ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ ၽိတ်ႈမွၵ်ႇပႃးသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ၼွၵ်ႈမိူင်း/ၼႂ်းမိူင်း ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ႁိမ်း 20 ၸုမ်း ။


ဝၼ်းပိုတ်ႇပၢင်ၵႅဝ်ႈပီၼႆႉ ၸွမ်သိုၵ်းယွတ်ႈသိုၵ်း တူၵ်ႇလၢတ်ႈၶႆႈပိုၼ်း လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် ၶေႃႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇ 9 ၶေႃႈ။ ၼင်ႇႁိုဝ် ၵူၼ်းမိူင်းလႄႈ ၵေႃႉသိုၵ်းႁၢၼ် ပေႃးတေလႆႈႁူႉလႄႈ သိုပ်ႇလဵပ်ႈ ႁဵၼ်းၵႂႃႇ ဝႃႈၼႆ ။


ၸွမ်သိုၵ်းယွတ်ႈသိုၵ်း ႁူဝ်ပဝ်ႈၶွင်ႇသီႇဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး/တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA လၢတ်ႈ ဝႃႈ “ ၵၢၼ်မိူင်းဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ ႁူမ်ႈတုမ်ၵၼ်မႃးၼႆႉ မၼ်းတႄႇတီႈ 7 ဝၼ်း လိူၼ်ၾႅပ်ႉၿိဝ်ႊရီႊ လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် လိၵ်ႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇပၢင်လူင်။ တႃႇႁဝ်းတေဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်းၵႂႃႇမိူဝ်းၼႃႈၼၼ်ႉ တေလႆႈၶူၼ်ႉၶႆႈၶိုၼ်း လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် တေတူၺ်းဝႃႈ ႁဝ်းၶႃႈၽိတ်းတွၼ်ႈလႂ်၊ ႁဝ်းၶႃႈလူဝ်ႇဢဝ် မႃးမူၼ်ႉမႄးတွၼ်ႈလႂ်၊ ႁဝ်းၶႃႈသမ်ႉတေလႆႈဢဝ်ဢုပ်ႇၵၼ်သေလႄႈ ၵေႃႇသၢင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ႁဝ်းၶႃႈ ႁႂ်ႈပဵၼ်ၾႅတ်ႊတရႄႊၵႂႃႇၼၼ်ႉ တေႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵႂႃႇ။ ႁဝ်းၶႃႈမီးမူႇပိူင် တင်းမူတ်းဝႆႉယဝ်ႉ၊ မူႇပိူင်ၾႅတ်ႊတရႄႊၼႆႉမိူဝ်ႈ 1961 တႆးပဵၼ်ၵေႃႉတႄႇတႅမ်ႈမႃး၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸိူင်ႉၼၼ်လႄႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈပီႈ ၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၶဝ်၊ ၽူႈႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းႁဝ်းၶဝ်၊ ဝူၼ်ႉထိုင်ဝၼ်းတီႈ 7 ၵူႈပီၵူႈပီသေၵမ်း ဝႃႈၼႆ ။


လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် ၶေႃႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇ 9 ၶေႃႈ ၼၼ်ႉတႄႉ -


1) လိူၵ်ႈတင်ႈၽူႈတၢင်တူဝ်(မိူင်းတႆးၵေႃႉၼိုင်ႈ) ၵႂႃႇပဵၼ်ၽွင်းလူင် ၼႂ်းလူင် ပွင်ၸိုင်ႈ ၸူဝ်ႈၶၢဝ်းမိူင်း မၢၼ်ႈ။

                       
2) ၽွင်းလူင်ၽူႈတၢင်တူဝ်(မိူင်းတႆး)ၼႆႉလိူဝ်သေၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၶႄလႄႈၵၢၼ် တိတ်းတေႃႇၼွၵ်ႈမိူင်းၵႂႃႇ ပဵၼ်ၽူႈမီးဢမ်းၼၢၸ်ႈၼိူဝ်ၵၢၼ်ငၢၼ်း ဢၼ်ၵဵဝ်ႇ တင်းမိူင်းသၼ်လွႆတင်းမူတ်း။                

     
3) လိူၵ်ႈၽူႈတၢင်တူဝ်ၶၢင်လႄႈ ၽူႈတၢင်တူဝ်ၶျၢင်း(ၶိူဝ်းလႂ်ၼိုင်ႈၵေႃႉ) ပဵၼ် ၵႅမ်ၽွင်းလူင် ပိူဝ်ႈတႃႇ ႁဵတ်းပၼ်ၵၢၼ်သၼ်လွႆၶၢင်လႄႈ သၼ်လွႆၶျၢင်းသေ တင်းသၢမ်ၵေႃႉႁဵတ်း ၵၢၼ်ႁူမ်ႈၵၼ် ၸွမ်းပိူင် ၵၢၼ်။


4) ၽွင်းလူင်(ၽူႈတၢင်တူဝ်)မိူင်းတႆးၼႆႉပဵၵ်ႉဝႃႈႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းၵၢၼ်ငၢၼ်း မိူင်းသၼ်လွႆဝႆႉ တင်း မူတ်းၵေႃႈ ပေႃးမီးပၢင်ၵုမ်ဢၼ်ၵဵဝ်ႇတင်းမိူင်းသၼ် လွႆမႃး ၵႅမ်ၽွင်းလူင်သၼ်လွႆၶၢင်လႄႈ သၼ်လွႆ ၶျၢင်းၶဝ် မီးသုၼ်ႇလႆႈၶဝ်ႈ ႁူမ်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၸွမ်း။  

                             
5) မိူင်းတႆးမီးသုၼ်ႇလႆႈၽွင်းငမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇလႄႈ မီးသုၼ်ႇလႆႈတႅပ်းတတ်းႁင်း ၶေႃတဵမ်ထူၼ်ႈ ။

                             
6) တႃႇတေမၵ်းမၼ်ႈႁႂ်ႈမီးၸႄႈမိူင်းၶၢင်ၼၼ်ႉ ဢွၼ်တၢင်းမိူဝ်ႈပႆႇလႆႈတႅပ်း တတ်းၼႂ်းသၽႃးပူၵ်း ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်း (တႅင်းပျူႉပျီႇပျူႉလုတ်ႉတေႃႇ)ၼႆႉ ႁၼ်လီ လႆႈၸႂ်ၵၼ်ဝႃႈထုၵ်ႇလီမီး (ၸႄႈမိူင်းၶၢင်) ယူႇ။  


7) မိူင်းတႆးမီးသုၼ်ႇလႆႈႁပ်ႉပူၺ်ႈ လွင်ႈတီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊၸၼ်ႉလုမ်ႈၾႃႉ။


8) မိူင်းတႆးမီးသုၼ်ႇလႆႈၸတ်းၵၢၼ် လွင်ႈငိုၼ်းတွင်းပုၼ်ႈမိူင်းတႆးႁင်းၶေႃ။


9) ငိုၼ်းတွင်းတႃႇၸွႆႈထႅမ်သၼ်လွႆၶၢင်လႄႈသၼ်လွႆၶျၢင်း ႁႂ်ႈလႆႈပဵင်းၵၼ် တင်းမိူင်းမၢၼ်ႈ၊ မိူင်းတႆး ပဵၼ်လႆႈဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈၼၼ်ႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸူဝ်ႈ ၶၢဝ်းတင်းၽွင်းလူင်ၽူႈတၢင်တူဝ်မိူင်းသၼ်လွႆ (ၶၢင် ၶျၢင်း တႆး) ဢုပ်ႇဢူဝ်း ၵၼ်သေၶပ်းၶိုင်ၵႂႃႇ။


ဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ၶွပ်ႈၶူပ်ႇတဵမ် 70 ပီ တီႈငဝ်ႈၸိုင်ႈလွႆးတႆးလႅင်းၼႆႉ မီးၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်  မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း မိူၼ်ၼင်ႇ ၽူႈၼင်ႈၸိုင်ႈ ၸဝ်ႈပၢႆးမိူင်း၊ ၸွမ်သိုၵ်းယွတ်ႈသိုၵ်း၊ ၸဝ်ႈႁၢၼ် ယွင်ႁူၺ်ႈ၊ ႁူဝ်ပဝ်ႈ KNU မူႇတူးသေးၽူဝ်း၊ ၸုမ်းသိုၵ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်း ABSDF၊ ၸၢႆးသၢမ်တိပ်ႉသိူဝ် ပႃႇတီႇၵွင်ၸႆး၊ ၼၢင်းဝႃႇၼု ပႃႇတီႇသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ၊ ၽူႈတၢင်တူဝ် သင်ၶၸဝ်ႈၼိုင်ႈတူၼ်၊ ၽူႈတၢင်တူဝ် ၵူၼ်းမိူင်းၼိုင်ႈၵေႃႉ ဢိၵ်ႇထႅင်ႈလၢႆလၢႆၸဝ်ႈ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။


ၼွၵ်ႈလိူဝ်ၼၼ်ႉ ဝၼ်းတီး 06 ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ ၵိၼ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈမူႇၵၼ်လႄႈ မီးပၢင်တၢင်းၵႃႈတႆး၊ လဝ်ႇ မူၼ်ႈတူၼ်ႈၸႂ်ၵႂႃႇ။ ၼႂ်းၶမ်ႈဝၼ်းတီႈ 07 မိူဝ်ႈၼႆႉသမ်ႉ တေမီးၶပ်းမၢႆ တၢင်းၵႃႈၼူၵ်းတူဝ်း/ တၢင်းၵႃႈ တႆးလႄႈ ႁွင်ႉၽဵင်းၵႂၢမ်းပၢၼ်မႂ်ႇ/ပၢၼ်ၵဝ်ႇ ၵႂႃႇထႅင်ႈ ဝႃႈၼႆ။