ၽူႈႁၵ်ႉၸၢတ်ႈ ႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းမႃး လၢႆသိုပ်ႇပၢၼ် ၸဝ်ႈထုၼ်းဢေး လူႉသဵင်ႈမုၼ်ၵႂႃႇ တီႈဝၢၼ်ႈလၵ်းတႅင်ႇ ပဵင်းလူင် ။ ပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း ႁႅၼ်းတၢၼ်းပၼ်ၸွမ်းၾိင်ႈထုင်းပုတ်ႉထသႃသၼႃသေ ပူၼ်ႉၶၢပ်ႈတူဝ်ၵႂႃႇ မိူဝ်ႈၼႆႉ ။

ၸဝ်ႈထုၼ်းဢေး ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းမႃး လၢႆသိုပ်ႇလၢႆပၢၼ် ၊ တင်ႈတႄႇၸဵမ်ပၢၼ် ၼုမ်ႇသိုၵ်းႁၢၼ် ၸဝ်ႈၼွႆႉဢွၼ်ႁူဝ်၊ တပ်ႉသိုၵ်းလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃ (SSIA) ၊ ပၢၼ်တပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းတႆး (MTA)  ဢၼ်ၸဝ်ႈၶုၼ်သႃႇဢွၼ်ႁူဝ် ။ သိုပ်ႇပဵၼ်တီႈၵိူဝ်းၵုမ် ၶွင်ႊသီႊဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ဢၼ်ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်းဢွၼ်ႁူဝ် ။ ပၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆး (ၸူဝ်ႈၶၢဝ်း) ဢၼ်ၸဝ်ႈသိူဝ်ၶၢၼ်ႇၾႃႉ (လုၵ်ႈၸဝ်ႈၾႃႉမိူင်းယွင်ႁူၺ်ႈ) ဢွၼ်ႁူဝ်ပူၵ်းတင်ႈမႃးၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈလူႉသဵင်ႈၵႂႃႇတီႈ ႁိူၼ်းမၼ်းၸဝ်ႈ ဝၢၼ်ႈတိၼ်ထၢတ်ႈ / လၵ်းတႅင်ႇ ဢိူင်ႇပဵင်းလူင် ၸႄႈဝဵင်းဝဵင်းႁႅင် ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇ မိူင်းထႆး ၊ ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 17/06/2016 ယၢမ်းႁူဝ်ၶမ်ႈ 18:30 မူင်း-ၼႆယဝ်ႉ ။


ၸဝ်ႈထုၼ်းဢေးၼႆႉ လူႉသဵင်ႈၵႂႃႇၽွင်းဢႃယု 85 ပီ ။ ပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း လုၵ်ႈလၢင်း ႁႅၼ်းတၢၼ်းယၢတ်ႇၼမ်ႉ ၶႂမ်ႈတဝ်ႈ ၸွမ်းၾိင်ႈထုင်းပုတ်ႉထသႃသၼႃ ပၼ်တီႈႁိူၼ်းဝၢၼ်ႈလၵ်းတႅင်ႇသေ ပူၼ်ႉၶၢပ်ႈတူဝ်-ႁွပ်ႇႁူဝ်ၶဝ်ႈႁဵဝ်ႈ ဝၼ်းတီႈ 21/06/2016 မိူဝ်ႈၼႆႉ - ၼႆယဝ်ႉ ။


(ပိုၼ်းၵႅပ်ႈၸဝ်ႈထုၼ်းဢေး)

ၸိုဝ်ႈမိူဝ်ႈလဵဝ် ၸဝ်ႈထုၼ်းဢေး

ၸိုဝ်ႈမိူဝ်ႈလဵၵ်ႉ ၸၢႆးထုၼ်းဢေး

ပေႃႈမႄႈ လုင်းၶုၼ်သႅင်ႁိူင်း ၊ ပႃႈၼၢင်းဢွင်ႇ

ပီၵိူတ်ႇ 1931 လိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊ 25 ဝၼ်း ။ ပီၵေႃးၸႃႇ 1293 ၼီႈ ၊ လိူၼ် 8 တုတိယ မႂ်ႇ 11 ၶမ်ႈ) ။ တီႈၵိူတ်ႇ ဝၢၼ်ႈၵႅင်း ဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈၵႅင်း                                 ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး ။ (ၶၢႆႉၵႂႃႇယူႇမိူင်းၼၢင်းလႄႈ ၸင်ႇၸပ်းၸိုဝ်ႈၸဝ်ႈထုၼ်းဢေး မိူင်းၼၢင်း) ။

ပီႈၼွင်ႉ မီး 5 ၵေႃႉ ၊ လူႉ 3 ၵေႃႉ ၊ ၸဝ်ႈထုၼ်းဢေး ပဵၼ်ၵေႃႉထီႉ 2 ၊ ၵိုတ်းၼွင်ႉယိင်း ယူႇတူၼ်ႈတီး ။ ၼႃႈႁိူၼ်း ၼႃးၼၢင်းဢေး ၵျွင်းၶမ်း                                 (ဝၢၼ်ႈတႃႈတွၼ်းလႄႈ ဝဵင်းမႄႈဢၢႆး ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇ)။ ၵူပ်ႉၵူႈၵၼ်မိူဝ်ႈ 1960 ။

လုၵ်ႈလၢင်း မီးလုၵ်ႈၸၢႆး 2 ၵေႃႉ ၊ ၸၢႆးလၢဝ် ၊ ၸၢႆးလိူၼ် (လူႉမိူဝ်ႈ 1999) ။

တီႈယူႇယၢမ်းလဵဝ် ဝၢၼ်ႈတိၼ်ထၢတ်ႈ (လၵ်းတႅင်ႇ) ဢိူင်ႇပဵင်းလူင် ၸႄႈဝဵင်းဝဵင်းႁႅင် ၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇ။

(ပိုၼ်ႉႁူႉပၢႆးပၺ်ၺႃ)

1937 ယူႇႁူင်းႁဵၼ်း RCM တီႈလွႆလႅမ် မိူဝ်ႈဢႃယု 6 ပီ ။

1939 ၼုင်ႈသၢင်ႇတီႈဝၢၼ်ႈႁိၼ်ႁႄႈ ပဵၼ်သၢင်ႇႁူမ်ႈလဵဝ်ၵၼ်တင်း ၸဝ်ႈၸရေးထီး ။

1947 ၶိုၼ်းသိုပ်ႇယူႇႁူင်းႁဵၼ်း RCM ထိုင်ၸၼ်ႉ 7 ။

1951 ၵႂႃႇသိုပ်ႇၶိုၼ်ႈၸၼ်ႉ 8 တီႈႁူင်းႁဵၼ်းသဵၼ်ႉဢႅၼ်း ST Anne’s တီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ။

1952 ၶၢႆႉၵႂႃႇယူႇႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉသုင်တီႈမေႇမဵဝ်ႉ (ပၢင်ႇဢူ) ။

1953 ၶၢႆႉၵႂႃႇယူႇႁူင်းႁဵၼ်းဝဵင်းလူင်တႃႈၵုင်ႈ ၊ ဝၢႆးမႃးၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႂ်းလုမ်းငဝ်ႈငုၼ်း (General Post Office) သေၶိုၼ်ႈႁူင်းႁဵၼ်းၵၢင်ၶမ်ႈ ။

1954 ၶိုၼ်ႈၸၼ်ႉၸွမ် Inter Part A,B သိုပ်ႇ (Bachelor Part A,B) ။

1958 ဢွင်ႇ B.com (Bachelor of Commerce) 14 ၸၼ်ႉသေတႃႉ ဢမ်ႇတၼ်းပႂ်ႉဢဝ်ဝႂ်ၶႅပ်းၶူး ။

(ၶၢဝ်းတၢင်းၸူဝ်ႈပၢၼ် ၼႂ်းၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ)

1955 ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းမုၵ်ႉၸုမ်းယုၵ်ႉယွင်ႈလိၵ်ႈတႆး (SLS) ဢၼ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်မိူင်းတႆး တီႈတႃႈၵုင်ႈ ၶဝ်ႁူမ်ႈၵၼ်ပူၵ်းတင်ႈ ။

1956 လႆႈႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းပဵၼ်ၽူႈၼမ်းၼႂ်းမုၵ်ႉၸုမ်းယုၵ်ႉယွင်ႈ လိၵ်ႈတႆး ။

1957 လႆႈႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်းပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈမုၵ်ႉၸုမ်းယုၵ်ႉယွင်ႈလိၵ်ႈတႆး (SLS) ၼႂ်းၸၼ်ႉၸွမ်ပတ်းပိုၼ်ႉ တီႈတႃႈၵုင်ႈ ။

1958 ႁူမ်ႈၽၢၵ်ႈၸွမ်းၶူးဝႃး ၸၢႆးဢွင်ႇထုၼ်း၊ ၸၢႆးမွင်ႇမွင်ႇ (လၢႆးၶႃႈ) ၊ ၸဝ်ႈၸူဝ်းတိၼ်ႉ (လုၵ်ႈၸဝ်ႈၾႃႉလၢႆးၶႃႈ ၊ ၵေႃႉပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈမုၵ်ႉၸုမ်းယုၵ်ႉယွင်ႈလိၵ်ႈတႆး (SLS) ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ) ၶဝ်သေၵႂႃႇႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်လူင်ၾိင်ႈငႄႈလိၵ်ႈလၢႆးပၢႆးပၺ်ၺႃ တီႈဝဵင်းသီႇပေႃႉ ။ ၶဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်လၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸိုင်ႈတႆး တီႈၸုမ်းၼုမ်ႇသိုၵ်းႁၢၼ်မိူင်းပၼ်ႇ ။


1959 ၸွမ်းၼင်ႇလႆႈႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်း ႁႂ်ႈၶိုၼ်ႈမိူဝ်းသူၼ်းတုမ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၽူႈႁၵ်ႉၸၢတ်ႈၶဝ်လႄႈ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ၼႂ်းဝဵင်းသေ ၸင်ႇမိူဝ်းၵပ်းသိုပ်ႇဝႆႉၸၢႆးပၼ် (ၸဝ်ႈပိုၼ်းတႆး) ၊ ၸၢႆးယွတ်ႈ ၶဝ်သေယဝ်ႉ ၸူဝ်းႁွင်ႉဢဝ်ၸဝ်ႈၵျေႃႇထုၼ်း (သိူဝ်ဝၼ်း) မိူင်းယႆလႄႈ ၸၢႆးၵျေႃႇၸိင်ႇ (သိူဝ်ထႅၼ်ႈ) သီႇပေႃႉၶဝ်ပႃးမႃးၸွမ်းလွႆဢၢင်ၶၢင် ။


1960 ၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၼုမ်ႇသိုၵ်းႁၢၼ်သေ ပူၵ်းတင်ႈတပ်ႉသိုၵ်းလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃ (ၸုမ်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵျွင်း) သေ လုင်းၶုၼ်မႁႃႇမိူင်းယႆ ပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ SSIA  ၊ ၸဝ်ႈထုၼ်းဢေး ပဵၼ်ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ ။ လွင်ႈလႆႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇတပ်ႉသိုၵ်းၼုမ်ႇသိုၵ်းႁၢၼ်ၼၼ်ႉ (1) မုၵ်ႉၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်း ၸၼ်ႉၸွမ်ၶဝ် တုၵ်းယွၼ်းတီႈၸဝ်ႈၼွႆႉ ႁႂ်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈၸိုဝ်ႈတပ်ႉသိုၵ်းၼုမ်ႇသိုၵ်းႁၢၼ် ႁႂ်ႈပဵၼ်တပ်ႉသိုၵ်းလွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃ SSIA ။ (2) တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈမီးလွင်ႈႁူမ်ႈႁွမ်းဢွၼ်ႁူဝ်လႄႈ ၸႅၵ်ႇၽႄဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ။ (3) တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈၸႅၵ်ႇၽႄသိုၵ်းၵူၼ်းၵႃႉလႄႈ သိုၵ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်း ပဵၼ်သၢမ်ၶေႃႈၼႆႉ ၸဝ်ႈၼွႆႉ ဢမ်ႇၽွမ်ႉ ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆ ၸင်ႇလႆႈတႅၵ်ႇၵၼ်ယဝ်ႉ ။


ၶၢဝ်းတၢင်းႁဵတ်းၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉမႃး ဢမ်ႇႁိုင်ၼၢၼ်းၵႃႈႁိုဝ် ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈမိူဝ်ႇၸၢၼ်ႈ 3 ပိူင်- 1. ၸဝ်ႈငႃးငမ်း ႁူဝ်ၼႃႈတပ်ႉသိုၵ်းႁၢၼ်ၸိုင်ႈတႆးၼႄးဝႃႈ ပႃးၵွင်ႈလၵ်ႉပၢႆႈ ၊ ႁႂ်ႈၵူၼ်းၸွမ်းၶႆႈ ။ 2.ယၢမ်ႈထဵင်ၸဝ်ႈၼွႆႉ ၵွပ်ႈႁႂ်ႈၸႅၵ်ႇသိုၵ်းၵၢၼ်မိူင်းလႄႈ သိုၵ်းၵူၼ်းၵႃႉ ၊ ထိုင်တီႈၸဝ်ႈၼွႆႉၸႂ်လမ် ထၢမ်ယိုဝ်း ။ 3.ၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်ၵေႃႈ တိုဝ်တၼ်ၽိတ်းမေႃးၵၼ် ၽႂ်ဢမ်ႇၶႂ်ႈထွမ်ႇၽႂ်လႄႈမွၵ်ႈလိူၼ်မေႊ (May) မႃး ၵပ်းသိုပ်ႇလုမ်းၽွင်းတၢင်မၢၼ်ႈ တီႈၵဵင်းမႆႇ (Consulate General) သေ လူင်းလၢႆးမိုဝ်း လႆႈၸႂ်ၶဝ်ႈယွမ်းတူဝ်ဝၢင်းၶိူင်ႈပႅတ်ႈ ။


1964 ဝၢႆးဝၢင်းၶိူင်ႈယဝ်ႉႁဵတ်းၵူၼ်းၵႃႉ မီးၵႃးၶိုၼ်ႈလွင်ႈတွင်ႈတဵဝ်းယူႇ 15 ပီ ။

1983 ပႃးလုၵ်ႈမေးၶဝ်ႈၶိုၼ်းမိူင်းထႆး ၊ ၵႂႃႇယူႇပွတ်းပၢင်ၵႂၢႆး မေႃႇၼမ်ႉမၼ်းမိူင်းၾၢင်သေ ႁဵတ်းသူၼ်မၢၵ်ႇမႆႉ ။

1984 ၸဝ်ႈၵွၼ်းၸိူင်း ပွႆႇမုၼ်ၸဝ်ႈမႃးႁွင်ႉလႄႈ ၸင်ႇဢွၼ်ဢဝ်လုၵ်ႈမေးၶၢႆႉမႃးယူႇတၢင်းပဵင်းလူင် ၼႂ်းလိူၼ်ဢေႊပရိူဝ်ႊလ် (April) ။

1985 လႆႈပဵၼ်ၽူႈၵွၼ်းႁွင်ႈၵၢၼ်ၼႂ်းမိူင်း၊ ၵူၼ်းလူင်ၸုမ်းၼမ်းၼႃႈ၊ တီႈၵိူဝ်းၵုမ်ၶွင် SSRC/MTA ။ မိူဝ်ႈၶုၼ်သႃႇဢွၼ်ဢဝ် MTA ဝၢင်းၶိူင်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇၶဝ်ႈပႃးၸွမ်း ။

1999-2005 လႆႈႁပ်ႉပဵၼ်တီႈၵိူဝ်းၵုမ် ၶွင်ႊသီႊဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS  ။

2005 ၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ RCSS သေ ၵႂႃႇၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆး ဢၼ်ၸဝ်ႈသိူဝ်ၶၢၼ်ႇၾႃႉ ၶွတ်ႇၽွတ်ႈတင်ႈၶိုၼ်ႈမႃး ၊ လႆႈႁပ်ႉပဵၼ်ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၵႅတ်ႇၶႄၸိုင်ႈမိူင်း ။

2010 ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၵႄႇထဝ်ႈမႃးယဝ်ႉလႄႈ လႆႈၵိုတ်းလိုဝ်ႈၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၵၢၼ်မိူင်း တေႃႇထိုင်ပီ 2016 လိူၼ်ၵျုၼ်ႊ 17 ဝၼ်း ၊ ၶၢဝ်းယၢမ်း 18:30 မူင်းၼႆႉယူႇယဝ်ႉ ။