ယွၼ်ႉလုၵ်ႈၸုမ်းပႃႊတီႊသၢင်ႇသီႈ ဢၼ်တေၶဝ်ႈၶႄႉၶႅင်ႇ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ၵမ်ႈၼမ်ပဵၼ်ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးလႄႈ ၸင်ႇလႆႈသႂ်ႇၸိုဝ်ႈဝႃႈ  ပႃႊတီႊသၢင်ႇသီႈတႆးသေ လူင်းႁူၺ်းသူၼ်းၵူၼ်းမိူင်း လုၵ်ႈၸုမ်းပႃႊတီႊသၢင်ႇသီႈၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈ ။

ပၢႆႉပႃႊတီႊသၢင်ႇသီႇဢၼ်ပႃးၸိုဝ်ႈဝႃႈ ပႃႊတီႊသၢင်ႇသီႈတႆး ၼၼ်ႉပူၵ်းပၢႆႉဝႆႉ တီႈၵၢင်ဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင် ၊ တီႈၵိင်ႇၸႄႈဝဵင်းၵႃလိ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ။


ၸၢႆးၼု ၽူႈတႅၼ်းပႃႊတီႊသၢင်ႇသီႈ ၶဵတ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈမၢႆ (1) ဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင်လၢတ်ႈဝႃႈ - ၼႂ်းပႃႊတီႊၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်ပီႈၼွင်ႉတႆးလၢႆလၢႆ ၼင်ႇႁိုဝ် ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၶႃႈ ပေႃးတေလႆႈပၼ်ႁႅင်းၵၼ် ႁႂ်ႈႁူႉပွင်ႇၸႂ် လႆႈငၢႆႈငၢႆႈၼႆၼၼ်ႉ ႁဝ်းၵေႃႈ ဢဝ်ၵၢင်ၸႂ်သေ လႆႈတႅမ်ႈဝႃႈ “ ပႃႊတီႊသၢင်ႇသီႈတႆး ” ၼႆသေ လႆႈတင်ႇပၢႆႉဝႆႉၵူၺ်း ။


ႁဝ်းၶႃႈတႄႉ ပေႉပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵေႃႈလီ ဢမ်ႇပေႉၵေႃႈယဝ်ႉ တိုၼ်းတေႁဵတ်းၵၢၼ် ပုၼ်ႈပၢင်ၽွၼ်းလီ တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းမိူင်းၼၼ်ႉယူႇ တေႁဵတ်းၼႆ ၵႂႃႇတိၵ်းတိၵ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇ ပႃႊတီႊႁူဝ်သိူဝ် ၊ ပႃႊတီႊသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ ႁဝ်းၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းလုၵ်ႈလၢၼ်ႁဝ်းၶႃႈမူတ်းမူတ်းယဝ်ႉ ႁဝ်းပဵၼ်သၢႆပီႈသၢႆၼွင်ႉၵၼ်မူတ်းမူတ်းယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ ။


ၵူၺ်းၵႃႈ ၽူႈၶဝ်ႈၸုမ်းပႃႊတီႊသၢင်ႇသီႈ ၵေႃႈၼိုင်ႈတႄႉ လၢတ်ႈတီႈၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ - ႁဝ်းၶႃႈတႄႉဢမ်ႇပွင်ႇၸႂ်ၶႃႈ ၵူၼ်းလူင်ႁဝ်းၸီႉသင်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈႁဵတ်းၸိူင်ႉၼၼ်ၵူၺ်း ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ႁဵတ်းတီႈဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင်ၼႆႉ ဢၼ်လဵဝ်ၵူၺ်းၶႃႈလူး ဢၼ်တႅမ်ႈပႃႊတီႊသၢင်ႇသီႈတႆးသေ တၢင်ႇဝႆႉၵေႃႈမီး ၊ တၢင်ႇတီႈတၢင်ႇဝဵင်းၵေႃႈပိူၼ်ႈႁဵတ်းၸိူင်ႉၼႆသေ တၢင်ႇဝႆႉယူႇ ။


ၸႄႈဝဵင်းၵုၼ်ႁဵင်ၼႆႉ မီးပႃႊတီႊ 4 ဢၼ် ဢၼ်တေၶဝ်ႈၶႄႉၶဵင် မိူၼ်ၼင်ႇ ပႃႊတီႊသၢင်ႇသီႈ (USDP) ၊ ပႃႊတီႊၼူၵ်ႉယုင်း (NLD) ၊ ပႃႊတီႊသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ (SNDP) လႄႈ ပႃႊတီႊႁူဝ်သိူဝ် (SNLD ။


ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း တီႈဝဵင်းမွၵ်ႇမႆႈၵေႃႈ လႆႈပူၵ်းပၢႆႉပႃႊတီႊသၢင်ႇသီႇတႆး ၸိူင်ႉၼၼ်ၼင်ႇၵဝ်ႇ ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းဢွၼ်ၵၼ်သၢၼ်ၶတ်းသေ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ လႆႈလူပ်းပႅတ်ႈယဝ်ႉ ။