ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ႁိမ်ၼမ်ႉၵႂၢမ်း ၵဵဝ်ႇၵပ်းၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပီ 2015 တီႈဝဵင်းၵဵင်းတုင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇ။ ဢွၼ်ၼႃႈၼႆႉၵေႃႈ လႆႈၸတ်းႁဵတ်းယဝ်ႉၵႂႃႇ တီႈဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။

ပၢင်ႁိမ်ၼမ်ႉၵႂၢမ်း (Debate) ၵဵဝ်ႇၵပ်းၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ (2015) တီႈဝဵင်းၵဵင်းတုင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၼႆႉ ၸတ်းမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 20/10/2015 တင်ႈတႄႇပွတ်းၼႂ်ဢွၼ်ဝၼ်း ယၢမ်း 10 မူင်းထိုင် 12 မူင်း။ ၸႂ်ႉၸိုဝ်ႈႁူဝ်ၶေႃႈဢုပ်ႇဢူဝ်းဝႃႈ- “ၵႂၢမ်းမၼ်ႈၵႅၼ်ႇပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ 2015” ။ ၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈမီး 3 ပႃႊတီႊၵၢၼ်မိူင်းတႆး တီႈဝဵင်းၵဵင်းတုင် မိူၼ်ၼင်ႇ 1.ပႃႊတီႊႁူဝ်သိူဝ် (SNLD)  ။ 2.ပႃႊတီႊသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ (SNDP) ။ 3.ပႃႊတီႊၵွင်ၸႆး (ESSDDP) ။ ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင်တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း လႄႈပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း။ ၸုမ်းၶူးလႄႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း ႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ၊ ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇ လႄႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ် ၵဵင်းတုင်။ ပီႈၼွင်ႉတႆးလိုဝ်ႉ တႆးၼိူဝ် တႆးၶိုၼ် တႆးလွႆ ၸၢဝ်းဢႃးၶႃႇလႄႈ ၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ်မၢၼ်ႈ ၵမ်ႈၽွင်ႈ၊ တင်းမူတ်းမီးၵူၼ်း 80 ပၢႆၶဝ်ႈႁူမ်ႈ။


ပၢင်ႁိမ်ၼမ်ႉၵႂၢမ်းၼႆႉ လႆႈဝွၵ်ႇထိုင်ၽူႈၵွၼ်းဢိူင်ႇ ၵူႈဢိူင်ႇ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းတုင် 15 ဢိူင်ႇ ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ။ ပႃႊတီႊၵၢၼ်မိူင်းၼၼ်ႉ မီးလုၵ်ႈၸုမ်းပႃႊတီႊလႄႈ ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႊတီႊ မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်း။ ပႃႊတီႊႁူဝ်သိူဝ် ၼၢင်းမူၼ်းတုၺ်ႈ (ၼေႃႇၽူႈတႅၼ်းၵူၼ်းမိူင်း)။ ပႃႊတီႊသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ လုင်းတွင်းၸိင်ႇ (ၸၢႆးသိူဝ်ႁၢၼ်) ၼေႃႇၽူႈတႅၼ်းသၽႃးၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ။ ပႃႊတီႊၵွင်ၸႆး  လုင်းဝိၼ်းမိၼ်ႉ (ၼေႃႇၽူႈတႅၼ်းသၽႃး ၸႄႈမိူင်း ) ။ ၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း လုင်းၸၢႆးလူင်ဝုၼ်း- ၸိူဝ်းၼႆႉ။


ၵႂၢမ်းမၼ်ႈၵႅၼ်ႇပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ 2015 တီႈပၢင်ႁိမ်ၼမ်ႉၵႂၢမ်းၵၼ်ၼၼ်ႉ ပႃႊတီႊႁူဝ်သိူဝ် လၢတ်ႈဝႃႈ- ပိူဝ်ႈတႃႇႁဵတ်းပၼ်ပေႃႈမႄႈ ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၼႆႉ ထုၵ်ႇလႆႈမူၼ်ႉမႄး ပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း 2008 ။ ပႃႊတီႊသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ လၢတ်ႈဝႃႈ-  ၶႂ်ႈပူၵ်းပွင်ပၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၵူႈသမ်ႇၵူႈပိူင်လႄႈ ၶႂ်ႈပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆး။ ပႃႊတီႊၵွင်ၸႆး လၢတ်ႈဝႃႈ- ၵွပ်ႈပဵၼ်ပႃႊတီႊ ပိုၼ်ႉမိူင်းၵဵင်းတုင်၊ တၢင်တူဝ်ပီႈၼွင်ႉပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်းလႄႈ ပေႃးပေႉၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈမႃး တေၶတ်းၸႂ်ပူၵ်းပွင် ႁႂ်ႈႁုၼ်ႈမုၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်- ၼႆယဝ်ႉ။


ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းမႃးထွမ်ႇယိၼ်းၼၼ်ႉ ၵမ်ႈၼမ်တုၵ်းယွၼ်းၼိူဝ်ပႃႊတီႊၶဝ်ဝႃႈ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈတင်း 3 ပႃႊတီႊတႆးၸိူဝ်းၼႆႉႁူမ်ႈၵၼ်။ ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၶဝ်ၵေႃႈ တုၵ်းယွၼ်းဝႃႈ ပၢႆးပၺ်ၺႃၼႆႉလမ်ႇလွင်ႈတႄႉတႄႉ၊ ပေႃးဝႃႈပၢႆးပၺ်ၺႃ ဢမ်ႇၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁဝ်း ၸိူဝ်းတေမႃးတၢင်းၼႃႈၵေႃႈ တေဢမ်ႇမီးတၢင်းႁူႉတၢင်းႁၼ်၊ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈဝႆႉပၢႆးပၺ်ၺႃလမ်ႇလွင်ႈသေ ပူၵ်းပွင်ပၼ်ပၢႆးပၺ်ၺႃ- ၼႆယဝ်ႉ။


လွင်ႈပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈပႃႊတီႊတႆး တင်း 3 ပႃႊတီႊႁူမ်ႈၵၼ်ၼၼ်ႉ ၾၢႆႇပႃႊတီႊၵၢၼ်မိူင်း တွပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ-  ဢိင်ၼိူဝ်ငဝ်းလၢႆးသေ တေၶတ်းၸႂ်ႁူမ်ႈၵၼ်ယူႇ။ မိူဝ်ႈလဵဝ် ၸမ်ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈပူၼ်ႉတီႈယဝ်ႉလႄႈ တိုၵ်ႉၶတ်းၸႂ်တႃႇပေႉပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵူၺ်း၊ မိူဝ်ႈလဵဝ် ငဝ်းလၢႆးပႆႇတူၵ်းထုၵ်ႇ၊ ပေႃးဝၢႆးပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵွၼ်ႇ- ၼႆယဝ်ႉ။


ၶေႃႈယိူင်းဢၢၼ်း ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ႁိမ်ၼမ်ႉၵႂၢမ်း ၵဵဝ်ႇၵပ်းၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း ၶဝ်ႈၸႂ်ၼိူဝ်ၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ။ လွင်ႈပႃႊတီႊတႆးႁဝ်း ပၼ်ၵႂၢမ်းမၼ်ႈၵႅၼ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ ပေႃးဝႃႈပေႉၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈမႃး ၶႂ်ႈႁႂ်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈပၼ် ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းတႄႉတႄႉ- ၽူႈၸတ်းၵၢၼ် ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၸၢႆးဢေႃး လၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။


ၽွင်းၸတ်းပၢင်ႁိမ်ၼမ်ႉၵႂၢမ်း တီႈၵဵင်းတုင်ၼႆႉ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈမၢၼ်ႈၵေႃႈ မႃးတွင်ႈထၢမ် ဢၼ်ၶဝ်ဢမ်ႇၶဝ်ႈၸႂ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးၽွင်ႈယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ လႆႈႁပ်ႉလွင်ႈႁပ်ႉတွၼ်ႈလီ တီႈပီႈၼွင်ႉၵဵင်းတုင်လႄႈ ပၢင်ႁိမ်ၼမ်ႉၵႂၢမ်းၵေႃႈ ယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇလီငၢမ်း။ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈၵေႃႈ ၼင်ႇႁိုဝ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း ပေႃးတေႁူႉၶၢဝ်ႇငၢဝ်းၵႂႃႇၼၼ်ႉ တေၸုၵ်းၾၢႆႇၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းသေ ၶတ်းၸႂ်ပိုၼ်ၽႄႈၶၢဝ်ႇၵႂႃႇတိၵ်းတိၵ်း။ ဢၼ်လႆႈၸတ်းပၢင်ႁိမ်ၼမ်ႉၵႂၢမ်းၵႂႃႇပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ တေလႆႈဝႃႈ ပဵၼ်တူဝ်ထူပ်းႁဝ်း ဢၼ်ယိင်ႈယႂ်ႇဢၼ်ၼိုင်ႈ- ၸၢႆးဢေႃး သိုပ်ႇလၢတ်ႈ။


ပၢင်ႁိမ်ၼမ်ႉၵႂၢမ်း ၵဵဝ်ႇၵပ်းၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆႉ ဢွၼ်ၼႃႈ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 11/10/2015 ၵေႃႈ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ လႆႈၸတ်းတီႈၶလၢတ်ႊသိၵ်ႊႁေႃႊ (Class Hall) ဝဵင်းလူင်တူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ မီးပႃႊတီႊၵၢၼ်မိူင်း၊ ၸုမ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း၊ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး တီႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး၊ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈမၢၼ်ႈ ၵႅမ်ၽူႈၵွၼ်းပလိၵ်ႈၸႄႈတွၼ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈ တင်းမူတ်းမွၵ်ႈ 30 ၵေႃႉ။