ၵေႃၵပ်းသၢၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး ထုင်ႉမိူင်းယဵၼ် လႆႈၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ပွႆးလိုဝ်ႈပၢင်သွၼ် ၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉ ၊ ယွၼ်ႉသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ၽိုတ်ႉၶဝ်ႈၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼႃႈလိၼ် ထုင်ႉမိူင်းယဵၼ်သေ ၸၢင်ႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း ။

ၵေႃၵပ်းသၢၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး (Shan Youth Network) ထုင်ႉမိူင်းယဵၼ် ဢၼ်ပိုတ်ႇပၢင်သွၼ် ပိုၼ်ႉထၢၼ် ဢိင်းၵလဵတ်ႈ ဝႆႉတီႈဝတ်ႉ / ၵျွင်းဝၢၼ်ႈဢၢႆႇ ထုင်ႉမိူင်းယဵၼ် ( ၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈ ၸႄႈတွၼ်ႈၵျွၵ်ႉမႄး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ) ၶၢဝ်းတၢင်း 15 ဝၼ်းၼၼ်ႉ လႆႈၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ပွႆးလိုဝ်ႈပၢင်သွၼ်ၵႂႃႇ ၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 16/10/2015 ၵၢင်ၼႂ်ယၢမ်း 9 မူင်းထိုင် ဝၢႆးဝၼ်း 3 မူင်း ။ ယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ မီးပၢင်မူၼ်ႈသိူဝ်း 2 ၶိုၼ်း ။ တီႈပၢင်ၵႅဝ်ႈ ပၢင်မူၼ်ႈသိူဝ်းၼၼ်ႉ မီးၽူႈႁွင်ႉၵႂၢမ်းလူင် ၸၢႆးၶိူဝ်းသုင်လႄႈ ၼၢင်းမွၼ်းသႅင် ဝဵင်းသီႇပေႃႉ မႃးၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈႁွင်ႉၵႂၢမ်း လဝ်ႇမူၼ်ႈတူၼ်ႈၸႂ်ပၼ် - ၼႆယဝ်ႉ ။


တီႈပၢင်ၵႅဝ်ႈၼၼ်ႉ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် ၵေႃၵပ်းသၢၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး ပတ်းပိုၼ်ႉလႄႈ ထုင်ႉမိူင်းယဵၼ် ၊ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းထုင်ႉမိူင်းယဵၼ်လႄႈ ၸုမ်းမေႃသွၼ်တင်း လုၵ်ႈႁဵၼ်း ဢိၵ်ႇတင်းသင်ၶၸဝ်ႈ ၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈတင်းသဵင်ႈမီး 700 ၵေႃႉပၢႆ ။


တီႈပၢင်ၵႅဝ်ႈၼၼ်ႉ ၼႃႇယၵလူင် ၵေႃၵပ်းသၢၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး မိူင်းတႆးပတ်းပိုၼ်ႉ လုင်းၸၢင်းပၼ်ႇ ဝဵင်းသီႇပေႃႉ ၶိုၼ်ႈႁွတ်ႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈ မွၵ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ - “ ၵူၼ်းၼုမ်ႇလုၵ်ႈႁဵၼ်းႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ မိူၼ်ၼင်ႇၽႃႉ ၊ ၸုမ်းမေႃသွၼ် သမ်ႉမိူၼ်ၼင်ႇမၢၵ်ႇႁိၼ်လပ်ႉၽႃႉ ၊ ၶွမ်ႊမတီႊပွင်ၵၢၼ် ဢိၵ်ႇၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ၼႆႉ မိူၼ်ၵၼ်းၽႃႉ ။ ႁဝ်းၶႃႈၵူၼ်းထဝ်ႈတႄႉ မုင်ႈမွင်းၼိူဝ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးႁဝ်းဝႃႈ သိူဝ်ပႆႇတၢႆၵေႃႈသိူဝ်ထုၵ်ႇလႆႈတႅၼ်း - လႅၼ်းပႆႇတၢႆၵေႃႈလႅၼ်းထုၵ်ႇလႆႈပုတ်ႈယဝ်ႉ ”- ဝႃႈၼႆ ။


ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈ တၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇပၢင်သွၼ်တႄႉ မေႃသွၼ်ၸၢႆးလႅတ်း တွပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ - “ ငိၼ်းဝႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶၢမ်ႈၼမ်ႉမႃး ၾၢႆႇႁွင်ႇၼမ်ႉၼႆၶႃႈလႄႈ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈၸူဝ်းႁွင်ႉဢဝ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းႁဝ်း 100 ပၢႆ ၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈဢမ်ႇတၼ်းလႆႈၵိၼ်ၶဝ်ႈၶမ်ႈ ၊ ဢဝ်ၶူဝ်းၽႂ်မၼ်းဢိတ်းဢွတ်းသေ ၾူၼ်ၵေႃႈသမ်ႉမႃး ၊ လႆႈဢဝ်ၽူႈယႂ်ႇႁဝ်းၶဝ်ၼႄတၢင်းသေ ပၢႆႈၵႂႃႇတၢင်းဝၢၼ်ႈၼႃးလိၼ်း ၊ ၶိုၼ်ႈမႃးတၢင်းမိူင်းယဵၼ်ၼႆႉသေ ဢၢင်ႈတေသိုပ်ႇႁဵတ်းပၢင်သွၼ်ၵႂႃႇသေတႃႉ ယွၼ်ႉငဝ်းလၢႆးဢမ်ႇပၼ်လႄႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈႁဵတ်း ၊ ၸင်ႇလႆႈယင်ႉလိုဝ်ႈၵႂႃႇ ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ႁဝ်းၶႃႈတေမႃးသိုပ်ႇႁဵတ်းပွၵ်ႈၵမ်း 2 ယူႇ - ဝႃႈၼႆ ။


လွင်ႈထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ၽွင်းလႆႈပၢႆႈၼၼ်ႉ ၽူႈတၢင်တူဝ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းတင်းသဵင်ႈ ယိင်းႁွမ်ယိင်း လၢတ်ႈဝႃႈ - “ ႁဝ်းၶႃႈတႄႉ ဢဝ်မေႃသွၼ်ႁဝ်းဢွၼ်ႁူဝ်ၼမ်းၼႃႈသေ ပၢႆႈၸွမ်းၵၼ်ၶႃႈဢေႃႈ ။ ၾႆးထၢတ်ႈ (ၾႆးသၢႆ)ၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးၼမ် ၊ ၾူၼ်ၵေႃႈတူၵ်း ၊ ၸွင်ႈၵေႃႈဢမ်ႇတၼ်းလႆႈ ၊ ၵူမ်ႇဢုင်သမ်ႉပေႃးပဵင်းၵၢင်ၶႃ ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ယွၼ်ႉမေႃသွၼ်ႁဝ်း ဢမ်ႇပွႆႇၽႃႈႁဝ်းၶႃႈလႄႈ လုၵ်ႈႁဵၼ်းႁဝ်း ယၢတ်ႇတူၵ်းၶူဝ် 2 ၵေႃႉၵေႃႈ မေႃသွၼ်ႁဝ်းၶဝ်ၸွမ်းဢဝ် ၊ သမ်ႉပဵၼ်ၵၢင်ၶမ်ႈ ။ ပဵၼ်ႁိုဝ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းတႄႉ တိုၼ်းတေတေႃႇသူႈၵႂႃႇ တႃႇမိူဝ်းၼႃႈယူႇၶႃႈ ”- ဝႃႈၼႆ ။


ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ပတ်းပိုၼ်ႉ ထုင်ႉမိူင်းယဵၼ် လုင်းမုၼ်ထုၼ်းလႅင်း လၢတ်ႈဝႃႈ - “ ႁဝ်းၶႃႈယိၼ်းႁူမ်ၸူမ်း တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈ ဢၼ်ၸုမ်းမေႃသွၼ်ႁဝ်းၶဝ် မႃးပိုတ်ႇႁူလႅင်းတႃပၼ် ၵူၼ်းၼုမ်ႇႁဝ်းလႄႈ ပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်မႃးၵေႃႈ ဢမ်ႇပိုၼ်ႉပွႆႇပႅတ်ႈသႅၼ်းႁုၼ်ႈမႂ်ႇႁဝ်းၶႃႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ ”- ဝႃႈၼင်ႇၼႆ ။


ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈမိူင်းယဵၼ် လုင်းသုမွၵ်ႇ လၢတ်ႈဝႃႈ - “ တပ်ႉမၢၼ်ႈၼႆႉပဵၼ် တပ်ႉၵွင် 10 ၊ ၾၢႆႇတႂ်ႈတပ်ႉၸုမ်းလူင် (တပ်ႉမ) 88 ၊ ႁဝ်းၶႃႈႁၢမ်ႈသီးဝႃႈ ယႃႇပေဢွၵ်ႇၼွၵ်ႈဝၢၼ်ႈၼႆ ၊ ယွၼ်ႉၶဝ်ဢွၵ်ႇလႄႈသဵင်မၢၵ်ႇတႄႉ ငိၼ်း 2 ပွၵ်ႈယဝ်ႉ ၊ ၼႂ်းဝူင်ႈၼႆႉ တၢႆဝၢတ်ႇၸိူင်ႉႁိုဝ်တႄႉ ဢမ်ႇလႆႈႁူႉ ။ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ် ၶဝ်တိုၵ်ႉဢွၵ်ႇတဝ်ၼႂ်းထိူၼ်ႇ တိၵ်းတိၵ်း ၊ ၼႂ်းထိူၼ်ႇသမ်ႉမီးသိုၵ်းတႆးဝႆႉ ။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ဝႃႈ မႃးဢဝ်ႁူမ်ႇလူမ်ႈႁူင်းတွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် တႃႇပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ 2015 ၊ ပေႃးၸိူင်ႉၼႆ ၶႃႈဝႃႈတႄႉ ဢမ်ႇလႅပ်ႈၸႂ်ႈၶႃႈ ”- ဝႃႈၼင်ႇၼႆ ။


မိူဝ်ႈလဵဝ် လႆႈႁူႉဝႃႈ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၽႄႁဵတ်း 3 ၸုမ်းသေယူႇဝႆႉတီႈ  1.ဝၢၼ်ႈသႃႇလူင် မီးဢဵၼ်ႁႅင်းၵူၼ်း 50 ပၢႆ ပႃးတူဝ်ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉၵွင် ။ 2.ဝၢၼ်ႈၵုင်းမူင်ႈ 50 ပၢႆ ပႃးၵႅမ်ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉၵွင် ။ 3.ဝၢၼ်ႈႁွင်းႁွင်း 100 ပၢႆ ဢမ်ႇလႆႈႁူႉၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ။ ဢၼ်မီးဝႆႉတီႈၵုင်းမူင်ႈ ၵႅမ်ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉၵွင် ၸိုဝ်ႈၺၢၼ်ႇမူဝ်းလုၼ်ႇ - ၼႆယဝ်ႉ ။


မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 10/10/2015 ယၢမ်းတၢမ်းၶမ်ႈ သိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ တပ်ႉၵွင် 10 ၾၢႆႇတႂ်ႈတပ်ႉၸုမ်းလူင် (တပ်ႉမ) 88 ၼေႇပျီႇတေႃႇ ယဵပ်ႇၶဝ်ႈၼႂ်းလိၼ် ထုင်ႉမိူင်းယဵၼ် မႃးလိုဝ်ႈသဝ်းတီႈပၢင်သဝ်းၶဝ် တီႈၼႂ်းမိူင်းယဵၼ် 2 ၶိုၼ်း။ ဝၼ်းတီႈ 12/10/2015 ယၢမ်းတၢမ်းၶမ်ႈ 6 မူင်း ဢွၼ်ၵၼ်တႆႇၶူဝ်ၽႅၼ် ၶၢမ်ႈၼမ်ႉတူႈသေ ၽႅဝ်ၵႂႃႇတီႈဝၢၼ်ႈၵုင်းမူင်ႈ ဢၼ်ၸမ်ပၢင်သွၼ်သုတ်း ။


လိူဝ်သေၼၼ်ႉ တီႈၾၢႆႇၼိူဝ်ဝၢၼ်ႈဢၢႆႈ ႁိမ်းပၢင်သွၼ် လၢတ်ႈၵႂၢမ်းဢိင်းၵလဵတ်ႈ (English Speaking) သမ်ႉမီးတပ်ႉငဝ်ႈသိုၵ်း 999 ၶွင် ပႃႊတီႊမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး / တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA) ပၵ်းသဝ်းဝႆႉယူႇ ။ ယွၼ်ႉၵူဝ်ပဵၼ်လွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉၵၼ်လႄႈ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် ၼႂ်းဝၢၼ်ႈဢၢႆႇ ဢိၵ်ႇတင်း ၸုမ်းမေႃသွၼ်လႄႈလုၵ်ႈႁဵၼ်း လႆႈဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈတင်းၶိုၼ်း တႄႇ 7 မူင်းတေႃႇ 11 မူင်း ႁွတ်ႈၽႅဝ်တီႈဝၢၼ်ႈၼႃးလိၼ်းသေ ၸင်ႇဢွၼ်ၵၼ်လိုဝ်ႈၼွၼ်း ။


ထိုင်မႃးဝၼ်းတီႈ 13/10/2015 ၶၢဝ်းယၢမ်းၵၢင်ဝၼ်း သမ်ႉဢွၼ်ၵၼ်ပၢႆႈယူႇဝႆႉၼႂ်းသူၼ်မၢၵ်ႇၸွၵ်း ႁိမ်းၾင်ႇၼမ်ႉတူႈ ၊ ယွၼ်ႉငဝ်းလၢႆးဢမ်ႇပၼ်လႄႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၶၢမ်ႈၼမ်ႉမႃး တၢင်းမိူင်းယဵၼ် ၊ လႆႈၶိုၼ်းပွၵ်ႈမိူဝ်းၼွၼ်း တီႈဝၢၼ်ႈၼႃးလိၼ်း ၊ ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ်ၸဝ်ႉ ဝၼ်းတီႈ 14/10/2015 ၼၼ်ႉသမ်ႉ လႆႈဢွၼ်ၵၼ်ၶီႇႁိူဝ်း လတ်းၶၢမ်ႈၵႄးၼမ်ႉတူႈသေ ၸင်ႇၽႅဝ်မႃးတီႈမိူင်းယဵၼ်ယဝ်ႉ လိုဝ်ႈသဝ်းတီႈဝတ်ႉၶူဝ်ၶမ်း ။


ဢိင်ၼိူဝ်လွင်ႈၼႆႉသေ ၸုမ်းပွင်ၵၢၼ် ၸင်ႇဢုပ်ႇၵုမ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်း တေၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵၼ်ႇတေႃး တူင်ႉတၵ်ႉသူင်ႇသင်ႇ မေႃသွၼ် ။ ပၢင်လမ်ႁူဝ် (ၵၼ်ႇတေႃႇ) တူင်ႉတၵ်ႉသူင်ႇသင်ႇမေႃသွၼ်ၼႆႉ လႆႈၸတ်းႁဵတ်းမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 16/10/2015 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 9 မူင်းထိုင် ဝၢႆးဝၼ်း 3 မူင်း ။


ၵေႃၵပ်းသၢၼ်ၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆး ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်သွၼ် လႆႈဝႃႈပဵၼ်ပွၵ်ႈၵမ်း 1 တီႈထုင်ႉမိူင်းယဵၼ် ပဵၼ်ဢၼ်ယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇလီငၢမ်းယူႇသေတႃႉ ပုၼ်ႈတႃႇပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ထုင်ႉမိူင်းယဵၼ်တႄႉ တေပဵၼ်မႃးၸိူင်ႉႁိုဝ်ထႅင်ႈ ပႆႇႁူႉလႆႈ ။ မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ တီႈထုင်ႉမိူင်းယဵၼ်ၼႆႉ ယၢမ်ႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် မႃးလၢႆပွၵ်ႈလၢႆၽဝ်ႇယူႇ ။