ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ လႆႈႁူပ်ႉထူပ်းတွင်ႈထၢမ် ၼၢင်းမျႃႉဢူး ၼေႃႇၽူႈတႅၼ်း ပႃႊတီႊႁူဝ်သိူဝ် (SNLD) သၽႃးၸႄႈမိူင်း ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း ။ လႆႈႁပ်ႉၵႂၢမ်းတွပ်ႇ လွင်ႈတူဝ်ထူပ်းလူင်းလဵပ်ႈႁဵၼ်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ပီႈၼွင်ႉတႆးဢေႇ ၊ တေလႆႈၶတ်းၸႂ် သူၼ်းတုမ်ပႃးပီႈၼွင်ႉ တၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ။

( တွၼ်ႈ 2 ၊ သိုပ်ႇမႃးတွၼ်ႈ 1 )


ထၢမ် - မိူဝ်ႈလဵဝ် ၵူၼ်းမိူင်းသမ်ႉၶႂ်ႈလႆႈတၢင်းၸွႆႈထႅမ်သင်လၢႆလၢႆ၊ သမ်ႉၶႂ်ႈပဵၼ်သင်ၶႃႈ ။


တွပ်ႇ - ယႃႇပေႁႂ်ႈပဵၼ်သိုၵ်း ၊ ယႃႇႁႂ်ႈပိူၼ်ႈမႃးၵဵပ်းသိုၵ်း ၊ ၶႂ်ႈယူႇငၢႆႈလူမ်ၸႂ် ။ တၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵေႃႈ ယႃႇပေႁႂ်ႈလႆႈမႃးပေႉၵိၼ်ၶဝ် ၸိူဝ်းၼႆႉပဵၼ်ပိူင်လူင်ၶဝ် ။ ႁၢၼ်ႉတေႃႇမိူဝ်ႈလဵဝ် မၢင်တီႈၵေႃႈဢမ်ႇမီးဝႂ်ၵပ်းတူဝ် (မၢႆၾၢင်) ၊ ၵမ်ႈၼမ်ၵေႃႈ သမ်ႉလႆႈၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်းထႆး ၊ ၵူၼ်းၸိူဝ်းၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်းထႆးၼႆႉ ပေႃးပွၵ်ႈမႃး ၶဝ်တေယူႇတီႈလႂ် ။ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ တႃႇတေပွၵ်ႈမႃး တွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ၼႆႉၵူၺ်းၵေႃႈ ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈ ဢမ်ႇလႆႈဝႂ်ၽၢတ်ႊသပွတ်ႊသေၵႂႃႇၵေႃႈမီး ။ မိူဝ်ႈလဵဝ် ဢၼ်လႆႈၵႂႃႇႁၼ်တူဝ်ထူပ်းၼၼ်ႉ မၢင်တီႈၾႆးၾႃႉၵေႃႈပႆႇမီး ၊ လွင်ႈၼမ်ႉၵေႃႈၵပ်ႉၵိၼ်းၶၢၼ်ၸႂ် ။


ထၢမ် - သမ်ႉမီးၸႂ်ၶႂ်ႈႁဵတ်းပၼ်ၶဝ်သင် ၽွင်ႈၶႃႈ ။


တွပ်ႇ - ဢၼ်ႁဝ်းၶႂ်ႈႁဵတ်းပၼ်ၶဝ်ၼႆႉ မီးတင်းၼမ် ။ ပေႃးဝႃႈမႄးလႆႈလၵ်းမိူင်း (ပိူင်ငဝ်ႈပိုင်ႈမိူင်း) 2008 ယဝ်ႉ ႁဝ်းတေႁဵတ်းပၼ်ၶဝ်ႈလႆႈ ။ ပဵၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ ႁဝ်းပေႉၵႂႃႇၵေႃႈ ပေႃးႁဝ်းပႆႇမႄးလႆႈလၵ်းမိူင်းၼႆႉ ႁဝ်းပႆႇၸၢင်ႈႁဵတ်းပၼ်ၶဝ် တဵမ်ထူၼ်ႈ ။ ႁဝ်းၵေႃႈၵႆႉဝႃႈတႃႇသေႇ ၵၢၼ်ပူၵ်းပွင် ႁဵတ်းၶူဝ် သဵၼ်ႈတၢင်း ၾႆးၾႃႉ လွင်ႈၼမ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶဝ် ၊ ၵေႃႉလႂ်ၽႂ်ၶိုၼ်ႈမႃးၵေႃႈ မီးသုၼ်ႇႁဵတ်းပၼ် ။ ၼေႃႇၽွင်းတႅၼ်း ထုၵ်ႇလႆႈၵႂႃႇၵဵပ်းသဵင်ၶဝ်သေ မႃးတၢင်ႇၼႂ်းသၽႃးၵူၺ်း ၊ ၼႆႉပဵၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းႁဝ်း ။


ထၢမ် - ပေႃးပေႉၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈမႃး တေႁဵတ်းပၼ်သင် တီႈၵူၼ်းမိူင်းၶႃႈ ။


တွပ်ႇ - ပေႃးႁဝ်းပေႉမႃး ၊ ပႃႊတီႊႁဝ်းၵေႃႈပေႉၼမ်တႄႉ သဵင်ႁဝ်းတေလင် ။ သၽႃး 3 တီႈၼႆႉ ပေႃးပေႉတင်း 3 တီႈတႄႉ ပိူင်လူင်မၼ်း တေဢွၼ်ၵၼ်မႄးလၵ်းမိူင်း 2008 ။ တႃႇတေမႄးလႆႈၼႆႉ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈ ပဵၼ်မႃးပၢင်ၵုမ်လူင်ပၢင်လူင် ပႃးၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၊ ပိူင်လူင်မၼ်း တႃႇတေပဵၼ်မႃးလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၊ ပေႃးပဵၼ်မႃးငမ်းယဵၼ်ယဝ်ႉ ႁဝ်းတေလႆႈဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ် လွင်ႈၵၢၼ်မိူင်း ၊ ၶေႃႈမုလ်းၵၢၼ်မိူင်းၵေႃႈ ၵဵပ်းႁွမ်သေ တႃႇတေမႃးၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈၶိုၼ်းလၵ်းမိူင်း ။ ပႃႊတီႊႁဝ်း ဢၼ်ပေႉဝႆႉၵေႃႈယူႇၼႂ်းသၽႃး ၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈယူႇတၢင်းၼွၵ်ႈ ။ တၢင်းၼွၵ်ႈတၢင်းၼႂ်း ႁႂ်ႈသဵင်ႁဝ်းလင်ၸွမ်းၵၼ် ။ ၼႆႉပဵၼ်ၶေႃႈယိူင်းဢၢၼ်းပႃႊတီႊ ။ ႁဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၶႂ်ႈလႆႈဢမ်းၼၢၸ်ႈ (ဢႃႇၼႃႇ) ၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၶႂ်ႈႁဵတ်းၶုၼ် ၊ ၽွင်းတႅၼ်းဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်ၶႃႈၵူၼ်းမိူင်းၵူၺ်း ၊ ၵူၼ်းမိူင်းဝႃႈသင် ၶႂ်ႈလႆႈသင်ၵေႃႈ တေလႆႈႁဵတ်းပၼ် ။


ထၢမ် - တီႈၸႄႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီးၼႆႉ တေလႆႈၶေႉၶႅင်ႇပႃႊတီႊ ဢၼ်လႂ်လၢႆလၢႆၶႃႈ ။


တွပ်ႇ - ႁဝ်းၼႆႉ ၶဵတ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈမၢႆ 1 မီး 8 ပႃႊတီႊ ။ ပႃႊတီႊ တၸၺ ၊ ပႃႊတီႊၼူၵ်ႉယုင်း NLD ၊ ပႃႊတီႊသၢင်ႇသီႈ USDP ၊ ပႃႊတီႊထၼု ၊ သုၼ်ႇတူဝ်ၵေႃႉၼိုင်ႈ ၊ ပႃႊတီႊပဢူဝ်း (ပဢမၽ) ၊ ပႃႊတီႊ FUP ၊ ၼႂ်း 8 ပႃႊတီႊၼႆႉ ၼၢင်းယိင်းမီး 3 ၵေႃႉ ၊ ၵူၼ်းၸၢႆး 5 ၵေႃႉ ။


ထၢမ် - ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီးၼႆႉ တႆးဢမ်ႇပေႃးၼမ် ၊ တႃႇတေပေႉၼႆႉ တေလႆႈၶတ်းၸႂ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၶႃႈ ။


တွပ်ႇ - ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီးၼႆႉ ၵွပ်ႈတႆးဢမ်ႇပေႃးၼမ် ၊ သၢႆမၢႆမၼ်းၵေႃႈပႆႇလႆႈႁူႉတႄႉတႄႉ ၊ ၶွမ်ႊမသျိၼ်ႊၶဝ်ၵေႃႈ တိုၵ်ႉၵဵပ်းၵူၺ်း ။ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းတူၼ်ႈတီးၼႆႉ သူၺ်ႇၺွင်ႇ ၊ ဢေးတႃႇယႃႇၵေႃႈ ပဵၼ်ပီႈၼွင်ႉမၢၼ်ႈလၢႆလၢႆ ၊ ၵွပ်ႈၼၼ် ၵႃႈလႆႈၶတ်းၸႂ် သူၼ်းတုမ်ပႃးပီႈၼွင်ႉမၢၼ်ႈ ၊ ၵွပ်ႈၼၼ် ပေႃးႁဝ်းတႅမ်ႈလိၵ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၵႃႈလႆႈပႃးလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ ၸႂ်ႉပႃးၵႂၢမ်းမၢၼ်ႈ ။ ပီႈၼွင်ႉတႆးၼႆႉ သမ်ႉယူႇတီႈၵႆ ၊ လိူဝ်သေယူႇတီႈၵႆယဝ်ႉ ဢၼ်ၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်းၵေႃႈ သမ်ႉမီးၼမ် ၊ ၵွပ်ႈၼၼ် ပီႈၼွင်ႉတႆး ဢမ်ႇပေႃးမီးၼမ် ။


ပီႈၼွင်ႉတႆးၼႆႉ တင်းၼမ်ပဵၼ်မၢႆ 3 ။ ၼိုင်ႈပဵၼ်ပီႈၼွင်ႉမၢၼ်ႈ ၊ သွင်ပဵၼ်ပီႈၼွင်ႉပဢူဝ်း ၊ သၢမ် ပီႈၼွင်ႉတႆး ။ ၵွပ်ႈၼၼ် တေလႆႈဢဝ်သဵင်တၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းပႃး ။ တႆးၼႆႉ သမ်ႉမီးၵူႈပႃႊတီႊ ၊ မိူၼ်ၼင်ႇပႃႊတီႊသၢင်ႇသီႈၵေႃႈမီးတႆး ၊ FUP ၵေႃႈမီးတႆး ၊ သိူဝ်ၽိူၵ်ႇၵေႃႈတႆး ၊ ႁူဝ်သိူဝ်ၵေႃႈတႆး ၊ ၵွပ်ႈၼၼ် ပေႃးႁဝ်းဢမ်ႇဢဝ်သဵင်တၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းပႃးၵေႃႈ တီႈၸႄႈဝဵင်းတူၼ်ႈတႆးၼႆႉ တႃႇတေပေႉၼႆႉယၢပ်ႇ ။


ထၢမ် - လွင်ႈၶဵင်ႇတႃႉ သမ်ႉမီးၸိူင်ႉႁိုဝ်ၶႃႈ ။


တွပ်ႇ - ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ပဵၼ်ၼၢင်းယိင်း ၊  ၽူႈၸၢႆးၵေႃႈ တႃႇတေႁပ်ႉၼၢင်းယိင်းမႃးဢွၼ်ႁူဝ်ၼႆႉ မၼ်းယၢပ်ႇဢၼ်ၼိုင်ႈ ။ မိူဝ်ႈႁဝ်းလူင်းသူၼ်းတုမ်ၵေႃႈ ဢေးတႃႇယႃႇၸိူဝ်းၼႆႉ ပီႈၼွင်ႉမၢၼ်ႈၵေႃႈၼမ် ၊ ၵၢၼ်ႁႃလဵင်ႉတွင်ႉၵေႃႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ၊ တႃႇတေၵႂႃႇလူင်းသူၼ်းတုမ်ၼႆႉ ပေႃးပဵၼ်ပၢႆးလႃႈၼႆႉ ၼၢင်းယိင်းၵႂႃႇ ဢမ်ႇပေႃးသၢင်ႇထုၵ်ႇ ။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ သၢႆမၢႆၽူႈမီးသုၼ်ႇတွတ်ႈၶႅပ်းၵေႃႈ တေႃႇမိူဝ်ႈလဵဝ် ပႆႇတႅတ်ႈတေႃး ၊ ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၵေႃႈ တႃႇတေၵႂႃႇတူၺ်းၵေႃႈပႆႇၶဝ်ႈၸႂ် ။ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ၶဝ်သႂ်ႇဝႆႉၸွမ်းၼႃႈႁေႃႁိူၼ်းၽႂ်မၼ်း ၊ ဝၢႆးမႃးၶဝ်သမ်ႉ ၶပ်ႉၸႅၼ်ႇၸိုဝ်ႈၸွမ်း တူဝ်ဢၵ်ႉၶရႃႇလႄႈ တေႃႈၵူၼ်းမေႃလိၵ်ႈၵႂႃႇတူၺ်းယင်းယၢပ်ႇ ။ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶႄႇ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈဝႃႈ ၶၢၼ်ႉၵႂႃႇတူၺ်း ၶႂ်ႈပႃးဢမ်ႇပႃးၵေႃႈယဝ်ႉ ။ ပေႃးႁူႉၸိုဝ်ႈယဝ်ႉၵေႃႈ တႃႇတေၵႂႃႇတွၵ်ႇၸုမ်ႈၵူၺ်းၵေႃႈ ပႆႇႁူႉ ၊ လွင်ႈၼႆႉပၢႆးႁူႉပၢႆးႁၼ် ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းတိုၵ်ႉဢေႇ ၊ လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈၶဵင်ႇတႃႉ ပုၼ်ႈတႃႇႁဝ်း ။


ထၢမ် - ပေႃးမႃးတူၺ်း ၵၢၼ်မိူင်းၵေႃႈလီ ၊ ၵၢၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၵေႃႈလီ ၊ ၼၢင်းယိင်းသမ်ႉဢေႇ ။ ၼၢင်းယိင်းၵေႃႈႁဵတ်းသၢင်ႈလႆႈယူႇ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၼႆႉ ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ တႃႇႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းပေႃးယုမ်ႇယမ်ၼႆႉ တေလႆႈႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်ၶႃႈ ။


တွပ်ႇ - ႁဝ်းတေလႆႈၼႄၾၢင်ႁၢင်ႈႁဝ်း လီဝႆႉတႃႇသေႇ ၊  ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈဝႃႈ ၼၢင်းယိင်းၵေႃႈ ႁဵတ်းပဵၼ်လႆႈယူႇ ၊ ႁဝ်းမႃးႁဵတ်းၵၢၼ်ဢွၼ်ႁူဝ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈႁဝ်းဢမ်ႇၶႂ်ႈပၼ်ဢွင်ႈတီႈၵူၼ်းၸၢႆး ။ ၼၢင်းယိင်းႁဝ်းၵေႃႈ တေႁဵတ်းတူၺ်း ၊ ႁဝ်းၵေႃႈမေႃႁဵတ်းယူႇ ၊ ပေႃးႁဝ်းႁဵတ်းၵေႃႈ ႁႂ်ႈမၼ်းထိုင်တီႈမၼ်း ၊ ၼမ်ႉၵတ်ႉတၢင်းၶႅၼ်ႇ ၊ ပၢႆးႁူႉႁဝ်းၵေႃႈ ႁႂ်ႈမၼ်းၶိုတ်း ။ ၼၢင်းယိင်းၼႆႉ လႆႈၶတ်းၸႂ်တိူဝ်းလိူဝ်ၽူႈၸၢႆး ၊ ၵွပ်ႈဝႃႈမီးၼႃႈႁိူၼ်း မီးလုၵ်ႈလၢင်း ၊ ၵူၼ်းၸၢႆးၼႆႉ လုၵ်ႉၵႂႃႇလႆႈယူႇ ၊ ၼၢင်းယိင်းၼႆႉ ဢမ်ႇလႆႈ ၊ တေလႆႈတူၺ်းပႃးလုၵ်ႈလၢင်းႁဝ်း ။ ႁဝ်းတေလႆႈၶတ်းၸႂ်ဝႃႈ ဢၼ်ၵူၼ်းၸၢႆးႁဵတ်းလႆႈၼၼ်ႉ ၼၢင်းယိင်းၵေႃႈႁဵတ်းလႆႈယူႇ ။ ၵူၼ်းၸၢႆးၵေႃႈ ထုၵ်ႇလႆႈပွင်ႇၸႂ်ၼိူဝ်ႁဝ်း ၊ ႁဝ်းၵေႃႈတေလႆႈမီးၼမ်ႉၵတ်ႉတၢင်းၶႅၼ်ႇ ။


ထၢမ် - တႃႇၼၢင်းယိင်း ၶဝ်ႈပႃးမႃးၼႂ်းၵၢၼ်မိူင်းၼမ်ၼမ်ၼႆႉ ၶႂ်ႈတိုၵ်းသူၼ်းၸိူင်ႉႁိုဝ် ၽွင်ႈၶႃႈ ။


တွပ်ႇ - မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၵၢပ်ႈပၢၼ်ၵေႃႈ မၼ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈမႃးယဝ်ႉ ၊ သၽႃးၼႆႉ မိူင်းပိူၼ်ႈၵေႃႈ ႁဝ်းမႃးလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်း ပိူၼ်ႈႁႂ်ႈပႃးသဵင်ၼၢင်းယိင်း မွၵ်ႈ 30% ။ ၼၢင်းယိင်းၼႆႉ တူဝ်ႁဝ်းဢမ်ႇတၼ်းၵေႃႈ ဢွၵ်းဢေႃႁဝ်းတၼ်းယူႇ ။ ႁဝ်းၵိူတ်ႇလုၵ်ႈ မိုဝ်းၾၢႆႇၼိုင်ႈလဵင်ႉၼူမ်းလုၵ်ႈႁဝ်းယူႇၵေႃႈ မိုဝ်းႁဝ်းၾၢႆႇၼိုင်ႈဢၼ်တၼ်းၼၼ်ႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၸွႆႈ ၊ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၶဝ်ႈမႃး ။


ထၢမ် - လိုၼ်းသုတ်း ၶႂ်ႈသင်ႇထိုင် ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်း ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈၶႃႈ ။


တွပ်ႇ - ႁႂ်ႈလဵပ်ႈတူၺ်းပိုၼ်းႁဝ်း ၊ ဢၼ်ႁဝ်းယူႇၵိၼ် ႁဵတ်းသၢင်ႈယူႇမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ မၼ်းၵဵဝ်ႇလွင်ႈပၢႆးၵၢၼ်မိူင်းလၢႆလၢႆ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းဢွၼ်ၵၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်း ။ လွင်ႈၼၢင်းယိင်း ၶဝ်ႈပႃးမႃးၼႂ်းၵၢၼ်မိူင်းၼႆႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈပွင်ႇၸႂ်ပၼ် ၼၢင်းယိင်းၽွင်ႈ ။ ပႃႊတီႊၵေႃႈမီးၼမ် ၊ ႁဝ်းၵေႃႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်း ပႃႊတီႊလႂ်ၽႂ် ႁဵတ်းပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းလႆႈတႄႉတႄႉ ၊ ပႃႊတီႊလႂ်ႁဵတ်းသင်လၢႆလၢႆၼႆၵေႃႈ ၶႅၼ်းတေႃႈထတ်းသၢင်သေလႄႈ ပၼ်ႁႅင်းသေၵမ်း ။