ဝဵင်းၵဵင်းတုင် ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်းၼႆႉ ပဵၼ်ထုင်ႉပီၼွင်ႉတႆး ( တႆးလူင် ၊ တႆးၶိုၼ် ၊ တႆးလိုဝ်ႉ ၊ တႆးၼိူဝ် --- ဢိၵ်ႇ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၊ လႃးႁူႇ ၊ ဢႃႇၶႃႇ (ၵေႃႈ) ၊ ဢႅၼ်ႇ ၊ ဝႃႉ ၊ လွႆလ ---  ) ယူႇသဝ်းႁူမ်ႈၵၼ်။  ပိူဝ်ႈတႃႇတေလႆႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ (8/11/2015) ၼၼ်ႉ ၾၢႆႇႁူဝ်သိူဝ်ႁူဝ်သူၼ်းဝႃႈ တေတုၵ်းယွၼ်းသုၼ်ႇလႆႈ ႁႂ်ႈပဵၼ် ၼင်ႇၶေႃႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇ လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင် ဢၼ်မီးသုၼ်ႇလႆႈ ၽဵင်ႇပဵင်း ၊ သုၼ်ႇလႆႈၽွင်းငမ်း တူဝ်ၵဝ်ႇ ၊ သုၼ်ႇလႆႈ တႅပ်းတတ်း ၶိုင်သၢင်ႈႁင်းၶေႃ ။

ၼေႃႇၽူႈတႅၼ်းသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ သမ်ႉ သင်ပေႉပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈမႃး တေႁဵတ်းသင်ပၼ် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်း ။


ၸၢႆးယွတ်ႈၶမ်း ၵပ်းသိုပ်ႇ တွင်ႈထၢမ် ၼေႃႈၽူႈတႅၼ်းသၽႃးၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ သိူဝ်ၽိူၵ်ႇ ၸၢႆးသိူဝ်ႁၢၼ် (ၸၢႆးတွင်းၸဵင်ႇ) ဝႆႉၼင်ႇၼႆဢေႃႈ ။


ထၢမ် - တေၶဝ်ႈလိူၵ်ႈတင်ႈ ၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းတုင်ၼႆႉ လၢႆၸႄႈဝဵင်းၶႃႈ ?


တွပ်ႇ - ၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈ ၵဵင်းတုင်ၼႆႉ တေမီးၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းတုင် ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းၶၢၵ်ႇ ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းယၢင်း ၊ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းပဵင်း ။ ၸႄႈဝဵင်းမိူင်းလႃး တႄႉယင်းပႆႇ ႁူႉဝႃႈတေၶဝ်ႈလိူၵ်ႈ ဢမ်ႇၶဝ်ႈလိူၵ်ႈ ။


ထၢမ် - ၽူႈတႅၼ်းသၽႃးၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းတုင် ဢၼ်တေၶဝ်ႈၶႅင်ႇၵၼ် မီးလၢႆပႃႊတီႊၶႃႈ ?


တွပ်ႇ - မီး 6 ပႃႊတီႊ


ထၢမ် - ပဵၼ်ပႃႊတီႊသင် လၢႆလၢႆၶႃႈ ?


တွပ်ႇ -  1. ပႃႊတီႊဢဵၼ်ႁႅင်းၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (NDF) ၊ 2. ပႃႊတီႊမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၵႅၼ်ႇ ၶႅင်လႄႈႁုၼ်ႈမုၼ်း (USDP) ၊ 3.ပႃႊတီႊမႂ်ႇသုင်ႁုၼ်ႈမုၼ်းမိူင်းတႆးပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း(ESSDDP) ၊ 4. ၻီႊမူဝ်ႊၶရႅတ်ႉတိၶ်ႉ ပႃႊတီႊ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး (SNDP) ၊ 5.ငဝ်ႈငုၼ်းပႃႊတီႊၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႇၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး (SNLD) ၊ 6. ငဝ်ႈငုၼ်းၻီႊမူဝ်ႊ
ၶရေႊသီႊၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (NLD) ၸိူဝ်ႉၼႆႉ ။


ထၢမ် - သင်ဝႃႈပေႉပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆ တေႁဵတ်းသင်ပၼ် ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းၶႃႈ ?


တွပ်ႇ - သင်ဝႃႈလႆႈၶဝ်ႈၼႂ်းသၽႃး ၸိုင်တေလၢတ်ႈၼႄလွင်ႈပၢႆးမၢၵ်ႈမီႈ ႁဝ်းၶႃႈတေပိုတ်ႇ ၽၵ်းတူပၼ်ပီႈၼွင်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းႁႂ်ႈပေႃးလႆႈၵႃႉၶၢႆလီ ၊ ႁႂ်ႈၵႂႃႇမႃးငၢႆႈ ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈၶႃႈၼႃ ၊ လွင်ႈၼမ်ႉ ၊ လွင်ႈၾႆး ၊ လွင်ႈသဵၼ်ႈတၢင်းႁဝ်း တၵ်းတေလႆႈလီ ပေႃးဢမ်ႇလီၼႆႉၶႅၵ်ႇၵေႃႈဢမ်ႇမႃး ။ မၢၵ်ႈမႆႉၶဝ်ႈၼမ်ႉႁဝ်းႁႂ်ႈလီၶႃႈ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼႆႉပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း ဢၼ်ႁဵတ်းၵိၼ်ႁႃၵိၼ်ၵေႃႈ ႁႂ်ႈပေႃးလႆႈၵတ်းယဵၼ် တူဝ်ၸႂ် ၼင်ႇႁိုဝ်ပီႈၼွင်ႉ ၼွၵ်ႈဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈမိူင်းၶဝ် မႃးသၢင်ႈမႃးတႄႇ လူင်းတိုၼ်း။ ႁဝ်းၶႃႈတေ ႁူမ်ႈၸူမ်းႁပ်ႉတွၼ်ႈ ။ တႃႇပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းပေႃးတေမီးၽွၼ်းလီၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈတေလႆႈပိုတ်ႇၽၵ်းတူ မိူင်းႁဝ်းၶႃႈ ။


ပေႃးႁဝ်းပိုတ်ႇၽၵ်းတူမိူင်း ပီႈၼွင်ႉၵေႃႈၶဝ်ႈငၢႆႈၵႂႃႇငၢႆႈမႃးလီ သိုဝ်ႉငၢႆႈၶၢႆလီ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းတေလူမ်ၸႂ်မႃး ၊ ပေႃးပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းလူမ်ၸႂ်မႃး ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈမၼ်းတႄႉ ႁဝ်းတၵ်းလႆႈသၢင်ႈ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈႁဝ်း ႁႂ်ႈၶိုတ်းၸၼ်ႉၵူႈမိူင်းမိူင်း ယိူင်းဢၢၼ်းၸိုင်ႉၼၼ်ဢေႃး ။


ထၢမ် - ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းသမ်ႉ တုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈႁဵတ်းပၼ်ၶဝ် သင်လၢႆလၢႆၶႃႈ ?


တွပ်ႇ - ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းလၢတ်ႈဝႃႈ ဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈၶႂ်ႈလႆႈတႄႉတႄႉ ၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ႁဝ်းၶဝ်လၢတ်ႈ ၵႂႃႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မၼ်းၵေႃႈပဵၼ်ဢၼ်ႁဝ်းတေႁဵတ်းပၼ်ၶ ဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ။ ပဵၼ်လွင်ႈၵႃႉၶၢႆပၢႆးမၢၵ်ႈ မီးလီပဵၼ် ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇၵၢၼ်ၽုၵ်ႈသွမ်ႈ ၊ လဵင်ႉတူဝ်သတ်း ၊ လွင်ႈႁႆႈၼႃးၸဵမ်ၸိူဝ်ႉၼႆႉ ။


ထၢမ် - ၼႂ်းၵဵင်းတုင်ၼႆႉမီး 6 ပႃႊတီႊတေၶႄႉၶႅင်ႇၵၼ် ။ တီႈၸၢႆးသိူဝ်ႁၢၼ် သမ်ႉယုမ်ႇယမ်မွၵ်ႈၵႃႈႁိုဝ် ၊ ဝႃႈပေႉပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၼႆႉ ။


တွပ်ႇ - ႁဝ်းယုမ်ႇယမ်ဝႆႉတႄႉ ၸုမ်းသိူဝ်ၽိူၵ်ႇႁဝ်းတိုၼ်းတေပေႉၶႃႈ ႁဵတ်းၸိုင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈ တိုၼ်းတေပေႉ ၊ တိုၼ်းဝႃႈပေႉၼႄႉၼွၼ်းယဝ်ႉ ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈသင်ၼႆတင်ႈတႄႇ 2010 ႁဝ်းၶႃႈၶဝ်ႈမႃးလိူၵ်ႈတင်ႈ ထိုင်မႃးပီ 2015 ၼႆႉ ပႃႊတီႊသိူဝ်ၽိူၵ်ႇႁဝ်း ဢမ်ႇယင်ႉၶႃႈ ၸွႆႈထႅမ်ပၼ်ပီႈၼွင်ႉ ၵႄႈၶႆပၼ်ၵၢၼ်ပၼ်ႁႃ ၵူႈၸိူဝ်ႉၸိူဝ်ႉၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ ႁဵတ်းမႃးဢွၵ်ႇၼမ်ႉဢွၵ်ႇတူဝ် တေႃႇထိုင်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ပႃႊတီႊလႂ် ၵေႃႈဢမ်ႇမီးၶႃႈ ၊ ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ မီးပႃႊတီႊသိူဝ်ၽိူၵ်ႇႁဝ်းၵူၺ်း တၢင်းပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်းၼႆႉ ႁဝ်းႁဵတ်းသၢင်ႈ ၵႅၼ်ႇၵႅၼ်ႇၶႅင်ၶႅင်မႃး ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း ၵေႃႈလႆႈၵတ်းယဵၼ်မႃးၵူႈလွင်ႈ ၊ လွင်ႈၵႂႃႇလွင်ႈပႆလွင်ႈၶဝ်ႈၼမ်ႉတၢင်းၵိၼ်လွင်ႈ ပိူၼ်ႈၶီႈၼဵၵ်းတဵၵ်းတဵင် ၸဵမ်ၸိူဝ်ႉၼႆႉ လူတ်းယွမ်းႁၢႆၵႂႃႇ တႄႉတႄႉယဝ်ႉ ။


ၵွပ်ၼႆလႄႈပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းၼႆႉ ႁၼ်သိုဝ်ႈၼႃႈ တၢင်းတႃယူႇယဝ်ႉ ။ ႁဝ်းၶဝ်တႄႉ တေပေႉၼႄႉၼွၼ်းယဝ်ႉ ။ တၢင်ႇမုၵ်ႉတၢင်ႇၸုမ်းတႄႉၶဝ်လၢတ်ႈ လူမ်းၵူၺ်းဢၼ်ဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ သင်ဝႃႈမၼ်းၵႅၼ်ႇၶႅင်ၵႂႃႇပူၼ်ႉတီႈၼႆၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းတႄႉ တေထၢင်ႇဝႃႈ တေဢမ်ႇၸွမ်းၶဝ်လႆႈ ။


ထၢမ် - မိူဝ်ႈပီ 2010 ၶႃႈလူးၸွင်ႇ ယၢမ်ႈၶဝ်ႈလိူၵ်ႈတင်ႈၶႃႈ ?


တွပ်ႇ -  ------ မိူဝ်ႈပီ 2010 ၼႆႉ ၶဝ်ႈလိူၵ်ႈတင်ႈမႃးပွၵ်ႈၼိုင်ႈယဝ်ႉ ။ မိူဝ်ႈပွၵ်ႈတီႈၼိုင်ႈၼႆႉ ဢၼ်ႁဝ်းၶဝ်ၶဝ်ႈလိူၵ်ႈတင်ႈ ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉႁဝ်း ဢဝ်ၸိုဝ်ႈမၼ်းၵူၺ်း ၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈသင်ၼႆ ႁဝ်းမီးၶၢဝ်းယၢမ်း မွၵ်ႈလိူၼ်ပၢႆ ဢွၼ်ႇၵူၺ်း သမ်ႉတေႁဵတ်းတၢင်းပွတ်းဢွၵ်ႇၵူႈၸႄႈဝဵင်းၼႆ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈၶွင်ငၢႆႈၶႃႈ ႁႃၽူႈတႅၼ်းၵေႃႈ ယၢပ်ႇၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈ ဢမ်ႇပွင်ႇၸႂ် ၊ လႆႈယူႇတႂ်ႈတၢင်းၵူဝ်ယူႇၵူႈဝၢၼ်ႈၵူႈမိူင်း ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉမီးတၢင်း ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၼမ်ၽွင်း ၊ ယၢမ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ မၼ်းပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်း ၶဝ် ဢွၼ်ႁူဝ်သေႁဵတ်း ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸိူင်ႉၼၼ်မၼ်းယူႇတီႈတႂ်ႈဢမ်းၼၢၸ်ႈ (ဢႃႇၼႃႇ) ၶဝ် ၊ ---ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃႈမႄႈပီႈၼွင်ႉပေႃးတေပွင်ႇလႅင်းၸႂ် မီးၼမ်ႉၸႂ် ၶိုၼ်ႈမႃးၼႆႉ ႁဝ်းၶဝ်ၶတ်းၸႂ်မႃး တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈယဝ်ႉ ။


ပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်းၼႆႉမိူင်းယွင်း ႁဝ်းလႆႈၵႂႃႇသပ်းလႅင်း ၼႄ ၸုင်ၸၼ်ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းပီႈၼွင်ႉ ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈ ပွင်ႇၸႂ် လႅင်းၸႂ်သေဢွၼ်ၵၼ် သႂ်ႇပၼ်ပႃႊတီႊသိူဝ်ၽိူၵ်တီႈမိူင်းယွင်း ႁဝ်းၶႃႈပေႉတဵမ်ထူၼ်ႈၶႃႈ ။ လိူဝႅၼၼ်ႉ တႃႈၶီႈလဵၵ်းၼႆႉႁဝ်းၶႃႈပေႉမႃးၸၢႆးတဵင်းဢွင်ႇၵေႃႉၼိုင်ႈ ။ ပွတ်းမိူင်းတူၼ်ၼႆႉႁဝ်းဢမ်ႇလႆႈၵႂႃႇ ၸၢႆးၼီႇၸွႆႈလႄႈၸၢႆးၼီႇၵေႃႈလႆႈပေႉ ။ ၽူႈတႅၼ်းတၢင်းပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်းၼႆႉဢၼ်ပေႉ မီး 5 ၵေႃႉ ၊ ႁဝ်းသမ်ႉၶဝ်ႈလိူၵ်ႈတင်ႈတီႈၵဵင်းတုင် ။ ၼႂ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းၶႃႈၼႆႉမီးယူႇ 3 ဝဵင်းဢၼ်ဝဵင်းယႂ်ႇမိူၼ် ဝဵင်းၵဵင်းတုင် ၊ ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ၊ ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး ႁဝ်းဝူၼ်ႉဝႃႈမၼ်း ဢမ်ႇဢွၵ်ႇပူၼ်ႉလႆႈတႂ်ႈ မိုဝ်း သိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈလႄႈႁဝ်းၵေႃႈလႆႈငိူင်ႉဝႆႉပွၵ်ႈၼၼ်ႉ ။ ၼႂ်းပီ 2015 ၼႆႉႁဝ်းတိုၼ်း တေလႆႈတေႃႇသူႈၵၼ် တႄႉတႄႉ ဝႃႈဝႃႈယဝ်ႉ ။


ထၢမ် -  မိူဝ်ႈပီ 2010 သမ်ႉ ၸၢႆးသိူဝ်ႁၢၼ်ယူႇတီႈၸၼ်ႉ ၽူႈတႅၼ်းသၽႃးသင်သေ ၶဝ်ႈလိူၵ်ႈတင်ႈၶႃႈ ?


တွပ်ႇ - ၽူႈတႅၼ်းသၽႃး ၸႄႈမိူင်းၵဵင်းတုင် ၶဵတ်ႇလိူၵ်ႈတင်ႈမၢႆ (2) ၶႃႈ ။


ထၢမ် - မိူဝ်ႈၵမ်းပူၼ်ႉၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပေႉမႃး ။ ၵမ်းၼႆႉ ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေပေႉၼၼ်ႉ ၸၢႆးသိူဝ်ႁၢၼ် ၶႂ်ႈၵၢဝ်ႇလၢတ်ႈပၼ် ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း သင်ၽွင်ႈၶႃႈ ?


တွပ်ႇ - ၶႂ်ႈလၢတ်ႈပၼ်ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ႁႂ်ႈပၼ်ႁႅင်းသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ ႁဝ်းၶႃႈ ။ ႁဝ်းၶႃႈတေႁဵတ်းပၼ် ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း ႁႂ်ႈပေႃးၵိၼ်ပေႃးယူႇ မၢၵ်ႈမီးလီပဵၼ် ၊ ၼႆႉပဵၼ်ယိူင်းဢၢၼ်းသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ ။ ပေႃးပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းမၢၵ်ႈမီးလီပဵၼ်ယဝ်ႉ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈႁဝ်းၵေႃႈ တေမုၼ်းလႅင်းမႂ်ႇ ၶိုတ်ႈၵၢပ်ႈပၢၼ် ႁဝ်းၶႃႈတေသၢင်ႈပၼ် လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၽွင်းႁုၼ်ႈမႂ်ႇၶိုၼ်ႈမႃး ႁႂ်ႈပေႃးၶိုတ်းၵၢပ်ႈ ၶိုတ်းပၢၼ် ႁႂ်ႈမၼ်းႁူႉလႆႈတၢင်းၵတ်ႉၶႅၼ်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈၼႆႉပဵၼ်ယိူင်းဢၢၼ်းသိူဝ်ၽိူၵ်ႈတီႈသုတ်း ။


ယဝ်ႉၵေႃႈ တႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈမိူင်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢဝ်ၸွမ်းၵၢပ်ႈၸွမ်းပၢၼ်မၼ်း ပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ် ၼမ်ႉၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်းသမ်ႉ ၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ် ၊ ႁဝ်းၶႃႈ လီလႆႈတူၵ်းလူင်း ဢဝ်ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်း ၵမ်ႈပႃႈၼမ် ၶႂ်ႈလႆႈၸိူင်ႉႁိုဝ် ႁဝ်းၶႃႈတေႁဵတ်းပၼ် ၸိူင်ႉၼၼ်ၶႃႈ ။ ႁဝ်းၶႃႈ တႄႉဢမ်ႇမီးဝႃႈမၼ်း တေလႆႈပဵၼ်ဢၼ်ၼႆႉ မၼ်ႈၵႅၼ်ႇ ဢၼ်ဝႃႈတႄႉဢမ်ႇယိပ်းဝႆႉ မၼ်းတေလႆႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ ၵႂႃႇၸွမ်းၵၢပ်ႈပၢၼ်မၼ်း ဢၼ်ၼႆႉပဵၼ် တီႈတင်ႈၸုၵ်းသိူဝ်ၽိူၵ်ႇၶႃႈ ။


ယိၼ်းၸူမ်းၶွပ်ႈၸႂ်ၶႃႈ ။