သႅင်ၸိုၼ်ႈ (သၶႁ) လပ်းတႃ လိုမ်းမိူင်း ၽၢတ်ႇယၢၼ် ႁဝ်းၶႃႈၵႂႃႇၼႆႉ ပေႃးတၼ်း တဵမ် 4 ပီ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၼႂ်းၸႂ်တႄႉ တိုၵ်ႉထၢင်ႇဝႃႈ ပဵၼ်မိူဝ်ႈဝႃး မိူဝ်ႈသိုၼ်းၵူၺ်း ။

ၼႂ်းဝူင်ႈဝၢင်ႈၼႆႉ လႆႈႁၼ် တႆးၵေႃႉ တႆးသႄႈ ၊ လုၵ်ႈၼွင်ႉ ပွင်ႈပၢႆ မၼ်းၸဝ်ႈ ၸတ်းပၼ် ပၢင်ၶုၵ်းထူပ်း မၼ်းၸဝ်ႈ တီႈထုင်ႉမၢဝ်း ၊ ပၢင်ႁႅၼ်းတၢၼ်း ပၼ်မၼ်းၸဝ်ႈ တီႈ ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ ၊ ၼႂ်း Online ၵေႃႈ လႆႈႁၼ် ၶႅပ်းႁၢင်ႈ မၼ်းၸဝ်ႈ ၊ ဝွၵ်းတဵမ်ႈ ဝၢၵ်ႇမၼ်းၸဝ်ႈ ပေႃးတဵမ်ၵႂႃႇလႄႈ ၶႃႈႁဝ်း ၸင်ႇလႆႈၶိုၼ်း ၵွၵ်းတူၺ်း လွင်ႈၸူဝ်ႈၸၢတ်ႈ ပၢၼ် မၼ်းၸဝ်ႈ ပွတ်းဢွၼ်ႇ တွၼ်ႈၼိုင်ႈ ၾၢၵ်ႇထိုင် ပၼ် ၵူၼ်းၼုမ်ႇ သႅၼ်းႁုၼ်ႈမႂ်ႇ ၼေႃႇတႅၼ်းၶိူဝ်းၶဝ် ႁႂ်ႈပေႃးမေႃဢဝ် ၵုင်ႇမုၼ်ငဝ်း မၼ်းၸဝ်ႈသေ ႁႂ်ႈပေႃးမေႃ ယိူင်ႈယၢင်ႈ ၸွမ်းႁွႆးတိၼ် မၼ်းၸဝ်ႈ ဢၼ်လႆႈႁဵတ်းမႃး တႃႇၵၢၼ် ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဝၢၼ်းမိူင်း ၊ ၵၢၼ်ပၢႆးမွၼ်း ၊ ၵၢၼ်လိၵ်ႈလၢႆး ၊ ၵၢၼ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၊ ၵၢၼ်သိုဝ်ႇ ၶၢဝ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၼင်ႇထုင်း ၵႂၢမ်းမီးဝႆႉ “ သိူဝ်တၢႆ သိူဝ်တႅၼ်း လႅၼ်းတၢႆ လႅၼ်းပုတ်ႈ ” ။


ပေႃးလဵပ်းႁဵၼ်း ၵွၵ်းတူၺ်း ၸူဝ်ႈပၢၼ် သႅင်ၸိုၼ်ႈၸိုင် တေလႆႈႁၼ် မၼ်းၸဝ်ႈပဵၼ် ၸၢႆးငၢၼ် ႁတ်းႁၢၼ် ပဵၼ်ၵူၼ်းၼိုင်ႈ ၵေႃႉၼိုင်ႈ ၸၢတ်ႈၼိုင်ႈ ၽဝ ၊ သမ်ႉလႆႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် လၢႆဢၼ် ၊ ပၢၼ်ႁၢပ်ႇ ၵၢၼ်လိၵ်ႈလၢႆး ၊ ပၢၼ်ပဵၼ် ၸဝ်ႈပၢႆးမွၼ်း ၊ ပၢၼ်ပဵၼ် ၵေႃႉႁၢၼ် လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၊ ပၢၼ်ပဵၼ် ၽူႈႁဵတ်းၵၢၼ် မိူင်း ၊ ပၢၼ်ပဵၼ် ၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ႁၢပ်ႇၵၢၼ် ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ။ ၽူႈတႅမ်ႈလိၵ်ႈ ဢၢၼ်းတႆး ၶႆးၶၢၼ်ႇၾႃႉတေႉ ယုၵ်ႉယွင်ႈ ၸူဝ်ႈပၢၼ် မၼ်းၸဝ်ႈဝႃႈ “ ၼိုင်ႈၽဝ လၢႆပၢၼ် ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ” ၼႆယူႇ ။


သႅင်ၸိုၼ်ႈၼႆႉ ၸိုဝ်ႈမိူဝ်ႈလဵၵ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ ၸၢႆးၸၢမ်ႇၺူဝ်ႇ ၊ ပဵၼ်ၵူၼ်း ၸႃႇတိ ဢိူင်ႇမင်းသႅင် ၊ မိူင်းမင်း လိူၼ်း ၊ ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်း ၊ မိူဝ်ႈမၼ်းၸဝ်ႈ ဢႃႇယုမွၵ်ႈ 8-9 ၶူပ်ႇ လႆႈၶၢႆႉယူႇ တၢင်းတူၵ်းၶူင်း တီႈ ဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း ၊ တီႈၼၼ်ႈ ယွၼ်ႉလႆႈ ၶေႃႈပွၼ်ႈသွၼ်လီ တီႈၶူး ၸၢႆးၶမ်းလဵၵ်း လႄႈ မၼ်းၸဝ်ႈ မေႃမီးၸႂ်ႁၵ်ႉ ၽႃႇသႃႇလိၵ်ႈလၢႆး ပႃးၸဵမ်ၵၢၼ် ၾိင်ႈငႄႈဢိၵ်ႇ ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းမႃး ။ လႆႈဝႃႈ ၸၢႆးၶမ်းလဵၵ်း ပဵၼ်ၵေႃႉ ဝၢၼ်ႇၽၼ်း ပၼ်ၵၢၼ်ႁၵ်ႉ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၼႆၵေႃႈဝႃႈလႆႈ ။


မၼ်းၸဝ်ႈ ယူႇႁူင်းႁဵၼ်း ထိုင်ၸၼ်ႉ 9 တီႈ တၢင်ႉယၢၼ်း ၊ မိူဝ်ႈပီ 1970 ၶၢႆႉၵႂႃႇ လႃႈသဵဝ်ႈ သိုပ်ႇႁဵၼ်းၸၼ်ႉ10၊ ဢမ်ႇဢွင်ႇပူၼ်ႉၸၼ်ႉ10 သေ သိုပ်ႇၵႂႃႇတီႈဝဵင်းလိူဝ်ႇ တႃႇၶိုၼ်ႈႁဵၼ်းထႅင်ႈ။ မၼ်းၸဝ်ႈလႆႈၵႂႃႇယူႇ ၸွမ်းၸၢႆးၶမ်းလဵၵ်း မွၵ်ႈ 5-6 လိူၼ်သေ ၽိုၵ်းတႅမ်ႈၵႂၢမ်း၊ ၽိုၵ်းႁွင်ႉၵႂၢမ်းၸွမ်း လဵပ်ႈႁဵၼ်းၵၢၼ်ပၢႆးမွၼ်း ။

ၼႂ်းပီ 1973 သႅင်ၸိုၼ်ႈ ၶဝ်ႈမိူင်းထႆး လူင်းၵႂႃႇ ယူႇမိူင်းၵွၵ်ႇ ပိူဝ်ႈတႃႇ ႁႃလွၵ်းလၢႆး ၶဝ်ႈၸွႆႈၵၢၼ် ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၊ တီႈၼၼ်ႈ မၼ်းၸဝ်ႈ လႆႈၶဝ်ႈပဵၼ် လုၵ်ႈၸုမ်း ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆး မိူင်းၵွၵ်ႇ ၊ ယူႇဢမ်ႇႁိုင် လႆႈႁူႉၸၵ်း ၸၢႆးသၢႆမၢဝ်း ၽွင်းၵႂႃႇဢတ်း ၽဵင်းၵႂၢမ်း “ လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆ ပၢင်လူင် ” တီႈမိူင်းၵွၵ်ႇ ။ ၵႂၢမ်းႁူဝ်ၼႆႉ လႆႈပိုၼ်ၽႄႈ ၼႂ်းပီ 1974 ပေႃးၸွတ်ႇတူဝ်ႈ မိူင်းတႆးၵႂႃႇ ၊ ၵႂၢမ်းပွင်ႈၼႆႉ ၵေႃႉတႅမ်ႈပဵၼ် ၸၢႆးၶမ်းလဵၵ်း ၊  ဝၢႆးပိုၼ် ၽႄႈယဝ်ႉ ၵေႃႉ ဢဝ်ပဵၼ် ၵႂၢမ်းပူၵ်းသူၼ်း ၵူၼ်းၸိုင်ႈတႆး တိုၼ်ႇတူင်ႉ မီးၸႂ်ႁၵ်ႉၸၢတ်ႈ တင်းၼမ် တင်းလၢႆ ၊ ၵႂၢမ်းႁူဝ်ၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်ၵႂၢမ်း ၵိုၵ်းပိုၼ်း ၵွပ်ႇၵူႈၸိူဝ်ႉ ၸၢတ်ႈတႆး မႃးတေႃႇထိုင် ပၢၼ်မိူဝ်ႈ လဵဝ် ။


မိူဝ်ႈပီ 1974 ၼၼ်ႉ ၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ သႅင်ၸိုၼ်ႈ ၶဝ်ႈထိူၼ်ႇ ႁၢပ်ႇၵၢၼ် ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်း ၸိုင်ႈတႆး (SSA) / ပႃႇတီႇ မႂ်ႇသုင် ၸိုင်ႈတႆး (SSPP) ၊ ၽွင်းမၼ်းၸဝ်ႈ ႁၢပ်ႇၵၢၼ် ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ပဵၼ်ၵေႃႉ ႁၢၼ်ယူႇၼၼ်ႉ ၵမ်ႈၼမ် ဢမ်ႇလႆႈမႅၵ်ႇ ၵွင်ႈၶဝ်ႈပၢင်တိုၵ်း ၊ လႆႈႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်း ၾၢႆႇသူၼ်းတုမ် ၊ ၾၢႆႇပၢႆးမိူင်း ၊ ၵဵပ်းၶေႃႈမုၼ်းလပ်ႉ ၊ ပၼ်ပိုၼ်ႉႁူႉ ၵူၼ်းမိူင်း ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ။


မၼ်းၸဝ်ႈ ၵတ်ႉၶႅၼ်ႇ ၵၢၼ်လိၵ်ႈလၢႆး ၊ တႅမ်ႈပွင်ႈၵႂၢမ်း တႅမ်ႈဝွၵ်းလႄႈ ထိုင်မႃးပီ 1975 ႁဵတ်းဢွၵ်ႇပပ်ႉ “ လိူတ်ႈႁၢၼ် ၼွင်းၶူင်း ” ၊ ၼႂ်းပီ 1979 - 1980 ဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ၾၢႆႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ SSA / SSPP ၊ ပီ 1982 ဢွၼ်ႁူဝ် ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၽိုၼ်လိၵ်ႈ “ ပိုတ်ႇပၢင်ႇ ” ၊ ပီ1984 ၼၼ်ႉ SSA တိူင်းသိုၵ်း ပွတ်းၸၢၼ်း ၶဝ်ႈႁူမ်ႈႁွမ်း တပ်ႉသိုၵ်း ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၸိုင်ႈတႆး (SURA) သေ တင်ႈပဵၼ် တပ်ႉသိုၵ်း လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၸိုင်ႈတႆး (TRA) ၊ ပီ1985 တပ်ႉသိုၵ်းတႆး ႁူမ်ႈပွင်း (SUA) ၶဝ်ႈႁူမ်ႈထႅင်ႈ သေ ၾၢႆႇၵၢၼ်မိူင်း လၢႆႈၸိုဝ်ႈပဵၼ် ၶွင်ႇသီႇ မႄးပွင်ၸိုင်ႈတႆး (SSRC) ၊ ၸိုဝ်ႈတပ်ႉသိုၵ်းပဵၼ် တပ်ႉသိုၵ်း ၸိုင်ႈတႆး (SSA) ၊ ၼႂ်းပီ 1987 ၸင်ႇၶိုၼ်းလၢႆႈ ၸိုဝ်ႈတပ်ႉ သိုၵ်းပဵၼ် တပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းတႆး (MTA) ၊ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၼၼ်ႉ သႅင်ၸိုၼ်ႈ လႆႈတူၵ်း ပုၼ်ႈၽွၼ်း ၵႂႃႇပၵ်းယူႇသဝ်း တွၼ်ႈလႅၼ်လိၼ် ပွတ်းပဵင်းလူင် ပၢင်မႂ်ႇသုင်သေ ဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်း ၾၢႆပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ မုၵ်ႉၸုမ်းမႃး ။


မိူဝ်ႈၵႂႃႇယူႇ တၢင်းပဵင်း လူင်ၼၼ်ႉ သႅင်ၸိုၼ်ႈ လႆႈႁူပ်ႉထူပ်း မိုတ်ႈၵိုဝ်း တင်းၸဝ်ႈ ၶိုၼ်းသႂ်သေ ႁူမ်ႈႁၢပ်ႇ ၵၢၼ်ၸွမ်းၵၼ် တေႃႇထိုင် MTA ပေႃးဝၢင်း ၶိူင်ႈၵႂႃႇ ။ မိူဝ်ႈၼႃႈ MTA တေဝၢင်းၶိူင်ႈ ႁူဝ်ပီ 1996 ၼၼ်ႉ သႅင်ၸိုၼ်ႈ တင်းၸဝ်ႈၶိုၼ်းသႂ် ၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၶဝ်ႈ ယူႇမိူင်းထႆး ဢမ်ႇတၼ်းႁူမ်ႈ ပၢင်ဝၢင်း ၶိူင်ႈၸွမ်း MTA ၊ ယူႇၵဵင်းမႆႇ တင်ႈ “ ၵေႃၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ” ၶိုၼ်းပိုၼ်ဢွၵ်ႇပပ်ႉ “ ၵွၼ်းၶေႃ ” သိုပ်ႇတေႃႇသူႈ တႃႇပူတ်းပွႆႇ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ လူၺ်ႈလၢႆး ၵတ်းယဵၼ် ၵၢၼ်သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ၊ ဢဝ်ပၢႆၵမ် ယိုဝ်းယမ် တၢင်ၵွင်ႈၵၢင်ႇမႃး ။


ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ ၵၢၼ်ပၢႆးမွၼ်း ၼၼ်ႉ သႅင်ၸိုၼ်ႈ ဢမ်ႇယွမ်းပိူၼ်ႈ ၼင်ႇၵဝ်ႇ ၊ ၼႂ်းပီ 1983 ၼၼ်ႉ ႁူမ်ႈတင်း ၸၢႆးမူး ၊ တႃႇဢူး ၊ သၼ်လွႆ ၊ ၸၢႆးလဵၵ်ႉ ၊ ၸၢႆးသိူဝ်သေ ၵေႃႇတင်ႈၶိုၼ်ႈမႃး ၸုမ်းႁႆႇတွႆႇတိုင်ႈ ႁွင်ႉၵႂၢမ်း “ ၸိူင်းလႅဝ်း ” သေ တႅမ်ႈႁွင်ႉ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇၵႂၢမ်း ပူၵ်းတိုၼ်ႇ ၊ သူၼ်းတုမ်ပၼ် ႁႅင်းၵေႃႉသိုၵ်း ၵူၼ်းမိူင်း ႁႂ်ႈမီးတၢင်း ႁတ်းႁၢၼ် လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ တိုၵ်းဢဝ်ၶိုၼ်းမိူင်း ၊ တင်ႈတႄႇ ၸိူင်းလဵဝ်း မၢႆ 1 “ ဝၼ်းတႆး တေလွတ်ႈလႅဝ်း ” ထိုင် ၸိူင်းလႅဝ်း မၢႆ 21 “ ပွႆႇႁႂ်ႈ ” ၼၼ်ႉ ပႃးတၢင်း ၶတ်းၸႂ် ၼမ်ႉၵတ်ႉ ပၢႆးဝူၼ်ႉ ၽဵင်းၵႂၢမ်း သႅင်ၸိုၼ်ႈ ၼမ်လႄႈဢေႇ ၊ ၽဵင်းမၼ်းၸဝ်ႈ ဢၼ်ၵိုၵ်းပိုၼ်း ပၢႆးမွၼ်း ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ဝႆၼၼ်ႉ ပဵၼ် “ လုၺ်း ” “ ႁိူဝ်း ” “ တူၼ်ႈၽၵ်းႁိလူင် ဝၢၼ်ႈၶၢႆးသိမ်ႇ ” “ တႆးတိုၵ်ႉ တွင်းယူႇ ” လႄႈဢိၵ်ႇ လၢႆလၢႆႁူဝ် မီးတင်းၼမ် ။


သႅင်ၸိုၼ်ႈ လႆႈဢဝ် ၵႂၢမ်းၵဝ်ႇ ၸၢႆးၶမ်းလဵၵ်း “ တႆးတိုၵ်ႉတွင်းယူႇ ” ၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းဢဝ်မႃး မႄးသႂ်ႇသွႆႈ သဵင်ႁႆႇတိုင်ႈ ႁွင်ႉမႂ်ႇ ပဵၼ်ၶႅပ်းၵႂၢမ်း မၢႆ 11 ၸိူင်းလႅဝ်း ၊ ဝၢႆးၶႅပ်းၵႂၢမ်းၼႆႉ ပိုၼ်ႈၽႄႈ တူဝ်ႈၸွတ်ႇ မိူင်းတႆး ၵႂႃႇယဝ်ႉၵေႃႈ  ၸိုဝ်ႈသႅင်ၸိုၼ်ႈ ဢၼ်သႂ်ႇဝႃႈ “ သၶႁ ” ႁိုဝ် “ သူမ်ႈၶူမ်ႁိုၼ်း ” ၼၼ်ႉ လိုဝ်းလင် ပဵၼ်တီႈ ၵူၼ်းတင်းၼမ် ႁူႉၸၵ်း မၵ်းမၼ်ႈမႃး ။ သႅင်ၸိုၼ်ႈ လႆႈတႅမ်ႈ ၽဵင်းၵႂၢမ်းဝႆႉ မီးမွၵ်ႈ 200 ႁူဝ်ပၢႆၼႆ ၵေႃႉပဵၼ်လုၵ်ႈၼွင်ႉ ၽူႈႁွင်ႉၵႂၢမ်း ၸၢႆးလွမ်ႉဝုၼ်း လၢတ်ႈၼႄ ။


ပေႃးလဵပ်ႈႁဵၼ်း တူၺ်း ၼႃႈႁိူၼ်း သႅင်ၸိုၼ်ႈၸိုင် တေလႆႈႁၼ်ဝႃႈ သွင်ပူႇဢွၵ်ႇ ႁူမ်ႈၵၼ် ၸွႆႈၵၢၼ် ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼႆႉ ၼင်ႇပီႈႁၢမ်ငဝ်ႈ ၼွင်ႉႁၢမ်ပၢႆ ၼႆယူႇ ။ လႆႈဝႃႈ ပွင်ႇၸႂ်ၵၼ် ၊ ၶဝ်ႈတိၼ် ၶဝ်ႈမိုဝ်းၵၼ် လီငၢမ်းသေ တေႃႇသူႈ ၵၢၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၊ သႅင်ၸိုၼ်ႈ တႄႇၼႃႈႁိူၼ်းၵိုၵ်း ၼၢင်းႁၢၼ် လွၼ်ႉယိုၼ်းသေ မီးလုၵ်ႈလၢင်ႈ ႁူမ်ႈၵၼ် 4 ၵေႃႉ ၊ ပဵၼ်ၸၢႆး 3 ၊ ယိင်း 1 ၊ လုၵ်ႈၸၢႆးငဝ်ႈ တႄႉ လူႉၸဵမ်လဵၵ်ႉ လႅင် ။


လွင်ႈလၢၵ်ႇလၢႆး သႅင်ၸိုၼ်ႈၼႆႉသမ်ႉ ပဵၼ်လွင်ႈ လၢတ်ႈၵႂၢမ်း မေႃထတ်း သၢင်လီ မႅၼ်ႈၸွမ်း လွင်ႈတၢင်း ၊ ႁူႉသင်ႁၼ်သင် ဢမ်ႇလႅပ်ႈၸိုဝ်ႈ လႅပ်ႈၸႂ်ႈ ၊ ၸီႉၸမ်ႈမေႃ မႄးထတ်းသၢင် သဵင်ယႂ်ႇ သဵင်လူင် ၵမ်းလဵဝ် ၊ ၵွပ်ႈၼႆ လၢႆၵေႃႉ ၸိူဝ်းမိုတ်ႈ ၵိုဝ်းႁူႉၸၵ်း ၸင်ႇမၵ်းၸိုဝ်ႈ ပၼ်ဝႃႈ “ ၶိင်းပၢၵ်ႇၸႃႉ သဵင်ၸၢင် ” ထတ်းသၢင်ဝႃႈသင် မၼ်းထိုင်ၸႂ် ၊ မၼ်းႁူႉပွင်ႇ ၊ မၼ်းတိူဝ်ႉယမ် ယိူင်းမၢႆ လီၼႃႇၼႃႇ ၼႆယူႇ ။


ပပ်ႉၵွၼ်းၶေႃ ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈ ပီ 1984 တေႃႇထိုင်ပီ 2010 ၼႆႉ ၽိုၼ်လိၵ်ႈ တင်းသဵင်ႈ မီး 271 ၽိုၼ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၼမ်ႉမိုဝ်း ၼမ်ႉၵတ်ႉ လွင်ႈၶတ်းၸႂ် သႂ်ႇႁႅင်း သႅင်ၸိုၼ်ႈလၢႆလၢႆၼႆ ၸဝ်ႈၶိုၼ်းသႂ်ႇ ယၢမ်ႈလၢတ်ႈၼႄ ။


မိူဝ်ႈပၢၼ် ၶွင်ႇသီႇ ဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး(RCSS) / တပ်ႉသိုၵ်း ၸိုင်ႈတႆး (SSA) ၼႆႉ သႅင်ၸိုၼ်ႈ ပဵၼ် တီႈၵိူဝ်းၵုမ်မုၵ်ႉ ၸုမ်းလႄႈ ၾၢႆႇၼိုင်း တၢင်းၼိုင်းၵေႃႈ ႁပ်ႉပုၼ်ၽွၼ်းပဵၼ် ၵႅမ်ၽူႈၵွၼ်း “ ၵေႃၶၢဝ်ႇ ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ” တေႃႇလူမ်း ထူၺ်ႈၸႂ် ပေႃးသုတ်းသဵင်ႈ ။


သႅင်ၸိုၼ်ႈ ႁဵတ်းၵၢၼ် ႁၢပ်ႇၵၢၼ် ဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၵႂႃႇ လၢႆတီႈ လၢႆတၢင်း ၊ ၸဵမ်မိူင်းတႆး ၊ မိူင်းမၢၼ်ႈ ၊ မိူင်းUS ၊ ဢမ်ႇတွၼ်ႉ ၶၢင်းႁိူဝ်ႉမွႆႈ ဢိမ်ႇမိူဝ်ႇ ၸၢၼ်ႈ ၊ ၵုမ်ႇႁႃ ၶေႃႈမုၼ်းၶၢဝ်ႇ ၊ တႅမ်ႈၶၢဝ်ႇ ၊ တႅမ်ႈပွင်ႈၵႂၢမ်း ၊ တႅမ်းဝွၵ်း ၊ တႅမ်းၵႂၢမ်း ဢမ်ႇၵိုတ်း ဢမ်ႇလိုဝ်ႈ မီးၸိုဝ်ႈ ၵိုၵ်းပိုၼ်းမႃး ၊ မိူဝ်ႈပီ 2010 ၼၼ်ႉ ၼႂ်းတူဝ်ၼႂ်းၸႂ် ငိၼ်းဢမ်ႇယူႇ သႃႇလႄႈ ၸင်ႇၵႂႃႇၵူတ်ႇ တူၺ်းၼႂ်းတူဝ် လႆႈႁူႉဝႃႈ ၸပ်းတၢင်းပဵၼ် ၶႅၼ်ႊသိူဝ်ႊတပ်း ၊ ယူတ်းယႃ ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇၸိုၼ်ႈၶႅၼ်း လီၶိုၼ်းလႄႈ မၼ်းၸဝ်ႈ လႆႈသဵင်ႈမုၼ်ၵႂႃႇမိူဝ်ႈ ဝၼ်းထီႉ 15/09/2011 ယၢမ်း 09:45 မိၼိတ်ႉသေ ပူတ်းဝၢင်း ပွႆႇၽႃႈၼႃႈၵၢၼ် လပ်းလိုဝ်ႈ ၵွင်လင် ယၢၼ်ယၢတ်ႇ ၽၢတ်ႇပႅတ်ႈ လုၵ်ႈမေးပီႈၼွင်ႉ ၊ ဢူၺ်းၵေႃႉ ဢူၺ်းသႄႈ ၊ လုၵ်ႉၼွင်ႉပွင်ႈပၢႆသေ မၼ်းၸဝ်ႈပူၼ်ႉ ယၢင်ႈၵႂႃႇၸူး တီႈသုၵတိ ၵတ်းယဵၼ် ၽွင်းဢႃႇယု လႆႈ 59 ပီတဵမ် ။


ဢၼ်လၢတ်ႈမႃး တီႈၼိူဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်ပိုၼ်းပွတ်း ၼႂ်းၸူဝ်ႈပၢၼ် သႅင်ၸိုၼ်ႈ ပွတ်းဢွၼ်ႇ တွၼ်ႈၼိုင်ႈ ၵူၺ်း ၊ ၶႆႈလၢတ်ႈ ၼႄၵၼ်မွၵ်ႈ ၼႆႉၵေႃႈ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ၽူႈလူလိၵ်ႈႁဝ်းၶဝ် တေႁူႉႁၼ် ၾၢင်ႁၢင်ႈ လွင်ႈႁဵတ်းတၢင်း သၢင်ႈ မၼ်းၸဝ်ႈ ၼႂ်းတႃ ၽႂ်မၼ်းယူႇ ။ တႃႇၵၢၼ် ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၼႆႉ မၼ်းၸဝ်ႈ လႆႈႁဵတ်းသင် ပၼ်မႃး လၢႆလၢႆၼႆ ၼၼ်ႉၵေႃႈ တေႁၼ် ၸႅင်ႈလႅင်းယူႇ ။ ၵၢၼ်လိၵ်ႈလၢႆး ၊ ၵၢၼ်ပၢႆးမွၼ်း ၊ ၵၢၼ်သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ မၼ်းၸဝ်ႈဢမ်ႇ ယွမ်းၽႂ်ၼႆၼၼ်ႉ တေဢွၼ်ၵၼ် ယွမ်းႁပ်ႉယူႇ ။


ၵမ်းၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈမႃး လဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်း ၽူႈၵေႃႉ ၸိူဝ်းယၢမ်ႈ ႁဵတ်းၵၢၼ် ႁူမ်ႈမၼ်းၸဝ်ႈ ၊ တႆးၵေႃႉ တႆးသႄႈမၼ်းၸဝ်ႈ ႁၼ်ထိုင်ၼိူဝ် မၼ်းၸဝ်ႈ ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈ ၼႆၼၼ်ႉၶႃႈလူး ။


ၸဝ်ႈၶိုၼ်းသႂ်ႇ ၵေႃႉပဵၼ် ၽူႈၵွၼ်း “ ၵေႃၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ” လၢတ်ႈဝႃႈ “ ဢၼ်လီယိူင်ႈ သႅင်ၸိုၼ်ႈ ၼႆႉ မၼ်းမေႃဢၼ်လႂ် မၼ်းပၵ်းၸႂ် ႁဵတ်းဢၼ်ၼၼ်ႉ ယဝ်ႉ ၊ ၵူၼ်းၵေႃႉလႂ် ၵေႃႉၼၼ်ႉၼႆႉ ဢၼ်ႁူႉၽႂ် မေႃမၼ်း တိုၼ်းမီးၵူႈၵေႃႉ ၊ ၵွပ်ႈၼၼ် မေႃဢၼ်လႂ်ၵေႃႈ သႂ်ႇႁႅင်းတူဝ်ႁႅင်း ၸႂ်ႁဵတ်းဢၼ်ၼၼ်ႉ ႁဵတ်းၼင်ႇ သႅင်ၸိုၼ်ႈၸိုင် ၵၢၼ်တႆးႁဝ်း တိုၼ်းတေ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင် ” ဝႃႈၼႆ ။


ၸဝ်ႈပိုၼ်းၶမ်း ( မႁႃမုင်ႉ-မိူင်းၸႄႈ ) ၵေႃႉယၢမ်ႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွမ်း သႅင်ၸိုၼ်ႈလႄႈ ၵေႃႉမိုတ်ႈၵိုဝ်း ၸမ်ၸႂ်မႃး ပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင် ၶႆႈၼႄဝႃႈ “ ဢၼ်လီ လိူဝ်ပိူၼ်ႈ ပဵၼ်လွင်ႈ ႁဵတ်းၵၢၼ် ၊ ဢၼ်ႁဵတ်း ၵၢၼ်လီ မိူၼ်မၼ်း ပႆႇမီးၽႂ် ၊ ႁဵတ်းၵၢၼ် ၵႆႉတႄႉတႄႉ ၊ ဝႆႉၼမ်ႉၼၵ်းၼိူဝ် ၵၢၼ်ငၢၼ်း တႄႉတႄႉ ၊ ပေႃးလွင်ႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႆႉ ႁဝ်းထုၵ်ႇလႆႈ ယိူင်ႈမၼ်း ၊ ထုၵ်ႇလႆႈ ၶတ်းၸႂ် မိူၼ်မၼ်း ။ မၼ်းၼႆႉ ၵၢၼ်ၼိုင်ႈလွင်ႈ ႁႂ်ႈယဝ်ႉ ပွၵ်ႈလႂ် ပွၵ်ႈၼၼ်ႉ ယဝ်ႉၸွမ်း ဝၼ်းလႂ် ဝၼ်းၼၼ်ႉ ” ၼႆယူႇ ။


ၸဝ်ႈပွင်ၶိူဝ်း ၵေႃႉႁူႉလွင်ႈ သႅင်ၸိုၼ်ႈ လီလီ တေႃႉတႆႇၶႆႈ လၢတ်ႈဝႃႈ “ ပီႈသႅင်ၸိုၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်း သိုပ်ႇသၢႆၸႂ် လၢႆလၢႆၵေႃႉ ။ ၼႂ်းလၢႆလၢႆ ၵေႃႉၼၼ်ႉ ပႃးၶႃႈႁဝ်း ၵေႃႉၼိုင်ႈ ၊ ၵွပ်ႈဝႃႈမၼ်း ဢုပ်ႇဢူဝ်း ၵိူဝ်းၵုမ်လႆႈ ၊ ပေႃးဝႃႈႁဝ်း ထူပ်းတၢင်း ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ၵၼ်မႃးယဝ်ႉ ၸႂ်ဢမ်ႇလီ မႃးယဝ်ႉ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ၶုၵ်းၸႂ်လႆႈ ပီႈသႅင်ၸိုၼ်ႈ ၵမ်းလဵဝ် ။ မၼ်းမေႃ ၶႆႈဢပုမ်ႇ ၊ မေႃလၢတ်ႈ ႁုၼ်ႉၼူဝ်ၶူဝ် မူၼ်ႈတႄႉတႄႉ ။ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ၸႂ်ႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉ ႁၵ်ႉၶိူဝ်းႁႅင်း ၊ မိူဝ်ႈယူႇၸွမ်း ၵၼ်ၼၼ်ႉ လိူဝ်သေ ၸႂ်ႁၵ်ႉၶိူဝ်း ဢမ်ႇမီးသင် ။ ၵူၼ်းႁဝ်းၼႆႉ ႁဵတ်းၵၢၼ် ၵေႃႈဢမ်ႇၸႂ်ႈ မီးႁႅင်းၸႂ် တႃႇသေႇ ၊ ၺႃးမိူဝ်ႈ ၸႂ်ႁဝ်း တူၵ်းၼၼ်ႉ ပီႈသႅင်ၸိုၼ်ႈၼႆႉ မၼ်းမေႃ ဢဝ်ၸႂ် ႁဝ်းၶိုၼ်ႈ မႃးၶိုၼ်း ၊ ဢၼ်ၼႆႉ လီဢၢမ်း တႄႉတႄႉ ။ မၢင်ပွၵ်ႈ ႁႆႇတိင်ႇ ႁွင်ႉၵႂၢမ်း ၸွမ်းၵၼ် ၊ ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃးတေ တွင်းငၢႆႈၼၼ်ႉ မၼ်းတႅမ်ႈ ႁဵတ်းဝွၵ်းဢွၼ်ႇ ၊ ဢၼ်ၼႆႉၼမ်ႉၵတ်ႉ ပီႈသႅင်ၸိုၼ်ႈ တႄႉတႄႉ ” ဝႃႈၼႆ ။


ၼိူဝ်သႅင် ၸိုၼ်ႈၼႆႉ ပေႃးဢဝ် တၢင်းႁၼ်ထိုင် သုၼ်ႇတူဝ် ၶႃႈႁဝ်းဝႃႈၸိုင် မၼ်းၸဝ်ႈပဵၼ် ပဵၼ်ၵူၼ်း မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ လၢႆလၢႆၾၢႆႇ မိူၼ်ၼင်ႇ ၵၢၼ်လိၵ်ႈလၢႆး ၊ ၵၢၼ်ပၢႆးမွၼ်း ၊ ၵၢၼ်သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ ၊ မေႃတိုတ်ႉတၢႆး ပွၼ်ႈသွၼ် ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ႁႂ်ႈႁူႉပွင်ႇ လွင်ႈၵၢၼ် ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈသေ ၶဝ်ႈၸွႆႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ၊ ဢဝ် ပၢႆၵမ်တင်း ၽဵင်းၵႂၢမ်းသေ တေႃႇသူႈ ၼႂ်းၵၢၼ်ၵွပ်ႇၵူႈ ဢဝ်ၶိုၼ်းမိူင်း ၸိုင်ႈတႆးမႃး ၼင်ႇႁႅင်းတူဝ်ၵဝ်ႇ မီး ဢမ်ႇယွမ်း ဢမ်ႇဝွၼ်း ဢမ်ႇၼွမ်း တေႃႇၽူႈၶဵၼ် သေပွၵ်ႈ သေၽဝ်ႇ ။


ယုမ်ႇယမ် ၼၵ်းၼႃဝႃႈ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ သႅၼ်းႁုၼ်ႈမႂ်ႇ ၼေႃႇတႅၼ်းၶိူဝ်းၶဝ် တေလဵပ်ႈႁဵၼ်း ႁူႉပိုၼ်း ၼႂ်းၸူဝ်ႈပၢၼ် သႅင်ၸိုၼ်ႈ ပွတ်းၼိုင်ႈသေ ဢဝ်ပဵၼ်တူဝ် ယၢင်ႇလီ တႃႇတူဝ်ၵဝ်ႇ ႁႂ်ႈပေႃးပဵၼ် လွင်ႈၵမ်ႉၸွႆႈ ၼႂ်းၵၢၼ် ၵွပ်ႈၵူႈ ဢဝ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ တႆး ပူၼ်ႉလွတ်ႈ ပၢၼ်ၶႃႈ ၼႂ်းၶၢဝ်း တၢင်းၼႃႈ ဢမ်ႇႁိုင်ၼႆႉယူႇ ။


ဢဝ်ဝွၵ်းၶိုၵ်ႉတွၼ်း သဵင်ၶဝ်ႇႁွၵ်ႈ “ ၵွင်ႁွႆႈၽႅၼ် ” ဢၼ်တႅမ်ႈမိူဝ်ႈ 01/07/2010 ၼၼ်ႉ ပူၵ်းတိုၼ်ႇ ပီႈၼွင်ႉတႆး တင်းလၢႆသေ လူပ်းလင် တီႈၼႆႈၶႃႈ ။


ၵွင်ႁွႆႈၽႅၼ်

ၸုမ်းသိုၵ်းၵၢၼ် မိူင်းတႆး ၵမ်ႈၽွင်ႈ

ဢမ်ႇယုၵ်ႉယွင်ႈ ၵႃႈၶၼ် တူဝ်ၵဝ်ႇ

ပိူၼ်ႈပဝ်ႇ ႁူႁူၺ်း လႅၼ်ၼႅတ်ႈယုမ်ႇ

ၵုမ်ႇလႅၼ်ႈၸွမ်း သဵင်ၵွင် မွင်းပိူၼ်ႈ

သဵင်ၵွင် ငိူၼ်ႈပိုၼ်း ၶွင်ႁဝ်းမီး

ဢမ်ႇဝႆႉ ႁူဝ်တီး ႁွၼ်ႇႁၼ်ၶိုၵ်ႉ

သမ်ႉတိုၵ်ႉဝႃႈ ပႆႇလီ ထွမ်ႇၵွၼ်ႇ

ၼွမ်းယွၼ်ႇ ႁႆႇၼႄၵေႃႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈၵႃႈၸွမ်း

လီယွမ်း ႁွႆႈၽႅၼ် ပႅတ်ႈၼင်ႇၼႆ ၵူၺ်းႁိုဝ်? ။

မွင်ၸႂ်လူၺ်း လုင်းၸိုၼ်ႈ သဵင်ႈမုၼ်ထူၼ်ႈတဵမ် 4 ပီသေ

ၸၢႆးငိုၼ်း(ပၢႆးပိုၼ်း)

15/09/2015

ၽိုၼ်ဢိင်-

1) ဢၢၼ်းတႆး ၶႆႈၶၢၼ်ႇၾႃႉ တႅမ်ႈ- သႅင်ၸိုၼ်ႈ (သၶႁ) ၼိုင်ႈၽဝလၢႆပၢၼ် ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ

2) ပပ်ႉၵွၼ်းၶေႃ

3) ၶၢဝ်ႇပၢင်လူင်