ဢိင်ၼိူဝ် ၸၢႆးသႅင်ၸိုၼ်ႈ ႁိုဝ် သၶႁ လူႉသဵင်ႈ သုတ်းမုၼ်ၵႂႃႇ ၶွပ်ႈတဵမ် 4 ပီသေ တၢင်းၸုမ်းၶၢဝ်ႇ ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ဢွၼ်ႁူဝ် ၼမ်းၼႃႈ တင်းၵေႃလိၵ်ႈလၢႆး လႄႈ ၾိင်ႈငႄႈတႆး ၵဵင်းမႆႇ   ၸတ်းပၢင်ႁႅၼ်း တၢၼ်းပၼ် တီႈ ဝတ်ႉၵူႇတဝ်ႈ ၵဵင်းမႆႇ ဢိၵ်ႇတင်းမီး ပၢင်ဢုပ်ႇၶႆႈၼႄ လွင်ႈ သၶႁ ။

ဝၼ်းတီႈ 13/09/2014 ၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ် ပဵၼ်ဝၼ်းဢႃးတိတ်ႉ ၊ ၵူၼ်းၼုမ်ႇ ၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ တေလိုဝ်ႈၵၢၼ်ငၢၼ်း တူဝ်ႈတၼ်းၵၼ် ၼမ်လႄႈ  ၸုမ်းၶၢဝ်ႇ ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၸိူဝ်းပဵၼ် လုၵ်ႈၼွင်ႉပွင်ႈပၢႆ  လႆႈႁူမ်ႈၵၼ် တင်းၵေႃလိၵ်ႈလၢႆး လႄႈ ၾိင်ငႈငႄႈတႆး ၵဵင်းမႆႇ ၸတ်းႁဵတ်း ပၢင်ႁႅၼ်းတၢၼ်း ၽႄၵုသူလ် ယၢတ်ႇၼမ်ႉ ၶႂမ်ႈတဝ်ႈပၼ်  ၸဝ်ႈသႅင်ၸိုၼ်ႈ (သၶႁ) ဢၼ်လႆႈ လူႉသဵင်ႈၵမ် သုတ်းမုၼ်ၵႂႃႇ မိူဝ်ႈဝၼ်း တီႈ 15/09/2011 ၶွပ်ႈထူၼ်ႈ 4 ပီတဵမ် ၊ တီႈဝတ်ႉ ၵူႇတဝ်ႈ ဢိူင်ႇသီၽုမ်း မိူင်းၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး ။


ပၢင်ႁႅၼ်းတၢၼ်းၼႆႉ ပွတ်းၼႂ် ဢွၼ်ဝၼ်း မီးၵၢၼ် တၢၼ်းၿဵလ်း (ၵၢပ်ႈသွမ်း) ဝၼ်း သင်ၶၸဝ်ႈ ၊ ဝၢႆးၼၼ်ႉ မီးၵၢၼ် လူႇတၢၼ်း ၶူဝ်းလူႇ ၶူဝ်းတၢၼ်း ယၢတ်ႇၼမ်ႉ ၶႂမ်ႈတဝ်ႈ ၸွမ်းၾိင်ႈ သႃသၼႃ ဢိၵ်ႇတင်းလဵင်ႉလူ ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင် လႄႈ ၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈ တင်းသဵင်ႈ ။ ဝၢႆးဝၼ်းမီးၵၢၼ် ၶူၼ်ႉၶႆႈ ဢုပ်ႇၶႆႈၼႄ ပိုၼ်းဢွၼ်ႇ တွၼ်ႈၼိုင်ႈ ဢၼ်လႆႈႁူႉၸၵ်း ၸၢႆးသႅင်ၸိုၼ်ႈ (သၶႁ) သေ ယၢမ်ႈႁူႉ လွင်ႈမၼ်းၸဝ်ႈမႃး ။ ၽူႈယႂ်ႇ ၵူၼ်းလူင် ၸိူဝ်းၶူၼ်ႉၶႆႈ ဢုပ်ႇလၢတ်ႈၼၼ်ႉ မီးၵႅမ်ၸွမ်ႁၢၼ် ပွင်ၶိူဝ်း (RCSS/SSA) ၊ တီႈၵိူဝ်းၵုမ် ၶွင်ႊသီႊ ဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS) ၸဝ်ႈပိုၼ်ၶမ်း ၊ မႄႈၶူးႁၢၼ်ၼူၼ်း ၊ ပႃႈတၢၼ်းၵီႇ ၊ ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈ ၾိင်ႈငႄႈတႆး ၵဵင်းမႆႇ ၸၢႆးသႅင်ယ ၊ ၸၢႆးႁၵ်ႉၶိူဝ်း ၸုမ်းၶၢဝ်ႇ ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ၊ ၸၢႆးတဵင်းႁၢၼ်ႇ ၊ ၸၢႆးၽွၼ်းလီ - ၸိူဝ်းၼႆႉ ။


ၸဝ်ႈပိုၼ်ၶမ်း ၵၢဝ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ - ႁဝ်းလဵၼ်ႈၵေႃႉ ၵၼ်မႃး တင်ႈတႄႇ ပီ 1981 ၊ ထူပ်းၵၼ်တီႈ မိူင်းမႂ်ႇ ႁူဝ်မိူင်း မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ။ တင်ႈတႄႇ ႁဝ်းထူပ်းၵၼ်မႃး တေႃႇမၼ်းပေႃး သဵင်ႈၵႂႃႇၼႆႉ ဢၼ်လီလိူဝ်ပိူၼ်ႈ ပဵၼ်လွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ၊ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်လီ မိူၼ်မၼ်း ပႆႇမီးၽႂ် ၊ ႁဵတ်းၵၢၼ် ၵႆႉတႄႉတႄႉ ၊ ဝႆႉၼမ်ႉၼၵ်းၼိူဝ် ၵၢၼ်ငၢၼ်း တႄႉတႄႉ ၊ ပေႃးလွင်ႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႆႉ ႁဝ်းထုၵ်ႇလႆႈ ယိူင်ႈမၼ်း ၊ ထုၵ်ႇလႆႈ ၶတ်းၸႂ် မိူၼ်မၼ်း ။ မၼ်းၼႆႉ ၵၢၼ်ၼိုင်ႈလွင်ႈ ႁႂ်ႈယဝ်ႉ ပွၵ်ႈလႂ် ပွၵ်ႈၼၼ်ႉ ယဝ်ႉၸွမ်း ဝၼ်းလႂ် ဝၼ်းၼၼ်ႉ ။ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၼၼ်ႉ လွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၼႆႉ ၸဝ်ႈၶုၼ်သႃႇ လႄႈ ၸဝ်ႈၵွၼ်းၸိူင်း ပေႃးယုၵ်ႉယွင်ႈမၼ်း ။ မၼ်းသဵင်ႈၵႂႃႇ ပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်းၵေႃႈ သေလၢႆ မွင်ၸႂ်ၸွမ်း တႄႉတႄႉ - ဝႃႈၼႆ ။


ၸဝ်ႈပွင်ၶိူဝ်း မွၵ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ - ပီႈ သႅင်ၸိုၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်း သိုပ်ႇသၢႆၸႂ် လၢႆလၢႆၵေႃႉ ။ ၼႂ်းလၢႆလၢႆၵေႃႉ ၼၼ်ႉ ပႃးၶႃႈႁဝ်း ၵေႃႉၼိုင်ႈ ၊ ၵွပ်ႈဝႃႈမၼ်း ဢုပ်ႇဢူဝ်း ၵိူဝ်းၵုမ်လႆႈ ၊ ပေႃးဝႃႈႁဝ်း ထူပ်းတၢင်း ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ၵၼ်မႃးယဝ်ႉ ၸႂ်ဢမ်ႇလီ မႃးယဝ်ႉ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ၶုၵ်းၸႂ်လႆႈ ပီႈသႅင်ၸိုၼ်ႈ ၵမ်းလဵဝ် ။ မၼ်းမေႃ ၶႆႈဢပုမ်ႇ ၊ မေႃလၢတ်ႈ ႁုၼ်ႉၼူဝ်ၶူဝ် မူၼ်ႈတႄႉတႄႉ ။  မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ ၸႂ်ႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉ ႁၵ်ႉၶိူဝ်းႁႅင်း ၊ မိူဝ်ႈယူႇၸွမ်း ၵၼ်ၼၼ်ႉ လိူဝ်သေ ၸႂ်ႁၵ်ႉၶိူဝ်း ဢမ်ႇမီးသင် ။ ၵူၼ်းႁဝ်းၼႆႉ ႁဵတ်းၵၢၼ် ၵေႃႈဢမ်ႇၸႂ်ႈ မီးႁႅင်းၸႂ် တႃႇသေႇ ၊ ၺႃးမိူဝ်ႈ ၸႂ်ႁဝ်း တူၵ်းၼၼ်ႉ ပီႈသႅင်ၸိုၼ်ႈၼႆႉ မၼ်းမေႃ ဢဝ်ၸႂ် ႁဝ်းၶိုၼ်ႈ မႃးၶိုၼ်း ၊ ဢၼ်ၼႆႉ လီဢၢမ်း တႄႉတႄႉ ။ မၢင်ပွၵ်ႈ ႁႆႇတိင်ႇ ႁွင်ႉၵႂၢမ်း ၸွမ်းၵၼ် ၊ ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃးတေ တွင်းငၢႆႈၼၼ်ႉ မၼ်းတႅမ်ႈ ႁဵတ်းဝွၵ်းဢွၼ်ႇ ၊ ဢၼ်ၼႆႉၼမ်ႉၵတ်ႉ ပီႈသႅင်ၸိုၼ်ႈ တႄႉတႄႉ - ဝႃႈၼႆ ။


ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆး လႄႈ ၾိင်ႈငႄႈတႆး ၸၢႆးသႅင်ယ ၶႆႈၼႄဝႃႈ - လႆႈမိုတ်ႈႁူႉ ၸၵ်းၸိုဝ်ႈ သႅင်ၶဝ်ႈႁႅင်ႈ ၼႂ်းၽိုၼ်လိၵ်ႈ “ လိူတ်ႈႁၢၼ်ၼွင်းၶူင်း ” ဢၼ်မၼ်းၸဝ်ႈ ဢွၼ်ႁူဝ် ႁဵတ်းဢွၵ်ႇမႃး ၽွင်းယူႇ ၼႂ်းပႃႊတီႊ မႂ်ႇသုင် ၸိုင်ႈတႆး / တပ်ႉသိုၵ်း ၸိုင်ႈတႆးသေ လႆႈႁူပ်ႉထူပ်း ႁူႉၸတ်း ၵၼ်မႃး မိူဝ်ႈပီ 1979 တီႈဝၢၼ်ႈ ၼႃးၶၢၼ် ဝဵင်းမိူင်းၼၢႆး ။ ၸဝ်ႈသႅင်ၸိုၼ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်း ဢၼ်မေႃ မူၼ်ႈမေႃၵျေႃႇ ၊ မေႃႁဵတ်းမေႃသၢင်ႈ လွင်ႈၼႃႈၵၢၼ် တႃငၢၼ်း ၊ ဢမ်ႇပိုၼ်ႉပွႆႇ ပႅတ်ႈၵၢၼ်ငၢၼ်း တူဝ်ၵဝ်ႇ သေပွၵ်ႈ ၊ ၵၢၼ်ၶူၼ်ႉၶႆႈ ႁႃထွႆႈၵႂၢမ်း ဢၼ်ဢမ်ႇပႃး / လေႃးလေးၵႂၢမ်း မၢၼ်ႈ ( ထွႆႈၵႂၢမ်းတႆးႁဝ်း ဢၼ်ႁၢႆၵႂႃႇၼၼ်ႉ ၽိူဝ်တေ ဢဝ်ၵႂၢမ်း မၢၼ်ႈမႃးၸႂ်ႉ တႃႉဢဝ်ၵႂၢမ်း ထႆးမႃးတႅၼ်း တေလီလိူဝ် ၵွပ်ႈႁဝ်း ပဵၼ်လိူတ်ႈၼိူဝ်ႉ ၵူၼ်းၶိူဝ်း လဵဝ်ၵၼ် ) ဝႃႈၼႆ ။


လိူဝ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇပိုၼ်ႉပွႆႇပႅတ်ႈ လုၵ်ႈၼွင်ႉ ၊ ၵႂႃႇၶၢဝ်းတၢင်းၵေႃႈ ႁႃၶူဝ်းတွၼ်ႈ ၽွင်ၾၢၵ်ႇဢွၼ်ႇ ဢိတ်းဢီႈ လဵၵ်ႉလဵၵ်ႉ ၼွႆႉၼွႆႉ မႃးတွၼ်ႈ မႃးၾၢၵ်ႇ လုၵ်ႈၼွင်ႉ တႃႇသေႇ ။ ႁူမ်ႈဝႃႈ မၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်း ပၢၵ်ႇၸႃႉ သဵင်ၸၢင်ၼႆ ၵေႃႈ မၼ်းၸဝ်ႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းၸႂ် ၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇ ပၢင်ႇသႂ် ၊ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈ ပႅင်းၸင်းၽႂ် - ၼႆယဝ်ႉ ။