တူဝ်တႅၼ်း ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ တင်း တူဝ်တႅၼ်း ၸုမ်းပၢင်သၢင်း (UWSA) ႁူပ်ႉၵၼ် တီႈၵဵင်းတုင် ။ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၸုမ်း UPWC သူၼ်းတီႈၸုမ်းပၢင်သၢင်း ၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းမၢႆ 2 တင်း ၸုမ်းမိူင်းလႃး ၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းမၢႆ 4 ဝႃႈ ထုၵ်ႇလီလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA ၊ ပေႃးဢမ်ႇၼၼ် ၸၢင်ႈလုတ်ႈႁၢမ်း သုၼ်ႇလႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်း လႄႈ ယွၼ်းၸႄႈမိူင်း ။

ပူၼ်ႉမႃး မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 12/09/2015 ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ တင်းတူဝ်တႅၼ်း တပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းဝႃႉၽွမ်ႉႁူမ်ႈ (UWSA) ၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းမၢႆ 2 ဢိၵ်ႇ တပ်ႉသိုၵ်းဢူၺ်းလီ ၻီႊမူဝ်ႊၶရႅတ်ႊတိၵ်ႊၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (NDAA) ၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းမၢႆ 4 ႁူပ်ႉထူပ်း ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်တီႈၵဵင်းတုင် ငဝ်ႈလုမ်းတိူင်းသိုၵ်း သၢမ်ၸဵင်ႇ (ၵဵင်းတုင်) ။ တူဝ်တႅၼ်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ မီးၸွမ်သိုၵ်းယႃႇပျေႉ ။ ၽွင်းလူင်ႁွင်ႈၵၢၼ်လူင် ၸွမ်ၸိုင်ႈ လႄႈ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ ၸုမ်းၶိုင်ပွင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၸၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (UPWC) ဢူးဢွင်ႇမိၼ်း ။ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ 2 UPWC ဢူးတဵင်းၸေႃႇလႄႈ  ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၾၢႆႇၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ။ ၾၢႆႇတူဝ်တႅၼ်းဝႃႉ ပဵၼ်ၽူႈၼမ်းၼႂ်း ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ တပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းဝႃႉၽွမ်ႉႁူမ်ႈ (UWSA) ပဝ်းယဵဝ်ႇယီး မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ။


ယူႇတီႈ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ 2 ၸုမ်းၶိုင်ပွင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၸၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (UPWC) ဢူးတဵင်းၸေႃႇ လၢတ်ႈတီႈၸုမ်းဝႃႉဝႃႈ -  ၼႂ်းပၢင်လူင်းလၢႆးမိုဝ်း ဢၼ်တေၵိုတ်းယိုဝ်း ပတ်းပိုၼ်ႉတူဝ်ႈမိူင်း (NCA) ၼႆႉ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ တပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းဝႃႉၽွမ်ႉႁူမ်ႈ (UWSA)  ဢမ်ႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၸွမ်းတၢင်ႇမူႇတၢင်ႇၸုမ်းၸိုင် သုၼ်ႇလႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်း ၵၢၼ်မိူင်းလႄႈ သုၼ်ႇလႆႈယွၼ်းၸႄႈမိူင်း ႁင်းၵူၺ်းၼၼ်ႉ တေၸၢင်ႈလုတ်ႈႁၢမ်းၵႂႃႇ ။ ဢၼ်တူဝ်တႅၼ်း UPWC တင်း ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်း ၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်း မၢႆ 2 တင်းမၢႆ 4 ၶဝ် မႃးႁူပ်ႉဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ်ၼႆႉ ယူႇတီႈၶႃႈႁဝ်းဢူးတဵင်းၸေႃႇသေ  ၶႂ်ႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း ႁူမ်ၸူမ်းဢွၼ်တၢင်း ။


ဢူးတဵင်းၸေႃႇလၢတ်ႈဝႃႈ ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈၼႆႉ မီးၵူၼ်းမိူင်း / ႁူဝ်ၵူၼ်းယူႇသဝ်းႁူမ်ႈၵၼ် 52 လၢၼ်ႉပၢႆ ။ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၶႂ်ႈလႆႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ။ ၵၢၼ်ၵိုတ်းယိုဝ်း ပတ်းပိုၼ်ႉတူဝ်ႈမိူင်းၵေႃႈ ထိုင်ၶၢဝ်းလူဝ်ႇၵိုတ်းယိုဝ်း ႁႂ်ႈမၼ်းယဝ်ႉတူဝ်ႈ ။ ထိုင်ၶၢဝ်းထုၵ်ႇလႆႈၵိုတ်းပႅတ်ႈ ပၼ်ႁႃလူင် ဢၼ်ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း သိုၵ်းသိူဝ်ၵၼ်ယူႇ ၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ် တွၼ်ႈတႃႇၵူၼ်းမိူင်း 52 လၢၼ်ႉၼႆႉ ။ ဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ ဢွၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈယူႇၸိူဝ်းၼႆႉ ၽူႈၼမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶဝ် တေႁူႉယူႇ ။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ တင်ႈတႄႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵဝ်ႇၼၼ်ႉ မႃးတေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်ၵေႃႈ ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တင်း ၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်း မၢႆ 2 တင်းမၢႆ 4 ၼႆႉ မီးလွင်ႈလူင်ႉလႅင်း ပွင်ႇပိုင်ႈတေႃႇၵၼ်မႃးတႃႇသေႇ ။ ဢမ်ႇတွၼ်ႉမီးပၢင်တိုၵ်းၵၼ်မႃး သေပွၵ်ႈ ၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ၶတ်းသၢင်ႈႁၢင်ႈပွင်မႃး ႁႂ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်း ပေႃးၵတ်းယဵၼ်ၼိမ်သဝ်း ၶိုၼ်ႈသင်ႉၶိုၼ်ႈသုင်မႃး ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ၽွၼ်းပၢင်ႈဢၼ်ၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်း မၢႆ 2 တင်းမၢႆ 4 ႁဵတ်းသၢင်ႈမႃးၼႆႉ တေလႆႈဝႃႈၵတ်းယဵၼ်ၼိမ်သဝ်းမႃး တႄႉတႄႉ ဝႃႈဝႃႈ ။ ဢၼ်ၼႆႉမၼ်းပဵၼ် တူဝ်ယၢင်ႇလီ ပုၼ်ႈတႃႇၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ။


ဢူးတဵင်းၸေႃႇ တူၵ်ႇလၢတ်ႈၶိုၼ်းဝႃႈ ဝၢႆးတႄႇၵၢၼ်ၵိုတ်းတိုၵ်း လူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၸၼ်ႉၸႄႈမိူင်း တင်းၸၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼႆႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈတင်း ၸုမ်းဝႃႉ လႆႈႁူပ်ႉၵၼ် 5 ပွၵ်ႈ ၊ ႁူပ်ႉၸုမ်းမိူင်းလႃး 4 ပွၵ်ႈ ။ ဢိင်ၼိူဝ်လႆႈႁူပ်ႉဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ၵႃႈပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ ၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းမၢႆ 2 တင်းမၢႆ 4 ၵေႃႈ မီးလွင်ႈတႅၵ်ႇလႅင်းပွင်ႇပိုင်ႈ ၵေႃႇသၢင်ႈလႆႈလွင်ႈယုမ်ႇယမ်ၵၼ်မႃး ။ ယူႇတီႈတပ်ႉသိုၵ်းၵေႃႈ ၶႅၼ်းသၢင်ႈလႆႈၵၢၼ်ၵိုတ်းတိုၵ်း ၼႂ်းဝူင်ႈၵၢင်ၵၼ်မႃး ။


သိုပ်ႇၵႂႃႇတၢင်းၼႃႈၵေႃႈ ပိူဝ်ႈတႃႇၵိုတ်းတိုၵ်း ပတ်းပိုၼ်ႉတူဝ်ႈမိူင်းသေ ႁႂ်ႈလႆႈၵိုတ်းတိုၵ်းသေ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်းၵၼ်ၵႂႃႇၼၼ်ႉ  ယူႇတီႈဝႃႉ တင်းမိူင်းလႃးသေ ၵိုင်ႇလီပႂ်ႉပႃးပိုၼ်းလီ ဢၼ်ယၢမ်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈမႃးၸွမ်းၵၼ် ၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ ၶဝ်ႈပႃးမႃးၼႂ်းၶၵ်ႉၵၢၼ် ဢၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉၵႂႃႇၼၼ်ႉ ၸွမ်ၸိုင်ႈ ၸင်ႇလႆႈသူင်ႇတူဝ်တႅၼ်း ၸိူဝ်းပဵၼ်ႁဝ်းႁႃး မႃးဢုပ်ႇဢူဝ်း သူၸဝ်ႈယဝ်ႉ ။


(1) ဢၼ်လႆႈႁဵတ်း ၶေႃႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇၵၼ် မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈၼၼ်ႉ ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေ မၼ်ႈၵႅၼ်ႇမႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလႆႈမၵ်းမၼ်ႈသေ ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇထႅင်ႈ ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ၵၢၼ်ၵိုတ်းတိုၵ်းပတ်းပိုၼ်ႉ တူဝ်ႈမိူင်းၼႆႉၵေႃႈ ၶေႃႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇၵၼ် ဢၼ်ယၢမ်ႈႁဵတ်းမႃး ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ တေႁပ်ႉႁွင်းထႅင်ႈတွၼ်ႈၼိုင်ႈ ႁႂ်ႈပေႃးၵႅၼ်ႇၶႅင်ၼႅၼ်ႈၼႃမႃး လိူဝ်ၵဝ်ႇထႅင်ႈ - ႁဝ်းၶႃႈႁတ်းလၢတ်ႈ ၼၵ်းၼၵ်းၼႃၼႃ ။


ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ၸိူင်ႉၼင်ႇ ယၢမ်ႈၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၸွမ်းၵၼ်မႃး မၼ်ႈမၼ်ႈၵိုမ်းၵိုမ်း ၵူႈပွၵ်ႈၼၼ်ႉ ၵႂႃႇတၢင်းၼႃႈၵေႃႈ တေမၼ်ႈၵိုမ်းၵႂႃႇလိူဝ်ၼၼ်ႉထႅင်ႈ ။ ဢၼ်ၵိုင်ႇလီသၢၼ်မိုဝ်းၵၼ်သေ ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇ ၸိူင်ႉႁိုဝ်လီၼႆၵေႃႈ လီပႃးႁူဝ်ယွႆႈႁူဝ် ယႅမ်းမၼ်းလူးၵွၼ်ႇ ။ ပိူင်လူင်မၼ်း ပိူဝ်ႈတႃႇ ဢမ်ႇပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းသိုၵ်းသိူဝ်သေ မီးလွင်ႈႁပ်ႉႁွင်းၵၼ် လွင်ႈယုမ်ႇယမ်ၵၼ်သေ ႁႂ်ႈပေႃးဢုပ်ႇဢူဝ်း ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်းၵၼ် ၵႂႃႇငၢႆႈငၢႆႈလူမ်လူမ် ။


(2) ၵၢၼ်ၵိုတ်းတိုၵ်း ပတ်းပိုၼ်ႉတူဝ်ႈမိူင်း ဢၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ၶၵ်ႉတွၼ်ႈယၢင်ႈထီႉၼိုင်ႈ တႃႇတေလႆႈငမ်းယဵၼ် ဢၼ်မၼ်ႈၵိုမ်း / ထႃဝရလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ယူႇတီႈၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တင်းၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႆႉ ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃးတေမီးမႃး ၶေႃႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇ ဢၼ်ၼႅၼ်ႈၼႃသေ မီးပၵ်းပိူင် ၸွမ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်သၢင်ႈ တႃႇတေၵိုတ်းတိုၵ်း ပတ်းပိုၼ်ႉတူဝ်ႈမိူင်းသေ ပဵၼ်မႃးပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်း ၵၢၼ်မိူင်းၼႆႉ ၸင်ႇလႆႈႁူပ်ႉဢုပ်ႇၵၼ်မႃးလၢႆပွၵ်ႈလၢႆၵမ်း ။


ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ၵၢၼ်ၵိုတ်းတိုၵ်း ပတ်းပိုၼ်ႉတူဝ်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ  ၵိုင်ႇလီၶွတ်ႇၽွတ်ႈၶွမ်ႊမတီႊ ပၵ်ႉတႃပႂ်ႉတူၺ်း (Joint Monitoring Committee-JMC) ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ထုၵ်ႇလႆႈႁဵတ်းၵႂႃႇ ။ လွင်ႈၼႆႉ ၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းမၢႆ 2 တင်းမၢႆ 4  ၼႆႉ တိုၼ်းထုၵ်ႇလႆႈႁဵတ်းၵႂႃႇ ။ ၵွပ်ႈၼၼ် မၢင်ပွၵ်ႈမၢင်လႂ် ယူႇတီႈတင်းသွင်ၾၢႆႇသေ ဢၼ်ဢမ်ႇပေႃးပွင်ႇပိုင်ႈၵၼ်ၵေႃႈ တေၸၢင်ႈမီး ။ ပေႃးၶွတ်ႇၽွတ်ႈၶွမ်ႊမတီႊဢၼ်ၼႆႉ ၽူႈၼမ်း ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်တင်းသွင်ၾၢႆႇၵေႃႈ တေဢမ်ႇမီးပၼ်ႁႃၵၼ်သေ ၸၢင်ႈၵႄႈလိတ်ႈ ပၼ်ႁႃဢၼ်ၼႆႉၽႂ်းၽႂ်း ။


ၵွပ်ႈၼၼ် ပေႃးႁဵတ်းၶွမ်ႊမတီႊမႃးယဝ်ႉၸိုင် သွင်ပႃႈသွင်ၾၢႆႇၼႆႉ သိုၵ်းဢၼ်တူင်ႉၼိုင်ယူႇ ႁိမ်းႁွမ်းၵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ တေတိူဝ်းလူင်ႉလႅင်းၵၼ် ပွင်ႇၸႂ်ၵၼ်သေ ၶႅၼ်းတေၵေႃႇသၢင်ႈလႆႈ လွင်ႈယုမ်ႇယမ်ၵၼ်ၵႂႃႇ ၊ ၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းမၢႆ 2 တင်းမၢႆ 4 ၵေႃႈ ၶဝ်ႈပႃးၸွမ်းၵမ်းသိုဝ်ႈယဝ်ႉ - ဝႃႈၼႆ ။


(3) တႃႇႁပ်ႉႁွင်းလႆႈ ႁႂ်ႈၸၢင်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်း ၵၢၼ်မိူင်းလႆႈၼၼ်ႉ ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ ၵၢၼ်ယိပ်းၵွင်ႈ ၵၢင်ႇဢွၼ်တၢင်း ၸင်ႇလႆႈ ။ ႁဵတ်းၵႂႃႇၸၼ်ႉၸႄႈမိူင်း ၊ ၸၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်း ၵႂႃႇပဵၼ်ၸၼ်ႉပဵၼ်ၸၼ်ႉ ။ ယူႇတီႈၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းမၢႆ 2 တင်းမၢႆ 4 ၵေႃႈ ၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆ တိုၼ်းတေမီး ၶေႃႈတုၵ်းယွၼ်းမႃးယူႇ ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ဢၼ်ယိုၼ်ႈယွၼ်းမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢဝ်လၢႆးၵေႃႇတင်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်း ၾႅတ်ႊၻရႄႊလ် ဢၼ်ၸွမ်းပၵ်းပိူင်ၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊၸီႊသေ ထုၵ်ႇလႆႈႁူမ်ႈၵၼ် ႁႃတၢင်းဢွၵ်ႇ ။ ၵွပ်ႈၼၼ် တႃႇတေသၢင်ႈပိုၼ်းဢၼ်ၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈပိူဝ်ႈတႃႇ ၵေႃႉၼိုင်ႈလႄႈၵေႃႉၼိုင်ႈ တေယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇသေႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇ ။ ပိူဝ်ႈတႃႇ တေမီးသုၼ်ႇလႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်း ၼႂ်းၶၵ်ႉတွၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်း ႁႂ်ႈပေႃးၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ။


ၶၢဝ်းယၢမ်းဢၼ် တႃႇၵိုတ်းတိုၵ်းပတ်းပိုၼ်ႉ တူဝ်ႈမိူင်းသေ ၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၊ ႁႂ်ႈပေႃးၵေႃႇသၢင်ႈ လွင်ႈငမ်းယဵၼ်မၼ်ႈၵိုမ်း / ထႃဝရ ၵႂႃႇလႆႈၼၼ်ႉ တင်းသွင်ၾၢႆႇၵေႃႈ ၶိုင်သၢင်ႈႁၢင်ႈပွင် ႁႂ်ႈမီးလွင်ႈယုမ်ႇယမ်ၵၼ် မႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇ ၊ ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေၸွႆႈထႅမ်ပၼ်လႆႈ ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းတင်းလၢႆမုင်ႈမွင်းဝႆႉ လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ထႃဝရၼၼ်ႉ ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈယၢမ်းလဵဝ်ၵေႃႈလီ ၊ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢၼ်တေမႃးတၢင်းၼႃႈၵေႃႈလီ ၊ ႁဝ်းၶႃႈတေၶတ်းၸႂ်ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇ ႁႂ်ႈပေႃးပဵၼ်မႃး လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ဢၼ်မၼ်ႈမၼ်ႈၵိုမ်းၵိုမ်း ။


ၵွပ်ႈၼၼ် လိၵ်ႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇ ဢၼ်တေလူင်းလၢႆးမိုဝ်း တႃႇတေၵိုတ်းတိုၵ်းပတ်းပိုၼ်ႉ တူဝ်ႈမိူင်းၵၼ်ၼႆႉ တင်းသွင်ၾၢႆႇ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈလႄႈ ၾၢႆႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႆႉ လႆႈၸႂ်ၵၼ်ဝႆႉသေ ႁဵတ်းပိူင်မၼ်းသေ ဢွၵ်ႇမႃးၽိုၼ်မၼ်းယဝ်ႉ ။


မိူဝ်ႈဢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ယဝ်ႉ ၵမ်းလႂ် ၶၵ်ႉလႂ် တွၼ်ႈလႂ်ၼႆၵေႃႈ ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေၵေႃႇသၢင်ႈ လွင်ႈယုမ်ႇယမ်ၵၼ် ၊ ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃးတေမိုတ်ႈၵိုဝ်းၵၼ်ၼၼ်ႉ ယူႇတီႈၾၢႆႇ ၸုမ်းၶိုင်ပွင်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၸၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (UPWC) သေ ယၢမ်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵိူဝ်းၵုမ် ၸူးၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းမၢႆ 2 လႄႈ ၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းမၢႆ 4 မိူင်းလႃးမႃးတႃႇသေႇယူႇ ။


ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ႁူဝ်ယွႆႈမၼ်း ဢၼ်ပႃးၼႂ်းလိၵ်ႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ၽူႈၼမ်းၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶဝ် တေႁူႉၸၵ်း / တေလႆႈႁူႉႁၼ်ၸွမ်း ၵူႈဢၼ်ယဝ်ႉ ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ႁူဝ်ယွႆႈမၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈတေလႆႈ ဢဝ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၵႂႃႇ ။ ယူႇတီႈ ၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းမၢႆ 2 လႄႈ မၢႆ 4  ၼႆႉ တိုၼ်းထုၵ်ႇလႆႈၶဝ်ႈပႃး ၼႂ်းပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်း ဢၼ်တေၸတ်းတၢင်းၼႃႈၼႆႉ ယူႇၼႆ ႁဝ်းၶႃႈယွၼ်းတၢင်ႇလၢတ်ႈၼႄ ၼၵ်းၼၵ်းၼႃၼႃၸိူင်ႉၼႆ ။


ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈသင် 1.ပိူဝ်ႈတႃႇ ၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်း မၢႆ 2 ပေႃးလႆႈၸႄႈမိူင်း ။ ၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းမၢႆ 4 သမ်ႉ ၼင်ႇႁိုဝ်တေပဵၼ်မႃး ၼမ်ႉပၢၼ်း တင်းသိုဝ်လိုဝ်း ပေႃးတေၶဝ်ႈပႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁဝ်းၶႃႈလူဝ်ႇလႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ၼႂ်းၶၵ်ႉတွၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်း ။ လွင်ႈၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈတေလႆႈ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် တႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈ ။ ယူႇတီႈၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းမၢႆ 2 တင်း မၢႆ 4  သေ ႁႂ်ႈလႆႈၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၶၵ်ႉတွၼ်ႈ တႃႇတေၵိုတ်းတိုၵ်း ပတ်းပိုၼ်ႉတူဝ်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ ၶႃႈလႆႈတၢင်တူဝ်ၸွမ်ၸိုင်ႈသေ မႃးဢုပ်ႇဢူဝ်းမွၵ်ႇသူၸဝ်ႈၵႂႃႇ ႁႂ်ႈလႆႈၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈၸွမ်းၵၢၼ် ၵိုတ်းတိုၵ်း ပတ်းပိုၼ်ႉတူဝ်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ ။


ၽူႈၼမ်းၸိူဝ်းဢၼ် မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ပေႃးဝႃႈမီးပၼ်ႁႃ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလိၵ်ႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇ ၵၢၼ်ၵိုတ်းတိုၵ်းပတ်းပိုၼ်ႉတူဝ်ႈမိူင်း ၼၼ်ႉလႂ် ၊ ၵဵဝ်ႇၵပ်းပၼ်ႁႃ လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼႂ်းမိူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉတင်းသဵင်ႈလႂ် ၊ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ တၢင်ႇမူႇတၢင်ႇၸုမ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႂ် ၊ ပေႃးၶႂ်ႈမီးလွင်ႈႁူႉလွင်ႈႁၼ် ဢုပ်ႇဢူဝ်းထၢမ်တွပ်ႇၵၼ်ၵႂႃႇလႆႈ - ႁဝ်းၶႃႈၶႂ်ႈလၢတ်ႈၸိူင်ႉၼႆ ။


ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ၽူႈမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ် ၽူႈၼမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းတင်းသဵင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ယွၼ်းသူးႁႂ်ႈယူႇလီၵတ်းယဵၼ်သေ ပူၵ်းပွင်ပိုၼ်ႉတီႈၵႂႃႇလႆႈလိူဝ်ၵဝ်ႇ - တူဝ်ၶႃႈၶႂ်ႈယွၼ်းသူးပၼ် လႄႈယွၼ်းၶွတ်ႇယွတ်ႈၸိူင်ႉၼႆ - ဢူးတဵင်းၸေႃႇ လၢတ်ႈၵႂႃႇၼင်ႇၼႆ ။