ႁူဝ်ပဝ်ႈ ပႃႊတီႊသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ (SNDP) ၸၢႆးဢၢႆႈပဝ်း လၢတ်ႈဝႃႈ ယိူင်းဢၢၼ်းပႃႊတီႊ ၶႂ်ႈပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆး၊ ၶႂ်ႈပူၵ်းပွင်ပၼ် လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုၼ်ၵူႈပၢႆးပၢႆး ပၼ်ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း၊ ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈပီ 2015 ၼႆႉ တုၵ်းယွၼ်းၵူၼ်းမိူင်း တွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ပၼ်။ လွင်ႈၼႆႉ တၢင်းၸုမ်းၶၢဝ်ႇ ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ လႆႈတွင်ႈထၢမ်မၼ်းၸဝ်ႈ ဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႊတီႊသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ ၸၢႆးဢၢႆႈပဝ်း

ထၢမ်- မႂ်ႇသုင်ၶႃႈ တႃႇပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈပီ 2015 ၼႆႉ ယူႇတီႈပႃႊတီႊသိူဝ်ၽိူၵ်ႇသေ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ထိုင်ၶၵ်ႉတွၼ်ႈလႂ်ယဝ်ႉၶႃႈယၢမ်းလဵဝ် ? ။

တွပ်ႇ- ပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈတႄႉ ႁဝ်းတေၶဝ်ႈၶေႉၶႅင်ႇ မိူင်းတႆးႁေ၊ မိူင်းၶၢင်၊ တိူင်းၸၵၢႆး (ၸႄႈၵႅင်ႇ)၊ တိူင်းမၼ်းတလေး ၸိူဝ်းၼႆႉတင်းၼမ်ဝဵင်းမၼ်း 63 ဝဵင်း။ ပေႃႇလသီႇႁဝ်းတႄႉ ႁဝ်းယိူင်းဢၢၼ်းဝႃႈ ႁဝ်းဢၢၼ်းႁႂ်ႈပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းတႆး၊ ႁဝ်းၵေႃႈသပ်းလႅင်းၼႄပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း။ တိုဝ်ႉတၢင်း (ဢၶႂၢင်ႉဢယေး) မၼ်းမီးမႃးယဝ်ႉ မၼ်းဢမ်ႇယၢပ်ႇသင်၊ လူဝ်ႇတွတ်ႈၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ်ပၼ် ပႃႊတီႊသိူဝ်ၽိူၵ်ႇၵူၺ်း၊ ပေႃးဝႃႈပႃႊတီႊသိူဝ်ၽိူၵ်ႇႁဝ်း ပေႉၼမ်တီႈမိူင်းၶၢင်၊ မိူင်းတႆး၊ မိူင်းယၢင်းလႅင် (ၵယႃးလႄႈ တင်းတိူင်းမၼ်းတလေး (ဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ)ၵေႃႈ ႁဝ်းတေပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းတႆးၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး၊ မၼ်းမီးၽွၼ်းလီပိူဝ်ႈတႃႇ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆးႁဝ်းတင်းသဵင်ႈ၊ ဢၼ်ၼႆႉပဵၼ်ပေႃႇလသီႇႁဝ်း ဢဵၼ်းဢၢၼ်းႁဝ်း။

ထၢမ်- ၵွပ်ႈသင်သမ်ႉ ၶႂ်ႈပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆး ၶႃႈလႃႇ? ။

တွပ်ႇ-ႁဝ်းၶႂ်ႈပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆးၼႆႉ ႁဝ်းမႃးတူၺ်းပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း ယူႇတီႈမိူင်းၶၢင်လႄႈသင်၊ မိူင်းတႆးလႄႈသင်၊ တိူင်းၸၵၢႆး (ၸႄႈၵႅင်ႇ)လႄႈသင်၊ မိူင်းယၢင်းလႅင်လႄႈသင်၊ ႁဝ်းယင်းတိုၵ်ႉတူၵ်းတႅမ်ႇလိူဝ်ပိူၼ်ႈလႄႈ ႁဝ်းၶႂ်ႈႁႂ်ႈပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်း ပၢႆးယူႇလီလႄႈသင်၊ ပၢႆးပၺ်ၺႃလႄႈသင်၊ ပၢႆးၽုၵ်ႇသွမ်ႈ၊ ၾၢႆႇၵႃႉၶၢႆၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈသင်၊ လွင်ႈၵူႈၸိူဝ်ႉၵူႈပိူင်၊ သဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်း၊ ၾႆးၾႃႉၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းယင်းတိုၵ်ႉတူၵ်းတႅမ်ႇလိူဝ်ပိူၼ်ႈလႄႈ လွင်ႈယူႇတၼ်းသဝ်း ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းတင်းသဵင်ႈ ႁႂ်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်မႃး၊ ၸိူဝ်းၼႆႉပဵၼ်ယိူင်းဢၢၼ်းႁဝ်း ၶႂ်ႈႁဵတ်းပၼ်ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း။ ၵွပ်ႈၼႆ ႁဝ်းၸင်ႇၶႂ်ႈပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆး၊ ပႃးၸဵမ်မိူင်းၶၢင် မိူင်းယၢင်းလႅင်။

ထၢမ်-ပေႃးပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မိူင်းတႆးမႃးယဝ်ႉၶႃႈလူး၊ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ဢၼ်တေႁဵတ်းပၼ်ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ ပဵၼ်ဢီႈသင်ၶႃႈ ? ။

တွပ်ႇ-ဢွၼ်တၢင်းၼႆႉ ၼႂ်းၵႃႈႁူဝ်ပၢၵ်ႇ (100%)ၼႆႉ ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ႁဵတ်းႁႆႈႁဵတ်းၼႃး။ ႁႆႈၼႃးႁဝ်း ဢၼ်ပိူၼ်ႈယိုတ်းဢဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းတေၶႂ်ႈၵႄႈၶႆပၼ်ဢွၼ်တၢင်း။ ၶႂ်ႈၵႄႈၶႆပၼ် ႁႂ်ႈပီႈၼွင်ႉ ၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးႁဝ်းလႆႈ ၼႃးၶဝ်ၶိုၼ်း၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃး လႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ ၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး၊ ယၢမ်းၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ၾၢင်ႁၢင်ႈၾႅတ်ႊၻရႄႊလ်မႃးယဝ်ႉ၊ ပေႃးပဵၼ်ၾၢင်ႁၢင်ႈ ၾႅတ်ႊၻရႄႊလ်ၼႆႉ ပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်းပီ 2008 ၵေႃႈ တေလႆႈပႃးမႃးယဝ်ႉ၊ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸႄႈမိူင်းၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၵူႈငိုၼ်းတီႈၼွၵ်ႈမိူင်းၵေႃႈလႆႈယဝ်ႉ၊ ပေႃးဝႃႈႁဝ်းၵူႈငိုၼ်းလႆႈတီႈၵမ်ႇၽႃႇ၊ ႁဝ်းမီးငိုၼ်းၼႆ ႁဝ်းမႃးပူၵ်းပွင် ပိူဝ်ႈတႃႇဝၢၼ်ႈမိူင်းႁဝ်း၊ ပိူဝ်ႈတႃႇၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးႁဝ်း ႁႂ်ႈပေႃးၶိုတ်းၵၢပ်ႈၶိုတ်းပၢၼ်၊ သဵၼ်ႈတႃႈသၢႆတၢင်း၊ ၾႆးၾႃႉ၊ လွင်ႈပၢႆးပၺ်ၺႃ၊ ပၢႆးယူႇလီၸိူဝ်းၼႆႉ ၵူႈၸိူဝ်ႉၵူႈပိူင် ႁဝ်းမီးၽႅၼ်ၵၢၼ်ဝႆႉယဝ်ႉ၊ ႁဝ်းဢွၵ်ႇၼွၵ်ႈမိူင်းၼႆႉ ႁဝ်းပေႃးၵပ်းသိုပ်ႇဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ၊ ပိူင်လူင်မၼ်း ႁဝ်းလူဝ်ႇပေႉ (ၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ) ၵူၺ်း၊ ပေႃးပေႉတႄႉ ပီႈၼွင်ႉတႆးႁဝ်းၵေႃႈ တေလူမ်ၸႂ်မႃးတႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈ။ ႁႅင်းတဵၵ်းတဵင်ၵေႃႈ မၼ်းတေဢမ်ႇမီးယဝ်ႉ။

ထၢမ်-မိူဝ်ႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈပီ 2010 ၼၼ်ႉတႄႉ မီးပႃႊတီႊသိူဝ်ၽိူၵ်ႇဢၼ်လဵဝ်ၵူၺ်း၊ ထၢင်ႇႁၢင်ႈၶဝ်ႈၶႅင်ႇ ၼႂ်းၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈယူႇ၊ ၵမ်းၼႆႉတႄႉ ဢမ်ႇၵွမ်ႉၵႃႈပႃႊတီႊသိူဝ်ၽိူၵ်ႇၵူၺ်းယဝ်ႉ၊ ပႃႊတီႊႁူဝ်သိူဝ်ၵေႃႈမီး။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ တၢင်းမိူင်းၶၢင် တၢင်းတိူင်းၸၵၢႆးၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မီးပႃႊတီႊတႆးလႅင် ပဵၼ် 2 ဢၼ်။ တၢင်းပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်းၵေႃႈ မီးမႃးထႅင်ႈပႃႊတီႊၵွင်တႆးထႅင်ႈလူးၵွၼ်ႇ၊ ၵွပ်ႈၼၼ် ငဝ်းလၢႆးတႃႇၶႅင်ႇၵၼ်ၼႆႉ ၼင်ႇႁိုဝ်တေပေႉသမ်ႉ ၶိုင်ဝႆႉၸိူင်ႉႁိုဝ်ၶႃႈ ? ။

တွပ်ႇ- ဢမ်ႇတၢပ်ႈမႆႈၸႂ်၊ ယူႇတီႈဢၼ်ႁဝ်းႁၼ်ၼႆႉတႄႉ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်း ပွင်ႇၸႂ်မႃးတႄႉတႄႉ။ မိူဝ်ႈပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈၵမ်း 2010 ၼၼ်ႉ မီးပႃႊတီႊသိူဝ်ၽိူၵ်ႇႁဝ်းသေတႃႉၵေႃႈယႃႇ မၼ်းဢမ်ႇလွတ်ႈလႅဝ်း၊ လႆႈတၢင်းတဵၵ်းတဵင် လႆႈၵူဝ်လႆႈႁႄ၊ မိူဝ်ႈလဵဝ်တႄႉ ပီ 2015 ပေႃးဝႃႈႁဝ်းပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆးၼႆ မၼ်းတေၶႅမ်ႉလႅပ်ႈပိူဝ်ႈတႃႇၶဝ်၊ ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈ ပွင်ႇၸႂ်တိၵ်းတိၵ်း။ လုင်းႁဝ်းၵႂႃႇမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ ပွတ်းၸၢၼ်း ပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်းၼႆႉ ပိူၼ်ႈႁပ်ႉႁွင်းသိူဝ်ၽိူၵ်ႇတႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈယဝ်ႉ၊ ၵူၼ်းၶဝ်ႈပႃႊတီႊႁဝ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈလဵဝ်မီးႁႃႈသႅၼ်ယဝ်ႉ၊ ႁႃႈသႅၼ်ယင်းလိူဝ်လူးၵွၼ်ႇ၊ ၸၢဝ်းဢႃးၶႃႇ လႃးႁူႇဝၼ်းဢွၵ်ႇၶူင်းၼႆႉ ပဵၼ်ႁဝ်းတင်းသဵင်ႈယဝ်ႉ၊ ပီႈၼွင်ႉဝႃႉယင်းၶဝ်ႈမႃး တေႃႈလဵဝ်ၼႆႉ။

ထၢမ်- ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ႁူဝ်ပဝ်ႈပႃႊတီႊသိူဝ်ၽိူၵ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ၽွင်းလူင် ၼႂ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆးယူႇ၊ ဢၼ်လႆႈႁဵတ်းပၼ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆးမႃး သမ်ႉမီးသင်ၽွင်ႈၶႃႈ ?။

တွပ်ႇ- လွင်ႈၼင်ႇလိၼ် (တီႈလိၼ်)ၼႆႉ ႁဝ်းယွၼ်းၶိုၼ်းလႆႈၼမ်ၼႅၼ်ႇယဝ်ႉ၊ လႆႈၼမ်မီးႁူဝ်မိုၼ်ႇ မၼ်းယဝ်ႉ။ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသႅၼ်ဝီၵူၺ်း ႁဝ်းယွၼ်းၶိုၼ်းလႆႈႁူဝ်ႁဵင် ဢေႊၵႃႊမၼ်း၊ ႁဝ်းၵႂႃႇၵူႈဝဵင်းၵူႈဝဵင်းၼႆႉ တၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇၶဝ် (ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းတႆး) ၶဝ်လၢတ်ႈၵမ်းလဵဝ်၊ မၢင်ပိူင်ၵႄႈၶႆလႆႈၵမ်းလဵဝ်။ ပေႃးဝႃႈဢမ်းၼၢၸ်ႈမီးၼႂ်းမိုဝ်းႁဝ်းၼႆႉ မိူဝ်ႈလဵဝ်ႁဝ်းၵႄႈၶႆလႆႈ 10% ၼႆ ပေႃးဝႃႈႁဝ်းပဵၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆး ႁဝ်းတေၵႄႈၶႆလႆႈ 100% ။

ထၢမ်- ၵမ်ႈၼမ်ၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်ထတ်းသၢင်ဝႃႈ ပႃႊတီႊသိူဝ်ၽိူၵ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႈ တူဝ်ႁူဝ်ပဝ်ႈသိူဝ်ၽိူၵ်ႇၼႆႉ ၸမ်ၸႂ်ၵၼ်တင်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈပူၼ်ႉတီႈ ဝႃႈၼႆ။ လွင်ႈၼႆႉၶႃႈလူး ၶႂ်ႈတွပ်ႇၵႄႈၸိူင်ႉႁိုဝ်ၶႃႈ ?။

တွပ်ႇ-ႁဝ်းပႃးၼႂ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသေတႃႉၵေႃႈယႃႇ၊ ႁဝ်းလၢတ်ႈပိူဝ်ႈတႃႇတေလႆႈ ၾႅတ်ႊၻရႄႊလ်ယူႇလႄႈ တေႃႈလဵဝ်လႆႈမႃးၵမ်ႈၽွင်ႈယဝ်ႉ။ ပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်းၵေႃႈ ပိူဝ်ႈတႃႇတေမႄးၵႄႈၼႆႉပႃးယဝ်ႉ။ မိူၼ်ၼင်ႇတွၼ်ႈတႃႇ တေမီးသုၼ်ႇလႆႈလွင်ႈၵၢၼ်ၽွင်းငမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ သမ်ႉထႅင်ႈမိူၼ်ၼင်ႇတေဢဝ်ၵူၼ်းၼႂ်းသၽႃးသေ လိူၵ်ႈတၢင်ႇၶိုၼ်ႈပဵၼ်ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၸႄႈမိူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ႁဝ်းတုၵ်းယွၼ်းမႃးယဝ်ႉ။

ထၢမ်-ၵၢင်ၸႂ် ၼႂ်းၸႂ်ၼႂ်းၶေႃး ဢၼ်ၶႂ်ႈလၢတ်ႈထႅင်ႈ မီးသင်ၶႃႈ? ။

တွပ်ႇ-ႁဝ်းၶႃႈၶႂ်ႈယွၼ်းၼွမ်း (တွင်းပၢၼ်ႇ) ပေႃႈမႄႈၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း ယႃႇၵေၵႂင်ပေၵႃး၊ ပေႃးသူၸဝ်ႈၶႂ်ႈႁႂ်ႈ မိူင်းတႆးႁဝ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်၊ ပေႃးဝႃႈၶႂ်ႈႁႂ်ႈတႆးႁဝ်း ၶိုၼ်းၽွင်းငမ်းဝၢၼ်ႈမိူင်းတႆးႁဝ်းၸိုင် ၶႅၼ်းတေႃႈပေႃးထိုင် ပၢင်ပွႆးလိူၵ်ႈတင်ႈမႃး တွတ်ႈပၼ်ၶႅပ်းၵၢင်ၸႂ် ပႃႊတီႊသိူဝ်ၽိူၵ်ႇသေၵမ်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ႁဝ်းၶႃႈၶႂ်ႈယွၼ်းပႃးတီႈ ပီႈၼွင်ႉၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး ယူႇၸဵမ်မိူင်းၶၢင်၊ တိူင်းၸၵၢႆး၊ တိူင်းမၼ်းတလေး၊ မိူင်းယၢင်းလႅင် တင်းသဵင်ႈတင်းလူင် ၵူႈတီႈၵူႈလႅၼ်၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈႁဝ်းၶႂ်ႈႁဵတ်းပၼ်ၽွၼ်းလီ ပိူဝ်ႈတႃႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး၊ မီးၼင်ႇၼႆ။

(ၵေႃႉထၢမ်) ဢေႃႈၶႃႈ ၸႂ်ယႂ်ႇၸႂ်ယၢဝ်းသေ လၢတ်ႈၼႄၼႆႉ ယိၼ်းၸူမ်းၶွပ်ႈၸႂ်ယႂ်ႇၼမ်တႄႉၶႃႈဢေႃႈ။