ပၢင်ၵုမ်လူင် ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ဢၼ်တေၸတ်းႁဵတ်း ၽွင်းႁူဝ်လိူၼ်ၼႃႈ ဝၼ်းတီႈ 1-3/05/2015 တီႈငဝ်ႈငုၼ်း UWSP/ UWSA ဝဵင်းပၢင်သၢင်း ၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇဝႃႉ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼႆႉ ယၢမ်းလဵဝ် ႁွင်ႉမွၵ်ႇထိုင်ဝႆႉ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ပိူဝ်ႈတႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ဢုပ်ႇဢူဝ်း 12 ၸုမ်း။ ၸုမ်းၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၵေႃႈ လႆႈႁူႉဝႃႈတေလိူၵ်ႈသေ ႁွင်ႉမွၵ်ႇထိုင်- ဝႃႈၼႆ။

ဝဵင်းပၢင်သၢင်း

ပၢင်ၵုမ်လူင်ပွၵ်ႈၼႆႉ ၽူႈႁပ်ႉပဵၼ်ၸဝ်ႈတႃႇၼၸတ်းႁဵတ်း မီး 3 ၸုမ်း- 1.ပႃႊတီႊ/တပ်ႉသိုၵ်း မိူင်းဝႃႉၽွမ်ႉႁူမ်ႈ (UWSP/ UWSA) ။ 2.တပ်ႉသိုၵ်းဢူၺ်းလီ ၻီႊမူဝ်ႊၶရႅတ်ႊတိၵ်ႊၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (NDAA) ၸုမ်းမိူင်းလႃး။ 3.ၸုမ်းလွတ်ႈလႅဝ်းၶၢင် (KIO) ။

ဝၼ်းမိူဝ်ႈလဵဝ် ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ တင်းမူတ်းမီး 21 ၸုမ်း။ ပၢင်ၵုမ်လူင်ပွၵ်ႈၼႆႉ လႆႈႁွင်ႉမွၵ်ႇထိုင် (ဝွၵ်ႇၸိူၼ်း) ဝႆႉ ပိူဝ်ႈတႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်း တင်းမူတ်း 12 ၸုမ်း၊ ၵိုတ်း 9 ၸုမ်း။

ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းလႆႈႁပ်ႉႁွင်ႉမွၵ်ႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈၼၼ်ႉ မီးမိူၼ်ၼင်ႇ 1.ၶွင်ႊသီႊဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) ၊ 2.ၸုမ်းလွတ်ႈလႅဝ်းၶၢင် (KIO) ၊ 3.ႁူမ်ႈတုမ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈယၢင်းၽိူၵ်ႇ (KNU) ၊ 4.ပႃႊတီႊမႂ်ႇသုင်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈယၢင်းလႅင် (KNPP) ၊ 5.ပႃႊတီႊမိူင်းမွၼ်းမႂ်ႇ (NMSP) ၊ 6.ပႃႊတီႊမႂ်ႇသုင် ၸိုင်ႈတႆး (SSPP) ၊ 7.တပ်ႉသိုၵ်းဢူၺ်းလီ ၻီႊမူဝ်ႊၶရႅတ်ႊတိၵ်ႊၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (NDAA) ၸုမ်းမိူင်းလႃး၊ 8.ၸုမ်းပူတ်းပွႆႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈပဢူဝ်း (PNLO) ၊ 9.တႅဝ်းႁူမ်ႈပူတ်းပွႆႇမိူင်းပလွင်ႈ ႁိုဝ် တပ်ႉသိုၵ်းပူတ်းပွႆႇ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတဢၢင်း (TNLA) ၊ 10.တပ်ႉသိုၵ်းရၶႅင်ႇ (AA) ၊ 11.တပ်ႉသိုၵ်းဢူၺ်းလီ ၻီႊမူဝ်ႊၶရႅတ်ႊတိၵ်ႊ ၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းမိူင်းမၢၼ်ႈ (MNDAA) ၸုမ်းၵူဝ်းၵၢင်ႉ ဢိၵ်ႇ တပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းဝႃႉၽွမ်ႉႁူမ်ႈ (UWSA) ဢၼ်ပဵၼ်ၸဝ်ႈတႃႇၼ ၸတ်းပၢင်ၵုမ်လႄႈ ဢွင်ႈတီႈၸတ်းပၢင်ၵုမ် တင်းမူတ်း 12 ၸုမ်း။

ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၸိူဝ်းဢမ်ႇလႆႈႁွင်ႉမွၵ်ႇပႃးၼၼ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇၸုမ်း 1.ၶွင်ႊသီႊၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈရၶႅင်ႇ (ANC) ၊ 2.တႅဝ်းႁူမ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၶျၢင်း (CNF) ၊ 3.ၶွင်ႊသီႊငမ်းယဵၼ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈယၢင်းၽိူၵ်ႇ (KPC) ၊ 4.တပ်ႉသိုၵ်းယၢင်း ပုတ်ႉထ (DKBA) ၊ 5.ၶွင်ႊသီႊသူဝ်ႇသျႄႊလိတ်ႊၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ မိူင်းၼႃႇၵ (NSCN-K) ၊ 6.ႁူမ်ႈတုမ်ၻီႊမူဝ်ႊ ၶရႅတ်ႊတိၵ်ႊလႃးႁူႇ (LDU) ၊ 7.ၸုမ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝႃႉ (WNO) ၊ 8.ပႃႊတီႊပူတ်းပွႆႇ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈရၶႅင်ႇ (ALP) 9.တႅဝ်းႁူမ်ႈၻီႊမူဝ်ႊၶရႅတ်ႊတိၵ်ႊ လုၵ်ႈႁဵၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈပတ်းပိုၼ်ႉ (ABSDF) ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ပၢင်ၵုမ်လူင်ၼႆႉ သင်ဝႃႈဢဝ် ၵၢၼ်ၵိုတ်းယိုဝ်းပတ်းပိုၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်း (NCA) ပဵၼ်လၵ်းသေ ဢုပ်ႇဢူဝ်းလွင်ႈ NCA ၸိုင် ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ NCA ၵႂႃႇဝႆးၽွင်ႈ။ ၶေႃႈတႅပ်းတတ်းပၢင်ၵုမ်ၼႆႉၵေႃႈ ၸၢင်ႈႁူမ်ႇငမ်းထိုင် ပၢင်ၵုမ်လူင် (သုတ်းယွတ်ႈ) ဢၼ်တေၸတ်းထႅင်ႈတၢင်းၼႃႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ သင်ဝႃႈဢဝ်တၢင်ႇၸိူဝ်ႉတၢင်ႇလွင်ႈပဵၼ်လၵ်း မိူၼ်ၼင်ႇလွင်ႈၵူဝ်းၵၢင်ႉ ပဵၼ်လၵ်းသေဢုပ်ႇဢူဝ်းၸိုင် ၶေႃႈတႅပ်းတတ်းပၢင်သၢင်းၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇႁူမ်ႇငမ်းထိုင်လႆႈ ပၢင်ၵုမ်ဢၼ်တေၸတ်းထႅင်ႈတၢင်းၼႃႈ။ ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ် ၶေႃႈတႅပ်းတတ်းၼႆႉ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈတေဢမ်ႇႁၼ်လီ၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈတေႁၼ်လီ။

ၵူၺ်းၵႃႈ လွင်ႈၵူဝ်းၵၢင်ႉၼႆႉ လၢႆမူႇလၢႆၸုမ်းတင်းၼမ် တိုၼ်းတေႁႂ်ႈၵိုတ်း (ပၢင်တိုၵ်း)ၼႄႉၼွၼ်း။ ၵွပ်ႈဝႃႈ  ပေႃးဢမ်ႇၵိုတ်းမၼ်းဢမ်ႇယဝ်ႉ။ ပေႃးၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ တိုၵ်ႉသိုပ်ႇလေႃႇတိုၵ်းယိုဝ်းၵူဝ်းၵၢင်ႉယူႇၸိုင် တႃႇၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း တေၵႂႃႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၵိုတ်းယိုဝ်းပတ်းပိုၼ်ႉတူဝ်မိူင်း ၵေႃႈလူင်းယၢပ်ႇ။
ၾၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈ ၾၢႆႇၶႄႇတႄႉ တိုၼ်းတေၶႂ်ႈႁႂ်ႈဢဝ်လွင်ႈၵူဝ်းၵၢင်ႉဢုပ်ႇဢူဝ်း။ ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း ဢၼ်တေႁဵတ်းပၢင်ၵုမ် 3 ဝၼ်းၼႆႉ သင်ဝႃႈ 2 ဝၼ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းလွင်ႈ NCA ၼႆၵေႃႈ တႃႇ 1 ဝၼ်း တိုၼ်းတေပဵၼ်တၢင်ႇလွင်ႈ လႄႈ ၵူဝ်းၵၢင်ႉ။

ဢိင်ၼိူဝ်ပၢင်ၵုမ်ပၢင်သၢင်း ႁွင်ႉမွၵ်ႇဝႆႉၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း 12 ၸုမ်းၵူၺ်းသေ ၽူႈၼမ်းၼႃႈၸုမ်းပဢူဝ်း (PNLO) ၶုၼ်ႇဢူၵ်ႉၵႃႇ ၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ- ႁဝ်းတေၸၢင်ႈလႆႈ ၸတ်းပၢင်ၵုမ်လူင်သုတ်းယွတ်ႈထႅင်ႈ ၵမ်းၼိုင်ႈယူႇ၊ ၵွပ်ႈဝႃႈ ၸူးဢဝ်ပၢင်ၵုမ်ပၢင်သၢင်းၵူၺ်း မၼ်းတေဢမ်ႇယဝ်ႉ။

ပေႃးတေၸတ်းပၢင်ၵုမ်လူင်ထႅင်ႈၸိုင် ဝၢႆးပၢင်ၵုမ်ပၢင်သၢင်းယဝ်ႉ မွၵ်ႈၼိုင်ႈဝူင်ႈၼႆႉ ၸင်ႇၸၢင်ႈၸတ်းလႆႈ။ ပေႃးၸိူင်ႉၼၼ် ဢၼ်ယိူင်းဢၢၼ်းဝႆႉဝႃႈ တေလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၼႂ်းလိူၼ်မေႊ (2015)ၼၼ်ႉ မီးပၼ်ႁႃဝႆႉ။

ဢွၼ်ၼႃႈၼႆႉ ၶဝ် (ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ တင်းၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း) လၢမ်းဝႆႉဝႃႈ ၵၢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၵိုတ်းယိုဝ်းပတ်းပိုၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်း (NCA) ႁႂ်ႈပဵၼ်လႆႈၼႂ်းလိူၼ်မေႊ။ ဢၼ်လၢမ်းဝႆႉၼၼ်ႉ မိူၼ်ၼင်ႇ လိူၼ်ဢေႊပရိူဝ်ႊလ်-မေႊ လူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA ။ လိူၼ်ၵျူၼ်ႊ-ၵျူႊလၢႆႊ တူၵ်းလူင်းယူင်ႉၶၢပ်ႈ ၵၢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းတၢင်းၵၢၼ်မိူင်း (Framework) ၊ ၼႂ်းၵႄႈမၼ်းၼႆႉ တေမီးၵၢၼ်တူၵ်းလူင်းထႅင်ႈ ၶေႃႈတိုဝ်းၵမ်ၾၢႆႇသိုၵ်း (COC) ထႅင်ႈ။ လိူၼ်ဢေႃႊၵတ်ႊသ် တႄႇဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်း (Political Dialogue) ။ လိူၼ်သႅပ်ႊထႅမ်ႊၿိူဝ်ႊ-ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊၿိူဝ်ႊ ႁႃသဵင်လိူၵ်ႈတင်ႈ။ လိူၼ်ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊၿိူဝ်ႊ မီးပၢင်လိူၵ်ႈတင်ႈ ပတ်းပိုၼ်ႉ။

ၸုမ်းၵပ်းသၢၼ် ၵၢၼ်ၵိုတ်းယိုဝ်းပတ်းပိုၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်း (NCCT) တင်းမူတ်းမီး 16 ၸုမ်း။ ၼႂ်းၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးၸိူဝ်းပဵၼ်လုၵ်ႈၸုမ်း ၶွင်ႊသီႊႁူမ်ႈတုမ်ၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း (UNFC ) 12 ၸုမ်း လႄႈၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းထႅင်ႈ 4 ၸုမ်း။ 12 ၸုမ်းၼၼ်ႉ 1.ၸုမ်းၶၢင်လွတ်ႈလႅဝ်း (KIO) ၊ 2.ႁူမ်ႈတုမ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈယၢင်းၽိူၵ်ႇ (KNU) ၊ 3.ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈယၢင်းလႅင် (KNPP) ၊ 4.ပႃႇတီႇမိူင်းမွၼ်းမႂ်ႇ (MNSP) ၊ 5.တႅဝ်းႁူမ်ႈ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၶျၢင်း (CNF) ၊ 6.ပႃႇတီႇမႂ်ႇသုင်ၸိုင်ႈတႆး (SSPP) ၊ 7.ၸုမ်းပူတ်းပွႆႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈပဢူဝ်း (PNLO) ၊ 8.တႅဝ်းႁူမ်ႈပူတ်းပွႆႇမိူင်းပလွင်ႈ (PSLF) ၊ 9.ၸုမ်းလႃးႁူႇ (LDU) ၊ 10.ၶွင်ႊသီႊၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈရၶႅင်ႇ (ANC) ၊ 11.ၸုမ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈဝႃႉ (WNO) ၊ 12.တပ်ႉသိုၵ်းဢူၺ်းလီၻီႊမူဝ်ႊၶရႅတ်ႊတိၵ်ႊ ၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း မိူင်းမၢၼ်ႈ (MNDAA) ဢၼ်တင်းၼမ်ႁူႉၸၵ်းဝႃႈ ၸုမ်းၵူဝ်းၵၢင်ႉ - ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ထႅင်ႈ 4 ၸုမ်း 1.တပ်ႉသိုၵ်းယၢင်းပုတ်ႉထ (DKBA) ၊ ၸုမ်းရၶႅင်ႇ (ALP) ၊ ပႃႊတီႊမိူင်းၵယၢၼ်း (KNLP) ၊ ၸုမ်းယၢင်းၽိူၵ်ႇ (KPC) ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၸုမ်း KPC ၼႆႉ တႅၵ်ႇဢွၵ်ႇတီႈ KNU / KNLA သေပဵၼ်မႃး။

ၵွပ်ႈၼၼ် ပၢင်ၵုမ်လူင်ပၢင်သၢင်းၼႆႉ သင်ဝႃႈႁွင်ႉမွၵ်ႇထိုင်ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း NCCT ၸိုင် ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း တေၸၢင်ႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၸွမ်း တင်းၼမ်သေ ႁူမ်ႈၵၼ်တႅပ်းတတ်းလႆႈလွင်ႈ NCA ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ႁၢၼ်ႉတေႃႇယၢမ်းလဵဝ် ဢမ်ႇႁၼ်သၢႆငၢႆတႃႇႁွင်ႉထႅင်ႈ။