ဢိင်ၼိူဝ် ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ႁူပ်ႉထူပ်းတွင်ႈထၢမ် ၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်း၊ ဝၢႆးၵႂႃႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်း ဝၼ်းၸိုင်ႈမိူင်း ႁူမ်ႈတုမ် တင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈလႄႈ ဝၢႆးႁဵတ်းၵၢၼ် တူင်ႉၼိုင် ၼႂ်းမိူင်းတႆးမႃးလၢႆၸိူဝ်ႉလၢႆလွင်ႈ။ မၼ်းၸဝ်ႈ တွပ်ႇလၢတ်ႈဝႆႉၼင်ႇၼႆ။

ၸွမ်သိုၵ်းယွတ်ႈသိုၵ်း

ထၢမ်- ၼင်ႇႁိုဝ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းလႄႈသင်၊ မူႇၸုမ်းဢၼ်တိတ်းတၢမ် ၵၢၼ်ဝၢၼ်ႈၵၢၼ်မိူင်းမိူင်းႁဝ်းလႄႈသင်၊ ႁႂ်ႈပေႃးလႆႈႁူႉငဝ်းလၢႆးမၼ်းၼၼ်ႉ ၶႂ်ႈယွၼ်းထၢမ်ၸဝ်ႈႁဝ်း။ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း လွင်ႈဢၼ်လႆႈၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းမိူင်းၼႆႉ ပိူင်လူင်မၼ်း ပဵၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်။ လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼႆႉ ထိုင်ၸၼ်ႉလႂ်ယဝ်ႉ၊ ငဝ်းလၢႆးမၼ်းပဵၼ်ႁိုဝ်။ တေႃႇထိုင်ၸဝ်ႈပေႃးလႆႈၵႂႃႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်း ႁူမ်ႈပၼ်ၵႂၢမ်းမၼ်ႈၵႅၼ်ႇၵၼ် လွင်ႈၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ် မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 12 လိူၼ်ၾႅပ်ႊၿိဝ်ႊရီႊ ဝၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၽွင်ႈ ?။

တွပ်ႇ-လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈပွင်ႇၸႂ်ၵၼ်ဢိတ်းၼိုင်ႈ၊ လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ၶၼ်ႈတွၼ်ႈမၼ်းတိုၵ်ႉၵိုတ်းလၢႆၶၼ်ႈတွၼ်ႈယူႇ။ တေႃႈလဵဝ်ၼႆႉ မၼ်းပႆႇၸႂ်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်။ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ လွင်ႈငမ်းယဵၼ်တိုၵ်ႉပဵၼ် ၶူဝ်လႆသိၵ်ႈၼိုင်ႈၵူၺ်း။ တိုၵ်ႉပဵၼ်ၵၢၼ်သၢင်ႈတႃႇလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၵူၺ်း မၼ်းယင်းပႆႇပဵၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်။ ဢၼ်ႁဝ်းၵႂႃႇၼႆႉ မီးယူႇ 3 လွင်ႈတၢင်း။

(1)ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈႁဝ်းၵိုတ်းသိုၵ်းယဝ်ႉ၊ ၵိုတ်းသိုၵ်းဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ယိူင်းဢၢၼ်းႁဝ်းပဵၼ်ၵိုတ်းသိုၵ်းယဝ်ႉ တွၼ်ႈတႃႇတေဢုပ်ႇၵၢၼ်မိူင်း၊ ဢၼ်ယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၶဝ်ႈပွႆးတိုၵ်းယူႇတင်းသဵင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ၵွပ်ႈသင်လႄႈၶဝ်ႈပွႆးတိုၵ်း၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈမၼ်းဢိုတ်းၽၵ်းတူၵၢၼ်မိူင်းပႅတ်ႈ။ ၵမ်းၼႆႉ ပၢၼ်တဵင်းၸဵင်ႇ မၼ်းမႃးပိုတ်ႇယဝ်ႉ၊ မႃးလႄႈႁဝ်းဢုပ်ႇၵၼ်…ၵေႃႈလႆႈၵိုတ်းသိုၵ်းၵႂႃႇ။

(2)ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈတဵင်းၸဵင်ႇၼႆႉ မၼ်းပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႆႉဝႃႈ ဝၼ်းတီႈ 12 (ၾႅပ်ႊၿိဝ်ႊရီႊ 2015) ၼႆႉ တေလူင်းလၢႆးမိုဝ်းပတ်းပိုၼ်ႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ဢူးဢွင်ႇမိၼ်းၵေႃႈ သမ်ႉမႃးႁူပ်ႉႁဝ်းမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 5 (ၾႅပ်ႊၿိဝ်ႊရီႊ 2015) မႃးသပ်းလႅင်းၼႄ တႃႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်းပတ်းပိုၼ်ႉ၊ ႁဝ်းၵေႃႈ ပိူဝ်ႈတႃႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်းဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ႁဝ်းတူဝ်ႈတၼ်းဝႆႉယူႇယဝ်ႉ၊ ၵွပ်ႈဝႃႈႁဝ်းၶႂ်ႈဢုပ်ႇၵၢၼ်မိူင်း။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼၼ်လႄႈ ႁဝ်းၵေႃႈဝႃႈၼႆႉမၼ်းလမ်ႇလွင်ႈ ပိူဝ်ႈတႃႇပိုတ်ႇၼႃႈလိၵ်ႈၵၢၼ်မိူင်း၊ ႁဝ်းၵေႃႈတတ်းသဵၼ်ႈၸႂ်သေၵႂႃႇ။ ပေႃးၵႂႃႇယဝ်ႉ ဝၼ်းတီႈ 11/02/2015 ၼႆႉ မႃးႁူပ်ႉၵၼ်တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ ၵူႈၸုမ်းၸုမ်း။ ႁူပ်ႉၵၼ်ယဝ်ႉ ၶႃႈႁဝ်းလၢတ်ႈၼႄၶဝ်ဝႃႈ ၵၢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းယိုဝ်းပတ်းပိုၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်း (NCA) ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ယူဝ်ဢမ်ႇပွင်ႇၸႂ်ၵၼ်လီယူဝ်ႉ…။ ႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ မၼ်းၵိုတ်းသိုၵ်းဝႆႉယဝ်ႉ၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈႁဝ်းၵိုတ်းသိုၵ်းဝႆႉယဝ်ႉလႄႈ ႁဝ်းတေလူင်းလၢႆးမိုဝ်းပွၵ်ႈ 2 ၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ၊ ၸၼ်ႉၸႄႈမိူင်းၵေႃႈႁဝ်းၵိုတ်းယဝ်ႉ ၸၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၵေႃႈႁဝ်းၵိုတ်းယဝ်ႉ၊ ၵဝ်ၶႃႈပွင်ႇၸႂ်တႄႉ ႁဝ်းထုၵ်ႇလႆႈမီးၶေႃႈႁပ်ႉႁွင်း ပိူဝ်ႈတႃႇႁူမ်ႈၵၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်း။ ၶဝ်ၵေႃႈႁပ်ႉႁွင်းဝႃႈ ၸႂ်ႈလွင်ႈၼၼ်ႉယူႇ၊ ၼႂ်းဝၼ်းတီႈ 12 ၼၼ်ႉ။ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ၵိုတ်းသိုၵ်းထႅင်ႈပွၵ်ႈ 2 ။ ပိူဝ်ႈတႃႇပိုတ်ႇၼႃႈလိၵ်ႈ ႁႂ်ႈမၼ်းမီးလွင်ႈႁပ်ႉႁွင်း (ဢမၶၢမ်ႇ)သေယဝ်ႉၵေႃႈ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်း။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၼၼ် ႁဝ်းၽွမ်ႉၵၼ်လူင်း။ ဝၼ်းတီႈ 12 ၵေႃႈ ၶိုၼ်းမႃးႁူပ်ႉၵၼ်တင်းသဵင်ႈ၊ ႁူပ်ႉၵၼ်ဝၼ်းတီႈ 12 ၼၼ်ႉ ၸွမ်ၸိုင်ႈၵေႃႈသပ်းလႅင်းၼႄ ၵူႈၸိူဝ်ႉၵူႈပိူင်သေ ႁဝ်းၵေႃႈတတ်းသဵၼ်ႈၸႂ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်း။

ပေႃးမႃးတူၺ်း လူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မိူင်းမၢၼ်ႈပတ်းပိုၼ်ႉၼႆႉ ၶၢဝ်းယၢမ်းလၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈမႃးၼႆႉ ပွၵ်ႈၼႆႉသုင်တီႈသုတ်း။ ၸွမ်ၸိုင်ႈတဵင်းၸဵင်ႇၵေႃႈလူင်း၊ သူၺ်ႇမၢၼ်း ႁူဝ်ပဝ်ႈသၽႃးၵေႃႈလူင်း၊ ႁူဝ်ပဝ်ႈသၽႃးၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵေႃႈလူင်း၊ ၽွင်းလူင်ၶဝ်ၵေႃႈလူင်း၊ ပႃႊတီႊၵၢၼ်မိူင်းၵေႃႈ 52 ပႃႊတီႊ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၼႂ်းပၢင်ၵႅဝ်ႈၼၼ်ႉ ၽူႈသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇတင်းသဵင်ႈၼႆႉ တင်ႈတႄႇ-တႄႇပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းတေႃႇပေႃးယဝ်ႉၼႆႉ ၶဝ်ပၼ်ထၢႆႇ (ႁၢင်ႈၼိမ်၊ ႁၢင်ႈတူင်ႉ)တင်းမူတ်း၊ တေလႆႈဝႃႈ တီႈၼႆႈၼႆႉ ၸၼ်ႉမၼ်းသုင်သေပိူၼ်ႈ။ လၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉႁဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇတွၼ်ႉမီးမႃးသေပွၵ်ႈ။

ဢၼ်ၵိုတ်းသိုၵ်း ပူၼ်ႉမႃးၾၢႆႇလင်ၼၼ်ႉ ဢုပ်ႇၵၼ်ၼႂ်းထိူၼ်ႇၼႂ်းၶိူဝ်းၵူၺ်း၊ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈႁပ်ႉႁွင်းသင်။ ႁဝ်းဝႃႈပၢၼ်ၼႆႉ ၸွမ်ၸိုင်ႈတဵင်းၸဵင်ႇ ၼႄၸေႇတၼႃႇမၼ်းဝႃႈ မၼ်းၶႂ်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈဝၢၼ်ႈမိူင်းယူႇတႄႉ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ လႆႈႁၼ်ၼမ်ႉၸႂ်ၶွင်မၼ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ မၼ်းတေပဵၼ်လႆႈၵႃႈႁိုဝ်ၼၼ်ႉ တေလႆႈတူၺ်းၵႂႃႇထႅင်ႈၵွၼ်ႇ။

ဝၢႆးသေဝၼ်းတီႈ 12 ယဝ်ႉ ဝၼ်းတီႈ 13 ႁဝ်းလႆႈၵႂႃႇႁူပ်ႉ (ၸွမ်သိုၵ်းလူင်) မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ။ မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇၵေႃႈဝႃႈ ပုၼ်ႈတႃႇတေႁႂ်ႈဝၢၼ်ႈမိူင်းၵတ်းယဵၼ်၊ ပိူဝ်ႈတႃႇလႅၵ်ႈလၢႆႈမၢႆမီႈၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းၵေႃႈလႅၵ်ႈလၢႆႈလႆႈယူႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ မၼ်းမီးလၢႆးမၼ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ တပ်ႉသိုၵ်းတႄႉ ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈၼႆႉ ဝႆႉတႃႇလွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈမၼ်ႈၵိုမ်းၸိုင်ႈမိူင်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ မိူဝ်ႈၵႂႃႇႁူပ်ႉမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇၼႆႉ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶဝ် လၢတ်ႈၼမ်ပူၼ်ႉတီႈလႄႈ ႁဝ်းၵေႃႈဢမ်ႇလၢတ်ႈသင်။ လႆႈၸုၵ်းသေဢုပ်ႇၵၼ် ႁဵတ်းၼၼ်ၵူၺ်း။

(3)ႁဝ်းၶႂ်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်း၊ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈမီးလွင်ႈႁပ်ႉႁွင်း လွင်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈႁဝ်းၵိုတ်းသိုၵ်းယဝ်ႉ ၶႂ်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်း။ လွင်ႈၵိုတ်းသိုၵ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၶႂ်ႈၸၼ်ထူင်ႇၶၢဝ်းယၢမ်းမၼ်းတိၵ်းတိၵ်း၊ ၸင်ႇဝႃႈ ဢၼ်ႁဝ်းၵႂႃႇပွၵ်ႈၼႆႉ လွင်ႈတၢင်းမၼ်းမီးယူႇ 3 လွင်ႈၼႆႉ။

ထၢမ်-ပေႃးဝႃႈမႃးတူၺ်း၊ မိူၼ်ၼင်ႇမိူဝ်ႈပၢင်လူင်တႄႉ ၼမ်ႉၸႂ်ပၢင်လူင်။ ၵမ်းၼႆႉၵေႃႈ ၼမ်ႉၸႂ်ၼေႇပျီႇတေႃႇၶႃႈႁႃႉ၊ ဢၼ်လႆႈပၼ်ၵႂၢမ်းမၼ်ႈၵႅၼ်ႇၵၼ် ဢၼ်ႁဵတ်းတီႈၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆႉ။
တွပ်ႇ- တေလႆႈဝႃႈၼၼ်ယူႇ။

ထၢမ်- ၼႂ်းၼၼ်ႉ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈ မီးၸဝ်ႈႁဝ်းၶဝ် 4 ၸုမ်း ဢၼ်လႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵႂႃႇ၊ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၶႃႈလူး ၶဝ်သမ်ႉႁၼ်ထိုင်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၶႃႈ ?။

တွပ်ႇ-ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ႁဝ်းမႃးတူၺ်းၼႆႉ ၶဝ်ဢမ်ႇၶဝ်ႈၸႂ်တႄႉ ပဵၼ်ၵႂႃႇဢမ်ႇလႆႈ၊ မၼ်းတေမီးၶေႃႈသဵတ်ႈၵႃႈသဵတ်ႈႁူဝ်ၶဝ်လၢႆလွင်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၶေႃႈသဵတ်ႈလၢႆလွင်ႈၼႆႉ ပေႃးမႃးထွမ်ႇတူၺ်းဢၼ်ၶဝ်လၢတ်ႈၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇမီးႁဵတ်းၽူလ် (ႁေတုၽလ) ။ ၵမ်ႈၽွင်ႈဝႃႈ ၶဝ်ဢမ်ႇလႆႈ မွပ်ႈမၢႆဢမ်းၼၢတ်ႈ (Mandate) ၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈဝႃႈ ၶဝ်ဢမ်ႇလႆႈႁူႉမႃး။ ပေႃးမႃးတီႈၼၼ်ႈ (တီႈပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းလူင်းလၢႆးမိုဝ်း)ၼႆႉ ဢမ်ႇလူင်း။ ၽိူဝ်ႇထိုင်မႃးတီႈမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ သမ်ႉၵႂႃႇၵႄႈလိတ်ႈတိၵ်းတိၵ်း။ လၵ်းၵၢၼ် (မူႇဢယ)တႄႉ ႁၼ်လီယူႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇလႆႈ Mandate မႃး၊ ဢမ်ႇလႆႈႁူႉလူင်ႈၼႃႈမႃး.. ၼႆ။ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶဝ်ၼႆႉ  မႃးႁူပ်ႉဢူးသူၺ်ႇမၢၼ်းၵေႃႈ မႃးၵႄႈယူႇၸိူင်ႉၼၼ်တိၵ်းတိၵ်း၊ လၵ်းၵၢၼ် (မူႇဢယ) တႄႉႁၼ်လီယူႇ ၼႆတိၵ်းတိၵ်း။

ထၢမ်-ႁဝ်းၶႃႈမႃးတူၺ်း ၼႂ်းၶေႃႈလႆႈၸႂ် လူင်းလၢႆးမိုဝ်း 5 ၶေႃႈၼႆႉ မိူၼ်ၼင်ႇၸဝ်ႈႁဝ်းဝႃႈ မၼ်းပဵၼ်ပိူဝ်ႈတႃႇၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်၊ ၵေႃႇသၢင်ႈတႃႇဢုပ်ႇဢူဝ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၵူၺ်း၊ ၵိုတ်းသိုၵ်းၵေႃႈပႆႇၵဵဝ်ႇ၊ ၵၢၼ်မိူင်းၵေႃႈပႆႇၵဵဝ်ႇ။ ၼႆႉပဵၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်း ဢဝ်ၼမ်ႉၸႂ်ၵၼ် ပိူဝ်ႈတႃႇႁူမ်ႈၵၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်။ ၼႂ်း 5 ၶေႃႈၼၼ်ႉ ၶႃႈႁဝ်းၶဝ်ႈၸႂ်ၸိူင်ႉၼၼ်။ ၶႃႈႁဝ်းယင်းၵႂင်ယူႇ ႁဵတ်းသင်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶဝ်ၼႆႉ ဢမ်ႇလူင်း။

တွပ်ႇ- ဝၢႆးလူင်းလၢႆးမိုဝ်းယဝ်ႉ ႁဝ်းဢုပ်ႇၵၼ်တင်းၸဝ်ႈသၢင်ႇလူႇ၊ ၸဝ်ႈသိူဝ်ထႅၼ်ႈ၊ ဢၼ်ၼႆႉပဵၼ်တိုဝ်ႉတၢင်းလီ၊ ၶဝ်ပေႃးပိုတ်ႇၼႃႈလိၵ်ႈဝႆႉယဝ်ႉ ပေႃးႁၼ်လီၵေႃႈမႃးလူင်းၵမ်းလင်ၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇမီးၵႃႈၶၼ်ယဝ်ႉ၊ ၶဝ်ၶႂ်ႈလႅၼ်ႁဝ်းၵေႃႈလႆႈ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ ဝေႊထီႊ (ပၢင်ပွႆး) ဢၼ်ၼႆႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈတေႁဵတ်းပၼ်ထႅင်ႈပွၵ်ႈၼိုင်ႈ မၼ်းဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ။ ပေႃးလူင်းၵမ်းလင်ၵေႃႈ ၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းလုမ်း လူင်းၽႂ်လူင်းမၼ်းသေ မိူၼ်ၵူၼ်းၶိုၼ်ႈလုမ်းၵူၺ်း။ ႁႂ်ႈပဵၼ်ပၢင်ၵႅဝ်ႈသေ လူင်းလၢႆးမိုဝ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ် သမ်ႉႁပ်ႉႁွင်းၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈယဝ်ႉ၊ ၶႃႈၵေႃႈလၢတ်ႈၼႄၶဝ်ၸိူင်ႉၼၼ်။ ၸဝ်ႈသၢင်ႇလူႇၵေႃႈဝႃႈလီယူႇ၊ ၸဝ်ႈသိူဝ်ထႅၼ်ႈၵေႃႈဝႃႈလီယူႇ၊ ၵူၺ်းႁဝ်းဢမ်ႇလႆႈ ဢၼုၺၢတ်ႈမႃး။

ပေႃးမႃးတူၺ်း ႁဝ်းၵႂႃႇၵိၼ်ၶဝ်ႈဝၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼၼ်ႉ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၽႂ်ၽႂ်မၼ်းၵေႃႈမႃး Lobby (ႁူၺ်းသူၼ်း) ဢူးဢွင်ႇမိၼ်း။ ဢူးဢွင်ႇမိၼ်း ၵေႃႈလၢတ်ႈသိုဝ်ႈသိုဝ်ႈ၊ သူၶႂ်ႈလူင်းၵေႃႈမီးတီႈသူၵူၺ်း၊ ဢမ်ႇၶႂ်ႈလူင်းၵေႃႈ မီးတီႈသူၵူၺ်း။ ၼႂ်းပၢင်ၵိၼ်ၶဝ်ႈၼၼ်ႉ မၼ်းလၢတ်ႈၵႂၢမ်းၵႂႃႇၸိူင်ႉၼၼ်ၵူၺ်း။

ထၢမ်-ပေႃးႁဝ်းမႃးတူၺ်းထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈ ။ ၵမ်ႈၼမ်တႄႉ ၶႃႈၶဝ်ႈၸႂ်ဝႃႈ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၼႆႉ ၵူဝ်ထုၵ်ႇပဵၼ်ၶိူင်ႈမိုဝ်း၊ ၵူဝ်ထုၵ်ႇလွၵ်ႇလႅၼ်။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးမႃးဢၢၼ်ႇတူၺ်းၼႂ်းၶေႃႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇ 5 ၶေႃႈၼၼ်ႉ ၶေႃႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၼၼ်ႉ မၼ်းဢမ်ႇၵဵဝ်ႇသင်။ မၼ်းတႃႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်းဝႃႈ တႃႇႁူမ်ႈၵၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၵူၺ်းၶႃႈႁႃႉ ?။

တွပ်ႇ-ၼၼ်ႉတႄႉ ၶဝ်ဝူၼ်ႉၸိူင်ႉႁိုဝ်ႁဝ်းဢမ်ႇႁူႉ။ ပေႃးယူႇတီႈႁဝ်းဝူၼ်ႉတႄႉ လွင်ႈၼမ်ႉတွၼ်းၵၢၼ်မိူင်းဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ၽႂ်ၽႂ်ၵေႃႈႁူႉမၼ်းႁႃ။ ထုၵ်ႇပဵၼ်ၶိူင်ႈမိုဝ်းဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ထုၵ်ႇပဵၼ်ၶိူင်ႈမိုဝ်း ဢမ်ႇထုၵ်ႇပဵၼ်ၶိူင်ႈမိုဝ်းဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မၼ်းယူႇတီႈဝႃႈ ႁဝ်းသမ်ႉဢဝ်ၼမ်ႉတွၼ်း တီႈတဵင်းၸဵင်ႇ ဢီႈသင်။ တဵင်းၸဵင်ႇ သမ်ႉဢဝ်ၼမ်ႉတွၼ်းဢီႈသင်။ ၵၢၼ်မိူင်းၼႆႉ သၽႃဝမၼ်း ဢၼ်ၼႆႉတႄႉႁူႉမၼ်းမီးယဝ်ႉ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးႁဝ်းဢမ်ႇလူင်း ႁဝ်းသမ်ႉလႆႈၼမ်ႉတွၼ်းဢီႈသင်၊ ပေႃးလူင်းသမ်ႉသုမ်းဢီႈသင်၊ မၼ်းၵေႃႈၼပ်ႉသွၼ်ႇတူၺ်းလွင်ႈၼႆႉ။

ထၢမ်- ပွင်ႇဝႃႈၶဝ် ဢမ်ႇလႆႈဢၢၼ်ႇ ထတ်းတူၺ်းၶေႃႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇၼၼ်ႉလီလီ၊ ၶႂ်ႈဝႃႈၼၼ်ၶႃႈႁႃႉ ?။

တွပ်ႇ-ၶဝ်ၼႆႉ ဢမ်ႇႁူႉဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ႁႃလွင်ႈတၢင်းမၼ်းဢမ်ႇမီး၊ ဢၼ်ၵႂႃႇၵႄႈလိတ်ႈတီႈမိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ၊ ၵႂႃႇၵႄႈတီႈႁူဝ်ပဝ်ႈသၽႃးၼၼ်ႉ၊ ၵွပ်ႈဝႃႈ NCCT တင်း UPWC  ၶဝ်ဢုပ်ႇၵၼ်ယူႇတႃႇသေႇ။ လွင်ႈတႃႇတေလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA (ၵၢၼ်ၵိုတ်းယိုဝ်းပတ်းပိုၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်း) ၼႆႉ NCCT  ၶဝ်ဢုပ်ႇၵၼ်မႃး ၸမ် 2 ပီယဝ်ႉ၊ ဢမ်ႇႁူႉၼႆ ပဵၼ်ၵႂႃႇဢမ်ႇလႆႈ၊ မၼ်းဢမ်ႇမီးႁဵတ်ႇၽူလ်။
ထၢမ်- UNFC ၼႆႉ ၵွပ်ႈသင် သမ်ႉဢမ်ႇဝွၵ်ႇၶဝ်ပႃး။

တွပ်ႇ- UNFC တႄႉ ၵွပ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တိုၼ်းဢမ်ႇႁပ်ႉဝႆႉ။ ၵွပ်ႈဝႃႈ ဢၼ်ၵိုတ်းသိုၵ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်းၽႂ်ၸုမ်းမၼ်း၊ UNFC မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈပဵၼ်မုၵ်ႉၸုမ်းသေ ၵႂႃႇၵိုတ်းသိုၵ်း။ ဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶႂ်ႈဝႃႈၼႆႉ ဢၼ်ၸုမ်းၽႂ်ၸုမ်းမၼ်း ၵိုတ်းသိုၵ်းဝႆႉယူႇတင်းမူတ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၶႂ်ႈမႃးႁူမ်ႈၵၼ်သေၵႂႃႇလူင်းလၢႆးမိုဝ်း NCA ၊ မၼ်းဢမ်ႇႁပ်ႉ UNFC ။

ထၢမ်- ပေႃးၼၼ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈ လူင်းလၢႆးမိုဝ်းမိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 12 (ၾႅပ်ႊၿိဝ်ႊရီႊ 2015)ၼႆႉ ပဵၼ်ပိူဝ်ႈတႃႇႁူမ်ႈၵၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈ လွင်ႈငမ်းယဵၼ် လႄႈ ပၼ်ၵႂၢမ်းမၼ်ႈ ၵတိသၸ်ႉၸႃႇၵၼ် ပွင်ႇဝႃႈၸိူင်ႉၼၼ်ၶႃႈႁႃႉ ?။

တွပ်ႇ-ပွင်ႇဝႃႈပၼ်ၵတိသၸ်ႉၸႃႇ ၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်/ ပိူဝ်ႈတႃႇဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်း။ ၵၢၼ်ငမ်းယဵၼ်ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပေႃးဝႃႈပႆႇလႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၢၼ်မိူင်း တူၵ်းလူင်းၵၼ်လႆႈယဝ်ႉ လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼႆႉ ပႆႇလူင်းတီႈလူင်းတၢင်း။

(ၶႅၼ်းတေႃႈပႂ်ႉသိုပ်ႇဢၢၼ်ႇ ၵေႃႁူမ်ႈသၢင်ႈၸိုင်ႈတႆး CSSU)