ဝၼ်းတီႈ 21 ၾႅပ်ႊၿိဝ်ႊရီႊၵူႈပီၼႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်း ၽႃသႃမႄႈၶွင်လူၵ်ႈ (လုမ်ႈၾႃႉ)။ ၵွပ်ႈၼၼ် ဝၼ်းသဝ်တီႈ 21 ပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ ၽူႈဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၾၢႆႇ ၽႃသႃမႄႈမူႇၸုမ်းလဵပ်ႈႁဵၼ်း ပၢႆးသႅၼ်ႊလႄႈ ၾိင်ႈထုင်းႁိတ်ႈႁွႆး ၶွင်ၸၢတ်ႈၸိုင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ တီႈဝဵင်းလူင်မိူင်းၵွၵ်ႇ (UNESCO Bangkok) ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶူဝ်ႊရီႊယိူဝ်ႊ (ၵဝ်းလီ) တႅမ်ႈသေ  ဢွၵ်ႇၼႂ်းၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇ Bangkok Post ၼင်ႇၼႆ။

ၽူႈဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၾၢႆႇ ၽႃသႃမႄႈ လၢတ်ႈၼႄဝႃႈ- မိူဝ်ႈမၼ်းတႄႇ လုၵ်ႉတီႈမိူင်းၶူဝ်ႊရီႊယိူဝ်ႊၶၢႆႉၵႂႃႇတီႈမိူင်း ဢမႄႊရိၵၼ်ႊၼၼ်ႉ မၼ်းဢမ်ႇႁူႉၵႂၢမ်းပိူၼ်ႈ၊ ထူပ်းတၢင်းယၢပ်ႇယဵၼ်းတႄႉတႄႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ တူဝ်ၵဝ်ႇသမ်ႉ လႆႈႁဵၼ်းႁူႉလိၵ်ႈၶူဝ်ႊရီႊယိူဝ်ႊ (ၵဝ်းလီ)သေၵႂႃႇလႄႈ လွင်ႈလိၵ်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇၶိုတ်းပိူၼ်ႈ သေတႃႉၵေႃႈ မၼ်းသမ်ႉၶႅၼ်ႇပၢႆးၼပ်ႉ၊ လုၵ်ႉတီႈၶႅၼ်ႇပၢႆးၼပ်ႉ ဢဝ်ႁဵတ်းသိုဝ်ႇငဝ်ႈမၼ်းသေ သိုပ်ႇႁဵၼ်းဢိင်းၵလဵတ်ႈၵႂႃႇလႆႈ၊ ထိုင်တီႈမေႃၵႂၢမ်းဢိင်းၵလဵတ်ႈၵႂႃႇၼႂ်း 2-3 လိူၼ်- ၼႆယဝ်ႉ။

သပ်းလႅင်းၼႄဝႃႈ- လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸိူဝ်းဢၼ် ဢမ်ႇမီးတိုဝ်ႉတၢင်း တႃႇတေႁဵၼ်းလိၵ်ႈၶဝ် ၽႃသႃပေႃႈမႄႈၶဝ်ဢွၼ်တၢင်းၼႆႉ ၼႂ်းလူၵ်ႈၼႆႉမီးယူႇ 2.3 ႁဵင်လၢၼ်ႉ၊ ၸိူဝ်းၶဝ်ၼႆႉ လႆႈလုတ်ႈတိုဝ်ႉတၢင်းၵႂႃႇ၊ ၶဝ်ၼႆႉၶဝ်ႈႁူင်းႁဵၼ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇပွင်ႇသင်၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈလႆႈဢွၵ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းၵႂႃႇ။ ပေႃးဢွၵ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းၵႂႃႇၵေႃႈ မိူၼ်ၵၼ်တင်း ထုၵ်ႇပၢၵ်ႈဢွၵ်ႇပႅတ်ႈၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း။ ပေႃးဝႃႈ ပေႃႈမႄႈၽၢၼ် ၶႅၼ်းမီးပၼ်ႁႃ လွင်ႈထုၵ်ႇပၢၵ်ႈဢွၵ်ႇ ႁူင်းႁဵၼ်းထႅင်ႈ။ ၵွပ်ႈဝႃႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼႆႉ ပေႃးဝႃႈဢမ်ႇလႆႈႁဵၼ်းၽႃသႃၶဝ် ဢွၼ်တၢင်းၸိုင် တႃႇတေပွင်ႇၸႂ်ၽႃသႃတၢင်ႇၶိူဝ်းၼႆႉယၢပ်ႇ၊ ပေႃးဝႃႈပွင်ႇၸႂ်ယၢပ်ႇၵေႃႈ တႃႇတေႁဵၼ်းႁူႉၽႃသႃပိူၼ်ႈၼႆႉယၢပ်ႇ၊ ပေႃးႁဵၼ်းႁူႉယၢပ်ႇၵေႃႈ သိုပ်ႇယူႇႁူင်းႁဵၼ်း ဢမ်ႇယူႇၵေႃႈဢမ်ႇပွင်ႇသင်။ ပေႃးဢမ်ႇပွင်ႇသင်ၵေႃႈ ဢွၵ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းၵႂႃႇပႅတ်ႈ။ ပေႃးဢွၵ်ႇၵႂႃႇပႅတ်ႈၵေႃႈ မိူၼ်ထုၵ်ႇပၢၵ်ႈဢွၵ်ႇပႅတ်ႈ ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းပႃး- ဝႃႈၼႆ။

ယူႇတီႈ UNESCO သေ ထတ်းသၢင်တူၺ်း လႆႈႁၼ်ဝႃႈ- လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸိူဝ်းဢၼ် ဢမ်ႇလႆႈယူႇႁူင်းႁဵၼ်းသေ ဢမ်ႇလႆႈႁဵၼ်းၽႃသႃပေႃႈမႄႈတူဝ်ၵဝ်ႇၼႆႉ မိူၼ်ၼင်ႇဢိၼ်ႊၻီႊယိူဝ်ႊႁိုဝ်ႉ၊ လၢဝ်းႁိုဝ်ႉၸိူဝ်းၼႆႉ မီးၼမ်တႄႉတႄႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၸိူဝ်းဢၼ်မီးတိုဝ်ႉတၢင်း လႆႈႁဵၼ်းႁူႉၽႃသႃတူဝ်ၵဝ်ႇ ၽႃသႃမႄႈၶဝ်ၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈဢဝ်ၽႃသႃမႄႈၶဝ်ပဵၼ်ပိုၼ်ႉထၢၼ်မၼ်းသေ တေႃႇယွတ်ႈၵၢၼ်ႁဵၼ်းပၢႆးပၺ်ၺႃ၊ သိုပ်ႇႁဵၼ်းႁူႉၽႃသႃပိူၼ်ႈ/ တၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းငၢႆႈလိူဝ်မႃး- ၼႆယဝ်ႉ။

သပ်းလႅင်းၼႄထႅင်ႈဝႃႈ- မိူၼ်ၼင်ႇတူဝ်ၵဝ်ၶႃႈၼႆႉယဝ်ႉ၊ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈၵဝ်ၶႃႈ ဢမ်ႇမီးပိုၼ်ႉထၢၼ်ဝႆႉ ၼႂ်းၽႃသႃၶူဝ်ႊရီႊယိူဝ်ႊ (ၵဝ်းလီ)ဝႆႉၼႆတႄႉ တႃႇတေမႃးႁပ်ႉ/မေႃလိၵ်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈသေ မႃးတေႃႇယွတ်ႈ ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးပၺ်ၺႃၶဝ်ၶႃႈၼႆႉယၢပ်ႇတႄႉတႄႉ- ဝႃႈၼႆ။

မိူဝ်ႈလဵဝ် ၸွမ်းၼင်ႇၵၢၼ်ၶူၼ်ႉၶႂႃႉမီးဝႆႉၼၼ်ႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸိူဝ်းဢၼ်မီးတိုဝ်ႉတၢင်း လႆႈႁဵၼ်းၽႃသႃမႄႈ ၶဝ်ၼႆႉ ဢၼ်ဢွၵ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းၵႂႃႇ မီးဢေႇတႄႉတႄႉ။ ပေႃးမႃးတႅၵ်ႈတူၺ်း လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸိူဝ်းဢၼ်လႆႈႁဵၼ်း ၽႃသႃမႄႈသေ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၸိူဝ်းဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈႁဵၼ်းၽႃသႃမႄႈၼၼ်ႉ ပေႃးၶဝ်ႈႁူင်းႁဵၼ်းၼႆ ၸိူဝ်းဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈႁဵၼ်းၽႃသႃမႄႈမႃးၼၼ်ႉ ဢွၵ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းၼမ်တႄႉတႄႉ- ၼႆယူႇ။

ၽွၼ်းလီဢၼ်လႆႈႁဵၼ်းၽႃသႃမႄႈတူဝ်ၵဝ်ႇၼႆႉ လိူဝ်သေႁဵၼ်းၽႃသႃပိူၼ်ႈငၢႆႈ တေႃႇယွတ်ႈပၢႆးပၺ်ၺႃ ငၢႆႈယဝ်ႉ ယင်းၵၢႆႇၶူဝ်ပၼ်ဝူင်ႈၵၢင် ၾိင်ႈငႄႈတင်းႁိူၼ်း/ ၾိင်ႈငႄႈၾၢႆႇမႄႈလႄႈ ၾိင်ႈငႄႈတၢင်းသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ ၾၢႆႇၼွၵ်ႈႁဝ်းမႃးၵပ်းၵၼ်လႆႈ- ၼႆယဝ်ႉ။

ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ဢၼ်သွၼ်ႁဵၼ်း 2 ၽႃႇသႃႇ (ၽႃသႃမႄႈ တင်း ၽႃသႃတၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း) ၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ မၼ်းလႆႈလူင်းတိုၼ်း ၼမ်ဢိတ်းၼိုင်ႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၽွၼ်းလီမၼ်းဢၼ်လႆႈႁပ်ႉ မၼ်းၼမ်လိူဝ်သေ ဢၼ်လႆႈလူင်းတိုၼ်းၵႂႃႇ။ ၵွပ်ႈဝႃႈ ပေႃးဝႃႈႁဝ်းဢမ်ႇယွမ်းသွၼ်ပၼ် ၽႃသႃမႄႈၶဝ်ၼႆ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇတင်းၼမ် ၸၢင်ႈပဵၼ်ၵူၼ်းပႅတ်ႈလၢႆ၊ မၼ်းတေပဵၼ်ပၼ်ႁႃတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း။ ပေႃးပဵၼ်ပၼ်ႁႃ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းမႃးယဝ်ႉ တႃႇတေမႃးၵႄႈလိတ်ႈၼႆႉ ၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇမၼ်း ၼမ်လိူဝ်သေဢၼ်လႆႈလူင်းတိုၼ်းတီႈ ပၢႆးပၺ်ၺႃၼၼ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼႆ လွင်ႈၼႆႉထုၵ်ႇလီလႆႈႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇ- ၼႆယဝ်ႉ။

ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶူဝ်ႊရီႊယိူဝ်ႊ (ၵဝ်းလီ) ၽူႈဢဝ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၾၢႆႇ ၽႃသႃမႄႈ  (UNESCO Bangkok)ၼႆႉ ႁဵၵ်ႈၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၶိမ်ႊၵႃႊ ၶရိတ်ႊတိပင်း၊ မၼ်းၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈမိူင်းၶူဝ်ႊရီႊယိူဝ်ႊ ၵႂႃႇယူႇတီႈမိူင်းဢမႄႊရိၵႃႊသေ မိူဝ်ႈလဵဝ် မႃးႁဵတ်းသၢင်ႈၼႃႈၵၢၼ်တႃငၢၼ်းဝႆႉတီႈၸုမ်း UNESCO မိူင်းၵွၵ်ႇ (ၵုင်းထဵပ်ႈ) ၸိုင်ႈထႆး။