တင်ႈတႄႇၵၢင်လိူၼ်ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊၿိူဝ်ႊ (2014)မႃး ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း မီးပၢင်တေႃႇလွင်း ၶိုၼ်းမႃးလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းသူၼ် ဢၼ်ယူႇႁိမ်းပၢင်လွင်း၊ ယူႇၼႂ်းဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်းၸိူဝ်းၼႆႉ မႆႈၸႂ်လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ႁိူၼ်းယေး၊ ပေႃးဢမ်ႇမီးၵူၼ်းပႂ်ႉႁိူၼ်း ဢမ်ႇႁတ်းၽၢတ်ႇ ႁိူၼ်းယေး။

ပၢင်လွင်း တီႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ဢၼ်ၶိုၼ်းပိုတ်ႇထႅင်ႈ

ပၢင်လွင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼႆႉ မီးတီႈႁိမ်းဝတ်ႉ/ ၵျွင်းၽြႃးဝၢၼ်ႈၵွင်းသႃႇ၊ ဝၢၼ်ႈၶၢၼ်ႇတေႃႇ၊ မီးပၢင်လွင်းလႄႈ ႁဵတ်းပႃးပၢင်တေႃႇၵႆႇ။ သမ်ႉထႅင်ႈ တီႈပွၵ်ႉဢွင်ႇမဵတ်ႉတႃႇ ႁိမ်းဝတ်ႉ ဝေပုၺ်လ တီႈသဵၼ်ႈတၢင်းၵႂႃႇမိူင်းဝီး မီးပၢင်လဵၼ်ႈၵဵမ်ႊသ် (တူႈပႃ)။ ယွၼ်ႉပၢင်လွင်းၸိူဝ်းၼႆႉသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈတၢင်းယၢမ်ႈ ၸႃရိတ်ႉတၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းသူၼ်လူႉ၊ မႆႈၸႂ်လွင်ႈၽူႈလၵ်ႉၵူၼ်းၸူၼ်။ ပေႃးမီးပၢင်လွင်း လွင်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်ၵေႃႈ ၸပ်းၸွမ်းမႃးၵမ်းလဵဝ်- ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၶဝ်မႆႈၸႂ် ၼင်ႇၼႆ။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ လုင်းၸၢႆးၶမ်းယီႈ လၢတ်ႈတီႈ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈဝႃႈ- မိူၼ်ၼင်ႇ ပၢင်တေႃႇၵႆႇ ဢၼ်ႁဵတ်းတီႈဝၢၼ်ႈၵွင်းသႃႇၼႆႉ ႁဵတ်းၸွမ်းဝၼ်းၵၢတ်ႇ၊ ႁႃႈဝၼ်းႁဵတ်းၼိုင်ႈပွၵ်ႈ၊ ၵူၼ်းမႃးတေႃႇလွင်း မီးၵူႈသႅၼ်းသႅၼ်း၊ ပႃးၸဵမ်ၶႃႈဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈမႃးတေႃႇၵႆႇ။ ပၢင်လဵၼ်ႈပၢင်လွင်း ထီႊဝီႊၵဵမ်ႊသ်ၼႆႉ ပဵၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ သိပ်းၶူပ်ႇၶိုၼ်ႈၼိူဝ်၊ ၼၢင်းယိင်း ၵူၼ်းၸၢႆးၵူႈသႅၼ်းသႅၼ်း၊ လုၵ်ႈႁဵၼ်းၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇၵႂႃႇႁူင်းႁဵၼ်းသေ ပၢႆႈႁူင်းႁဵၼ်းသေမႃးလဵၼ်ႈၵဵမ်ႊသ်၊ လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈပေႃႈမႄႈမႆႈၸႂ်ၸွမ်းလုၵ်ႈလၢင်း- ဝႃႈၼႆ။

ပၢင်လွင်းတီႈၼမ်ႉၶမ်း ဢၼ်ၶိုၼ်းပိုတ်ႇထႅင်ႈ

ဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်းၼႆႉ ဢမ်ႇမီးပၢင်လွင်းမႃး 2 ပီယဝ်ႉ ၵမ်းၼႆႉသမ်ႉလႆႈပိုတ်ႇၶိုၼ်း။ ၵမ်ႈၽွင်ႈဝႃႈ ဢၼ်မႃးၶၢတ်ႈတီႈလိၼ်သေ ပိုတ်ႇပၢင်လွင်းၼႆႉ ပဵၼ်သၢႆၶွင် ၸုမ်းပီႇတုၸိတ်ႉပၢၼ်းသေး။

ၵူၼ်းၼမ်ႉၶမ်း ဢမ်ႇၶႂ်ႈဢွၵ်ႇၸိုဝ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈၵေႃႈ လၢတ်ႈၼႄဝႃႈ- တီႈတႄႉမၼ်း ပၢင်လွင်းၼႆႉ ပိုတ်ႇမႃးလႆႈ လိူၼ်ပၢႆယဝ်ႉ၊ ပေႃးဝႃႈမီးပၢင်လွင်းၵေႃႈ မီးမႃးလွင်ႈလၵ်ႉၽွၵ်ႈႁိူၼ်း၊ လၵ်ႉလူတ်ႉၶိူင်ႈ၊ ႁုၵ်ႉသၢႆၶေႃးပိူၼ်ႈ မိူဝ်ႈၽွင်းၶီႇလူတ်ႉၶိူင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ။ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇႁၢတ်ႈႁၢႆးၵေႃႈ ယွၼ်ႉၵႂႃႇလဵၼ်ႈပၢင်လွင်းသေ ၵိၼ်ပႃးယႃႈ၊ ၵူၼ်းၵိၼ်ယႃႈၵေႃႈ ၼမ်လိူဝ်မႃး- ဝႃႈၼႆ။

ၶူးမေႃသွၼ် တီႈႁူင်းႁဵၼ်းၵေႃႉၼိုင်ႈၵေႃႈ လၢတ်ႈဝႃႈ- ပၢင်လွင်း ထီႊဝီႊၵဵမ်ႊသ်ၼႆႉ ဢမ်ႇလီမီး၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ လႆႈလုတ်ႈၵၢတ်ႈႁူင်းႁဵၼ်း ပၢႆႈႁူင်းႁဵၼ်းသေ ၵႂႃႇလဵၼ်ႈ။ ပေႃးမီးပၢင်လဵၼ်ႈၵဵမ်ႊသ်ၼႆ ႁဵတ်းႁႂ်ႈတၢင်းယၢမ်ႈ ၸႃရိတ်ႉတလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ တိူဝ်းတိုဝ်မႃး တိူဝ်းလူႉမႃး၊ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၶၢတ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းၵေႃႈ ၼမ်မႃး၊ ၶူးသွၼ်လၢတ်ႈၵေႃႈဢမ်ႇထွမ်ႇ။ ၵွပ်ႈၼႆ ပေႃးပဵၼ်လႆႈ ႁႂ်ႈၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ် ၽဵဝ်ႈလၢင်ႉပၼ် ပၢင်လဵၼ်ႈၵဵမ်ႊသ် ၸိူဝ်းၼႆႉ- ဝႃႈၼႆ။

ၵူၼ်းၶဝ်ႈလဵၼ်ႈပၢင်တေႃႇလွင်း တီႈဝဵင်းၼမ်ႉၶမ်း

ပၢင်လဵၼ်ႈၵဵမ်ႊသ် (တူႈပႃ) ဢၼ်မီးတီႈ ပွၵ်ႉဢွင်ႇမဵတ်ႉတႃႇ ႁိမ်းဝတ်ႉ ဝေပုၺ်လ ၼႆႉ ပဵၼ်တီႈပၢင်သဝ်း ၵူၼ်းပၢႆႈၽေး ၸၢဝ်းတဢၢင်း (ပလွင်ႈ) ဢၼ်မႃးပိုင်ႈဢိင်ယူႇၵူႈပွၵ်ႈ။ ၸဝ်ႈၶွင်တီႈလိၼ် ဢၼ်ႁဵတ်းပၼ်တႃႇ ၵူၼ်းတဢၢင်း ယူႇသဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတဢၢင်း ၸိုဝ်ႈဢူးမိၼ်ႉၸၢၼ်း၊ ပဵၼ်ၵူၼ်းၵႃႉၶၢႆၼဵင်ႈ- ၼႆယဝ်ႉ။