ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၽူႈၼမ်းတႆး ဢၼ်ပဵၼ်ၽႅၼ်ပၵ်းၾၢင်ၸွမ်းပိူင် (ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ်) ၵမ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵမ်းႁူဝ်ႁႅၵ်ႈ။ ပဵၼ်ၵၢၼ်ႁူပ်ႉထူပ်းၵိုၵ်းပိုၼ်း ဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် (မၢၼ်ႈ) ၵေႃႈ ႁူႉလႄႈႁၼ်လီၸွမ်း။ ႁဵၵ်ႈၸိုဝ်ႈ ႁူဝ်ၶေႃႈဝႃႈ- ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၽူႈၼမ်းတႆး (Toward to a Common understanding Shan Leaders Consultation) ၼႆသေ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၵႂႃႇလွတ်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းလႅဝ်း လူၺ်ႈမီးၸုမ်းၽူႈၼမ်းၼႂ်း ၵေႃပွင်ၵၢၼ် ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆး (CSSU) ႁပ်ႉပဵၼ်ၽူႈၵႅဝ်ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၵမ်းၼႆႉ။

ႁူပ်ႉထူပ်ႉဢုပ်ႇဢူဝ်းၵမ်းႁႅၵ်ႈၼႆႉ မီးၽူႈၼမ်းသၢမ်ၸုမ်းပဵၼ်လၵ်း၊ ႁႃႈၸုမ်းပဵၼ်ႁူမ်ႈ ၸိူင်ႉၼင်ႇ- ၵေႃၵပ်း သၢၼ်ၸိုင်ႈတႆး (SSJAC) 12 ၵေႃႉ မီးၸဝ်ႈၶုၼ်ထုၼ်းဢူး ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် ငဝ်ႈငုၼ်းပႃႊတီႊ တီႊမူဝ်ႊ ၶရေႊသီႊၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး၊ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈၸွမ်သိုၵ်းသိူဝ်ထႅၼ်ႈ (ၽူႈၼမ်းၼႃႈၸုမ်း-SSPP/SSA)၊ ၽူႈၼမ်းၼႂ်း ၸၢႆးၼုတ်း(SNLD)၊ ၵႅမ်ႈၽူႈၼမ်းၼႂ်းၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင် ၵၢႆႇၾႃႉ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈတပ်ႉသိုၵ်းၵူၼ်းမိူင်း (ၸုမ်းပျီႇတူႉ ၸိတ်ႉ- SSA  သႅင်ၵႅဝ်ႉလႄႈၵႃႇလိ)၊ ၸဝ်ႈၶုၼ်ၸၢႆး (ၸုမ်းပျီႇတူႉၸိတ်ႉ- SSA  သႅင်ၵႅဝ်ႉလႄႈၵႃႇလိ)၊ ၸဝ်ႈႁၢၼ်ၽူင်းၼုမ်ႇ (SSPP/SSA)၊ ၸၢႆးၶမ်းပိူင်ၾႃႉ(SNLD)၊ ၸၢႆးဢႅၵ်ႉၵ(SNLD)၊ ၸၢႆးလႃႉ(ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ- SNLD)၊ ၸဝ်ႈၸွႆႉ မင်းႁၢႆး (တီႈၵိူဝ်းၵုမ်- SSPP/SSA)၊ ၽူႈၵဵပ်းလွင်ႈမၢႆတွင်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းထႅင်ႈ 4 ၵေႃႉ။ ပႃႊတီႊတီႊမူဝ်ႊၶရႅတ်ႉတိၵ်ႉၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး(SNDP) 5 ၵေႃႉ မီးလုင်းၸၢႆးဢၢႆႈပဝ်း ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင် ပႃႊတီႊ တီႊမူဝ်ႊၶရေႊသီႊၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး၊ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ လုင်းၸၢႆးသွင်သီႇ၊ ၾၢႆႇသူၼ်းတုမ်ပႃႊတီႊ ၸဝ်ႈတၢၼ်းမျိၼ်ႉ လႄႈၸၢႆးဢွင်ႇတၢၼ်းမျိၼ်ႉ၊ တင်းၽူႈၵဵပ်းလွင်ႈမၢႆတွင်း ၵေႃႉၼိုင်ႈ။ ၸုမ်းၶွင်ႊသီႊဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး (RCSS/SSA) 5 ၵေႃႉ မီးၸွမ်သိုၵ်းယွတ်ႈသိုၵ်း ႁူဝ်ပဝ်ႈလူင်၊ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈတီႈၼိုင်ႈၸွမ်ႁၢၼ်ၸၢႆးယီႈ၊ ၵႅမ်ၸဝ်ႈပွင်ၵၢၼ် ၸဝ်ႈသိုၵ်းၵွၼ်းၸိုၼ်ႈ၊ တီႈၵိူဝ်းၵုမ်ၸဝ်ႈပၢႆးမိူင်း၊ ၽူႈၵပ်းသၢၼ်ၸၢႆးဢေး (တင်းၽူႈၵဵပ်း လွင်ႈမၢႆတွင်း)။ ၸုမ်းၽူႈၼမ်းၼႂ်းၵေႃပွင်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆး(CSSU) မီးၸဝ်ႈပွင်ၶိူဝ်း(ႁူဝ်ၼႃႈၵေႃ)၊ ၸဝ်ႈၶႂၢၼ်မိူင်း၊ ၸဝ်ႈပိုၼ်ၶမ်း၊ ၸဝ်ႈလၢဝ်သႅင်၊ ၸၢႆးငိုၼ်း 5 ၵေႃႉ။ ၽူႈၵပ်းသၢၼ်ၶပ်း ၶိုင်ပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်း ၽူႈၼမ်းတႆးၵမ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၸဝ်ႈသိူဝ်ႁၢၼ်ၾႃႉ ၼ ယွင်ႁူၺ်ႈ (ၽူႈၸတ်းၵၢၼ်- EBO) လႄႈဢႃးၸၢၼ်ၶိုၼ်းသႂ် ၸႂ်ယဵၼ် (ၽူႈၸတ်းၵၢၼ်- Pyitaungsu Institute- PI)။ ၽူႈၵပ်းသၢၼ်တိတ်းတေႃႇ ထၢမ်ၵၢင်ၸႂ်ၵႄႈၵၢင် ႁူဝ်ပဝ်ႈ 4 ၸဝ်ႈတႃႇတေပဵၼ်မႃးပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းသၢမ်ၸုမ်း 4 ႁူဝ်ပဝ်ႈသမ်ႉပဵၼ်ၸုမ်းၽူႈၼမ်းၼႂ်း ၵေႃပွင်ၵၢၼ် ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆး (CSSU) ဢၼ်ပၢင်ၵုမ်ပၢတ်ႈ 6 လိူၼ် (1-3/06/2014) ပၼ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းၼၼ်ႉ။

ၼႂ်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၽူႈၼမ်းတႆးၵမ်းၼႆႉ ပိူင်လူင်မၼ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ၊ လႄႈလၵ်းပိူင် ၵၢၼ်မိူင်း - မိူင်းတႆး တႃႇၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼႂ်းမိူင်းပျီႇထွင်ႇၸု ႁႂ်ႈမၼ်ႈတဵင်ႈထႃဝွၼ်း- (2) ၶေႃႈၼႆႉ။

လၵ်းပိူင်ၵၢၼ်မိူင်း ဢၼ်လႆႈၸႂ်တူၵ်းလူင်းႁူမ်ႈၵၼ်ႁပ်ႉဝႆႉၼႂ်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၵမ်းၼႆႉမီး 12 ၶေႃႈ။ တေဢဝ်ၶိုၼ်း ၵႂႃႇဢုပ်ႇၵၼ်တင်းၶွမ်ႊမတီႊငဝ်ႈငုၼ်းၽႂ်မၼ်းသေ ၶိုၼ်းဢဝ်မႃးဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ထႅင်ႈပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၶၢဝ်းၼႃႈ လႆႈၸႂ်ႁၼ်ၽွမ်ႉၵၼ်ၼင်ႇၼႆ။

ၼႂ်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၽူႈၼမ်းတႆးၵမ်းႁႅၵ်ႈၼႆႉ လႆႈတူၵ်းလူင်းၵၼ်တႅမ်ႈလိၵ်ႈယိုၼ်ႈၸူး ၸွမ်ၸိုင်ႈတဵင်းသဵင်ႇ သၢၼ်ၶတ်းလွင်ႈတပ်ႉမတေႃႇ ႁၢင်ႈသိုၵ်းၶဝ်ႈလေႃႇတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းႁွင်ႇလႄႈႁဵတ်ႈႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၵူၼ်းမိူင်း ၺႃးတၢင်းတုၵ်ႉၶလူႉတၢႆၼမ်လူင်ၼမ်လၢင်။ သမ်ႉလႆႈၸႂ်ၵၼ်ယူႇတီႈပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၽူႈၼမ်းတႆးၵမ်း ၼႆႉသေ ဢွၵ်ႇလိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ (Statement) သၢၼ်ၶတ်းပၢင်တိုၵ်းလႄႈၸီႉၼႄဝႃႈ တပ်ႉမတေႃႇပဵၼ်ၾၢႆႇ ပူၼ်ႉပႅၼ်လႄႈ သႂ်ႇၸႂ်ယႃႉၵဝ်းသဵၼ်ႈတၢင်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၸိူင်ႉၼႆ။

ဝၼ်းလိုၼ်းသုတ်းပျီႇထွင်ႉၸုဝုၼ်ႇၵျီး ဢူးဢွင်ႇမိၼ်းတင်းၸုမ်းငမ်းယဵၼ်(MPC)လႄႈၸုမ်း ယၢင်းၽိူၵ်ႇ (KNU) ၶဝ် မႃးသပ်းလႅင်းၼႄၶၼ်ႈတွၼ်ႈၵၢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းယိုဝ်းပတ်းပိုၼ်ႉ လႆႈႁူႉဝႃႈတႃႇတေလႆႈလွင်ႈ ငမ်းယဵၼ်ထႃဝွၼ်းၼၼ်ႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵေႃႈ ၶတ်းၸႂ်ၼင်ႇၵႃႈ ငဝ်းလၢႆးမၼ်းပၼ်ယူႇ၊ ၸုမ်းယၢင်း (KNU) ၵေႃႈ တေၶတ်းၸႂ်လိူဝ်ၼႆႉဝႃႈၼႆ။

ၵဵဝ်ႇတင်းပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၼႆႉသေ - “ ၽႂ်ၽႂ်ၵေႃႈမုင်ႈမွင်းဝႃႈ ပေႃးႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်ထႅင်ႈၶၢဝ်းၼႃႈ၊ တိူဝ်ႉတၢင်း ငဝ်းလၢႆးဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆး တေလႆႈပိုင်ႈဢိင်ၼမ်ႉၵတ်ႉတၢင်းႁဵတ်းၽူႈၼမ်း ၶဝ်ၸဝ်ႈ တင်း 3 - 4 ၸဝ်ႈ ႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်ၶိုင်ပွင်ၵမ်ၸိူၵ်ႈ “ၵမ်ၸႃတႃမိူင်းတႆး” ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼၼ်ႉ တေပၢင်ႇလႅင်းသၸိုၼ်ႈသႂ်မႃး ၼႂ်းသၢႆတႃၵူၼ်းမိူင်းယူႇဢမ်ႇႁၢင်ႉ”- ၼႆ ၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ႁူပ်ႉထူပ်းၵမ်ႈၽွင်ႈ ပိုတ်ႇၼႄတၢင်းႁၼ်ထိုင်ဝႆႉ ၼင်ႇၼႆ။