ၸၢႆးၼေႃႇၶမ်း ၵေႃႉထုၵ်ႇလၢႆၾၢႆႇၸိၼႄးဝႃႈ ပဵၼ်ၸဝ်ႈ ပေႃႈၵႄႇယႃႈပွတ်းတွၼ်ႈသၢမ်ၸဵင်ႇၶမ်း၊ ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ ၵူၼ်းတၢႆ 13 ၵေႃႉ ၼႂ်းမႄႈၼမ်ႉၶွင်၊ ဢၼ်သီႇၸိုင်ႈ မိူင်းၶႂ်ႈလႆႈတူဝ်ၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇတၢင်းၵၢၼ်လၢဝ်းတိၺွပ်း ယဝ်ႉၵေႃႈ ယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးတေပႆႇႁၢႆ။

ႁူဝ်ၼႃႈၾၢႆႇပၵ်းတႃယႃႈမဝ်းၵမ်ၸိုင်ႈတႆး (SDW) ၸဝ်ႈၶိုၼ်းသႂ် လၢတ်ႈဝႃႈ- “ပေႃးဝႃႈယႃႈမဝ်းၵမ်မႃးၸွမ်းၸၢႆး ၼေႃႇၶမ်းၸိုင် ပေႃးဝႃႈၸၢႆးၼေႃႇၶမ်းၵႂႃႇၵေႃႈ ယႃႈမဝ်းၵမ်တေလႆႈႁၢႆၵႂႃႇၸွမ်း၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ပၼ်ႁႃယႃႈမဝ်းၵမ် မႃးၸွမ်းၸၢႆးၼေႃႇၶမ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ၊ တင်ႈတႄႇၸၢႆးၼေႃႇၶမ်းယင်းပႆႇၵိူတ်ႇ ပၼ်ႁႃယႃႈမဝ်းၵမ် ပေႃးမီးမႃးၸဵမ်လႂ် ယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ၸၢႆးၼေႃႇၶမ်းဢမ်ႇမီးၵေႃႈ ၸွမ်းလူၺ်ႈသိူဝ်တၢႆသိူဝ်တႅၼ်းၼၼ်ႉ တိုၼ်းတေမီးၵူၼ်းမႃး ပုတ်ႈတႅၼ်းၵႂႃႇထႅင်ႈတိၵ်းတိၵ်းယူႇ- ဝႃႈၼႆ။

ႁၢၼ်ႉတေႃႇမိူဝ်ႈလဵဝ် ၸၢႆးၼေႃႇၶမ်း ၵေႃႉဢၼ်လႆႈထုၵ်ႇတိမိူဝ်ႈႁၢင်လိူၼ်ဢေႊပရိူဝ်ႊလ်ၼၼ်ႉ လႆႈငိၼ်းဝႃႈ ယင်းတိုၵ်ႉမီး ယူႇတီႈမိူင်းလၢဝ်း၊ ဢမ်ႇႁိုင်ဢမ်ႇၼၢၼ်းၼႆႉ လၢဝ်းတေသူင်ႇမွပ်ႈပၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၶႄႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၸၢႆးၼေႃႇၶမ်းဢမ်ႇမီး ယဝ်ႉသေတႃႉၵေႃႈ ၼႂ်းဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းၼႆႉ ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆယႃႈယင်းတိုၵ်ႉပဵၼ် မိူၼ်ၵဝ်ႇၵူၺ်း- ၵူၼ်းတႃႈၶီႈလဵၵ်းၵေႃႉၼိုင်ႈၵေႃႈ လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇတပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA ၸဝ်ႈႁၢၼ်လၢဝ်သႅင် ၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ- ပၼ်ႁႃယႃႈမဝ်းၵမ် ၼႆႉ မၼ်းမီးမႃးႁိုင်ႁီးယဝ်ႉ၊ မၼ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵၢၼ်တိုၵ်းတေႃးၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉ ၶိူဝ်းၵူၼ်းလႄႈ ၵၢၼ်ပူၼ်ႉပႅၼ်သုၼ်ႇလႆႈ ၵူၼ်း။ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵူႈသိုပ်ႇပၢၼ် ပေႉၵိၼ်တဵၵ်းတဵင်ၵူၼ်းမိူင်းတႆးမႃးၵေႃႈတိုၼ်းၵဵဝ်ႇ ၶွင်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်၊ ဢဝ်ယႃႈမဝ်းၵမ် ႁဵတ်းၶိူင်ႈမိုဝ်း။ ၵွပ်ႈၼၼ် သင်ဝႃႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈယၢမ်းလဵဝ် မီးၸႂ်ၽိူၵ်ႇၸိုၼ်ႈ ၶၢဝ်သႂ်သၢၼ်မိုဝ်းၵၼ်ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ် ၵႂႃႇၵွၼ်ႇ ၸင်ႇတေၵႄႈလိတ်ႈလႆႈ- ဝႃႈၼႆ။

ၸဝ်ႈၶိုၼ်းသႂ် သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ- လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵူႈသိုပ်ႇပၢၼ် ဢိင်ဢၢင်ႈဝႃႈၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်သေ ဢဝ်ယႃႈမဝ်းၵမ် ပဵၼ်ၶိူင်ႈမိုဝ်းၵၢၼ်မိူင်း၊ ပေႃးပဵၼ်ၸုမ်းဢၼ်ၸုၵ်းၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ/ၵမ်ႉထႅမ်ၵၢၼ်မိူင်း ပၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈယႃႈမဝ်းၵမ်ထၢင်ႇႁၢင်ႈ လွတ်ႈလႅဝ်း၊ ပေႃးပဵၼ်ၾၢႆႇသၢၼ်ၶတ်းၵၢၼ်မိူင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ဢမ်ႇပၼ် ၵႃႉၶၢႆ၊ ဢမ်ႇပၼ်ၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ပေႃးပၼ် ၵူၼ်းဢၼ်ၵမ်ႉထႅမ်ၵၢၼ်မိူင်းၶဝ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ယႃႈမဝ်းၵမ် ၵႂႃႇလွတ်ႈလႅဝ်းယူႇတႄႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမႂ်ႇၶိုၼ်ႈမႃးသေ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ သၢၼ်ၶတ်းၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆၵေႃႈ ယႃႈမဝ်းၵမ်တိုၼ်းတေဢမ်ႇႁၢႆလႆႈ။

ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃယႃႈမဝ်းၵမ်ၼႆႉ ၸွႆႈထႅမ်ၵူၼ်းမိူင်းၵူၺ်းၵေႃႈဢမ်ႇလႆႈ၊ ၵူၼ်းဢၼ်ၵမ်ႉထႅမ်ၵၢၼ်မိူင်းသေ ပၼ်ႁဵတ်း ယႃႈမဝ်းၵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈဢမ်ႇထုၵ်ႇလႆႈပၼ်မီး၊ ၵွပ်ႈၼၼ် ပေႃးဢမ်ႇဢဝ်ယႃႈမဝ်းၵမ်ႁဵတ်းၶိူင်ႈမိုဝ်း ၵၢၼ်မိူင်းၵွၼ်ႇ၊ ၸင်ႇတေၵႄႈလိတ်ႈလႆႈပၼ်ႁႃယႃႈမဝ်းၵမ်- မၼ်းၸဝ်ႈသိုပ်ႇလၢတ်ႈထႅင်ႈၼင်ႇၼႆ။

ၸၢႆးၼေႃႇၶမ်း ဢႃႇယု 50 ပီ (ၸွမ်းၼင်ႇၼႂ်းပိုၼ်းတူဝ်ဢၼ်ပလိၵ်ႈၵူႈၸိုင်ႈမိူင်းၵဵပ်းမၢႆဝႆႉ ၵိူတ်ႇပီ 1969 ယၢမ်းလဵဝ် ဢႃႇယု 43) ပဵၼ်ၵူၼ်းၸႃႇတိမိူင်းပၢတ်ႇ ၸႄႈဝဵင်းတၢင်ႉယၢၼ်း၊ ၶဝ်ႈႁဵတ်းသိုၵ်းၼႂ်းတပ်ႉသိုၵ်း မိူင်းတႆး MTA ၊ ဝၢႆးၶုၼ်သႃႇဢွၼ်ႁူဝ် MTA ဝၢင်းၶိူင်ႈႁူဝ်ပီ 1996 ယဝ်ႉ ႁဵတ်းပီႇတုၸိတ်ႉတူင်ႉၼိုင် ၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈၶီႈလဵၵ်း၊ ႁူမ်ႈၵၢၼ်ၵႃႉၸွမ်းႁူဝ်ၼႃႈပီႇတု ၸိတ်ႉဝၢၼ်ႈပုင်ႇ ယီႈသေး။