ၸုမ်းမုလ်ၼိထိမႅပ်ႇ MAP Foundation  တင်း ၸုမ်းႁႅင်းၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ WSA ႁူမ်ႈၵၼ် ဢွၼ်ၸတ်းႁဵတ်းပၢင် ပိုၼ်ႉႁူႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆး ပိုတ်ႇႁဵတ်းဝတ်းဝႂ်မႂ်ႇ ပၼ်ႁႅင်းၵၢၼ် ၸိူဝ်းပႆႇမီးသင် ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မီးၽူႈၶဝ်ႈ ႁူမ်ႈ လဵပ်ႈႁဵၼ်း 50 ပၢႆ ။


ဝၼ်းတီႈ 31/07/2017 ယၢမ်းၵၢင်ၼႂ် 9 မူင်း ၸုမ်းမုလ်ၼိထိမႅပ်ႇ တင်း ၸုမ်းႁႅင်းၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ မွၵ်ႇထိုင် ၸဝ်ႈ ၼႃႈတီႈၾၢႆႇၸတ်ႉႁႃၵၢၼ်ငၢၼ်း ၵဵင်းမႆႇ မႃးဢုပ်ႇဢူဝ်းၼႄ သပ်းလႅင်းပၼ် ပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ် လွင်ႈပိုတ်ႇႁဵတ်း ဝတ်းဝႂ်မႂ်ႇ ပၼ်ႁႅင်းၵၢၼ် ၸိူဝ်းပႆႇမီးလႄႈ ၸိူဝ်းဝတ်းဝႂ် ဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈတေႃႇဢႃယု ၶၢတ်ႇဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉ။ ပၢင်ပၼ် ပိုၼ်ႉႁူႉ ၼႆႉ ၸတ်းႁဵတ်းတီႈ ႁူင်းသဝ်းထႃးရိၼ်း ၸႄႈဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး ဝႃႈၼႆ။

ထွင်းၶမ်း ၽူႈၵိူဝ်းၵုမ် ၸုမ်းႁႅင်းၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ လၢတ်ႈဝႃႈ “ ႁၼ်ပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ်ၵမ်ႈၼမ် တီႈဢၼ်ပႆႇႁူႉ လွင်ႈ ဢၼ်ပိူၼ်ႈမႃးပိုတ်ႇသုၼ် ၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ ၶိုၼ်ႈသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆမႂ်ႇ တႃႇႁဵတ်းဝတ်းမႂ်ႇၼႆၵေႃႈ လွင်ႈၼိုင်ႈ၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၵၢၼ် တေႃႇ ၵၢၼ်ယၢႆႉ ပေႃႈလဵင်ႉ/ၼၢႆးၸၢင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ၸိူဝ်းဢမ်ႇႁူႉၶၵ်ႉတွၼ်ႈၵေႃႈ တိုၵ်ႉမီးတင်းၼမ်သေယဝ်ႉ ႁႅင်း ၵၢၼ်ႁဝ်းၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ တိုၵ်ႉၵႂင်ယူႇဝႃႈ ထုၵ်ႇလီမိူဝ်းႁဵတ်း MOU ႁႃႉ၊ ထုၵ်ႇလီတေႃႇဢႃယု မၼ်းၶိုၼ်းႁႃႉ။ မီးယိူင်း ဢၢၼ်းၸိူဝ်းၼႆသေ ၼင်ႇႁိုဝ် ႁႅင်းၵၢၼ်ႁဝ်း ႁႂ်ႈပေႃးႁူႉပွင်ႇၸႂ်၊ ႁႂ်ႈၶဝ်ပေႃးမေႃမိူဝ်းဢုပ်ႇၼႄပီႈၼႄၼွင်ႉၶိုၼ်း ” ဝႃႈၼႆ။


ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ယူႇတီႈၸဝ်ႈၼႃႈတီႈ ၾၢႆႇၸတ်းႁႃၵၢၼ်ငၢၼ်း ၵဵင်းမႆႇ ဢၼ်မႃးဢုပ်ႇဢူဝ်း သပ်းလႅင်းပၼ် ပီႈၼွင်ႉ ႁႅင်းၵၢၼ်သမ်ႉ ပဵၼ်ၶုၼ်းသၵ်းၵလီးလႄႈ ၶုၼ်းၼိတိၵွၼ်း ဝႃႈၼႆ။


ၶုၼ်းၼိတိၵွၼ်း ႁူဝ်ၼႃႈ ႁႅင်းၵၢၼ် ၸတ်းႁႃၵၢၼ်ငၢၼ်း ၵဵင်းမႆႇ လၢတ်ႈဝႃႈ “ ဝၢႆးသေ မတ်ႉတႃ 14 ဢၼ် လူင်ပွင် ၸိုင်ႈ ၵုမ်းၵမ်ဝၢၼ်ႈမိူင်းၵတ်းယဵၼ် (ၶေႃးသေႃၶျေႃး) ဢွၵ်ႇမႃးသေ ပိုတ်ႇပၼ်ပေႃႈလဵင်ႉ/ မႄႈလဵင်ႉ ႁႂ်ႈဢွၼ်ဢဝ် ႁႅင်းၵၢၼ် ၵႂႃႇယိုၼ်ႈႁဵတ်းဝႂ်ၵပ်းတူဝ် ၼႂ်းၶၢဝ်းတၢင်း 15 ဝၼ်း တႄႇဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 24/07-07/08/2017။ ၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းမႆႇ ႁႅင်းၵၢၼ်ၵႂႃႇလူင်းၸိုဝ်ႈ မီးႁိမ်း 1 မိုၼ်ႇပၢႆယဝ်ႉ။ ဢၼ်မႃးပၼ်သဵၼ်ႈသၢႆမၢႆ တေလႅပ်ႈ မီးယူႇ ထႅင်ႈ 2 မိုၼ်ႇပၢႆ” ဝႃႈၼႆ။


သင်ဝႃႈ ၾၢႆႇၸတ်းႁႃၵၢၼ်ငၢၼ်း  တေႁွင်ႉပေႃႈလဵင်ႉတင်း လုၵ်ႈ လဵင်ႉ မႃးတီႈလုမ်းၸတ်းႁႃၵၢၼ်ငၢၼ်းသေ တေ ထတ်းထွင် တူၺ်းဝႃႈ ၸွင်ႇၸႂ်ႈပေႃႈလဵင်ႉလႄႈ လုၵ်ႈလဵင်ႉ ၵၼ်တႄႉ။ ပေႃးၽၢၼ်ႇလွင်ႈထတ်းထွင်ယဝ်ႉ ၸင်ႇတေ ဢွၵ်ႇဝႂ်ပၼ် ႁႂ်ႈႁႅင်းၵၢၼ် မိူဝ်းႁဵတ်း ပၢတ်ႊသပွတ်ႊ CI ဢၼ်ပိုတ်ႇႁဵတ်းပၼ်ပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ် 5 တီႈၼၼ်ႉ ဝႃႈၼႆ။


ၶၵ်ႉတွၼ်ႈတႃႇႁဵတ်းဝတ်းဝႂ်မႂ်ႇသမ်ႉ တႄႇဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 24/07/2017 ထိုင် 07/08/2017 ၶၢဝ်းတၢင်း 15 ဝၼ်း ႁႂ်ႈပေႃႈလဵင်ႉ/မႄႈလဵင်ႉ ၵႂႃႇၶိုၼ်ႈသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆလုၵ်ႈလဵင်ႉ တီႈသုၼ်ႁပ်ႉႁဵတ်းပၼ်ဝႂ်ႁႅင်းၵၢၼ်၊ တီႈၼႂ်းၵုင်းထဵပ်ႈ 11 တီႈလႄႈ တၢင်ႇၸႄႈတွၼ်ႈထႅင်ႈ 89 တီႈ ႁူမ်ႈၵၼ် 100 တီႈ ႁႂ်ႈယဝ်ႉ ၼႂ်း 15 ဝၼ်း။ ဝၢႆးလင်ၼၼ်ႉ တေထတ်းထွင် ပေႃႈလဵင်ႉတင်းလုၵ်ႈလဵင်ႉ သင်ၽၢၼ်ႇၵၢၼ်ထတ်းထွင်ယဝ်ႉ ႁႅင်းၵၢၼ် တေလႆႈမိူဝ်းႁဵတ်း ပၢတ်ႊသပွတ်ႊ CI မိူၼ်ၼင်ႇ သမုတ်ႇသႃၶွၼ်း၊ သမုတ်ႇပႃးၵၢၼ်း၊ မႄႈသၢႆ၊ မႄႈသွတ်ႇလႄႈ ရယွင်း ၵႃႈဝႂ်ဢွၵ်ႇတၢင်း တွၼ်ႈတႃႇ တေၵႂႃႇႁဵတ်း ပၢတ်ႊသပွတ်ႊသီၶဵဝ် CI သမ်ႉ တေလႆႈသဵင်ႈငိုၼ်းတၢင်းၾၢႆႇထႆး 310 ဝၢတ်ႇ တႄႇႁဵတ်းပၼ် ဝၼ်းတီႈ 08/08/2017- 31/12/2017။ ၵူၺ်းၵႃႈ တၢင်းၾၢႆႇမိူင်းမၢၼ်ႈ၊ မိူင်းလၢဝ်း၊ မိူင်းၵမ်ႇပူးၶျႃး တေသဵင်ႈၵႃႈႁိုဝ် ဢမ်ႇႁူႉ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ပေႃးႁဵတ်းပပ်ႉပၢတ်ႇသပွတ်ႇ CI ယဝ်ႉ မႃးတွၵ်ႇဝီႊသႃႊတီႈၾၢႆႇၵူတ်ႇထတ်းၵူၼ်းၶဝ်ႈမိူင်း(တေႃးမေႃး) လဝၵထႆး ၼႆႉၵေႃႈ တေလႆႈသဵင်ႈငိုၼ်း 500 ဝၢတ်ႇ။ ယူႇတီႈၾၢႆႇၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ် တေတွၵ်ႇဝီႊသႃႊပၼ် တေၸႂ်ႉ လႆႈထိုင် ဝၼ်းတီႈ 31/03/2018။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ၶၵ်ႉတွၼ်ႈထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈသမ်ႉ တေလႆႈၵႂႃႇၵူတ်ႇပၢႆးယူႇလီ 500 ဝၢတ်ႇ၊ ၵႃႈဝႂ်ႁပ်ႉ ႁွင်းပၢႆးယူႇလီ(ဝႂ်ႁူင်းယႃ) 500 ဝၢတ်ႇ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ တေလႆႈၵႂႃႇတၢင်ႇတီႈၸတ်းႁႃၵၢၼ်ငၢၼ်း တႃႇတေႁဵတ်းဝႂ် ဢၼုၺၢတ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် တေလႆႈသဵင်ႈငိုၼ်းထႅင်ႈ 550 ဝၢတ်ႇ။ ဝႂ်ဢၼုၺၢတ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်သမ်ႉ တေမီးဢႃယု 31/03/2018  ဝႃႈၼႆ။


ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆး ဢွၵ်ႇပၵ်းပိူင်မႂ်ႇ ပၼ်ႁႅင်းၵၢၼ် ၸိူဝ်းပႆႇမီး ဝတ်းဝႂ်သင် မိူၼ်ၼင်ႇ မိူင်းမၢၼ်ႈ၊ မိူင်းလၢဝ်းလႄႈ မိူင်းၵမ်ႇပူးၶျႃး ပိုတ်ႇသုၼ်ႁႅင်းၵၢၼ် ႁႂ်ႈပေႃႈလဵင်ႉ/မႄႈလဵင်ႉ ဢွၼ်ဢဝ်လုၵ်ႈလဵင်ႉ မႃးပၼ်သဵၼ်ႈသၢႆမၢႆ တႄႇဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 24/07/2017-07/08/2017 ၶၢဝ်းတၢင်း 15 ဝၼ်း ႁႂ်ႈပေႃႈလဵင်ႉမႃးၶိုၼ်ႈသဵၼ်ႈသၢႆမၢႆလုၵ်ႈလဵင်ႉ ႁႂ်ႈယဝ်ႉ ၼႂ်း 15 ဝၼ်း ဝႃႈၼႆ။


တေႃႈလဵဝ် ပေႃႈလဵင်ႉ/ မႄႈလဵင်ႉ ဢွၼ်ဢဝ်လုၵ်ႈလဵင်ႉ မႃးပၼ်သဵၼ်ႈသၢႆမၢႆ တီႈသုၼ်ႁႅင်းၵၢၼ် တႄႇဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 24-30/07/2017 မီးၵႂႃႇ 74,614 ၵေႃႉ (ႁူဝ်ၼပ်ႉပေႃႈလဵင်ႉ)၊ ႁႅင်းၵၢၼ်သမ်ႉ 253,909 ၵေႃႉ(ႁူဝ်ၼပ်ႉႁႅင်းၵၢၼ် လၢဝ်း၊ ၵမ်ႇပူးၶျႃး၊ မၢၼ်ႈ)။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ႁႅင်းၵၢၼ်မိူင်းမၢၼ်ႈမီး 145,988 ၵေႃႉ၊ ႁႅင်းၵၢၼ်မိူင်းလၢဝ်း 35,386 ၵေႃႉ လႄႈ မိူင်းၵမ်ႇပူးၶျႃး 72,535 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။