ပၢင်ၵုမ်လူင်လဵပ်ႈႁဵၼ်းလွင်ႈထႆး International Conference On Thai Studies ဢုပ်ႇလၢတ်ႈၶူၼ်ႉၶႆႈလၢႆႁူဝ်ၶေႃႈ ၼႂ်းၼၼ်ႉပႃးလွင်ႈ ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ် တီႈဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ ဢုပ်ႇၶႆႈၼႄတၢင်းယၢပ်ႇ ၽဝတႆး ႁဵတ်းၵၢၼ် ၼႂ်းမိူင်းထႆး။


ဝၼ်းတီႈ 16/07/2017 ယၢမ်းဝၢႆးဝၼ်း 1 မူင်း ထိုင် 2 မူင်း ၸုမ်းသိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇထႆး၊ မုလ်ၼိထိမႅပ်ႇ(MAP Foundation) လႄႈ ၸုမ်းႁႅင်းၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ (WSA) ႁူမ်ႈၵၼ်သေ ဢုပ်ႇၶႆႈၼႄ လွင်ႈပဵၼ်တႄႉ ၼႂ်းၶႅပ်းႁၢင်ႈ  ၵၢၼ်ႁႃ ၵိၼ်လဵင်ႉ တွင်ႉ ၸၢတ်ႈပၢၼ်ပီႈၼွင်ႉႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း တီႈႁူင်းႁေႃ ပၢင်ၵုမ်ၵူႈမိူင်းမိူင်း ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ ၸိုင်ႈထႆး။ ၼင်ႇႁိုဝ် ၵူၼ်းမိူင်းတင်းလုမ်ႈၾႃႉ တေလႆႈႁပ်ႉႁူႉလွင်ႈယူႇသဝ်းၵိၼ်သၢင်ႈ ၵၢၼ်ႁႃၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉ တႆးယၢၼ်မိူင်း ဝႃႈၼႆ။

ၼၢင်းမူၺ်လႅင်း ႁူဝ်ပဝ်ႈၸုမ်းႁႅင်းၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ (WSA) လၢတ်ႈဝႃႈ “ ယူႇတီႈၸုမ်းႁဝ်းၶႃႈ မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈၶႆႈ ၼႄ တီႈၼႆႈၼႆႉ ပဵၼ်ၵမ်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်း။ မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး ႁဝ်းၶႃႈ ဢမ်ႇတွၼ်ႉလႆႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင် ၵုမ်ယႂ်ႇ လူင်ၸိူင်ႉ ၼႆမႃးသေပွၵ်ႈ။ လွင်ႈဢၼ်လႆႈမႃး ပိုတ်ႇဢူၵ်းႁူဝ်ၸႂ် ႁဝ်းသေ ၶိုၼ်ႈလၢတ်ႈၼႄ ၵူႈမိူင်း မိူင်းၶဝ်၊ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ ၵတ်ႉၶႅၼ်ႇ ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ လႆႈႁပ်ႉထွမ်ႇ ငိၼ်းၸိူင်ႉၼႆ ပဵၼ်ဢၼ်ၸူမ်းသိူဝ်းတႄႉသေဢမ်ႇၵႃး ၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်းၶဝ်ၵေႃႈ တေလႆႈႁပ်ႉႁူႉလွင်ႈၽႃဝတႆး ႁႃႁဵတ်း ၵၢၼ်မိူင်းထႆးၼၼ်ႉၶႃႈၼႃႇ” ဝႃႈၼႆ။


ယူႇတီႈၸုမ်းႁႅင်းၵၢၼ်တႆး လႆႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈမွၵ်ႇလၢတ်ႈၶႆႈၼႄ လွင်ႈပဵၼ်တႄႉ ၼႂ်းၸၢတ်ႈပၢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၸိူဝ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ တေမီးႁူဝ်ၶေႃႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈ၊ ၵၢၼ်မႄႈဝၢၼ်ႈ (လႃးႁိူၼ်းယေး)၊ ၵၢၼ်လုမ်း လႃးၵူၼ်းထဝ်ႈ၊ ၵၢၼ်ပေႃႈဝၢၼ်ႈ (ပႂ်ႉသူၼ် ပႂ်ႉႁိူၼ်း) လႄႈ ၵၢၼ်ၶၢႆႁၢၼ်ႉ ၶွင်ၵိၼ်ယမ်ႉတင်း ၵၢၼ်ၵၢင်ၶမ်ႈ ၵၢင်ၶိုၼ်း ၸဵမ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။


ၸုမ်းႁႅင်းၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၼႆႉ ၵေႃႇတင်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီ 2007 လိူၼ်ၵျုၼ်ႊလၢႆႊ ဝၼ်းတီႈ 22 ယိူင်းဢၢၼ်းသုၼ်ႇလႆႈ သုၼ်ႇပဵၼ်ႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ႁႂ်ႈမီးလွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်းလႄႈ လူင်းပိုၼ်ႉတီႈပၼ်တၢင်းႁူႉႁႅင်း ၵၢၼ်ၼႂ်း ၶႅမ်ႉ/ ၵေႃႉသၢင်ႈ တီႈၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ယူႇသဝ်း ၸဵမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဝႃႈၼႆ။


ပၢင်ၵုမ်လူင်ၵူႈမိူင်းမိူင်း လဵပ်ႈႁဵၼ်းလွင်ႈထႆးၼႆႉ 3 ပီ ၸတ်းႁဵတ်းၼိုင်ႈပွၵ်ႈ တင်ႈတႄႇပီ 1981 မႃးတေႃႇယၢမ်း လဵဝ်။ ၵမ်ႉၼမ်ၸတ်းႁဵတ်းၼႂ်း ၸၼ်ႉၸွမ်ဢွၼ်ႁူဝ်ၸတ်းႁဵတ်း ၼႂ်းႁူင်းႁေႃၸၼ်ႉၸွမ် ၼႂ်းမိူင်းထႆး မိူၼ်ၼင်ႇ ၸၼ်ႉၸွမ် တီႈၵုင်းထဵပ်ႈ၊ ၵဵင်းမႆႇ၊ မၢင်ပွၵ်ႈၸတ်း ႁဵတ်းတီႈၼွၵ်ႈမိူင်းၵေႃႈမီး ဝႃႈၼႆ။