သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈမီးပၢင်ယင်ႇၵၢင်ၸႂ် လွင်ႈတႃႇတေၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇမိူင်းမၢၼ်ႈၸိုင် ၼႂ်းႁူဝ်ၵူၼ်းတႆးၼိုင်ႈပၢၵ်ႇ တိုၼ်းၶၢၼ်ပၢၵ်ႇဝႃႈ တေၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၼႆ တင်းႁူဝ်ပၢၵ်ႇယဝ်ႉ ယုမ်ႇယမ်ၼင်ႇၼႆ။ တၢင်းႁၼ်ထိုင်လႄႈ ၶေႃႈၵႂၢမ်းဢၼ်ဝႃႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၼၼ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈတိုၵ်ႉမီးမႃး ၼႂ်းၸူဝ်ႈႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီသၢဝ်းဢဵတ်းၼႆႉၵူၺ်း။ ၸဵမ်ၼႂ်းႁူဝ်ငဝ်ႈပိုင်းမၼ်း ၼႂ်းလိၵ်ႈၶေႃႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇ ဢၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉလႄႈ ဢွင်ႇသၢၼ်းလႆႈၸႂ်ၵၼ်မိူဝ်ႈ 1947 တီႈပၢင်လူင်၊ ဢၼ်လိုဝ်းၵၼ်ဝႃႈ လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်ၼၼ်ႉၵေႃႈ တိုၼ်းပႃးဝႆႉၸႅင်ႈၸႅင်ႈလႅင်းလႅင်းယူႇ။ သင်ဝႃႈႁူမ်ႈၵၼ်သိပ်းပီယဝ်ႉလႄႈ ဢမ်ႇမိူၼ်ၸႂ်ၸိုင် ဢမ်ႇၼၼ် မိူဝ်ႈမီးၵၢင်ၸႂ်ၶႂ်ႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ မီးသုၼ်ႇၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇလႆႈလွတ်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းလႅဝ်း ၼႆၼၼ်ႉ ၽႂ်ဢမ်ႇလၢတ်ႈၵေႃႈမိူၼ်ႁူႉၵၼ်ယူႇႁင်းၽႂ်မၼ်း။

ယွၼ်ႉသင်လႄႈတႆးၶႂ်ႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ။
ဢိင်ၼိူဝ်သုၼ်ႇတၢင်းႁၼ်ထိုင်ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်ၼၼ်ႉသေ လွင်ႈတၢင်းဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈတႆး ၶႂ်ႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၼၼ်ႉၵေႃႈ လႅပ်ႈတေပိူင်ႈၵၼ်ၵေႃႉၼိုင်ႈလႄႈၵေႃႉၼိုင်ႈယူႇ။ ဝႃႈၼၼ်သေတႃႉ သင်မႃးႁုပ်ႈတူၺ်းၸိုင် လွင်ႈတၢင်းဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈတႆး ၶႂ်ႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈၼၼ်ႉ တေလႆႈႁၼ်ၼင်ႇၼႆ။


1.ၸဵမ်မိူဝ်ႈမိူင်းမၢၼ်ႈ မိူင်းတႆးပႆႇႁူမ်ႈၵၼ် ဢဝ်လွင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃ တႂ်ႈဢင်းၵိတ်ႉၼၼ်ႉ မိူင်းတႆးတိုၼ်းပဵၼ်ဝႆႉၸိုင်ႈမိူင်းႁင်းၶေႃၶေႃဝႆႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈႁူဝ်ၼႃႈၶၢင်၊ ၶျၢင်း၊ တႆး တင်းမၢၼ်ႈႁူမ်ႈၵၼ်လႆႈၸႂ်ၵၼ် လူင်းလၢႆးမိုဝ်း တႃႇတေဢဝ်လွတ်ႈလႅဝ်းတႂ်ႈဢင်းၵိတ်ႉ ၸွမ်းၵၼ်တီႈပၢင်လူင်မိူဝ်ႈ 1947 လိူၼ်ထူၼ်ႈသွင် ဝၼ်းထီႉ 12 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉၸင်ႇႁူမ်ႈၵၼ်ၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈ ပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈဝႃႈ ပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း 1947 ၼႆယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေလႆႈလွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃမႃးယဝ်ႉ ဢမ်ႇႁၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈၸွမ်းၼင်ႇ ၶေႃႈတူၵ်းလူင်းလႆႈၸႂ်ၵၼ်ၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ဢမ်ႇဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်းလူၺ်ႈ ပိူင်ဢၼ်ႁူမ်ႈၵၼ်ၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈၼၼ်ႉ သေၶႅၵ်း။


2.သင်ၶႂ်ႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၸိုင် ၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇလႆႈၼင်ႇၵၢင်ၸႂ်မီးၼႆ ၼႂ်းလၵ်းပိူင်ပိုင်းမိူင်း 1947 ၼၼ်ႉ ၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈဝႆႉ ယူႇသေတႃႉ မိူဝ်ႈထိုင် 10 ပီတဵမ်မႃးယဝ်ႉၼၼ်ႉ ဢမ်ႇပၼ်ၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၵူၺ်းဢမ်ႇၵႃး ထိုင်မႃး 1962 ၼၼ်ႉ တၢမ်တူဝ်ၼေႇဝိၼ်းၵေႃႉဢွၼ်ႁူဝ် ယိုတ်းဢႃႇၼႃႇပွင်ဝၢၼ်ႈပွင်မိူင်းပႅတ်ႈယူႇယဝ်ႉ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ မိူင်းတႆးၵေႃႈလႆႈယူႇ တႂ်ႈမၢၼ်ႈမႃး၊ လႆႈထုၵ်ႇပေႉၵိၼ်လူလၢႆမႃး ႁၢၼ်ႉတေႃႇၼႆႉယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းဢၼ်ပဵၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉလႄႈ ႁူဝ်ၼႃႈတႆးၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈထုၵ်ႇၶႃႈႁႅမ်တၢႆ၊ မၢင်ၸိူဝ်းၵေႃႈထုၵ်ႇတီႉၺွပ်းသႂ်ႇၶွၵ်ႈယူႇယဝ်ႉ။


3.ႁေႃၸဝ်ႈၾႃႉလႄႈၶူဝ်းၶွင်မီးၵႃႈၶၼ်ၵိုၵ်းပိုၼ်းတႆးၵေႃႈ လႆႈထုၵ်ႇယႃႉလူႉလႅဝ်၊ ထုၵ်ႇသိမ်းဢဝ်ပဵၼ်ၶွင်မၢၼ်ႈ ၶဝ်ၵႂႃႇ တင်းပုတ်းတင်းတႅင်ႈယူႇယဝ်ႉ။ ၶူဝ်းၶွင်သၽႃႇဝပႃႇမႆႉ ထိူၼ်ႇလွႆၵေႃႈထုၵ်ႇတတ်း ယႃႉလူႉၵွႆ။


4.ထိုင်မႃး 1947 မိူင်းတႆးၵေႃႈလႅၵ်ႈလၢႆႈၵႂႃႇ ပဵၼ်ၸႄႈတွၼ်ႈမိူင်းတႆးၼႆသေ ဢဝ်ၶဝ်ႈတႂ်ႈသဵၼ်ႈမၢႆမိူင်းမၢၼ်ႈတင်းပိုၵ်းယဝ်ႉ။


5.လိၵ်ႈတႆးၵေႃႈ လႆႈထုၵ်ႇႁၢမ်ႈသွၼ်လႄႈ ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇသွၼ်လႆႈလွတ်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းလႅဝ်းမႃး တေႃႇထိုင်ပၢၼ်ႁၢၼ်ႉတေႃႈလဵဝ်ၼႆႉယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းဢၼ်လၵ်ႉသွၼ်သမ်ႉ ထုၵ်ႇၺွပ်းပေႃႉထုပ်ႉ၊ မၢပ်ႇၼႄးလူၺ်ႈတၢင်းၽိတ်းလၢႆဢၼ်မႃး။ မိူဝ်ႈလဵဝ် ႁူမ်ႈဝႃႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ပၼ်သွၼ်ၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆသေတႃႉ ၵူၺ်းတိုၵ်ႉပဵၼ်ၼွၵ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်းၵူၺ်းလႄႈ မၢင်ဝဵင်းမၢင်ဝၢၼ်ႈၼၼ်ႉ တိုၵ်ႉမီးလွင်ႈႁၢမ်ႈသွၼ်လိၵ်ႈတႆးယူႇ။


6.ပွႆးဝၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈၸိုင်ႈတႆး ဢၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉၶဝ်လႆႈၸႂ်မၵ်းမၼ်ႈမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ ၼေႇဝိၼ်း ၸဝ်ႈဢမ်းၼၢၸ်ႈၸႂ်ႉပိၼ်ႇလၢႆႈႁွင်ႉဝႃႈ ဝၼ်းမိူင်းတႆး ယဝ်ႉ၊ ႁႂ်ႈၸႂ်ႉၸိုဝ်ႈဝႃႈ ဝၼ်းမိူင်းတႆးၼႆသေ ႁဵတ်းသၢင်ႈပၢင်ပွႆးမႃး။


7.ဝၢႆးသေ 10 ပီတဵမ် ဢမ်ႇလႆႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇယဝ်ႉ၊ တႃႇတေတိုၵ်းဢဝ်ၶိုၼ်းလွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း ၵွၼ်းၶေႃၼၼ်ႉ တႆးႁဝ်းလႆႈတင်ႈတပ်ႉသိုၵ်းမႃးမိူဝ်ႈ 1958 ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ႁဵတ်းၼၼ်သေ မၢၼ်ႈတင်းတပ်ႉသိုၵ်းတႆးၵေႃႈ လႆႈတိုၵ်းၵၼ်မႃးတေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်းလႆႈတၢႆ လႆႈႁၢႆ လႆႈပၢႆႈၽေးသိုၵ်းဢၢၼ်ႇႁူဝ်သႅၼ်ႁူဝ်လၢၼ်ႉမၼ်းမႃးယဝ်ႉ။


8.သူၼ်ႁႆႈၼႃး၊ တီႈလိၼ်တီႈယူႇၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ထုၵ်ႇသိမ်းဢဝ်လၢႆပဵၼ်ၶွင်တပ်ႉမၢၼ်ႈၶဝ်လႄႈ လႆႈထုၵ်ႇပေႉၵိၼ်လူလၢႆမႃးႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင်ယၢမ်းၼႆႉ ယူႇယဝ်ႉ။


9.လိၵ်ႈတႆးၵေႃႈဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇလႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်း၊ ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇသွၼ်၊ လိၵ်ႈတႆးဢၼ်တႅမ်ႈဝႆႉတၢင်းၶဝ်ႈဝၢၼ်ႈ ၶဝ်ႈဝဵင်းၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈထုၵ်ႇယႃႉၵွႆမွတ်ႇပႅတ်ႈမႃး၊ သင်တႅမ်ႈၵေႃႈတေလႆႈတႅမ်ႈပႃးလိၵ်ႈမၢၼ်ႈ။


10.တႆးဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇလိူၵ်ႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈတႆးႁင်းၶေႃ။ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆးၼၼ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်ၶဝ်လိူၵ်ႈတင်ႈပၼ်ၼင်ႇၵၢင်ၸႂ်ၶဝ်၊ ဢမ်ႇလုၵ်ႉတီႈၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းတႆးသေ လိူၵ်ႈတင်ႈၶိုၼ်ႈမႃးႁင်းၵူၺ်း။


11.မိူင်းတႆးတင်းမိူင်းမၢၼ်ႈ ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇလႆႈၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ်သေၶႅၵ်း။ တႆးႁဝ်းဢမ်ႇမီးဢမ်းၼၢၸ်ႈသုၼ်ႇလႆႈ ပူၵ်းပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းႁင်းၶေႃ၊ ဢမ်ႇမီးသုၼ်ႇတႅပ်းတတ်း။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ယႃႉဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်မိူင်းတႆးၵႂႃႇ လူၺ်ႈၼင်ႇၵၢင်ၸႂ်ၶဝ်လွတ်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းလႅဝ်းလႄႈ မိူင်းတႆးၵေႃႈတိူဝ်းၽၢၼ်ၵွတ်းမႃး။ ႁူင်းႁဵၼ်းလႄႈႁူင်းယႃၼႂ်းမိူင်းတႆးၵေႃႈ ၺၢၼ်ႉတႅမ်ႇယေႃႈလိူဝ်သေၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈပဵၼ်လၢႆလၢႆပုၼ်ႈ။


ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈလွင်ႈတၢင်းၸိူဝ်းၼႆႉ လၢႆလၢႆလွင်ႈလႄႈမိူင်းတႆး၊ ၵူၼ်းမိူင်းတႆး ၸင်ႇမီးၵၢင်ၸႂ်ၶႂ်ႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ ၼႂ်းမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ၊ ၶႂ်ႈပူၵ်းတင်ႈမိူင်းလွတ်ႈလႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃ၊ ဢုပ်ႉပိူင်ႇၽွင်းငမ်းႁင်းၶေႃ၊ ၶႂ်ႈမီးသုၼ်ႇတႅပ်းတတ်းႁင်းၶေႃယဝ်ႉ။

ၸွင်ႇတႆးတူင်ႉတိုၼ်ႇတႃႇလႆႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ
ၸဵမ်ဢဝ်မိူဝ်ႈဝၢႆးလႆႈ 10 ပီတဵမ်မႃးတေႃႇထိုင်ႁၢၼ်ႉၼႆႉ ပေႃးမႃးၵွၵ်းတူၺ်းၶိုၼ်းၼႂ်းပိုၼ်းၸိုင် ဢမ်ႇၼၼ် တူၺ်းၶိုၼ်းပိုၼ်းၵူၼ်းလူင်တႆးႁဝ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉၸိုင် လႆႈႁၼ်ဢွၼ်ၵၼ်ပူၵ်းတင်ႈၸုမ်းၵဝ်ၸုမ်းမႂ်းသေ ၶတ်းသၢင်ႈမႃးႁင်းၽႂ်ႁင်းမၼ်းယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈႁႂ်ႈပေႃးႁၼ်ထိုင်တီႈထိုင်လႅၼ်ၼၼ်ႉတႄႉ ပႆႇမီးမႃးသေၸုမ်းသေၵေႃၼင်ႇၵဝ်ႇ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ၸိူဝ်းဢဝ်လူမ်းသေလၢတ်ႈၽူင်ႉၽူႇၽၢဝ်ႇဝႃႈ ၵိုင်ႇလီၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇဢိူဝ်ႈ၊ တိုၼ်းတေလႆႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇဢိူဝ်ႈၼႆႁင်းၵူၺ်းသေ ဢမ်ႇတူင်ႉတူဝ်သေဢိတ်းၵေႃႈ တေႃႈမီးယူႇတင်းၼမ်။


ထိုင်မႃးပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ်လူး ၸွင်ႇမီးၽႂ်တူင်ႉတိုၼ်ႇတႃႇတေၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႈႁိုဝ်။ ပေႃးထၢမ်ၼင်ႇၼႆတေလႆႈဝႃႈမီးယူႇ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ယင်းတိုၵ်ႉဢွၼ်ၵၼ်လၢတ်ႈဢွၵ်ႇၵၼ်ယူႇၶိူဝ်းၶိူဝ်းယႂ်းယႂ်း မိူၼ်ၵဝ်ႇၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ တင်းၽဵင်းၵႂၢမ်းဢၼ်ၸၢႆးသၢႆမၢဝ်း ႁွင်ႉဝႆႉဝႃႈ "လိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်"ၼၼ်ႉသေ တိုၵ်ႉၸူမ်းမူၼ်ႈသိူဝ်းႁွင်ႉၵၼ်မႃး ၼိူဝ်ၶဵင်ႇသုင်သုင်ၼၼ်ႉ ႁၢၼ်ႉတေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်ၸင်ႇၼႆႉယူႇ။ လိူဝ်ၼၼ်ႉ ထိုင်မႃးပၢၼ်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီသၢဝ်းဢဵတ်းၼႆႉသမ်ႉ ဢမ်ႇၵွမ်ႉဝႃႈတႆးၵူၺ်း ဢၼ်ၶႂ်ႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇတႂ်ႈမိူင်းမၢၼ်ႈ၊ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတၢင်ႇၶိူဝ်းၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်တူၵ်ႇလၢတ်ႈတူင်ႉတိုၼ်ႇၶတ်းသၢင်ႈ ႁင်းၽႂ်မၼ်းယူႇ။


ငဝ်ႈႁၢၵ်ႈလွင်ႈတိုၵ်ႉၶမ်ဢိုတ်းၶမ်ဢၢတ်းပဵၼ်သင်။
ပေႃးၼၼ် ဢၼ်တႆးႁဝ်းၶတ်းၸႂ်မႃးၶၢဝ်းတၢင်းႁူၵ်းသိပ်းပီပၢႆလႄႈ ပႆႇလႆႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ယွၼ်ႉသင်။ တေလႆႈဝႃႈငဝ်ႈႁၢၵ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်းတႄႉ ပဵၼ်ယွၼ်ႉတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈႁူဝ်ၼႃႈတႆးလႄႈ ႁူဝ်ၼႃႈတၢင်ႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းႁူမ်ႈၵၼ် ဢုပ်ႇၵုမ်တၢင်ႇလၢတ်ႈလွင်ႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ မိူဝ်ႈပၢင်ၵုမ်ႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီသၢဝ်းဢဵတ်း ပွၵ်ႈၵမ်းသွင် ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵူၺ်းထဵင်ဝႃႈ ဢမ်ႇလႆႈ၊ တိုၼ်းဝႃႈတေဢမ်ႇလႆႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၼႆယူႇႁင်းၵူၺ်း မႅၵ်းမႅၵ်းလႄႈ ဢဝ်လွင်ႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၼႆႉ ယဵတ်ႈဝႆႉတႂ်ႈၽိူၼ် တႃႇပၢင်ၵုမ်ဢၼ်တေမႃးပွၵ်ႈၵမ်းသၢမ်ၼၼ်ႉ ယူႇယဝ်ႉ။


ငဝ်ႈႁၢၵ်ႈလွင်ႈဢၼ်တႆးပႆႇၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇတႂ်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်လႆႈၼႆႉ မီးတီႈတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ၊ ယွၼ်ႉတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵူၺ်းႁိုဝ်ၼႆၵေႃႈ ဢမ်ႇဝႃႈၼင်ႇၵဝ်ႇ၊ ယွၼ်ႉတႆးႁဝ်းၵေႃႈပႃးယူႇၼႆ ၽႂ်ၵေႃႈလႅပ်ႈတေဢမ်ႇထဵင်။ ယွၼ်ႉသင်လႄႈဝႃႈပႃးတႆး၊ မိူင်းတႆးမီးသၢမ်ပႃႇတီႇ၊ ပႃႇတီႇၸုမ်းၼိုင်ႈယၼ်မၼ်ႈၼိူဝ်ၵတိၶေႃႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇပၢင်လူင်။ ၸုမ်းၼိုင်ႈဢိင်ၼိူဝ် 14 ၸႄႈမိူင်းႁိုဝ် ၵမ်ႉယၼ်ပၵ်းပိူင်လၵ်းမိူင်း 2008 ဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈၶဝ်ၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈ၊ ၸုမ်းၼိုင်ႈတင်ႈမႃး ဢမ်ႇမီးၶေႃႈမုင်ႈမၢႆၵူၺ်းလၢတ်ႈဝႃႈ ယွၼ်ႉသွင်ပႃႇတီႇဢမ်ႇၽွမ်ႉၵၼ်လႄႈတင်ႈ ၼႆၵူၺ်း။ တပ်ႉသိုၵ်းၵေႃႈမီးလၢႆလၢႆၸုမ်း၊ တပ်ႉသိုၵ်းဢၼ်လႆႈပိုင်ႈဢိင်ၸႂ်ယႂ်ႇတႄႉတႄႉ မီးသွင်ၸုမ်း၊ ၸုမ်းၼိုင်ႈယၼ်မၼ်ႈၼိူဝ်မုင်ႈမၢႆမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၸႅတ်ႈၸၢင်ႇ၊ ၸုမ်းၼိုင်ႈမုင်ႈမၢႆလူၺ်ႈ ဢဝ်မိူင်းတႆးၵွၼ်းၶေႃ၊ ၸုမ်းၸိူဝ်းဢၼ်ၵိုတ်းလိူဝ်သမ်ႉ ႁဵတ်းၵူၼ်းၸွမ်းလင်ၼႆၵၼ်တေႃႇထိုင်ႁၢၼ်ႉၼႆႉ ပႆႇပဵၼ်ၵွၼ်ႈပဵၼ်တုမ်း။


တေယိုတ်ႈယၢဝ်းထိုင်လႂ်။
ၵၢၼ်ၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇဢၼ်လၢတ်ႈၵၼ်ဝႃႈ 10 ပီၼၼ်ႉ ပူၼ်ႉမႃး 20 ပီ၊ 30 ပီ၊ 50-60-70 ပီၵေႃႈ ၸမ်မႃးယဝ်ႉလႄႈ ဢမ်ႇပႆႇမုင်ႈႁၼ်ငဝ်းလၢႆးတႃႇတေၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ လႆႈလႃးလႃး။ ဝႃႈလႃးၵေႃႈ တေယိုၼ်းယၢဝ်းၶၢဝ်းၵႆၵႂႃႇ တေႃႇထိုင်ၸိူဝ်းႁဝ်းမုင်ႈတူၺ်းပေႃးဢမ်ႇႁၼ်လႆႈၼၼ်ႉႁိုဝ်။ ၽႂ်ႁိုဝ်တေႁူႉ၊ ၽႂ်ႁိုဝ်တေလၢတ်ႈလႆႈ၊ ႁိုဝ်တေဝႃႈလႆႈ။ ပေႃးၸိူဝ်းႁဝ်းတိုၵ်ႉပဵၼ်ၵဝ်ပဵၼ်မႂ်း ၸုမ်းၵဝ်ၸုမ်းမႂ်း၊ တီႈယူႇၵဝ်တီႈယူႇမႂ်း၊ ႁဵတ်းၵဝ်ႁဵတ်းမႂ်း၊
တိုၵ်ႉၶီႈၵေႉ ႁႄႈတႃ၊ ဢမ်ႇတိုၵ်းသူၼ်းၵၼ်၊ ဢမ်ႇပူၵ်းတိုၼ်ႇၵၼ်၊ ႁဝ်းၼင်ႇၵၼ်ဢမ်ႇတိုတ်ႉၸၼ်ၵၼ်ၶိုၼ်ႈၸိုင် လွတ်ႈၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ တေသိုပ်ႇယိုၼ်းယၢဝ်းၵႂႃႇထႅင်ႈၶၢဝ်းၵႆ လွမ်မႆႈၸႂ်ယူႇ။

ဢၢႆႈၶမ်းလႅင်