ၵူၼ်းမိူင်းသဝိတ်ႊသိူဝ်ႊလႅၼ်ႊၶဝ် ၽုၵ်ႇသွမ်ႈမၢၵ်ႇဢိတ်ႇ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇဝၢႆႊ ပိူဝ်ႈတႃႇၵၢၼ်မၢၵ်ႈမီး ။ ၼမ်းၶဝ်ႈၶူဝ်းၶွင်ၵုၼ်ႇလိပ်း တၢင်းမိူင်းသေ ပိၼ်ႇပဵၼ်ၶူဝ်းႁႅင်ႈၶူဝ်းႁွင်ယဝ်ႉ သူင်ႇဢွၵ်ႇၼွၵ်ႈမိူင်း ။ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ တၢင်းၸုမ်းၶၢဝ်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ လႆႈတွင်ႈထၢမ် ၽူႈၼမ်းၼႂ်း ၵေႃပွင်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိုင်ႈတႆး (CSSU) ၸဝ်ႈပိုၼ်ၶမ်း ဝႆႉၼင်ႇၼႆ ။

(သိုပ်ႇမႃးတွၼ်ႈ 3 ၊ မိူင်းသဝိတ်ႊသိူဝ်ႊလႅၼ်ႊငမ်းယဵၼ် ယွၼ်ႉၸႂ်ႉပိူင်ၽွင်းငမ်း ပၼ်သုၼ်ႇလႆႈ လၢႆပိူင်တဵမ်ထူၼ်ႈ)


ထၢမ် - ၵူၼ်းမိူင်း တီႈၼႂ်းမိူင်းသဝိတ်ႊသိူဝ်ႊလႅၼ်ႊၶဝ်ၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ်ႁဵတ်းၵိၼ်ၵၢၼ်သင်ၶႃႈ ?။


တွပ်ႇ - ပေႃးတူၺ်းၶဝ်တႄႉ မိူၼ်ၼင်ႇတီႈႁဝ်းလႆႈၵႂႃႇယင်ႉလိုဝ်ႈ တီႈဢိူင်ႇမႃႊထိူၼ်ႊ လႄႈတီႈဢိူင်ႇ မွၼ်ႊထရိဝ်ႊၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ဢိူင်ႇယႂ်ႇဝႆႉ ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးၵၢင်ဝၼ်း ဢမ်ႇပေႃးႁၼ်ၵူၼ်း ၊ ဢမ်ႇမိူၼ်မိူင်းႁဝ်း ။ ပေႃးၵၢင်ၶိုၼ်း ၶၢဝ်းလိုဝ်ႈၵၢၼ်ယဝ်ႉ ၸင်ႇႁၼ်ၵူၼ်းဢွၵ်ႇမႃးပႆမႃးဢႅဝ်ႇ ။ ႁၢၼ်ႉၶၢႆၶူဝ်းၼုင်ႈတၢင်းမႆ ၶွင်ၵိၼ်တၢင်းယႅမ်ႉၵေႃႈမီးမိူၼ်မိူင်းႁဝ်းယူႇ ၊ ႁၢၼ်ႉၶၢႆၶူဝ်းၶွင်ၸွမ်းတႃႈၸွမ်းတၢင်း ၵေႃႈ ၶဝ်ႁဵတ်းဝႆႉမီးပဵၼ်တီႈပဵၼ်တီႈ ၊ ၵွပ်ႈၶဝ်မႅတ်ႇပႅင်းလွင်ႈမူတ်းသႂ် ။ မိူင်းၶဝ်ၼႆႉ ဢမ်ႇႁၼ်မီး ၵူၼ်းၵိၼ်ၸၢင်ႈထူဝ်းလေႃႉ ၸွမ်းတႃႈၸွမ်းတၢင်း ၊ ၵွပ်ႈဝႃႈ မိူင်းၶဝ်ၼႆႉမၢၵ်ႈမီးယဝ်ႉ ။ ၵူၼ်းမိူင်းၶဝ်ၵေႃႈ တေမီးတႃလႆႈပဵင်းပေႃးၵုမ်ႇလဵင်ႉၼႃႈႁိူၼ်းယဝ်ႉ ၊ ၵူၼ်းယွၼ်းၶႅၼ်းဝႆႉၵႆယဝ်ႉ ။


ထၢမ် - ၼႃႈၵၢၼ်ၶဝ်ၼၼ်ႉ ၵမ်ႈၼမ်ပဵၼ်ၼႃႈၵၢၼ်သင်ၶႃႈ ?။


တွပ်ႇ - ၵမ်ႈၼမ်တႄႉ ပဵၼ်ၶႃႈႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶုၼ် ၊ ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆ ။ ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆၼႆႉ မိူၼ်ၼင်ႇတင်ႈၶွမ်ႊပၼီႊသေ ၼမ်းဢဝ်မၢၵ်ႇမႆႉၼွၵ်ႈမိူင်း / တၢင်ႇမိူင်းၶဝ်ႈႁႃႉ ၊ ဢဝ်ၼဵင်ႈၼွၵ်ႈမိူင်းၶဝ်ႈႁႃႉ ၊ ၽၵ်းယိူဝ်ႈၼၢင်းၶဵဝ်ႁႃႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ ။ ၶူဝ်းၶွင်ၵုၼ်ႇလိပ်းၸိူဝ်းၼႆႉၶဝ်ဢမ်ႇၽုၵ်ႇ ၊ ၶဝ်ဢဝ်တၢင်ႇတီႈတၢင်ႇမိူင်းမႃး ၊ မိူၼ်ၼင်ႇ ဢဝ်တီႈမိူင်းၾရင်ႇသဵတ်ႈ ၊ ၵျိူဝ်ႊမၼ်ႊ ႁိုဝ် ဢဝ်တီႈမိူင်းၵႆၵႆ တီႈမိူင်းဢၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈမႃး ၊ ဢဝ်ၶိုၼ်းမႃးႁဵတ်း ( ၶူဝ်းၶွင်ႁႅင်ႈ ၊ ပိၼ်ႇႁုပ်ႈႁၢင်ႈ ) တီႈမိူင်းၶဝ်သေ သူင်ႇဢွၵ်ႇၶၢႆတေႃႇတၢင်ႇမိူင်း သူင်ႇတီႈၼိုင်ႈယဝ်ႉတီႈၼိုင်ႈ ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်သူင်ႇၶူဝ်း ၊ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ယွႆႈယႅမ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မီးၼမ် ။


ထၢမ် - ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၶႃႈလူး ၸွင်ႇမီးၶႃႈ ?။


တွပ်ႇ - ၵၢၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၼႆႉ ဢၼ်လႆႈႁၼ် ၸွမ်းတႃႈၸွမ်းတၢင်းတႄႉ မီးမၢၵ်ႇဢိတ်ႇၵူၺ်း ၊ တၢင်ႇၸိူဝ်ႉတၢင်ႇပိူင် ဢမ်ႇမီးသင် ။ မၢၵ်ႇဢိတ်ႇ (Grave) ၼႆႉ ၶႂ်ႈမီးၵႂႃႇၵူႈႁိူၼ်း ၊ ပေႃးပဵၼ်ၸွမ်းၶႅပ်ႇဝဵင်း ႁိမ်းႁွမ်းဝဵင်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၸွမ်းၼႃႈႁိူၼ်းၶဝ်ၼၼ်ႉ ၶႂ်ႈမီးၵူႈႁိူၼ်း ။ ပေႃးထိုင်ၶၢဝ်းမၢၵ်ႇဢိတ်ႇမၢၵ်ႇမႃး မီးၶွမ်ႊပၼီႊ ၊ မီးလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ႁပ်ႉသိုဝ်ႉ ၊ ပေႃးႁဵတ်းယဝ်ႉၵေႃႈမီးၵၢတ်ႇၵမ်းလဵဝ် ဢမ်ႇလႆႈၵႂႃႇတမ်းၶၢႆ ။ ဢၼ်လႆႈၵႂႃႇလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်းၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ်သူၼ်ၽၵ်းယိူဝ်းၼၢင်းၶဵဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇႁၼ်။ မိူင်းသဝိတ်ႊသိူဝ်ႊလႅၼ်ႊၶဝ်ၼႆႉ မၢၵ်ႇဢိတ်ႇဢွၵ်ႇၼမ် ၊ ၶဝ်ဢဝ်ႁဵတ်းဝၢႆႊ ။


(ၶႅၼ်းတေႃႈပႂ်ႉတိတ်းတၢမ်တွၼ်ႈ 5 ၵူၼ်းမိူင်းသဝိတ်ႊသိူဝ်ႊလႅၼ်ႊၶဝ် ႁၵ်ႉသႃပႂ်ႉပႃးဝႆႉၶူဝ်းၶွင်ၵိုၵ်းပိုၼ်း ၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီ ၊ ပူၵ်းပွင်ယူႇသဝ်း ပဵၼ်တီႈတွင်ႈတဵဝ်းဢႅဝ်ႇမိူင်း) ။