ၸုမ်းယိပ်း ၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း သႅၼ်းၽူႈၼမ်း ႁူပ်ႉဢုပ်ႇၵၼ် တီႈၵဵင်းမႆႇ 4 ဝၼ်း ။ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈ တေတုၵ်းယွၼ်း တီႈၸွမ်ၸိုင်ႈ တင်း ၽူႈၵွၼ်းသိုၵ်း သုင်သုတ်း ဝႃႈ ၵၢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၵိုတ်းတိုၵ်း ပတ်းပိုၼ်ႉ တူဝ်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈပႃးၵူႈမူႇ ၵူႈၸုမ်း ။

ပၢင်ၵုမ် ၸုမ်းယိပ်း ၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း သႅၼ်းၽူႈၼမ်း ႁူပ်ႉ ဢုပ်ႇၵုမ်ၵၼ် တီႈၵဵင်းမႆႇ ဝၼ်းတီႈ 21-24/08/2015 တီႈၿၢင်ႊထၢၼ်ႊ ၸႄႈဝဵင်း လွႆသၵဵတ်း ၸႄႈတွၼ်ႈ ၵဵင်းမႆႇ မိူင်းထႆး ပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ဢၼ်ထုၵ်ႇလႆႈမႃး ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ တင်းမူတ်းမီး 17 ၸုမ်း ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈ 15 ၸုမ်း ။ ၼႂ်း 15 ၸုမ်းၼႆႉ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ၶၢဝ်းတၢင်း 4 ဝၼ်းတဵမ် ။ ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃးတေ မီးလွင်ႈ ႁပ်ႉႁွင်း ၵၢၼ်မိူင်း ၵၢၼ်သိုၵ်းၼၼ်ႉ ႁူမ်ႈၵၼ် ဢုပ်ႇဢူဝ်း ၵိူဝ်းၵုမ်ၵၼ် ႁႃတၢင်းဢွၵ်ႇ- ၼႆယဝ်ႉ။


ပၢင်ၵုမ် လႆႈၸႂ် တႅပ်းတတ်းဝႃႈ - ၽူႈယႂ်ႇ ၵူၼ်းလူင် ၼႂ်းၸုမ်း 5 ၸုမ်း ဢၼ်တေၵႂႃႇ ႁူပ်ႉၸွမ်ၸိုင်ႈ တဵင်းၸဵင်ႇ တင်းၽူႈၵွၼ်းသိုၵ်း သုင်သုတ်း တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၸွမ်သိုၵ်းလူင် မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ၼၼ်ႉ တေတုၵ်းယွၼ်း ၼႂ်းၶၵ်ႉ ၵၢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၵိုတ်းတိုၵ်း ပတ်းပိုၼ်ႉ တူဝ်ႈမိူင်းၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈလႆႈ ၶဝ်ႈပႃး ၵူႈမူႇ ၵူႈၸုမ်း ။ 


ၵဵဝ်ႇၵပ်း လွင်ႈၼႆႉ ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇ ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်ၼၼ်ႉ လၢတ်ႈဝႃႈ ပတူဝ်ႇ ၸေႃးၵွႆႇထူးဝိၼ်း လၢတ်ႈဝႃႈ - ႁဝ်းၶႃႈ တေၵႂႃႇ လၢတ်ႈတီႈ ၸွမ်ၸိုင်ႈ ႁႂ်ႈလႆႈပႃး ၵူႈမူႇ ၵူႈၸုမ်း ။ ပေႃးဝႃႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ႁပ်ႉႁွင်းပိူင်ဢၼ် ထုၵ်ႇလႆႈပႃး ၵူႈမူႇ ၵူႈၸုမ်း ၼႆၸိုင် ႁဝ်းတေသိုပ်ႇ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵႂႃႇ ၊ သိုပ်ႇႁဵတ်း သၢင်ႈၵႂႃႇ ။ မိူၼ်ၸိူင်ႉၼင်ႇ ၸုမ်းဢၼ် လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ပႆႇႁပ်ႉၼၼ်ႉၵေႃႈ ၼင်ႇႁိုဝ် ပေႃးမီးလွင်ႈ ၵမ်ႉယၼ် / လႆႈတိုဝ်ႉတၢင်း တႃႇတေဢုပ်ႇဢူဝ်း ၵႄႈလိတ်ႈ ပၼ်ႁႃၵၢၼ်မိူင်း ၵၢၼ်သိုၵ်း ႁူမ်ႈၵၼ်ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈၶဝ်ပေႃး လႆႈၶဝ်ႈပႃး မႃးၸွမ်း - ဝႃႈၼႆ ။


မူႇၸုမ်း ဢၼ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉ ပိူဝ်ႈတႃႇ ၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်း ၸွမ်ၸိုင်ႈ တဵင်းၸဵင်ႇ တင်း ၸွမ်သိုၵ်းလူင် မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇ ၼၼ်ႉ ပဵၼ်တူဝ်တႅၼ်း ၸုမ်းယႂ်ႇ 5 ၸုမ်း ၼိုင်ႈၸုမ်းလႂ် 1 ၵေႃႉ ။ 5 ၸုမ်းၼၼ်ႉပဵၼ် ႁူမ်ႈတုမ်ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ယၢင်းၽိူၵ်ႇ (KNU) ၊ ပႃႊတီႊ မႂ်ႇသုင် ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ယၢင်းလႅင် (KNPP) ၊ ၸုမ်းလွတ်ႈလႅဝ်း ၶၢင် (KIO) ၊ ပႃႊတီႊ မိူင်းမွၼ်းမႂ်ႇ (MNSP) ၊ ပႃႊတီႊ မႂ်ႇသုင် ၸိုင်ႈတႆး (SSPP) ၸိူဝ်းၼႆႉ ။ ၼွၵ်ႈသေ ၼၼ်ႉ ၽူႈၼမ်းၸၼ်ႉသုင် ၸုမ်းတူဝ်တႅၼ်း ၾၢႆႇဢုပ်ႇဢူဝ်း ၵၢၼ်ၵိုတ်းတိုၵ်း SD (EAO’ SDCN) တေၶဝ်ႈပႃး 3 ၵေႃႉ ၊ ႁူမ်ႈတင်းမူတ်း 8 ၵေႃႉ ။


ၽူႈၼမ်းၸုမ်း SD 3 ၵေႃႉၼၼ်ႉ ပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ SD ၼေႃႇၸီႇ ၽူဝ်းလႃႇၸဵင်ႇ ၊ ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ 1 ဢႅၼ်ႇပၢၼ်းလႃႉ ၊  ၵႅမ်ႁူဝ်ပဝ်ႈ 2 ပူးသိၼ်ႇၵျူင်း ။ တေၵႂႃႇ ႁူပ်ႉထူပ်း ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် တီႈ ၼေႇပျီႇတေႃႇ ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ လွင်ႈတေ ႁူပ်ႉၵၼ် ဝၼ်းလႂ်ၼၼ်ႉ တေမီးၵၢၼ် ၵပ်းသၢၼ် တင်း သုၼ်ၵၢင်လွင်ႈ ငမ်းယဵၼ်မၢၼ်ႈ (MPC) တင်း ၸုမ်းၶိုင်ပွင် လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၸၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်း ႁူမ်ႈတုမ် (UPWC) သေ ၸင်ႇၵွႆႈ ၸၢင်ႈတတ်းမၵ်းဝႃႈ တေလႆႈ ႁူပ်ႉဝၼ်းလႂ် - ၼႆယဝ်ႉ ။


ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ပၢင်ၵုမ်လူင် ဢၼ်ၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇ ၶၢဝ်းတၢင်း 4 ဝၼ်းၼႆႉ ယဝ်ႉတူဝ်ႈ ၵႂႃႇယဝ်ႉ သေတႃႉၵေႃႈ ဝၼ်းတီႈ 25/08/2015 (မိူဝ်ႈၼႆႉ) ၽူႈယႂ်ႇ ၵူၼ်းလူင် ၼႂ်းၸုမ်း SD ၶဝ် တိုၵ်ႉႁဵတ်း ပၢင်ၵုမ် ၵၼ်ထႅင်ႈ တီႈၼႂ်းၵဵင်းမႆႇ ယူႇ ။ တေႁူပ်ႉ ဢုပ်ႇၵုမ် ပႃးတင်း MPC ဢၼ်တေလုၵ်ႉ တီႈတႃႈၵုင်ႈမႃး ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈ ၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း လႆႈၸႂ်ၵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၾၢႆႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ မီးၵၢင်ၸႂ် ၸိူင်ႉႁိုဝ် ၊ တေလႆႈ ႁူပ်ႉၸွမ်ၸိုင်ႈ တင်း ၽူႈၵွၼ်းသိုၵ်း သုင်သုတ်း ဝၼ်းလႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ။ လွင်ႈဢၼ် ၾၢႆႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း တၢင်ႇလၢတ်ႈၼႆႉ ပေႃးဝႃႈ MPC ႁပ်ႉမိူဝ်းသေ မိူဝ်းဢုပ်ႇၸွမ်ၸိုင်ႈ တင်း ၽူႈၵွၼ်းသိုၵ်း သုင်သုတ်းယဝ်ႉ ႁႂ်ႈမီး ၵၢၼ်တတ်း မၵ်းမိုဝ်ႉဝၼ်း ႁူပ်ႉဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် ။

ၽူႈမီးၸၼ်ႉ ဢၼ်ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ် ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ- တေၸၢင်ႈႁူပ်ႉ ၽူႈၵွၼ်းသိုၵ်း သုင်သုတ်း ဝၼ်းတီႈ 27 သေ ႁူပ်ႉၸွမ်ၸိုင်ႈ ဝၼ်းတီႈ 28 ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ လွင်ႈၼႆႉ ၸုမ်းၶၢဝ်ႇ ၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈ ဢမ်ႇယိုၼ်ယၼ်။