ၸွမ်းၼင်ႇ လႆႈၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈ/ ပၼ်ပၢင်သွၼ် ၽူႈမီးၸၼ်ႉၵၢင် တီႈလွႆတႆးလႅင်းသေ လႆႈၵႂႃႇလၢတ်ႈၼႄ ၶၵ်ႉၵၢၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼၼ်ႉ ဝၼ်းလိုၼ်းသုတ်း ဝၼ်းတီႈ 31/12/2014 ဢိင်ၼိူဝ်ႈလႆႈတွင်ႈထၢမ်ၵၢင်ၸႂ် ၽူႈမီးၸၼ်ႉၵၢင်ၶဝ်သေ လႆႈႁပ်ႉၵႂၢမ်းတွပ်ႇ တၢင်းႁၼ်ထိုင် တီႈၽူႈမီးၸၼ်ႉၵၢင်ၶဝ် ဢၼ်ၶိုၼ်ႈ ပၢင်သွၼ် လၢႆသမ်ႇလၢႆပိူင် လၢႆၸွၵ်ႉလၢႆၸဵင်ႇ။

တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး RCSS/SSA တီႈငဝ်ႈၸိုင်ႈ လွႆတႆးလႅင်း

ပၢင်သွၼ်ပွၵ်ႈၵမ်းၼႆႉ ပဵၼ်ပၢင်သွၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်းလူၺ်ႈလွင်ႈ ပိူဝ်ႈတႃႇလႅၵ်ႈလၢႆႈ လၢႆးႁဵတ်းလၢႆးသၢင်ႈ ၵူႈသမ်ႇသႅၼ်ပိူင် မိူဝ်ႈၽွင်းတိုၵ်ႉဢဝ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်။ ၵွပ်ႈဝႃႈ မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ ၵဵၼ်သိုၵ်းၵေႃႈ မီးပုၼ်ႈၽွၼ်းတိုၵ်းပိူင်လဵဝ်ၵူၺ်း၊ ၵူၺ်းၵႃႈ မိူဝ်ႈလဵဝ် ဢမ်ႇၸႂ်ႈၸိူင်ႉၼၼ်။ ပဵၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ ၾၢႆႇၼိုင်ႈတိုၵ်းယူႇသေတႃႉ ၾၢႆႇၼိုင်ႈသမ်ႉႁဵတ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ယူႇ/ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ယူႇ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ႁႂ်ႈပေႃးၵိုင်ႇလႅပ်ႈၵၼ်တင်းငဝ်းလၢႆးၼၼ်ႉ လၢႆးႁဵတ်းလၢႆးသၢင်ႈလႄႈသင်၊ လၢႆးလၢတ်ႈလၢႆးၸႃၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈသင် ထုၵ်ႇလႆႈမူၼ်ႉမႄးၵႂႃႇ၊ တၢင်းႁူႉတၢင်းႁၼ်ၵေႃႈ ထုၵ်ႇလႆႈမူၼ်ႉမႄးပူၵ်းပွင်ၵႂႃႇ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ပၢင်သွၼ်ၼႆႉ တႄႇမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈ ဝၼ်းတီႈ 08/12/2014 တေႃႇထိုင်ဝၼ်းလိုၼ်းသုတ်း ဝၼ်းတီႈ 31/12/2014 ။ သွၼ်ပၼ်ပႃး ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈ ပၵ်းပိူင်လၵ်းမၢႆ RCSS/SSA ။ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၵၢၼ်ၽွင်းငမ်း၊ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၵၢၼ်မိူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။
 
ၼႂ်းပၢင်သွၼ်ဝၼ်းလိုၼ်းသုတ်းၼၼ်ႉ ၸွမ်းၼင်ႇလႆႈတွင်ႈထၢမ် ၽူႈမီးၸၼ်ႉၵၢင်လၢႆလၢႆၵေႃႉ ၼႂ်း RCSS/SSA ၊ ၵမ်ႈၼမ်ပဵၼ်ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉၵွင်/ တပ်ႉမုၵ်ႉ (တပ်ႉၽႄ)ၸိူဝ်းၼႆႉ တွပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ- ၶၵ်ႉၵၢၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ဢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈမႃးၼႂ်း 3 ပီပၢႆၼႆႉ မီးၽွၼ်းလီ ၽွၼ်းၸႃႉၼင်ႇၵၼ်။

ၼႂ်းၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁူဝ်ႁုပ်ႈလႆႈဝႃႈ- ဢၼ်ပဵၼ်ၽွၼ်းလီၼၼ်ႉ-
1. မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ပေႃးတူၺ်းၸၢဝ်းႁႆႈၸၢဝ်းၼႃးၵေႃႈ ဢမ်ႇမိူၼ်ၵူႈပွၵ်ႈ၊ ၵူႈပွၵ်ႈၼႆႉ ပေႃးမိူင်းပႆႇလႅင်း ပႆႇႁတ်းၵႂႃႇႁႆႈၵႂႃႇၼႃး၊ မိူင်းပႆႇလပ်းသိင်ႇၵေႃႈ လႆႈႁိပ်ႈၼႅတ်ႈပွၵ်ႈႁိူၼ်းၶိုၼ်း၊ တႃႇတေၵႂႃႇမႃးၵေႃႈဢမ်ႇငၢႆႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၸူဝ်ႈၵိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်မႃးတေႃႇထိုင် မိူဝ်ႈလဵဝ် တီႈဢၼ်ဢမ်ႇမီးၵၢၼ်ပိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်၊ တီႈဢၼ်သိုၵ်းမၢၼ်ႈဢမ်ႇသွၵ်ႈတဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၶႂ်ႈၵႂႃႇၶၢဝ်းလႂ် ၶႂ်ႈပွၵ်ႈမႃးၶၢဝ်းလႂ်ၵေႃႈလႆႈမႃး၊ လွင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်လီပိူင်ၼိုင်ႈ။

2. ၵူၼ်းၵႃႉၵေႃႈမိူၼ်ၵၼ်။ ၶဝ်ၶႂ်ႈၵႂႃႇမႃး ပႆ ၵႃႉၶၢႆၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈငၢႆႈမႃး။ ဢမ်ႇမိူၼ်ၵူႈပွၵ်ႈ။ ၵူႈပွၵ်ႈၼႆႉ တိုၵ်ႉၵႂႃႇၵႃႉၶၢႆယူႇ ပိူၼ်ႈႁုပ်ႈယိုတ်းဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ပႅတ်ႈၵူၺ်းပႆႇပေႃး ယင်းမတ်ႉၸွၵ်း ဢဝ်သႂ်ႇၶွၵ်ႈၵေႃႈမီး၊ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ ၺႃးႁၢပ်ႇၶျေႃးၵေႃႈမီး၊ လွင်ႈၼႆႉ ၵေႃႈလႅၵ်ႈလၢႆႈလီမႃး။

3.ၵူႈပွၵ်ႈၼႆႉ ပေႃးလွႆတႆးလႅင်း ၸတ်းပၢင်ပွႆး ၽႂ်ဢမ်ႇပေႃးႁတ်းမႃး၊ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၵူၼ်းဢွၼ်ၵၼ်မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈၼမ်။ 4.ဢၼ်လီထႅင်ႈတွၼ်ႈတႃႇ RCSS ၼႆႉ တင်ႈလႆႈလုမ်းၵပ်းသၢၼ် ၼႂ်းလၢႆၸႄႈဝဵင်း၊ မီးပၼ်ႁႃသင်ၵေႃႈ တီႈဢေႇသုတ်းမၼ်း ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်လႆႈ။ ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈၵေႃႈ မီးသုၼ်ႇလႆႈတိတ်းတေႃႇ ၵပ်းသိုပ်ႇ/ ႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်တင်း ပႃႊတီႊၵၢၼ်မိူင်းၶဝ်၊ ၸုမ်းၵူၼ်းမိူင်းၶဝ်၊ သမ်ႉၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းဢၼ်ယူႇၼႂ်း လွင်ႈ(ဢုပ်ႉပိူင်ႇ) ၽွင်းငမ်းမၢၼ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ။ 5.ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈ ဢၼ်လီတွၼ်ႈတႃႇ RCSS ၼၼ်ႉ မၼ်းပဵၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်း ဢၼ်လႆႈၶိုၼ်းမႄးထတ်းသၢင်ၶိုၼ်း ငဝ်းလၢႆးၵူႈသမ်ႇၵူႈပိူင်၊ ၶၢဝ်းယၢမ်းဢၼ်ထုၵ်ႇလႆႈထတ်းသၢင်ၶိုၼ်း လၢႆးႁဵတ်းလၢႆးသၢင်ႈတူဝ်ၵဝ်ႇလႄႈ မူၼ်ႉမႄးတူဝ်ၵဝ်ႇ။

ၽူႈမီးၸၼ်ႉၵေႃႉၼိုင်ႈ တႅမ်ႈတၢင်ႇ/လၢတ်ႈဝႃႈ- ၵဝ်ၶႃႈႁၼ်ဝႃႈ ၸူဝ်ႈလႆႈၵိုတ်းယိုဝ်းမႃးၼႆႉ ႁဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းလီမႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇလႄႈ ပဵၼ်သိုၵ်းၵတ်ႉၶႅၼ်ႇမႃးလိူဝ်ၵဝ်ႇ။ ထႅင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ- ပဵၵ်ႉသမ်ႉႁဝ်းၵိုတ်းယိုဝ်းဝႆႉယူႇသေတႃႉၵေႃႈ ယူႇယူႇႁဝ်းယင်းတိုၵ်ႉတိုၵ်းယိုဝ်းၵၼ်ယူႇ၊ (တင်ႈတႄႇၵိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်မႃး လႆႈယိုဝ်းၵၼ်ဢမ်ႇယွမ်းမွၵ်ႈ 150 ပၢင်)။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢၼ်လီၼႆႉ ၾၢႆႇၼိုင်ႈယိုဝ်းၵၼ်ယူႇသေတႃႉၵေႃႈ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ႁဝ်းသမ်ႉဢုပ်ႇၵၼ်လႆႈယူႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ထႅင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ- ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼၼ် ၼင်ႇႁိုဝ်ၶၵ်ႉၵၢၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ် ပေႃးတေပဵၼ်ၵၢၼ်ၼၼ်ႉ ဢူးတဵင်းၸဵင်ႇ ထုၵ်ႇလီလႆႈသိုပ်ႇပဵၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ၊ ပေႃးမၼ်းသိုပ်ႇပဵၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ ၶၵ်ႉၵၢၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၵေႃႈ တေသိုပ်ႇၶိုၼ်ႈၼႃႈၵႂႃႇသေ ၵတိဢၼ်မၼ်းၸဝ်ႈပၼ်ဝႆႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ တေၸၢင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇၼမ်ႉဢွၵ်ႇတူဝ်လႆႈ၊ သင်ပဵၼ်လႆႈ မၼ်းၸဝ်ႈထုၵ်ႇလႆႈသိုပ်ႇပဵၼ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ- ဝႃႈၼႆ။

ၸွမ်ၸိုင်ႈတဵင်းၸဵင်ႇၼႆႉ မိူဝ်ႈဝၼ်းၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်၊ ဝၼ်းဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းလိၵ်ႈႁူမ်ႈမၢႆပၢင်လူင်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽွင်းၸွမ်ၸိုင်ႈၵျိူဝ်ႊမၼီႊမႃးသူႇၸႂ်းသေ တူဝ်မၼ်းၸဝ်ႈဢမ်ႇၶိုၼ်ႈ မွၵ်ႇလၢတ်ႈၶေႃႈၵႂၢမ်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ မၼ်းႁႂ်ႈၵႅမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈ (1) ၸၢႆးမွၵ်ႇၶမ်း ဢၢၼ်ႇၼႄလိၵ်ႈလၢႆး ဢၼ်မၼ်းၸဝ်ႈတႅမ်ႈ။ ၼႂ်းလိၵ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ- ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတင်းသဵင်ႈၼႆႉ တေလႆႈၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ဢၼ်ဢိင်ၼိူဝ်ၼမ်ႉၸႂ်ပၢင်လူင် လႄႈ တေလႆႈၶိုၼ်ႈၼႃႈၵႂႃႇၸူးတီႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်းဢၼ်ၵတ်းယဵၼ်၊ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင် ၶိုတ်းၵၢပ်ႈၶိုတ်းပၢၼ် လႄႈ ပဵၼ်ၻီႊမူဝ်ႊၶရေႊၸီႊ ၸွမ်းၼင်ႇလွၵ်းပိူင်ၾႅတ်ႊၻရႄႊလ်မီး- ၼႆယူႇ။

ၵူၺ်းၵႃႈ ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ တင်းၼမ်ၵေႃႈၸီႉၸမ်ႈဝႃႈ- ၼွၵ်ႈသေတေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ် ပႆႇၸၢင်ႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၵိုတ်းယိုဝ်းပတ်းပိုၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်းလႆႈၼၼ်ႉ ပၼ်ႁႃယင်းမီးတင်းၼမ်- ဝႃႈၼႆ။

ဢၼ်တၢင်ႇလၢတ်ႈၵႂႃႇ တၢင်းႁၼ်ထိုင်ၼၼ်ႉ ၽွၼ်းၸႃႉမၼ်းသမ်ႉမီးမိူၼ်ၼင်ႇ-
1.ၵူၼ်းၼႂ်းႁဝ်း (RCSS/SSA) ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ ဢဝ်တိုဝ်ႉတၢင်းတီႈငဝ်းလၢႆးသေ ၵႂႃႇမိုင်ႉႁႃငိုၼ်းတွင်း၊ လူင်လိုမ်းၵႂႃႇဝႃႈ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈသင်လႄႈ ၶဝ်လႆႈမႃးႁဵတ်းၵၢၼ်လၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ။

2.ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈ သမ်ႉတင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈၼႆႉ ၶဝ်ႁဵၼ်းႁူႉလွင်ႈၵူၼ်းလူင်ႁဝ်းမႃး ၼမ်လိူဝ်ၵဝ်ႇၵဝ်ႇ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၼၼ်လႄႈ ႁဝ်းယင်းမႆႈၸႂ်ဝႃႈ ပေႃးၶဝ်ၸဝ်ႈၵုမ်ႇၶဝ်ႈၵုမ်ႇဢွၵ်ႇ ၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ဢၼ်မၢၼ်ႈၽွင်းငမ်းဝႆႉၼႆႉ တေၸၢင်ႈမီးၽေးယူႇ။

3.သိုၵ်းႁဝ်းၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ ၸဵမ်မိူဝ်ႈၵိုတ်းယိုဝ်းမႃးၼႆႉ ၶႂ်ႈယူႇမဝ်ၵိၼ်မၢင်မႃးၽွင်ႈ၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၶဝ်လႆႈၶဵင်ႇတႃႉၽေး/ ၸမ်ၽေး။ ၼႃႈၵၢၼ်မုၵ်ႉၸုမ်းႁဝ်းၵေႃႈ လႆႈတူၵ်းသႂ်ႇၼႂ်းၽေး။

4.မိူဝ်ႈၵူႈပွၵ်ႈ ၸုမ်းၸွပ်ႇသွၵ်ႈမၢၼ်ႈၼႆႉ ၶဝ်ၵႂႃႇလႂ်ပႆလႂ်ၵေႃႈ တေလႆႈမီးၵူၼ်းသူင်ႇတၢင်းၼမ်းတၢင်း၊ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၶဝ်ဢမ်ႇဢဝ်၊ ၶဝ်သွၵ်ႈႁင်းၵူၺ်း၊ ၽႅဝ်ၵူႈႁွင်ႈၵူႈႁူၺ်ႈ ၵူႈၵုင်းၵူႈလွႆ၊ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈ လႆႈဝႃႈၵႅပ်ႉၼႃႈလိၼ်မႃး။

5.ယႃႇဝႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵွၼ်ႇ၊ ၵူႈပွၵ်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းမိူင်းမၢၼ်ႈၼႆႉ လိူဝ်သေၸွမ်းတၢင်းၵႃးလူင် ၶဝ်ဢမ်ႇပေႃးႁတ်းၵႂႃႇႁတ်းပႆ၊ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၶဝ်ႈႁူၺ်ႈၶဝ်ႈႁွင်ႈ သဵင်ၶဝ်ပေႃးပၼ်းလူင်ၵႂႃႇသဵင်ႈ။ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ဢဝ်တိုဝ်ႉတၢင်းၵၢၼ်ၵိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်သေ တေႃႉၸၢဝ်းမၢၼ်ႈၶိုၼ်ႈမႃး မိူင်းတႆးတိၵ်းတိၵ်း။ ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈ၊ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈ လိူဝ်သေတေႃႉၵူၼ်းမိူင်းယဝ်ႉ ၶဝ်ၵေႃႈဢဝ်တိုဝ်ႉတၢင်းတီႈ လွင်ႈႁဝ်းၵိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်သေ ၶဝ်တေႃႉၶိုၼ်ႈမႃး ၵွင်ႈမၢၵ်ႇၶဝ်ၼမ်မႃးတိၵ်းတိၵ်း၊ မႃးႁဵတ်းတပ်ႉႁဵတ်းတႃႇၶဝ်တိၵ်းတိၵ်း။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၽူႈမီးၸၼ်ႉသုင်ၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼွၵ်ႈလႅၵ်ႈဝႃႈ- လွင်ႈၼႆႉၸႂ်ႈတႄႉ၊ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ၶဝ်ၵေႃႈၵၢဝ်ႇႁႃ (ၸီးၸွႆး) ႁဝ်းဝႃႈ ႁဝ်းဢဝ်တိုဝ်ႉတၢင်းလွင်ႈၵိုတ်းယိုဝ်း/ လွင်ႈငမ်းယဵၼ်သေ မႃးၵေႃႇသၢင်ႈဢဵၼ်ႁႅင်းႁဝ်း။ ဢၼ်ၶဝ်ၵၢဝ်ႇႁႃၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ၸႂ်ႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈႁဝ်းဢမ်ႇဝႃႈ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ တူၺ်းၾၢႆႇၶဝ်ၶိုၼ်းလူး၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈၵိုတ်းယိုဝ်းမႃးလႄႈ ဢၼ်လႆႈႁပ်ႉၽွၼ်းလီၼမ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၽႂ်ၼမ်လိူဝ်၊ ဢမ်ႇယွမ်း 80% ၼႆႉ မၢၼ်ႈတိုၼ်းလႆႈႁပ်ႉၽွၼ်းလီလိူဝ်ႁဝ်းယဝ်ႉ၊ ႁဝ်းၼႆႉ လႆႈႁပ်ႉၽွၼ်းလီၵေႃႈ ဢမ်ႇပူၼ်ႉ 20% ။ ၽိူဝ်ႇႁဝ်းတေၵုမ်ႇၼႄးၵၼ်ယူႇသေ တိုၵ်းယိုဝ်းၵၼ်ယူႇၼႆႉ တႃႉႁဝ်းမႃးဢုပ်ႇၵၼ်- ဝႃႈၼင်ႇၼႆ။ “လၢႆးၼႆႉ မိူၼ်ၼင်ႇၵႂၢမ်းတႆးဝႃႈ ၵဝ်ၵိၼ်ၵဝ်မၵ်ႉ မႂ်းၵိၼ်မႂ်းႁိတ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ” မၼ်းၸဝ်ႈဝႃႈၼၼ်။

ၵေႃႉၼိုင်ႈတႅမ်ႈဝႃႈ- ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ၶဝ်ဢမ်ႇယုမ်ႇယမ်ၼိူဝ် ၶၵ်ႉၵၢၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈဝႃႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈလႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ ၶဝ်တိုၼ်းဢမ်ႇလႅပ်ႈၵႂႃႇတၢင်းသဵၼ်ႈလဵဝ်ၵၼ်။ ထႅင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈဝႃႈ ပေႃးဝႃႈတၢၼ်းသူၺ်ႇ ယင်းတိုၵ်ႉမီးယူႇၼႆႉ ႁဝ်းထၢင်ႇတႃႇတေလႆႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼႆႉ မၼ်းပႆႇငၢႆႈငၢႆႈ။ ထႅင်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈၵေႃႈဝႃႈ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼႆႉ လႅၵ်ႈလၢႆႈလၢႆးႁဵတ်းလၢႆးသၢင်ႈၵူၺ်း၊ ၶဝ်ဢမ်ႇလႅၵ်ႈလၢႆႈ ဢဵၼ်းဢၢၼ်းတႃႇတေၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉႁဝ်း။ ဢၼ်လႆႈမႆႈၸႂ်ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈၼၼ်ႉ ၶဝ်ၸၢင်ႈႁဵတ်းသိုၵ်းသႃသၼႃၼႄၼႃႈသေ ၽဵဝ်ႈပႃးႁဝ်း- ဝႃႈၼႆ။

ပၢင်သွၼ်ၽူႈမီးၸၼ်ႉၵၢင် တီႈလွႆတႆးလႅင်းပွၵ်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းၶိုၼ်ႈမီး 153 ၵေႃႉ၊ ဢွၼ်ၼႃႈၼႆႉ ၼႂ်းပီ 2014 ၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇ၊ မီးပၢင်သွၼ်ၽူႈမီးၸၼ်ႉသုင်၊ မီးၽူႈမီးၸၼ်ႉသုင် ၶဝ်ႈႁူမ်ႈ 50 ပၢႆ။

ပီ 2015 ၼႆႉ ပဵၼ်ပီဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ၊ ပႃႊတီႊၵၢၼ်မိူင်းၶဝ်ၵေႃႈ ၵုမ်ႇမိုင်ႉႁၢင်ႈႁႅၼ်းၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈ၊ ၾၢႆႇတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ႁၢင်ႈႁႅၼ်းသိုၵ်းယူႇ။ ထႅင်ႈၾၢႆႇၼိုင်ႈ လွင်ႈယူပ်ႈယွမ်းၾၢႆႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႆႉ ဝႆႉၼၵ်းၼိူဝ်ၽွၼ်းလီမူႇၸုမ်းၽႂ်မၼ်း၊ ၽွၼ်းလီတပ်ႉ/တႅဝ်းႁူမ်ႈၽႂ်မၼ်း ၼမ်လိူဝ်သေၽွၼ်းလီတင်းသဵင်ႈ။ ၶဝ်ႁၼ်ၸိူင်ႉၼႆ- ၽူႈမီးၸၼ်ႉၵၢင် RCSS/SSA ၵေႃႉၼိုင်ႈႁၼ်ထိုင်ၼင်ႇၼႆ။

ၵူၺ်းၵႃႈ တင်းၼမ်လၢတ်ႈပႃးၶေႃႈၵႄႈမၼ်းဝႃႈ- 1.ႁဝ်းထုၵ်ႇလီလႆႈ သိုပ်ႇဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်ၵႂႃႇ၊ မိူဝ်ႈၽွင်းယၢမ်းတိုၵ်ႉ သိုပ်ႇဢုပ်ႇဢူဝ်းယူႇၼႆႉ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈၶႂ်ႈယိုဝ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇပဵၼ်သင်၊ ႁဝ်းၵေႃႈယိုဝ်းၵႂႃႇ။

2.ၸွမ်သိုၵ်းလူင်မိၼ်းဢွင်ႇလၢႆႇၼႆႉ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ မၼ်းၶႂ်ႈလႆႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်တႄႉတႄႉယူႇၵေႃႈ လီလႆႈႁူပ်ႉထူပ်းၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ၾၢႆႇႁဝ်း။ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ႁူပ်ႉထူပ်းတင်းၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ယၢင်း သေယဝ်ႉၵႂႃႇ။

3.ပၼ်ႁႅင်းၸွမ်းၼင်ႇပေႃႊလသီႊ RCSS မီး။ ႁဝ်းဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်တင်းမၢၼ်ႈၼႆၵေႃႈ တေလႆႈယူႇတီႈပဵၼ်ၸႄႈမိူင်းပဵၼ်လၵ်း (State base) သေဢုပ်ႇ၊ လွင်ႈၼႆႉ မၼ်းတေသၢင်ႇထုၵ်ႇ၊ ၵွပ်ႈဝႃႈ ႁဝ်းတေၵေႃႇသၢင်ႈၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်။

ထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈ ဢၼ်ၽူႈမီးၸၼ်ႉၵၢင်ၶဝ်လၢတ်ႈၵႂႃႇၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁူဝ်ႁုပ်ႈလႆႈဝႃႈ- ၵၢၼ်လိူၵ်ႈတင်ႈပီ 2015 ၵေႃႈလမ်ႇလွင်ႈတႄႉတႄႉ၊ ပေႃးဝႃႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း လႆႈတီႈၼင်ႈၼမ်ၵေႃႈ တေပဵၼ်ၶေႃႈႁပ်ႉႁွင်းလီ ပုၼ်ႈတႃႇလွင်ႈငမ်းယဵၼ်။ ပေႃးဝႃႈႁဝ်းတေၵႅတ်ႇၶႄႁႄႉၵင်ႈ ယႃႇႁႂ်ႈမီးသိုၵ်းမီးသိူဝ်ၼၼ်ႉ လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵေႃႈလမ်ႇလွင်ႈ။ ႁဝ်းထုၵ်ႇလႆႈတိတ်းတေႃႇ မိူင်းႁိမ်းႁွမ်းႁဝ်းတင်းလုမ်ႈၾႃႉ၊ ၼင်ႇႁိုဝ်ၶဝ်ပေႃးတေၸွႆႈ ႁႄႉႁၢမ်ႈပၼ် ယႃႇႁႂ်ႈမီးသိုၵ်းသိူဝ်ထႅင်ႈ။ ႁဝ်းၼႆႉ လီလႆႈမီးၸုမ်းထီႉ 3 ပုၼ်ႈတႃႇတေမႃးၸွႆႈမႃးထႅမ်ပၼ် ၶၵ်ႉၵၢၼ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ႁဝ်းၶႃႈ ႁႂ်ႈၸဵဝ်းယဝ်ႉၸဵဝ်းတူဝ်ႈ။ ႁဝ်းထုၵ်ႇလႆႈမီးလွင်ႈပူၵ်းပွင် ၵေႃႇသၢင်ႈၼမ်ႉၵတ်ႉ ႁႂ်ႈပေႃးၶိုတ်းၸွမ်းငဝ်းလၢႆး။

ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်း မီးၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ- ဢၼ်ႁဝ်းတေတူၵ်းလူင်းၵၼ်တၢင်းၼႃႈတႄႉ ၸႂ်ႈယဝ်ႉ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢၼ်ႁဝ်းတူၵ်းလူင်းဝႆႉၵဝ်ႇၵဝ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ႁဝ်းလီလႆႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇၾၢင်ႁၢင်ႈၸွမ်း၊ မၼ်းၸင်ႇတေပဵၼ် ဢၼ်ၵမ်ႉၸွႆႈႁဝ်းမီးတၢင်းယုမ်ႇယမ်ၵၼ်။ ပေႃးမီးလွင်ႈယုမ်ႇယမ်ၵၼ်ၵေႃႈ တႃႇတေသိုပ်ႇတူၵ်းလူင်းၵၼ်ၵေႃႈ မၼ်းငၢႆႈ- ဝႃႈၼႆ။