ၸႃႇတႃႇလႄႈၵူၼ်းႁဝ်း
Fate and human beings
ၸႃႇတႃႇလႄႈၵူၼ်းႁဝ်း
မႁႃၸဵင်းၸိၼ် (ၵဵင်းတုင်)
ၼႂ်းသႃသၼႃႁိၼ်တူ ယုမ်ႇယမ်ၵၼ်ဝႃႈ- ၵူၼ်းႁဝ်းမီးဢတ်ႉတ၊ ဝိၺ်ၺၢၼ်း ဢၼ်တႆးႁဝ်း ႁွင်ႉဝႃႈ ၶႂၼ်၊ ၵႂၼ်၊ ၵွၼ် (Soul) ဢၼ်ဢမ်ႇၸၢင်ႈတၢႆသေပွၵ်ႈၼၼ်ႉၵူႈၵေႃႉ၊ ဢတ်ႉတၼႆႉ မီးယူႇၼႂ်းတူဝ်ၶိင်းၵူၼ်းႁဝ်း၊ ပေႃးၵူၼ်းႁဝ်းတၢႆမႃး ၶၢပ်ႈတူဝ်ၶိင်းၵွႆးတၢႆၼဝ်ႈ၊ ဢတ်ႉတၼႆႉ တေဢွၵ်ႇၵႂႃႇယူႇထႅင်ႈတူဝ်ၶိင်းမႂ်ႇဝႃႈၼႆ။ ဢတ်ႉတ ၼႆႉ ၽႄဢွၵ်ႇဝႆႉတီႈေဢႇသုတ်း မၼ်း မီး 32 ပိူင်၊ ၵူၼ်းတႆးႁဝ်းၸင်ႇသူင်ႁွင်ႉဝႃႈ- ၶႂၼ်ႁူဝ်မီး 32 ၶႂၼ် ၼႆလႄႈမိူဝ်ႈဢမ်ႇယူႇလီ၊ မိူဝ်ႈၸပ်းတၢင်းပဵၼ်ႁၢႆႉႁႅင်း ၸမ်တၢႆၼၼ်ႉ တေသူင်ႁွင်ႉၶႂၼ်၊ သူင်သိုပ်ႇၸႃႇတႃႇ ၵၼ်လႄႈ ဢဝ်ယဵၼ်းပဵၼ်ၾိင်ႈတိုဝ်းၵမ်မႃးတေႃႇထိုင်ပၢၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ်။
ၽူႈႁူႉၶဝ်လၢတ်ႈဝႃႈ- ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢမ်ႇယုမ်ႇတူဝ်ၵဝ်ႇ ဢမ်ႇမၼ်ႈၸႂ်ၼိူဝ်တူဝ်ၵဝ်ႇ ၸင်ႇဝၢႆႇမႃး ပိုင်ႈ ၸႃႇတႃႇ (ပိုင်ႈလူင်း-ၻူင်ႊ-ၵမ်ႇၵျမ်ႇမႃႇ- Luck or Chance) ၵၼ် ဢမ်ႇဝႃႈသင်ၶၸဝ်ႈလႄႈ ၵူၼ်းႁူိၼ်း။ ၸိူဝ်းယုမ်ႇတူဝ်ၵဝ်ႇ မၼ်ႈၸႂ်ၼိူဝ် တူဝ်ၵဝ်ႇတႄႉ ၵွပ်ႈမီးၵုၼ်းမုၼ် ၽြႃး တြႃး သင်ၶ လႄႈတၢင်းယုမ်ႇယမ်ၵမ်- ၽွၼ်းပၢင်ႈၵမ် ပဵၼ်ပိုၼ်ႉထၢၼ်ၸိတ်းၸႂ်ဝႆႉ မၼ်ႈတဵင်ႈယဝ်ႉလႄႈ ဢမ်ႇတူၵ်ႇႁႃၸႃတႃ (လူင်း- ၵမ်ႇၵျမ်ႇမႃႇ) သင်ယဝ်ႉ၊ တေတူင်ႉၼိုင်ႁဵတ်း ၵၢၼ်လဵင်ႉသၢႆၸႂ် (ၸီးဝိတ်ႉ) ၸွမ်းလၵ်းၵၼ်ထမ်းမ ဢၼ်မီးၵၢၼ်ဝၢင်းၽႅၼ် (သၼ်တ)၊ ၵၢၼ်ၶတ်းၸႂ် (ဝီရိယ)၊ ၵၢၼ်ဢဝ်ၸႂ်သႂ်ႇ (ၸိတ်ႉတ) လႄႈၵၢၼ်ထတ်းထွင်ၼိူဝ်သၼ်တ၊ ဝီရိယ၊ ၸိတ်ႉတ ႁႂ်ႈယူႇ ၼႂ်းၶွပ်ႇဝူင်းလၵ်းပိူင် (ဝီမင်သ) သေ ယၢင်ႈၶိုၼ်ႈၼႃႈႁႂ်ႈၽဝ တူဝ်ၵဝ်ႇ၊ ႁႂ်ႈပီႈၼွင်ႉၸိူဝ်ႉၶိူဝ်း၊ ႁႂ်ႈၾိင်ႈၵူၼ်း၊ ႁႂ်ႈတင်းလုမ်ႈၾႃႉ လႆႈၽွၼ်းလီ၊ လႆႈၵတ်းယဵၼ် (ႁၢမ်း ၶဵၼ်) ၼၼ်ႉၵွႆး။
ၵူၼ်းၸၢဝ်းပုတ်ႉထႁဝ်းၵမ်ႈၼမ်(ၶႂ်ႈတင်းမူတ်း) ႁပ်ႉဢဝ် သရၼ ၵွမ်းတင်းသၢမ်ပဵၼ်တီႈပိုင်ႈ (ၼႄဝႃႈ မီးသတ်ႉထႃးၽိူၵ်ႇ ၸိုၼ်ႈၼိူဝ် ၽြႃး တြႃး သင်ၶ)၊ ႁပ်ႉဢဝ်သိလ်သီလ 5 ယိူင်ႈ (ၼႄဝႃႈယုမ်ႇယမ်- ၵမ် လႄႈၽွၼ်းပၢင်ႈၵမ်) ၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈလူင်းဝတ်ႉဝႃးၵႂႃႇ၊ မိူဝ်ႈဢွၵ်ႇႁိူၼ်းၵႂႃႇ သမ်ႉၵႂႃႇဝႄႉမေႃလူ ႁႂ်ႈမေႃလူ တူၺ်းပၼ်ၸႃတႃ၊ တူၺ်းပၼ်ၻူင်း (လူင်း) ယဝ်ႉ တႆႈပၼ်တဵၼ်း၊ ပေႃးမေႃလူဝႃႈ- တင်ႈလိူၼ်ၼႆႉထိုင်လိူၼ်ၼႆႉ ဢမ်ႇလႆႈၵိၼ်သိင်ႇလႂ်၊ ဢမ်ႇလႆႈၼုင်ႈၶူဝ်း သီသင်၊ လူႇၼမ်ႉ လူႇသၢႆး ပွႆႇပူ ပွႆႇပႃ၊ ဢမ်ႇၼၼ် မီးဢၼ် ၵဝ်းတၵ်းလႆႈသူင်ႇ သိင်ႇၼႆႉ သိင်ႇၼၼ်ႉ ပၼ်ၶဝ်ၼႆၵေႃႈ လိုမ်းပႅတ်ႈသရၼၵွမ်း၊ လိုမ်းပႅတ်ႈၵမ်-ၽွၼ်းပၢင်ၵမ် ဢၼ်တိုၵ်ႉႁႃ ႁပ်ႉမႃးၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းၸွမ်းၵႂၢမ်းမေႃလူၵူႈယိူင်ႈၵမ်းလဵဝ်။ ၼႆႉမၼ်းပွင်ႇဝႃႈ ယုမ်ႇၵႂၢမ်းၽြႃး ပဵၼ်ၸဝ်ႈ သၢမ်ပုၼ်ႈ၊ ယုမ်ႇၵႂၢမ်းမေႃလူၸဵတ်းပုၼ်ႈ။
တူၺ်းမေႃ၊ သိုပ်ႇၸႃတႃ၊ တႆႈတဵၼ်း၊ သူင်ႇၸုၼ်း (ပွႆႇၶေႃႉ) ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵၢၼ်မီးတၢင်းၽိတ်း ပဵၼ်ပိူဝ်ႈတႃႇ ၸႂ်မူၼ်ႈၸႂ်သိူဝ်း ပိူဝ်ႈဝႆႉပဵၼ်ႁႅင်းၸႂ်ၵွႆးလႄႈႁဵတ်းလႆႈၵူႈၵေႃႉယူႇ။ တြႃးၸဝ်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇႁၢမ်ႈဝႆႉသင်။ ၵွႆးၵႃႈ ႁိုင်တၢမ်ႁိုင်မႃး ၸၢင်ႈၸပ်းပႅၼ်း (ၵိူတ်ႇၸႂ်တၼ်ႁႃ)၊ ၸၢင်ႈတိတ်းမၼ်ႈ (ၵိူတ်ႇမီးဢုပႃတၢၼ်ႇ) သေ ဢမ်ႇယုမ်ႇ ၼိူဝ်ၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်သၢင်ႈတူဝ်ၵဝ်ႇ (ၵမ် လီ - ၵမ် ႁၢႆႉ)၊ ဢမ်ႇယုမ်ႇယမ်ၼိူဝ်လၵ်းၵၢၼ်ဢၼ်ဝႃႈ- ပေႃးႁဵတ်း ၸင်ႇလႆႈ၊ ပေႃးဢမ်ႇႁဵတ်း ဢမ်ႇၸၢင်ႈလႆႈၼႆၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းသင်လႄႈလႆႈၽွၼ်းပၢင်ႈမၼ်းမႃးၵေႃႈ ၼိုၵ်ႉဝႃႈ မေႃလူ မႄးပၼ်ၸႃတႃလႄႈလႆႈ၊ တႆႈတဵၼ်းလႄႈလႆႈ၊ သူင်ႇၸုၼ်း လႄႈလႆႈ၊ တေႃႇထိုင်ဝႃႈ ပဵၼ်ၶႆႈ ပဵၼ်ၼၢဝ် လႄႈ ၵိၼ်ယႃဢၼ်ထုၵ်ႇတၢင်းပဵၼ်သေ ႁၢႆၶႅၼ်းၵေႃႈ ၼိုၵ်ႉဝႃႈၵွပ်ႈႁဵတ်း သိင်ႇၼၼ်ႉလႄႈႁၢႆၶႅၼ်းၼႆသေ ပေႃးဢမ်ႇလႆႈတူၺ်းမေႃ၊ ဢမ်ႇလႆႈသိုပ်ႇၸႃတႃ၊ ဢမ်ႇလႆႈ သူင်ႇၸုၼ်းၼႆ ဢမ်ႇႁတ်းဢွၵ်ႇတၢင်းၵၼ်၊ ဢမ်ႇႁတ်းႁဵတ်းၵႃႉ ႁဵတ်းၶၢႆ ထိုင ၶၼ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈမီး။
မိူဝ်ႈလႆႈလီၼၼ်ႉ သူင်ႇလၢတ်းဢွၵ်ႇသူပ်းဝႃႈ- ၽွင်းၼႆႉၻူင်း (လူင်း) လီ ဢမ်ႇၼၼ် ၸႃတႃၶိုၼ်ႈ ၼႆသေ မိူဝ်ႈလႆႈတုၵ်ႉ ယၢၵ်ႈဢိတ်းဢီႈသမ်ႉဝႃႈ- ၽွင်းၼႆႉၻူင်း(လူင်း)ဢမ်ႇလီ ဢမ်ႇၼၼ် ၸႃတႃတူၵ်းၼႆယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်လၵ်းၵၢၼ်ပုတ်ႉထ သႃသၼႃဝႃႈ ဢမ်ႇမီး ၻူင်း (လူင်း) /ဢမ်ႇ လီလႄႈဢမ်ႇမီးၸႃတႃ ၶိုၼ်ႈ လႄႈ လူင်း သင်။ ၻူင်း (လူင်း)- ၸႃတႃၼႆႉ ပဵၼ်ၵမ်ၵွႆး၊ ၵမ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ပွင်ႇဝႃႈၵၢၼ်ႁဵတ်းၼႆၵွႆး။ ၼႂ်းပုတ်ႉထသႃသၼႃႁဝ်း မီးၵမ် (ၵၢၼ်)၊ ပၺ်ၺႃ (ၺၢၼ်ႇ) လႄႈတၢင်းၵႆႉ (ဝီရိယ) ၵွႆး၊ ပေႃးသၢမ်ယိူင်ႈၼႆႉ မီးယူႇ ၼႂ်းတူဝ်ၸႂ်ႁဝ်းသေ ယၢင်ႈၸွမ်းပိုၼ်ႉထၢၼ်လၵ်းပိူင်ၵူၼ်း (သိလ်သီလ) ႁႃႈသဵၼ်ႈၼႆ ပဵၼ်ယၢမ်း ၻူင်း (လူင်း) လီ၊ ၸႃတႃၶိုၼ်ႈယဝ်ႉ၊ ဝၼ်းၵေႃႈပဵၼ်ဝၼ်းထုၼ်းယဝ်ႉ၊ ယၢမ်းလူင်းႁၢႆႉ ၸႃတႃတူၵ်း၊ ဝၼ်းပျႅတ်ႈ (ဝၼ်းဝိၼသ်ႉသၵမ်) ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ပီလိူၼ်ဝၼ်းယၢမ်းဢၼ်ဢမ်ႇႁဵတ်းၸွမ်း ၵမ် ၺၢၼ်ႇ ဝီရိယ၊ ပဵၼ်ပီ လိူၼ်ဝၼ်းယၢမ်းဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈသိလ်ႁၵ်းၼၼ်ႉၵွႆးယဝ်ႉ။
လွင်ႈၼႆႉၸိူဝ်းပဵၼ်ၸၢဝ်းပုတ်ႉထႁဝ်း ထုၵ်ႇလီပွင်ႇၸႂ်လႄႈဢဝ်သႂ်ႇဝႆႉၼႂ်းၸႂ် ၽႂ်မၼ်းဝႆႉၵူႈၵေႃႉ၊ ပေႃးယင်း ယုမ်ႇယမ် သရၼၵွမ်းတင်းသၢမ်၊ ယုမ်ႇယမ်ၵမ်လႄႈၽွၼ်ပၢင်ႈၵမ် (ႁဵတ်းသင်လႆႈၼၼ်ႉ၊ ၽုၵ်ႇမၢၵ်ႇၵႅင်းလႆႈမၢၵ်ႇၵႅင်း- ၽုၵ်ႇမၢၵ်ႇမူင်ႈ လႆႈမၢၵ်ႇမူင်ႈ) လႄႈယူႇၸွမ်းသိလ် ထမ်းတင်းႁႃႈ ဢၼ်ပဵၼ်လၵ်းၵၢၼ်ၽဝၵူၼ်းၼႆႉ ဢမ်ႇမီးဝၼ်းပျႅတ်ႈ၊ ဢမ်ႇမီး ၻူင်း (လူင်း) ႁၢႆႉ၊ ဢမ်ႇမီးၸႃတႃတူၵ်းလႆႈ၊ ၵူႈယၢမ်း ၵူႈဝၼ်း ၵူႈလိူၼ် ၵူႈပီ မီးၵႃႈ ယၢမ်းလီ၊ ဝၼ်းလီ၊ လိူၼ်လီ၊ ပီလီ၊ ၻူင်း (လူင်း) လီ၊ ၸႃတႃၶိုၼ်ႈၵႃႈၼၼ်ႉၵွႆး၊ လွင်ႈၼႆႉ ထမ်းပုတ်ႉထ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈႁပ်ႉႁွင်းဝႆႉ ပဵၼ်ဢူဝ်ပၼႃယိၵူဝ် (မိူဝ်ႈဢဝ်သႂ်ဝႆႉၼႂ်းၸႂ်)၊ ဢေးႁိပတိၵူဝ် (မိူဝ်ႈႁဵတ်းၸွမ်း ၸၢမ်းတူၺ်း)၊ ဢၵႃလိၵူဝ် (လႆႈႁၼ်ၽွၼ်းလီတႂ်ႈတႃ) ၸိူင်ႉၼႆ။ ပေႃးသရၼၵွမ်းမၼ်ႈၵႅၼ်ႇ၊ သိလ်သီလ (ၵမ်- ၽွၼ်းပၢင်ႈၵမ်)ဢမ်ႇလၢင်ႇလၢႆးၸိုင် ၵူၼ်းၵေႃႉၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၽူႈၵူၼ်းဢရိယႃၸၼ်ႉၼိုင်ႈ (သူဝ်တႃပၼ်ၼ) ယဝ်ႉၼႆၼၼ်ႉ ၸၢဝ်းပုတ်ႉထႁဝ်းယႃႇလူင်လိုမ်းၵၼ်သေၵမ်း။ တႃႇတေႁႂ်ႈၸၢဝ်းပုတ်ႉထႁဝ်း ႁူႉပွင်ႇလွင်ႈၼႆႉ သင်ၶၸဝ်ႈၵေႃႈ မီးပုၼ်ႈၽွၼ်း၊ ပဵၼ်ပုၼ်ႈ ၽွၼ်းဢၼ်ယႂ်ႇလူင် တွၼ်ႈတႃႇသင်ၶၸဝ်ႈတင်းလၢႆတႄႉတႄႉ။
တီႈသိုဝ်ႈမၼ်း ၸႃတႃလႂ်၊ ၻူင်း (လူင်း) လႂ်၊ ၶႂၼ်(ၵႂၼ်-ၵွၼ်)လႂ်ၼႂ်းသႃသၼႃႁိၼ်တူ (Hinduism) ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၵမ်ၼႂ်း သႃသသၼႃပုတ်ႉထႁဝ်းယဝ်ႉ၊ ၸႃတႃ လူင်း ၶႂၼ်- ၼႆႉပိူၼ်ႈတၢင်ႇၵေႃႉ ဢမ်ႇမႃးမႄးပၼ်လႆႈ (ၵေႃႉၼိုင်ႈလႄႈၵေႃႉၼိုင်ႈ မႄးပၼ်ၵၼ်ဢမ်ႇလႆႈ)၊ ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇမႄးပၼ်လႆႈ (မႄးပၼ်လႆႈဢိူဝ်ႈ ၼႆၼၼ်ႉ လႅၼ်ၵၼ်ၵွႆး)။ မီးတူဝ်ၸဝ်ႈ ၵဝ်ႇၵွႆး ဢၼ်မႄးပၼ်တူဝ်ၵဝ်ႇလႆႈၼၼ်ႉ။ ၼႆႉမၼ်း ပွင်ႇဝႃႈ ၵမ်လီ-ၵမ်ႁၢႆႉ (ၸႃတႃလီ/ႁၢႆႉ- ၻူင်း (လူင်း) လီ/ႁၢႆႉ) ၼၼ်ႉတူဝ်ၵဝ်ႇႁဵတ်းဢဝ်ၸင်ႇလႆႈ၊ ႁႂ်ႈပိူၼ်ႈတၢင်ႇၵေႃႉမႃးႁဵတ်း ပၼ် ဢမ်ႇလႆႈၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ပုတ်ႉထၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၵူဝ်းတမသွၼ်ဝႆႉၼႂ်းထမ်မပတဝႃႈ- ႁဵတ်းလီ လႆႈလီ၊ ႁဵတ်းႁၢႆႉ လႆႈႁၢႆႉ၊ ၵေႃႉႁဵတ်းလီ လႆႈၵႂႃႇထိုင်တီႈလီ၊ ၵေႃႉႁဵတ်းႁၢႆႉ လႆႈၵႂႃႇထိုင်တီႈႁၢႆႉ (မိူၼ်ၽုၵ်ႇၸိူဝ်ႉၽၼ်းမၢၵ်ႇမူင်ႈ- လႆႈတူၼ်ႈမၢၵ်ႇမူင်ႈလႄႈ လႆႈၵိၼ်မၢၵ်ႇမူင်ႈ) ၸိူင်ႉၼႆ။ ၸင်ႇဝႃႈ ၸၢဝ်းပုတ်ႉထႁဝ်း သင်ၶႂ်ႈပဵၼ် ၽူႈၵူၼ်းဢရိယႃ ၸၼ်ႉၼိုင်ႈ (သူဝ်တႃပၼ်ၼ) ၸိုင် တိုဝ်းဢဝ်သရၼၵွမ်းတင်း သၢမ်လႄႈ ယုမ်ႇမၼ်ႈဝႆႉၵမ်- ၽွၼ်းပၢင်ႈၵမ်သေ ယူႇသဝ်း ႁဵတ်းသၢင်ႈ ၸွမ်းလၵ်းၵၢၼ်သိလ်သီလႁႃႈသဵၼ်ႈတေႃႇၸူဝ်ႈ ပၢၼ်ၵၼ်လူၺ်ႈတႃႉ။
Tags: Feature
