ပၢင်ပွႆးမႁႃႇၵုသူလ်ႇ ဝၼ်းလိူၼ်ႁူၵ်းမူၼ်း ထုင်ႉပၢင်ႇလႅင်းသႂ် ၼႃႈလိၼ်ၸုမ်းသိုၵ်းၵူၼ်းမိူင်း မၢၵ်ႇၵႅင်း၊ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင် မီးၸဝ်ႈသင်ႇၶ လႄႈ ၵူၼ်းလၢႆၸၢဝ်းၶိူဝ်း၊ လၢႆမူႇလၢႆၸုမ်းၵူႈပွတ်းတွၼ်ႈ ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ၶဝ်ႈႁူမ်ႈၵိုၼ်းၶွၼ်ႈ။

ဝၼ်းတီႈ 11-14/05/2014 ပူၼ်ႉမႃး ၸုမ်းသိုၵ်းၵူၼ်းမိူင်း MTA မၢၵ်ႇၵႅင်း ဢၼ်ၸဝ်ႈသိုၵ်းလူင်လႅင်းသႂ် (ၸၢႆးလူႇ) ဢွၼ်ႁူဝ် လႆႈၸတ်းႁဵတ်းပဵၼ်ပၢင်ပွႆးမႁႃႇၵုသူလ်ႇ တီႈထုင်ႉပၢင်လႅင်းသႂ် ၼႃႈလိၼ်ၵုမ်းၵမ် ၸုမ်းသိုၵ်းၵူၼ်းမိူင်း MTA မၢၵ်ႇၵႅင်း ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင် ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းၸၢၼ်း။ ပွႆးမႁႃႇၵုသူလ်ႇ ဢၼ်လႆႈၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇမီး 4 ပွႆးႁူမ်ႈၵၼ် 1.ပွႆးတၢင်ႇယွတ်ႈၸွမ်ထၢတ်ႈၸေႇတီႇလူင် လႃၽသိတ်ႉထိ။ 2.ပွႆးသၢင်ႇလွင်း။ 3.ပွႆးတူၼ်ႈႁေႃလူမ်း။ 4.ပွႆးပိုတ်ႇႁူင်းႁဵၼ်းတႆး လႅင်းသႂ်ႁိူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၼႂ်းပၢင်ပွႆး လႆႈၽိတ်းပၢင်သင်ႇၶၸဝ်ႈမႃးႁပ်ႉတၢင်းလူႇတၢင်းတၢၼ်း ႁူမ်ႈ 1,528 တူၼ်၊ ၽူႈမႃးႁူမ်ႈ ပၢင်ပွႆးၼၼ်ႉ လိူဝ်သေမီးၽူႈတၢင်တူဝ်ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈယဝ်ႉ မီးၽူႈတၢင်တူဝ်မူႇၸုမ်းၼႂ်းၸိုင်ႈတႆး ပႃးၸဵမ်ၵေႃၾိင်ႈငႄႈလိၵ်ႈလၢႆးလၢႆၸႄႈဝဵင်း၊ ႁူမ်ႈပႃးၵူၼ်းမိူင်းၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၵူႈပွတ်းတွၼ်ႈ ၼႂ်းမိူင်းတႆး မိူင်းၶၢင် မိူင်းထႆး မိူင်းမၢၼ်ႈ မိူင်းၶႄႇ မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈၼပ်ႉႁူဝ်မိုၼ်ႇၵေႃႉ။ ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ မီးၽူႈႁွင်ႉၽဵင်းၵႂၢမ်း ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းယႂ်ႇတႆး မိူၼ်ၼင်ႇ ၸၢႆးသၢႆမၢဝ်း၊ ၼၢင်းၼၢင်း၊ ၸၢႆးႁၢၼ်လႅင်း၊ ၼၢင်းၶမ်းၼွင်ႉ၊ ၸၢႆးၽွမ်ႉသႅင်မိူင်း၊ ၸၢႆးထႅၼ်ႈလႅဝ်း၊ ၸၢႆးၸွမ်ဝူင်း ႁူမ်ႈပႃးၽူႈႁွင်ႉၽဵင်းၵႂၢမ်း ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈသဵင်ၶဝ် ႁူမ်ႈတင်းမူတ်းၸမ် 30 ၵေႃႉ မႃးမူၼ်ႈၸႂ်ပၼ်- ဝႃႈၼႆ။
ၸဝ်ႈသိုၵ်းလႅင်းသႂ် လၢတ်ႈဝႃႈ- ဢၼ်လႆႈၵေႃႇသၢင်ႈမႁႃႇၸေႇတီႇ ၵွင်းမူးလူင်သေတၢင်ႇထီး ၼႂ်းလိူၼ်ႁူၵ်းမူၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်ဝၼ်းမီးမင်ႇၵလႃႇလီၼႂ်းပုတ်ႉထသႃႇသၼႃႇ၊ ပဵၼ်ဝၼ်းပုတ်ႉထ/ၽြႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈ ဢွင်ႇပေႉၶူၼ်ႉႁၼ်လႆႈထမ်းမ/ တြႃး၊ ၵွပ်ႈၼၼ် ၸင်ႇဢဝ်ပဵၼ်ဝၼ်းလီ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ပွႆး၊ ယိူင်းဢၢၼ်း ဢၼ်လႆႈၵေႃႇသၢင်ႈ ၸေႇတီႇလူင်ၼႆႉ ႁႂ်ႈပဵၼ်တီႈၵိူဝ်းလီဝႆႈသႃၸၢဝ်းပုတ်ႉထၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၸေႇတီႇ ၸဝ်ႈလႅင်းသႂ်၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၸေႇတီႇၸုမ်းသိုၵ်းၵူၼ်းမိူင်း မၢၵ်ႇၵႅင်း၊ ပဵၼ်ၸေႇတီႇတႃႇႁူမ်ႇငမ်းပၼ်တၢင်း ၵတ်းယဵၼ်ၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း- ဝႃႈၼႆ။
ၸဝ်ႈသိုၵ်းလႅင်းသႂ် သိုပ်ႇလၢတ်ႈၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈလႆႈၵေႃႇသၢင်ႈ ႁူင်းႁဵၼ်းတႆး ထႅင်ႈဝႃႈ- ၵွပ်ႈႁၼ်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ တႆးတူၵ်းတႅမ်ႇ ဢမ်ႇၶိုတ်းၸၼ်ႉပဵင်းပိူၼ်ႈ၊ ယွၼ်ႉၵွပ်ႈၵၢၼ်လိၵ်ႈလၢႆးႁဝ်းတူၵ်းတႅမ်ႇလႄႈ ႁဝ်းၸင်ႇဢမ်ႇ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ၊ ပေႃးလိၵ်ႈလၢႆးႁဝ်းၶႅင်ၼႆ ၾိင်ႈထုင်းႁဝ်းၵေႃႈႁိူင်း၊ ပိုၼ်းႁဝ်းၵေႃႈဢမ်ႇႁၢႆ၊ ၵူၼ်းၼုမ်ႇၸုပ်ႈ သႅၼ်းလင် ဢၼ်တေပုတ်ႈတိၼ်တၢင်မိုဝ်းသိုပ်ႇၵႂႃႇ ၵေႃႈတေမီးၼမ်ႉၵတ်ႉ၊ ၵွပ်ႈၼႆ ၸင်ႇလႆႈၵေႃႇသၢင်ႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတႆးသေ မွပ်ႈဢၢပ်ႈပၼ်လုင်းၸၢႆးၾႃႈ ပဵၼ်ၽူႈပွင်ၵၢၼ်ၶပ်းၶိုင်ၵၢၼ်သွၼ်။ ၼႂ်းၵၢၼ်သွၼ်ဢၼ်မၵ်းတမ်းဝႆႉ မိူၼ်ၼင်ႇလိၵ်ႈတႆး လိၵ်ႈၶႄႇ လိၵ်ႈထႆး လိၵ်ႈဢိင်းၵလဵတ်ႈ ႁူမ်ႈပႃးပိုၼ်ႉႁူႉ ၶွမ်ႇပိဝ်ႇတိူဝ်ႇလႄႈ ၵၢၼ်ႁႃလဵင်ႉတူဝ်ၸႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။
ၵူၼ်းၸိူဝ်းမႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ပွႆးလၢႆၵေႃႉလၢတ်ႈဝႃႈ- ပွႆးဢၼ်ၸုမ်းသိုၵ်းၵူၼ်းမိူင်း MTA မၢၵ်ႇၵႅင်း ၸတ်းႁဵတ်းၵႂႃႇ ၵမ်းၼႆႉ လႆႈဝႃႈပဵၼ်ပၢင်ပွႆးဢၼ်ၵိုၼ်းၶိုၵ်ႉယႂ်ႇ၊ ပဵၼ်ပွႆးဢၼ်ၵိုၵ်းပိုၼ်းပွႆးၼိုင်ႈ၊ ဢွင်ႈတီႈၸတ်းႁဵတ်းပွႆးၵႂၢင်ႈယႂ်ႇ၊ ၵၢၼ်ၸတ်းပၢင်ပွႆးၵေႃႈပဵၼ်ပၵ်းပဵၼ်ပိူင်လီ၊ ဢမ်ႇထၢင်ႇတေပဵၼ်ပၢင်ပွႆးၵိုၼ်းယႂ်ႇလူင်ပဵၼ်တၢၼ်ႇၼႆႉ၊ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ႁဝ်းဢမ်ႇထၢင်ႇဝၢၼ်ႈပၢင်ႇလႅင်း (မၢၵ်ႇၵႅင်း) တေပဵၼ်ဝၢၼ်ႈယႂ်ႇၵိုၼ်းလီ မီးလွင်ႈပူၵ်းပွင် ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၸိူင်ႉၼႆ- ဝႃႈၼႆ။
ထုင်ႉပၢင်ႇလႅင်း (မၢၵ်ႇၵႅင်း) မီးယူႇၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်းဝဵင်းၼမ်ႉၸၢင် လႄႈ မိူင်းၸိတ်ႇ၊ ယူႇႁၢင်ႇယၢၼ်ၵႆ ၼမ်ႉၸၢင်မွၵ်ႈ 8 လၵ်း၊ ၸုမ်းသိုၵ်းၵူၼ်းမိူင်း MTA မၢၵ်ႇၵႅင်း ဢၼ်ၸဝ်ႈၸၢႆးလူႇ ဢွၼ်ႁူဝ် တႄႇမႃးပူၵ်းတင်ႈမိူဝ်ႈပီ 2002 ၊ ဝၢၼ်ႈမၢၵ်ႇၵႅင်း ၵူႈပွၵ်ႈမီးလင်ႁိူၼ်း 4-5 လင်။ ဝၢႆးၸုမ်းသိုၵ်းၵူၼ်းမိူင်း MTA မၢၵ်ႇၵႅင်းမႃးယူႇ ပူၵ်းပွင်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇယဝ်ႉ ၸင်ႇလၢႆႈၸိုဝ်ႈပဵၼ်ဝၢၼ်ႈပၢင်ႇလႅင်းသႂ်၊ မိူဝ်ႈလဵဝ် မီးလင်ႁိူၼ်း 400 လင်ပၢႆ။ ၼႂ်းထုင်ႉၼႃႈလိၼ်ၵုမ်းၵမ် ၸုမ်းသိုၵ်းၵူၼ်းမိူင်း MTA မၢၵ်ႇၵႅင်း မီး 3 ဢိူင်ႇ၊ မီးဝၢၼ်ႈၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈယႂ်ႇဝၢၼ်ႈလဵၵ်ႉမွၵ်ႈ 50 ဝၢၼ်ႈပၢႆ၊ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းယူႇသဝ်းၵမ်ႈၼမ် ပဵၼ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတႆး၊ ပဢူဝ်း၊ ပလွင်ႈ၊ ယၢင်းလၢႆး၊ ယၢင်းလမ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။