ၼႂ်းပီ 2014 ၼႆႉ ပပ်ႉပိုၼ်းတႆး ၸိုဝ်ႈႁွင်ႉဝႃႈ “ပိုၼ်းတႆးတွၼ်ႈ 1” (Shan History Volume 1) ဢၼ်တႅမ်ႈဝႆႉၽႃႇသႃႇမၢၼ်ႈ ဢိတ်ႇဢွၵ်ႇပိုၼ်ၽႄႈ။ တင်းမူတ်းမီး 206 ၼႃႈ၊ ၵေႃႉတႅမ်ႈ ပဵၼ်ၻွၵ်းတိူဝ်ႇ ၸၢႆးတိၼ်ႇမွင်ႇဝိၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် Cyril Htun ၶူးပူင်သွၼ် တီႈၸၼ်ႉၸွမ်ဝဵင်းတူၼ်ႈတီး။

ပပ်ႉပိုၼ်းတႆး တွၼ်ႈၼိုင်ႈၼႆႉ လၢတ်ႈတူၵ်ႇၶႆႈၶိူဝ်းၸဵမ်မိူဝ်ႈၶိူဝ်းတႆး/ လၢဝ်း/ ထႆး တိုၵ်ႉယူႇသဝ်းၼႂ်း ၸိုင်ႈမိူင်းၶႄႇ။ ၼႂ်းပပ်ႉလၢတ်ႈပႃးဝႃႈ ၶိူဝ်းတႆးၼႆႉၸဝ်ႉလိူဝ်ၶႄႇ လႄႈ သိုပ်ႇလၢတ်ႈမႃးတေႃႇထိုင် တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ႁုပ်ႈယိုတ်းဢမ်းၼၢၸ်ႈ /ဢႃႇၼႃႇ မိူဝ်ႈပီ 1962 ။

ၵႃႈပူၼ်ႉမႃး ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈပိုၼ်းတႆး ဢၼ်တႅမ်ႈဝႆႉပဵၼ်ၽႃႇသႃႇလိၵ်ႈတႆးၼႆႉ ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းမိူင်းၸိုင်ႈတႆး လႆႈဢၢၼ်ႇပပ်ႉ ဢၼ်ၸဝ်ႈယၼ်ႇၾႃႉ သႅၼ်ဝီ (ၵေႃႉပဵၼ်လၢၼ် ၶုၼ်သၢင်ႇတူၼ်ႈႁုင်း) တႅမ်ႈ။  ပပ်ႉဢၼ်  ၼၢင်းၶိူဝ်းသႅၼ် တႅမ်ႈ။ ပပ်ႉပိုၼ်းတႆး ၸဝ်ႈသုၶမိၼ်ႇတ တႅမ်ႈဝႆႉပဵၼ်ၽႃႇသႃႇမၢၼ်ႈသေပိုၼ်ဢွၵ်ႇမိူဝ်ႈ 2-3 ပီပူၼ်ႉမႃး ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ၼႃႈသိူဝ်ႈပပ်ႉပိုၼ်းတႆးတွၼ်ႈ 1

ပပ်ႉပိုၼ်းတႆးၼႆႉ ဝၢႆးသေ 1962 မႃးၼႆႉ ဢမ်ႇပေႃးသူႈမီးၽႂ်တႅမ်ႈ၊ လိူဝ်သေၸဝ်ႈၸၢင်ႉ (ယွင်ႁူၺ်ႈ)။ ၵွပ်ႈၼၼ် ဝၢႆးသေတပ်ႉသိုၵ်းႁုပ်ႈယိုတ်းဢမ်းၼၢၸ်ႈ/ ဢႃႇၼႃႇယဝ်ႉ ၼႂ်းၸိုင်ႈမိူင်းၼႆႉ မီးသင်ၵိူတ်ႇၶိုၼ်ႈ လၢႆလၢႆၼၼ်ႉ ႁဝ်းထုၵ်ႇလီလႆႈတႅမ်ႈၼမ်ၼမ်။  ပပ်ႉပိုၼ်းတႆးၵမ်းၼႆႉၵေႃႈ မုင်ႈမွင်းဝႃႈ တေမီးထႅင်ႈတွၼ်ႈ 2 ယူႇ၊ ၸၢင်ႈပဵၼ်ဝၢႆးသေ 1962 မႃးတေႃႇထိုင်ပၢၼ်ယၢမ်းလဵဝ်- ၽူႈဢၢၼ်ႇလိၵ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။