သိုၵ်းမၢၼ်ႈတင်းသိုၵ်းတႆးယိုဝ်းၵၼ်တီႈဝၢၼ်ႈဝၢပ်ႈ၊ ၾၢႆႇသိုၵ်းမၢၼ်ႈယွၼ်းႁႅင်းသိုၵ်းထႅမ်ထႅင်ႈ၊ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ဢၼ်မႃး ထႅမ်တင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၾၢႆႇယွၼ်းထႅမ်ႁႅင်း ယိုဝ်းၽိတ်းၵၼ်၊  ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းဝူင်ႈ ၵၢင်သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၼင်ႇၵၼ်။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၽူႈၵွၼ်းတပ်ႉၼႃႈသိုၵ်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆး (SSPP/SSA) ၵေႃႉၼိုင်ႈမွၵ်ႇ လၢတ်ႈဝႃႈ- သၢႆသိုၵ်းႁဝ်း ဢၼ်ယူႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈဝၢပ်ႈၼၼ်ႉ လႆႈထွၼ်ဢွၵ်ႇမိူဝ်ႈၶမ်ႈဝႃး။ ပေႃးဝႃႈႁဝ်း ထွၼ်ဢွၵ်ႇၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတပ်ႉၶမယ 525 ပႃႈတႂ်ႈတိူင်းသိုၵ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇၵၢင် (ယလၶ) ၶူဝ်လမ် မႃးပုတ်ႈပၵ်းယူႇ။ ၵွၼ်ႇၼႃႈၼၼ်ႉ တပ်ႉမၢၼ်ႈ 525 သမ်ႉယွၼ်း ႁႅင်းသိုၵ်းၸွႆႈထႅမ်ဝႆႉ တီႈတိူင်းသိုၵ်း ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ (ယမၶ) လႃႈသဵဝ်ႈဝႆႉ။ တိူင်းသိုၵ်းယမၶၵေႃႈ ၶွၼ်ႈႁႅင်းသိုၵ်း ၼႂ်းတၢင်ႉယၢၼ်း - မိူင်းယႆသေ သူင်ႇႁႅင်းသိုၵ်းမႃး ၵႃးသိုၵ်းမွၵ်ႈ 10 လမ်း။ ပေႃးမႃးထိုင်တီႈႁိမ်းဝၢၼ်ႈဝၢပ်ႈၵေႃႈ ဝႅတ်ႉဝၢၼ်ႈဝၢပ်ႈ၊ ၶဝ်ဢမ်ႇႁူႉဝႃႈ ၼႂ်းဝၢၼ်ႈဝၢပ်ႈၵေႃႈ မီးသိုၵ်းမၢၼ်ႈယူႇဝႆႉ၊ သွင်ၾၢႆႇလႆႈယိုဝ်းၵၼ်- ဝႃႈၼႆ။

ဝၼ်းတီႈ 25/06/13 မိူဝ်ႈၼႆႉၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတပ်ႉ 525 ဢၼ်ယူႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈ တင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈဢၼ် မႃးထႅမ်ႁႅင်း မွၵ်ႈၵႃး 10 လမ်း (ၸိူဝ်းလုၵ်ႉတၢင်းလႃႈသဵဝ်ႈ-တၢင်ႉယၢၼ်း- မိူင်းယႆ) ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း ၵၼ် တင်ႈတႄႇၵၢင်ၼႂ် ယၢမ်း 7 မူင်းတေႃႇထိုင် 9 မူင်းၶိုင်ႈ၊ ၶၢဝ်းတၢင်း 2 ၸူဝ်ႈမူင်းၶိုင်ႈ- ၼႆယဝ်ႉ။

ဝၼ်းတီႈ 24/06/13 (မိူဝ်ႈဝႃး) ဢွၼ်ၼႃႈတေပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း သိုၵ်းတႆးတင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ၵၢင်ၼႂ်ယၢမ်း 10 မူင်း၊ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတပ်ႉၶမယ 525 ဢၼ်ငဝ်ႈတပ်ႉပၵ်းလၢင်းၶိူဝ်း တင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶမယ 569 ဢၼ်ပၵ်းၵဵင်းတွင်း၊ ႁူမ်ႈႁႅင်းၵၼ် 100 ပၢႆၵႂႃႇတူင်ႉၼိုင်ပွတ်းဝၢၼ်ႈဝၢပ်ႈ။ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ ၶမယ 525 ယိုဝ်းၵွင်ႈလူင်သႂ်ႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈဝၢပ်ႈသေ ဝႅတ်ႉလွမ်ႉဝၢၼ်ႈဝၢပ်ႈ ဢၼ်မီးသိုၵ်းတႆးယူႇ သဝ်းဝႆႉ။ ထိုင်မႃးဝၢႆးဝၼ်း ယၢမ်း 1 မူင်းၵေႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈၽိုတ်ႉၶဝ်ႈ ယူႇၼႂ်းဝၢၼ်ႈဝၢပ်ႈဝႆႉ။ သိုၵ်းတႆးၵေႃႈ သူင်ႇႁႅင်းသိုၵ်းမႃးဝႅတ်ႉဝႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈတီႈဝၢၼ်ႈဝၢပ်ႈ၊ သိုၵ်းမၢၼ်ႈ(တပ်ႉ 569) ထႅင်ႈတပ်ႉၼိုင်ႈၵေႃႈ မႃးဝႅတ်ႉသိုၵ်းတႆး ထႅင်ႈၸၼ်ႉၼိုင်ႈ၊ ဝႅတ်ႉၵၼ်ပဵၼ်လၢႆၸၼ်ႉဝႆႉသေ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်။

ဢိင်ၼိူဝ်သွင်ၾၢႆႇယိုဝ်းၵၼ်မိူဝ်ႈဝႃး ဝၢႆးဝၼ်းတေႃႇႁူဝ်ၶမ်ႈလႄႈ ႁိူၼ်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတင်းဝတ်ႉဝႃး ၽႃသိူဝ်ႇလုၵွႆၽွင်ႈ။ ဝၢၼ်ႈဝၢပ်ႈမီးလင်ႁိူၼ်းႁိမ်း 100 ၊ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈတႄႉငိူင်ႉပၢႆႈဢွၵ်ႇမူတ်းယဝ်ႉ။ ဝၢၼ်ႈဝၢပ်ႈၼႆႉ မီးၼႂ်းၵႄႈ ၵေးသီး တင်းမိူင်းယႆ၊ ယူႇၾၢႆႇၸၢၼ်းမိူင်းယႆ မွၵ်ႈ 30 လၵ်း၊ မီးၼိူဝ်တၢင်း လူင်လႃႈသဵဝ်ႈ-မိူင်းယႆ-ၵေးသီး။

တပ်ႉႁဝ်းထွၼ်ဢွၵ်ႇၵႂႃႇယူႇၾၢႆႇဢွၵ်ႇတၢင်းၵႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈဝႃးယဝ်ႉ၊ ႁဝ်းၵေႃႈလႆႈပွင်ႇလႅင်းလၢတ်ႈၵႂႃႇ တီႈ ၾၢႆႇၵေႃႇသၢင်ႈ လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၶွင်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈယဝ်ႉ၊ ပေႃးဝႃႈသိုၵ်းမၢၼ်ႈတူင်ႉၼိုင်မႃးၾၢႆႇဢွၵ်ႇ တၢင်းၵႃးထႅင်ႈတႄႉ တင်းႁဝ်းတေ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ထႅင်ႈဢမ်ႇႁၢင်ႉ- ၶုၼ်သိုၵ်းလူင်ၼေႃႇလဵၵ်း ၵေႃႉဢၼ်ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းၸုမ်းၵေႃႇသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၶွင်တူဝ်တႅၼ်း SSPP/SSA လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

တင်ႈတႄႇဝၼ်းတီႈ 20/06/13 မႃးၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ် သိုၵ်းတႆးတင်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈသွင်ၾၢႆႇ ၵႆႉပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း ၵၼ်ၶိူဝ်းယႂ်းသေ ပွတ်းတွၼ်ႈၼႃႈလိၼ်တၢင်းဝၢၼ်ႈဝၢပ်ႈ ဢိူင်ႇဝၢၼ်ႈဝၢပ်ႈ ၸႄႈဝဵင်းၵေးသီးၼႆႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႈပႃႈတႂ်ႈတိူင်းသိုၵ်း ယမၶ ၵေႃႈသူင်ႇႁႅင်းသိုၵ်းလူင်းမႃးထႅမ်၊ ဢၼ်ယူႇတႂ်ႈတိူင်းသိုၵ်း ယပၶ ၵေႃႈမႃးၸွႆႈ။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈ ဢၼ်ယူႇတႂ်ႈ တိူင်းသိုၵ်း ယလၶ ၵေႃႈမႃးၽိုတ်ႉၶဝ်ႈဢိူမ်ႈၼႃႈလိၼ် သိုၵ်းတႆး တၢင်းမိူင်းသူႈ။

မိူဝ်ႈၵၢင်လိူၼ်ၼူဝ်ႊဝႅမ်ႊၿိူဝ်ႊ ပီ 2012 ပူၼ်ႉမႃး သိုၵ်းမၢၼ်ႈၸႂ်ႉႁႂ်ႈသိုၵ်းတႆး SSPP/SSA ထွၼ်ဢွၵ်ႇ ပၼ် တီႈတႃႈသၢမ်ပူး ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းမိူင်းသူႈ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ တေႃႇထိုင်မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵေႃႈ သိုၵ်းတႆးပႆႇထွၼ် ပၼ်။ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ သိုၵ်းမၢၼ်ႈထႅမ်ႁႅင်းသိုၵ်း ၽိုတ်ႉၶဝ်ႈမႃးတႄႉ တၢင်းတႃႈသၢမ်ပူးၵေႃႈ တေပဵၼ် ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ထႅင်ႈဢမ်ႇႁၢင်ႉ- ၽူႈမီးၸၼ်ႉ တီႈငဝ်ႈငုၼ်းဝၢၼ်ႈႁႆး ၸဝ်ႈၼိုင်ႈလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။