ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႆး ၶဝ်ႈၶူၼ်ႉသွၵ်ႈႁိူၼ်းပူႇၼူတ်ႇႁူဝ်ပဝ်ႈမူႇ ၸုမ်းဝတ်ႉထၼထမ်းၶိူဝ်းတႆး တီႈပႃႇ မိူတ်ႇမႄႈသၢႆ၊ ၵေႃႉဢၼ်ထုၵ်ႇမၢပ်ႇၽၢမ်းဝႃႈၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၵၢၼ်ၵႃႉယႃႈမဝ်းၵမ် သၢႆၸၢႆးၼေႃႇၶမ်း လႄႈ မီးသူၼ်ႇၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၶႃႈၵူၼ်း တၢႆ 13 ၵေႃႉ ၼႂ်းမႄႈၼမ်ႉၶွင်။

ဝၼ်းထိ 20/11/12 (မိူဝ်ႈဝႃး) ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႆး ၾၢႆႇပလိၵ်ႈလႄႈၾၢႆႇၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ် မွၵ်ႈ 700 ပၢႆ ၵႂႃႇသွၵ်ႈၶိူဝ်းၶၢႆႇ ယႃႈမဝ်းၵမ် တီႈၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈၵဵင်းႁၢႆး 3 ၸႄႈဝဵင်း၊ မႄႈၸၼ်း၊ မႄႈသၢႆ၊ မႄႈၾႃႉလူင် တင်းမူတ်း 40 တီႈ(ပဝ်ႈမၢႆ)။ ပဝ်ႈမၢႆယႂ်ႇ ပဵၼ်ႁိူၼ်းပူႇၼူတ်ႇ (ၵျမ်းရတ်ႇ သူမ်ၽူင်း ၽၼ်း) ႁိုဝ် ဢူဝ်းလၢၼ်း ၽႃႉၵျရိူၼ်း ဢႃႇယု 60 ပီ၊ တင်းမူတ်းႁိူၼ်း 3 လင်၊ ၵွပ်ႈလႆႈႁူႉဝႃႈ မၼ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၸုမ်းၵႃႉယႃႈမဝ်းၵမ်ၶွင် ၸၢႆးၼေႃႇၶမ်း လႄႈ မီးသူၼ်ႇၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၸွမ်းၶၻီးယိုဝ်းၵူၼ်း ၸွမ်းႁိူဝ်းၶႄႇတၢႆ 13 ၵေႃႉ ၼႂ်းမႄႈၼမ်ႉၶွင် မိူဝ်ႈပီ 2011 ပူၼ်ႉမႃး- ၼႆယဝ်ႉ။

ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႆးၵႂႃႇၶူၼ်ႉသွၵ်ႈတီႈႁိူၼ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၺႃးပူႇၼူတ်ႇ၊ ၺႃးၵူၼ်းပႂ်ႉႁိူၼ်း ၸိုဝ်ႈၼၢင်း ၶမ်းၵူၺ်း၊ တွင်ႈထၢမ်ပူႇ ၼူတ်ႇၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈႁူႉၸွမ်းသင်၊ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႆးယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ မၼ်းပၢႆႈဢွၵ်ႇႁိူၼ်းၵႂႃႇၸဵမ်မိူဝ်ႈ ဝၢႆးၵိူတ်ႇလိူင်ႈၽွင်း ၸုမ်းၸၢႆးၼေႃႇၶမ်းၶဝ် ပဵၼ်လိူင်ႈထုၵ်ႇၼႄးဝႃႈ ပဵၼ်ၵၢၼ်ၶႃႈႁႅမ်ၵူၼ်းၸွမ်းႁိူဝ်းၶႄႇ ၼႂ်းမႄႈၼမ်ႉၶွင် မိူဝ်ႈပီၵၢႆ- ၼႆယဝ်ႉ။

ပူႇၼူတ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈမူႇၸုမ်းဝတ်ႉထၼထမ်းၶိူဝ်းတႆး တီႈမႄႈသၢႆ၊ ပဵၼ်ၵူၼ်းမီးဢမ်းၼၢၸ်ႈၼႂ်း ပိုၼ်ႉတီႈ ၵေႃႉၼိုင်ႈ။ မိူဝ်ႈပီ 2001 ၵေႃႈ ယၢမ်ႈပၢႆႈဢွၵ်ႇႁိူၼ်းပွၵ်ႈၼိုင်ႈ။ လွင်ႈတၢင်းဢၼ်ပၢႆႈဢွၵ်ႇ ႁိူၼ်းယၢမ်းလဵဝ် ယွၼ်ႉၶၻီးလၢႆလၢႆလွင်ႈ။ ပိူင်လူင်မၼ်း တၢင်းၵၢၼ်ထႆးယင်းမၢပ်ႇၽၢမ်းထႅင်ႈဝႃႈ မီးသူၼ်ႇၵဵဝ်ႇၶွင်ႈ ၵၢၼ်ၶႃႈႁႅမ် ၽူႈတႅၼ်းၵူၼ်းမိူင်း ၸႄႈတွၼ်ႈ ၶျႆးယၽုမ်း၊ သၼ်တီႇ ၶျႆးဝိရတ်း တၼ ၵႅမ်ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇၵႅတ်ႇၶႄ- ၼႆယဝ်ႉ။

ၵပ်းၵၢႆႇလွင်ႈၼႆႉ ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၸဝ်ႈၼိုင်ႈထတ်းသၢင်ဝႃႈ- ပူႇၼူတ်ႇၼႆႉ လၢႆၾၢႆႇယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ပဵၼ်ၵူၼ်းႁူႉလွင်ႈ/လိူင်ႈ လၢဝ်းၸၢႆးၼေႃႇၶမ်းလီ။ ၵွပ်ႈၼၼ် တၢင်းၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႆး ၸင်ႇၵႂႃႇႁႃတိ ၺွပ်းမၼ်း။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈ ဢၼ်တၢင်းၵၢၼ်ၶႄႇ လုမ်းတြႃးၸၼ်ႉငဝ်ႈတႅပ်းတတ်း ပၼ်တူတ်ႈတၢမ်ႇ တၢႆၸၢႆးၼေႃႇၶမ်းၵႂႃႇၼၼ်ႉ ၵွပ်ႈၶေႃႈ မုလ်း/လၵ်းထၢၼ်မၼ်းယင်းပႆႇ ၼႅၼ်ႈၼႃတဵမ်ထူၼ်ႈလႄႈ ၶႂ်ႈလႆႈပႃးပူႇၼူတ်ႇၵေႃႈပဵၼ်လႆႈ- ဝႃႈၼႆ။