မိူဝ်ႈလဵဝ် ၸွမ်းသၢပ်ႇၼမ်ႉတူႈ-ၼမ်ႉယၢဝ် ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်း ၼမ်ႉတူႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈမီးမႆႉဝူဝ်ႇဢွၵ်ႇမႂ်ႇ၊ ၵွပ်ႈဝႃႈၸၢဝ်းၶႄႇ ၼႂ်းထုင်ႉလႃႈသဵဝ်ႈ ၸိူဝ်းမီးငိုၼ်းတင်ႈႁူင်းငၢၼ်း ၵဵပ်းသိုဝ်ႉ ၼေႃႇတီႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ၊ ႁဵတ်းၼေႃႇႁႅင်ႈသူင်ႇၶဝ်ႈၶၢႆမိူင်းၶႄႇ။

ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ- ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းၼမ်ႉတူႈၼႆႉ ၵွပ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၶဝ်ၵႂႃႇဢဝ်ၼေႃႇ ၸွမ်းသၢပ်ႇၼမ်ႉတူႈ တင်းသၢပ်ႇၼမ်ႉယၢဝ်ၶၢႆပၼ်ၶႄႇတိၵ်းတိၵ်းလႄႈ ပီၼႆႉၼေႃႇ ၶႂ်ႈမူၺ်ႉမူတ်း၊ ဢမ်ႇၶႂ်ႈမီး မႆႉဝွင်/မႆႉဝူဝ်ႇဢွၵ်ႇမႂ်ႇယဝ်ႉ။ ပေႃးႁဵတ်းၼႆ တိၵ်းတိၵ်းတႄႉ ပႃႇမႆႉဝူဝ်ႇတေ မူၺ်ႉ၊ ယွၼ်ႉၸၢဝ်းၶႄႇၶဝ် ၸိူဝ်းၵဵပ်း သိုဝ်ႉၼေႃႇ၊ ႁဵတ်းႁူင်းႁုင်ၼေႃႇ၊ တၢၵ်ႇႁႅင်ႈသေ သူင်ႇၶဝ်ႈၶၢႆ ၼႂ်းမိူင်းၶႄႇၸိူဝ်းၼႆႉမူတ်းယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼႆ ပိူဝ်ႈတႃႇ ၵႅတ်ႇၶႄပႂ်ႉပႃးပႃႇမႆႉၼၼ်ႉ ၵူၼ်းယူႇၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၶဝ် တိုၵ်ႉႁႃလၢႆးမၼ်းယူႇ- ဝႃႈၼႆ။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းလႃႈသဵဝ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈၵေႃႈယၢမ်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ- ဢၼ်ပီႈၼွင်ႉၸၢဝ်းၶႄႇၶဝ်ၵဵပ်း သိုဝ်ႉ ၼေႃႇမႆႉႁူၵ်း/မႆႉသၢင်း၊ မႆႉပူၵ်ႇမႆႉဝွင် ၼေႃႇၵူႈသႅၼ်းသႅၼ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းၼႂ်း ပိုၼ်ႉတီႈ ဢွၼ်ၵၼ်မႆႈၸႂ် ၵူဝ်ပႃႇမႆႉမူၺ်ႉ၊ ၵူဝ်သိင်ႇဝႅတ်ႉ လွမ်ႉလုၵွႆ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပိူဝ်ႈတႃႇတေလႆႈ ငိုၼ်းဢွၼ်ႇ ယွၼ်ႉၼေႃႇၼိုင်ႈၸွႆႉ (150 ပျႃး) ပၢၵ်ႇႁႃႈၶၼ်ၼၼ်ႉ ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၶဝ် ဢမ်ႇဝူၼ်ႉ သွၼ်ႇသင်၊ ၼႂ်းၶၢဝ်း တၢင်း 4-5 ပီၼႆႉ ပေႃးထိုင်ၶၢဝ်းၼေႃႇဢွၵ်ႇမႃးၵေႃႈ ၶုတ်းဢဝ်/တႅပ်းဢဝ်ၵႂႃႇ ၶၢႆၵူႈဝၼ်းလႄႈ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ မႆႉဝူဝ်ႇၼႂ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းမူၺ်ႉ။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ပိူဝ်ႈတႃႇသူင်ႇၶၢႆၼႂ်း မိူင်းၶႄႇ၊ ပိူဝ်ႈတႃႇဢဝ်ၶူဝ်းၶွင် ၵိုၵ်းၼမ်ႉလိၼ် ႁိၼ်ၽႃမိူင်းတႆး ၶၢႆတေႃႇမိူင်းၶႄႇၼႆႉ ပီႈၼွင်ႉၶႄႇမိူင်း တႆးၶဝ် ၵဵပ်းသိုဝ်ႉၵူႈသမ်ႇၵူႈပိူင်လႄႈ ပဵၼ်ဢၼ်လီၼၵ်းၸႂ်တႄႉတႄႉ- ဝႃႈၼႆ။

ပိုၼ်ႉတီႈတွၼ်ႈလိၼ်ၸိူဝ်းၼေႃႇမႆႉ ထုၵ်ႇၶုတ်း/ထုၵ်ႇတႅပ်းၼမ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ႁိမ်းႁွမ်းသၢပ်ႇၼမ်ႉတူႈ/ ၼမ်ႉယၢဝ်၊ ပွတ်းတွၼ်ႈဝၢၼ်ႈ ၸၢမ်-မိူင်းမု၊ ပွတ်းတွၼ်ႈထုင်ႉမိူင်းလီ၊ ပွတ်းသႅၼ်ဝီ၊ ပွတ်းထုင်ႉၵေး ၼမ်ႉယၢဝ် မိူင်းယေႃ ၸႄႈတွၼ်ႈလႃႈသဵဝ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ။ ပေႃးၵဵပ်း သိုဝ်ႉမႃးယဝ်ႉ ၼင်ႇႁိုဝ်ၼေႃႇတေ ဢမ်ႇၼဝ်ႈၼၼ်ႉ ဢဝ်တၢၵ်ႇႁႅင်ႈ ဢဝ်ၸႄႈၼမ်ႉၵၢၼ်ႉ၊ သွႆးဝၢင်ဝၢင်၊ ပေႃးတၢၵ်ႇႁႅင်ႈယဝ်ႉ ၸင်ႇဢဝ် ၵႂႃႇၶၢႆတၢင်းမိူင်းၶႄႇ- ၵူၼ်းၼုမ်ႇၽူႈႁၵ်ႉ လိၵ်ႈလၢႆး ပွတ်းလႃႈသဵဝ်ႈၵေႃႉၼိုင်ႈၵေႃႈလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းၼုမ်ႇလုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉၸွမ်လႃႈသဵဝ်ႈ ၵေႃႉၼိုင်ႈၵေႃႈလၢတ်ႈဝႃႈ- ၼေႃႇဢၼ် ၶဝ်တေႃႉမႃးၶၢႆၼၼ်ႉ လူတ်ႉၶိူင်ႈၼိုင်ႈလမ်းတၢင်ႇ 3-4 ထူင် (ၵသွပ်ႇ)၊ ၼိုင်ႈဝၼ်းၼိုင်ႈဝၼ်းၼႆႉ လူတ်ႉၶိူင်ႈ ၸိူဝ်းတေႃႉၼေႃႇမႃးၶၢႆၼပ်ႉလမ်းမၼ်းပေႃး ဢမ်ႇလႆႈ၊ ပႃးၼေႃႇမႆႉၵူႈသႅၼ်းသႅၼ်း။ ၵူၼ်းၸမ်ၸႂ်ပီႈၼွင်ႉၶႄႇ ဢၼ်ႁပ်ႉသိုဝ်ႉၼေႃႇၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ- ၶႄႇၶဝ်ႁပ်ႉသိုဝ်ႉၼေႃႇ ၼိုင်ႈဝၼ်းဢမ်ႇယွမ်း 600 ၸွႆႉ၊ ဢဝ်သွႆး ဝၢင်ဝၢင် ၸႄႈၼမ်ႉၵၢၼ်ႉ၊ ပေႃးတၢၵ်ႇႁႅင်ႈယဝ်ႉသူင်ႇၶၢႆ မိူင်းၶႄႇ၊ လွင်ႈၼႆႉ လီၼၵ်းၸႂ်လွင်ႈ ထိူၼ်ႇ ပႃႇမႆႉမိူင်းတႆး တႄႉတႄႉ- ဝႃႈၼႆ။

ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၵဵပ်းသိုဝ်ႉၶၢႆၼေႃႇၼႆႉ မိူဝ်ႈပီၵၢႆ (2011) ၼၢင်းၶမ်းဢေး ၽွင်းတႅၼ်းၸႄႈမိူင်း ပႃႇတီႇ သိူဝ်ၽိူၵ်ႇၵေႃႈလႆႈဢဝ်ဢုပ်ႇ လၢတ်ႈၼႂ်းသၽႃးၸႄႈမိူင်း၊ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၵၢၼ်သိုဝ်ႉၶၢႆၼေႃႇလႆႈၵိုတ်းၵႂႃႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈပီၼႆႉ တင်ႈတႄႇၶၢဝ်းၼေႃႇဢွၵ်ႇမႃးမီးၵၢၼ်ၵဵပ်း သိုဝ်ႉၶၢႆၼေႃႇၶိုၼ်း၊ ဢမ်ႇမီးၽႂ်ႁႄႉႁၢမ်ႈ၊ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇဝႃႈသင်၊ ပၼ်ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၶဝ်တႅပ်းၼေႃႇၶၢႆယူႇတိၵ်း တိၵ်း၊ လွင်ႈၼႆႉ လီၼၵ်းၸႂ်တႄႉတႄႉ- ၵေႃးပၵ ဝတ်ႉ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၵေႃႉၼိုင်ႈၵေႃႈယၢမ်ႈလၢတ်ႈၼႄ ၼင်ႇၼႆ။