ၸဝ်ႈၼႃႈတီးထႆး-မၢၼ်ႈ ၸုမ်းပီႇတုၸိတ်ႉႁူဝ်မိူင်းႁူမ်ႈၵၼ် ပိုတ်ႇၵၢတ်ႇၼတ်ႉလႅၼ်လိၼ် တီႈရွင်ႉ ႁႅင်ႈ၊ ဝၢၼ်ႈႁူၺ်ႈ ၽိုင်ႈ ၸႄႈဝဵင်းမႄႈႁွင်ႈသွၼ်၊ မီးၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၽူႈယႂ်ႇ ၵူၼ်းလူင်ထႆးၶဝ်ႈႁူမ်ႈ ပိုတ်ႇပၢင်၊ ၵၢတ်ႇၵိုၼ်းၶွၼ်ႈလီ ပီႈၼွင်ႉတႆးပွတ်းလၢင်းၶိူဝ်း မႃးၶဝ်ႈႁူမ်ႈၼမ်။

ဢိင်ၼိူဝ်ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈထႆး တင်းမၢၼ်ႈ (ၸၢႆးၼု ၸုမ်းပီႇတုၸိတ်ႉႁူဝ်မိူင်း၊ ၶွမ်ႊပၼီႊ SSS) တူၵ်း လူင်းၵၼ်ဝႆႉဝႃႈ တေပိုတ်ႇ ၵၢတ်ႇလႅၼ်လိၼ်သွင်မိူင်း၊ 1 လိူၼ် 3 ပွၵ်ႈ တီႈလႅၼ်လိၼ်ၼႆသေ  ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈ ဝၼ်းၽတ်း ထီႉ 18/10/12 မီးၵၢၼ် ပိုတ်ႇၵၢတ်ႇၵႃႉၶၢႆတီႈလႅၼ်လိၼ် တီႈရွင်ႉႁႅင်ႈ ဝၢၼ်ႈၽႃၽိုင်ႈ၊ ဢိူင်ႇႁူၺ်ႈၽႃ ၸႄႈဝဵင်းမႄႈႁွင်ႈသွၼ်၊ ယၢၼ်လႅၼ်လိၼ် တႆး-ထႆး မွၵ်ႈ 2 လၵ်း၊ တေႃႇၼႃႈၵိင်ႇၸႄႈဝဵင်းႁူဝ်မိူင်း။

ပၢင်ၵႅဝ်ႈ/ပၢင်ပွႆးပိုတ်ႇၵၢတ်ႇၼတ်ႉ/ ၵၢတ်ႇၵၢၼ်ၵႃႉတီႈလႅၼ်လိၼ် ဢၼ်ၸတ်းတင်ႈတႄႇယၢမ်း 10 ၵႂႃႇၼၼ်ႉ မီးၸဝ်ႈၼႃႈ တီႈၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်ထႆး ၾၢႆႇသိုၵ်း၊ ၾၢႆႇပလိၵ်ႈ၊ ၾၢႆႇၽွင်းငမ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈတင်း ၼမ်။ ၽူႈၵွၼ်း ၸႄႈတွၼ်ႈမႄႈႁွင်ႈသွၼ် ၼၢင်းၼရိုဝ်းမူၼ်း ပႃးလဝတ်း မွၵ်ႇလၢတ်ႈၵႂၢမ်းလွင်ႈ မိူင်းထႆးမီးပေႃႊလသီႊ သၢင်ႈလွင်ႈမိုတ်ႈၵိုဝ်းၸမ်ၸႂ် တင်းၸိုင်ႈမိူင်း မၢၼ်ႈတုမ်မၢၼ်ႈ၊ ၸင်ႇၸတ်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးမႃးၵၢတ်ႇၼတ်ႉ ၸွမ်း လႅၼ်လိၼ်။ ၵၢတ်ႇၼတ်ႉၼႆႉ ပေႃးထိုင်မႃးဝၼ်းထိ 1,8,15/11/12 ၵေႃႈ တေမီးထႅင်ႈ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ၵူၼ်းတွင်ႈတဵဝ်းဢႅဝ်ႇမိူင်း ၸဵမ်ၵူၼ်းထႆးတင်းၵူၼ်းတၢင်ႇမိူင်း ၸိူဝ်းၵႂႃႇတၢင်း မႃးဢႅဝ်ႇၵၢတ်ႇလႆႈ၊ လွင်ႈပိုတ်ႇၵၢတ်ႇ တီႈလႅၼ်လိၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ၼမ်းတၢင်းယၢင်ႈ ၸူးတူင်ႇဝူင်းဢႃႊသျႅၼ်ႊပီ 2015 - ဝႃႈၼႆ။

လႅင်ႇၶၢဝ်ႇလႅၼ်လိၼ်လၢတ်ႈဝႃႈ-ဝၼ်းႁဵတ်းပၢင်ပိုတ်ႇၵၢတ်ႇၼၼ်ႉ မီးမေႃႁွင်ႉၽဵင်းၵႂၢမ်း(ၼၵ်ႉႁွင်ႉ) ထႆးမႃးလဝ်ႇမူၼ်ႈ တူၼ်ႈၸႂ်ပၼ် 8 ၵေႃႉ၊ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ်တႆးပႃးၸၢႆးလွမ်ႉဝုၼ်းၵေႃႉလဵဝ်။ ၼႃႈတေႁွင်ႉၵႂၢမ်းၼၼ်ႉ မၼ်းၸၢႆးၵေႃႈ မွၵ်ႇလၢတ်ႈၼႄဝႃႈ- ၵဝ်ၶႃႈၵေႃႈပဵၼ်ၵူၼ်းလၵ်ႉၶဝ်ႈမိူင်း၊ လုၵ်ႉမိူင်းတႆးၶဝ်ႈမႃးမိူင်းထႆး ၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်းၼႆႉ၊ ၵွပ်ႈၼၼ် ၵဝ်ၶႃႈယွၼ်းႁွင်ႉၵႂၢမ်းၽၢတ်ႇယၢၼ် မိူင်းတႆးမႃး “ၸၢၵ်ႇထိၼ်ႇရတ်ႉၶျၢၼ်” (จากถี่นรัฐฉาน လႄႈတၢင်ႇၽဵင်းၵႂၢမ်းထႅင်ႈ။

သိုပ်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ- မိူဝ်ႈပၢင်ၵႅဝ်ႈပိုတ်ႇၵၢတ်ႇပွတ်းၼႂ်ၼၼ်ႉ ၵွပ်ႈၾူၼ်တူၵ်းလူင်းႁႅင်းဝႆႉလႄႈ ဢမ်ႇပေႃး ၵိုၼ်း၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၽိူဝ်ႇဝၢႆးဝၼ်းမႃး ၾူၼ်ၵေႃႈႁိူတ်ႇယဝ်ႉလႄႈၵူၼ်းၵေႃႈမႃးလၢႆႁူးလၢႆတၢင်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵၢတ်ႇ ၵိုၼ်းတႄႉတႄႉ။ ၶူဝ်းၶွင်ၸိူဝ်း မႃးတမ်းဝၢင်းၶၢႆၼႂ်းၵၢတ်ႇၼၼ်ႉ မီးၶူဝ်းၶွင်ၸိူဝ်းလုၵ်ႉမိူင်းတႆး မႃး မိူၼ်ၼင်ႇပွတ်းႁူဝ်မိူင်း၊ ပွတ်းလၢင်းၶိူဝ်း-ၼႃးၵူင်း၊ ၶူဝ်းၶွင်ဢွၵ်ႇ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ထူဝ်ႇလိၼ်၊ ငႃး၊ ဢွႆႈ၊ ယႃႈၶၼ်းဝၢၼ် ၸိူဝ်းၼႆႉ။ တၢင်းမိူင်းထႆးၵေႃႈ ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ၵႂႃႇၶၢႆ ၸိူင်ႉၼင်ႇ တၢင်းၵိၼ်တၢင်း ယႅမ်ႉ/ၶူဝ်းၶွင်ၸႂ်ႉသွႆ ၼမ်ႉမၼ်းၵိၼ်၊ သိူဝ်ႈၶူဝ်း၊ ၶိူၵ်ႈၸၢၵ်ႈ/ထီႊဝီႊ/ၶိူင်ႈဢၢႆႊထီႊ ၸိူဝ်းၼႆႉတင်းၼမ်- ဝႃႈၼႆ။

ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈငိၼ်းၶၢဝ်ႇဝႃႈပိူၼ်ႈပိုတ်ႇၵၢတ်ႇတီႈလႅၼ်လိၼ်ၼႆသေ ၵူၼ်းပွတ်းလၢင်းၶိူဝ်း-ၼႃးၵူင်း၊ ႁူဝ်မိူင်းၸိူဝ်းၼႆႉ မႃးၶဝ်ႈ ၵၢတ်ႇ/ၶၢႆၵၢတ်ႇၼမ်။ ဢွၼ်ၼႃႈတေထိုင်ဝၼ်းၵၢတ်ႇၼႆႉ ၵူၼ်းပွတ်းလၢင်း ၶိူဝ်း-ၼႃးၵူင်း ဢွၼ်ၵၼ်မႃးၼွၼ်းတုမ်းထႃႈ တီႈႁူဝ်မိူင်း၊ ဝၼ်းပိုတ်ႇၵၢတ်ႇၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈၶဝ ပၼ်ၵူၼ်းၶဝ်ႈဢွၵ်ႇလွတ်ႈလႅဝ်း၊ ၵူၼ်းၸိူဝ်းမႃးၼင်ႈၶၢႆၶူဝ်းၶွင်ၼႂ်း ၵၢတ်ႇ မီးၸဵမ်တႆး၊ လႃးႁူႇ၊ လိသူး၊ ပဢူဝ်း။ လၢတ်ႈၵႂၢမ်းတႆး၊ ပိုတ်ႇၵႂၢမ်းတႆး ပေႃးႁူၼ်ႈလူင်ၵႂႃႇသဵင်ႈ- လႅင်ႇၶၢဝ်ႇလႅၼ်လိၼ် သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄၼင်ႇၼႆ။