ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး (ၵဵင်းမႆႇ) ၸတ်းပၢင် ၵုမ်လူင်၊ မူႇၸုမ်းတႆး 17 ၸုမ်းၶဝ်ႈႁူမ်ႈၶွတ်ႇ ၽွတ်ႈလိူၵ်ႈ တၢင်ႇၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်မႂ်ႇ၊ ၸၢႆးသၢင်ႇၶမ်း ပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈတႅၼ်း တၢင် ၸၢႆးသႅင်မိူင်း …။

မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 23/09/12 ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး (ၵဵင်းမႆႇ) ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်လူင် တီႈဝတ်ႉ ၵူႇတဝ်ႈ ဢိူင်ႇသီၽုမ်း ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ၊ မီးၽူႈတၢင်တူဝ်မူႇၸုမ်းပီႈၼွင်ႉတႆးၼႂ်းၵဵင်းမႆႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈ 17 ၸုမ်း ႁူမ်ႈၵူၼ်း 40 ၵေႃႉပၢႆ၊ လွင်ႈတၢင်းဢၼ်လႆႈ ၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ၵုမ်ၼႆႉ ဢိင်ၼိူဝ်ၼႂ်းၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးႁၼ် ထိုင်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ႁၢပ်ႇႁၢမ်ပုၼ်ႈၽွၼ်းမႃးပီယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်၊ ၵိုင်ႇထုၵ်ႇ လီမႄးလႅၵ်ႈလၢႆႈပုတ်ႈၽူႈ ဢွၼ်ႁူဝ်မႂ်ႇ တႃႇႁႂ်ႈၵူၼ်းၸုပ်ႈသႅၼ်းပၢၼ်မႂ်ႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈဢွၼ်ႁူဝ်သိုပ်ႇပူၵ်းပွင်ၵႂႃႇ။

ၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်ၵေႃႉၼိုင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈ - ၼႂ်းပၢင်ၵုမ်မီးလွင်ႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်ၵိုင်ႇလီၶွတ်ႇ ၽွတ်ႈပိၼ်ႇလၢႆႈၽူႈၼမ်းၵေႃ မႂ်ႇၼႆသေ ၸင်ႇတၢင်ႇလိူၵ်ႈၸိုဝ်ႈၽူႈၵေႃႉဢၼ်တင်းၼမ်ႁၼ်ဝႃႈသၢင်ႇ ထုၵ်ႇၵိုင်ႇလႅပ်ႈပဵၼ်ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်မႂ်ႇ လႄႈ ၽူႈၶဝ်ႈ ႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ်ၶဝ်ဢွၼ်ဢွၵ်ႇသဵင်လိူၵ်ႈတၢင်ႇဢဝ် ၸၢႆးသၢင်ႇၶမ်း (မေႃသွၼ်ၵႃႈၼူၵ်ႉ/တူဝ်း) ၶိုၼ်ႈပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈၵေႃၵေႃႉမႂ်ႇ ပုတ်ႈတႅၼ်းတၢင် ၸၢႆးသႅင်မိူင်း ဢၼ်ႁပ်ႉပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈၵေႃမႃးတႄႇပီ 2002 လႄႈမိူဝ်ႈလဵဝ်မၼ်းၸၢႆးပဵၼ်ၼႃယၵသမႃး ၶူမ်း ပၢႆးပၺ်ၺႃႇလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး ဢၼ်ပဵၼ်မူႇၸုမ်းတႆးၶဝ်ႈပိူင်မၢႆမီႈမိူင်းထႆးဝႆႉ - ဝႃႈၼႆ။

ၼွၵ်ႈသေၼႆႉၼႂ်းပၢင်ၵုမ်မီးလွင်ႈတၢင်ႇလိူၵ်ႈၶွမ်ႇမတီႇပွင်ၵၢၼ်မႂ်ႇထႅင်ႈလၢႆၵေႃႉမိူၼ်ၼင်ႇ 1. ၼၢင်းသီ လႃးဝၼ်း (ပဵၼ်ၵႅမ် ႁူဝ်ပဝ်ႈ) 2.ၼၢင်းၶမ်းဢိင်ႇ (ပဵၼ်ၽူႈၼမ်းၼႂ်း) 3. ၼၢင်းမူဝ်ၶၢဝ်ၼူၼ်း (ပဵၼ်ၵႅမ် ၽူႈၼမ်းၼႂ်း 1) 4. ၼၢင်းႁိူၼ်းၶမ်း (ပဵၼ်ၵႅမ်ၽူႈၼမ်းၼႂ်း 2) လႄႈလိူၵ်ႈတၢင်ႇၶွမ်ႇမတီႇႁူမ်ႈထႅင်ႈ 31 ၵေႃႉ - ၼႆယဝ်ႉ။

မူႇၸုမ်းၸိူဝ်းဢၼ်ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးၽိတ်ႈမွၵ်ႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ၵုမ် တႃႇၸွႆႈပၼ်တၢင်းႁၼ်ထိုင်လႄႈ ႁႃလွၵ်းလၢႆးပိူဝ်ႈတႃႇၵပ်း သၢၼ်ႁူမ်ႈၸွႆႈထႅမ်ၵၼ်ၵႂႃႇၼႃႈ မီး 16 ၸုမ်း 1. ၸုမ်းမွၵ်ႇႁူမ်ႈႁႅင်း 2. ၸုမ်းလၢႆးတႆးႁူႉၵႅမ်တူဝ် 3. ၸုမ်းတႆးႁၵ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ 4. ၸုမ်းၼုမ်ႇတႆးမွၵ်ႇသဵဝ်ႈ 5. ၸုမ်းၶိူဝ်းႁိူၼ်း ၶုၼ်သၢမ်လေႃး 6. ၸုမ်းသိုပ်ႇသၢၼ်လၢႆးတႆး 7. ၸုမ်းႁႅင်းၸႂ်ၶိူဝ်းတႆးၽွမ်ႉႁူမ်ႈ 8. ၸုမ်းႁူမ်ႈတုမ်ႁႅင်း ၵၢၼ် 9. ၸုမ်းၵူၼ်းၼုမ်ႇတႆးၵဵင်းမႆႇ 10. ၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းဝတ်ႉသူၼ်ၻွၵ်ႇ၊  11. ၸုမ်း ႁ ၸဵတ်းတူဝ် 12. ၸုမ်းၼုမ်ႇတႆးၵတ်းယဵၼ် 13. ၸုမ်းသဵင်ၼုမ်ႇႁႅင်းမႂ်ႇ 14. မူႇလၼိတိဝတ်ႉပႃႇပဝ်ႈ 15. ၸုမ်းထမ်မၸၵ်ႃႇ 16.ၸုမ်းႁႅင်း ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈ။

ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး (ၵဵင်းမႆႇ) ၵေႃႇတင်ႈမႃးၸဵမ်ပၢၼ်ၸဝ်ႈၸၢင်ႉယွင်ႁူၺ်ႈ ဢွၼ်ႁူဝ် တူင်ႉၼိုင်ၵၢၼ်တူင်ႇဝူင်း တႆးၼႂ်းၵဵင်းမႆႇပူၼ်ႉမႃးလၢႆသိပ်းပီ၊ ယၢမ်ႈမီးၽူႈၶဝ်ႈႁူမ်ႈသို်ပ်ႇၸွႆႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၸၢႆးၼိၶူမ်ႊ (ၸဝ်ႈၶွင်ႁူင်းႁႅမ်းၸၢင်ႉၽိူၵ်ႇ)၊ မေႃသွၼ်လူင်ၶမ်းလႅင်း (ဢႃးၸၢၼ်ၶၼိတ်ႉ)၊ ၸၢႆးၸၢမ်ႇမျႃႉ ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ၊ ထိုင်မႃးၼႂ်းပီ 1997 လုင်းသူၺ်ႇလႃႉလႆႈႁပ်ႉလိူၵ်ႈ တၢင်ႇပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈမႃး တေႃႇပေႃးလုၶွႆႈၵႂႃႇမိူဝ်ႈၼႂ်းပီ 2002၊ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၸၢႆးသႅင်မိူင်း လႆႈသိုပ်ႇႁပ်ႉပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈမႃးတေႃႇ ထိုင်ၼႂ်း လိူၼ်သႅပ်ႊထႅမ်ႊပိူဝ်ႊ ပီ 2012 ၼႆႉ။

ၵၢၼ်တူင်ႉၼိုင်ပိူင်လူင်ဢၼ်ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးလႄႈၾိင်ႈငႄႈတႆး (ၵဵင်းမႆႇ) လႆႈဢွၼ်ၶိုင်ႁဵတ်းၵူႈပီမီးမိူၼ် ၼင်ႇ 1.ပွႆးၶဝ်ႈဝႃႇ၊ ပွႆးဢွၵ်ႇဝႃႇ၊ ပွႆးပီမႂ်ႇတႆး၊ ပွႆးၵၼ်ႇတေႃးၵူၼ်းထဝ်ႈၵူၼ်းၵႄႇ (လိူၼ်ႁႃႈ)၊ ပွႆးၵထိၼ်ႇ (သၢင်ႇၵၢၼ်း)၊ ပွႆးၸဝ်ႈၶူးမေႃ ၸိူဝ်းၼႆႉ၊ လိူဝ်သေၼၼ်ႉလႆႈတိုၵ်းသူၼ်းၸူဝ်းဢွၼ်ပီႈၼွင်ႉတႆး ၶဝ်ႈႁူမ်ႈပၢင်ပွႆးဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈထႆးၸတ်းႁဵတ်းၵူႈပီ မိူၼ်ၼင်ႇပွႆး ဝၼ်းမႄႈ၊ ပွႆးဝၼ်းပေႃႈ၊ ပွႆးလွႆးၵထူင်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ။