လၢၼ်။    ပေႃႈဢၢဝ်ႁဝ်း ယူႇလီယူႇၶႃႈႁႃႉ?။

ဢၢဝ်။    ယူႇလီယူႇ၊ မႂ်းဢွၵ်ႇတၢင်းၵႂႃႇၼႆႉ ၽႅဝ်မႃးၶိုၼ်းမိူဝ်ႈလႂ်လႃႇ?။

လၢၼ်။    ၸမ်လိူၼ်ယဝ်ႉၶႃႈ၊ မိူဝ်ႈၼႆႉတႄႉ တင်ႈၸႂ်မႃးဢႅဝ်ႇႁႃလုင်းဢၢဝ်ၵူၺ်း။

ဢၢဝ်။    ဢိူဝ်ႈ မႂ်းမႃးလႄႇၵဝ်ၵေႃႈၸူမ်းယဝ်ႉ၊ ပဵၼ်ႁိုဝ်လႃႇၵူၼ်းႁဝ်း?။

လၢၼ်။    မိူဝ်ႈလႆႈထူပ်းၵၼ် ၶဝ်ၵေႃႈႁူမ်ၸူမ်းသေတူင်ႉတၵ်ႉၶႃႈယူႇ၊ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈလႆႈယူႇမႃးၸွမ်းၵၼ်သေ လႆႈတုၵ်ႉလႆႈယၢပ်ႇ မႃးၸွမ်းၵၼ်ၶႃႈၼႃႇ၊ မိူဝ်ႈၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်းၵႂႃႇဢုပ်ႇလွင်ႈငမ်းယဵၼ်တီႈၵဵင်းတုင် ၼႂ်းလိူၼ်မေႊ (May) ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၵူၼ်းမိူင်းၵဵင်းတုင်ၶဝ်ႁပ်ႉတွၼ်ႈလီၼႃႇၶႃႈ။

ဢၢဝ်။    ပေႃးၶုၼ်သႃႇလႆႈႁၼ်တႄႉ ၶႅၼ်းတေၸူမ်းယဝ်ႉ၊ ၼင်ႇႁိုဝ်ပေႃးတေသိုပ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၵႂႃႇလႆႈၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈ တင်ႈၸႂ်ပွႆႇယွတ်ႈသိုၵ်းဢွၵ်ႇၵႂႃႇၼႃႇ၊ ၶိုၼ်းသႂ်ၵေႃႈမိူၼ်ၼင်ႇၼၼ်၊ ၵဝ်ၵေႃႈလႆႈႁၼ်ၼႂ်းၶၢဝ်ႇယူႇ၊ ၶဝ်ၸူဝ်းၵၼ်ႁဵတ်းပၼ်ပၢင် ပွႆးၶုၵ်းၸႂ်လႆႈဝၼ်းၶွပ်ႈၶူပ်ႇ ၸဝ်ႈၵွၼ်းၸိူင်းသဵင်ႈၵၢမ်ႇ၊ ၵိုင်ႇလီႁဵတ်းယူႇတႄႉ၊ ၼေႇဝိၼ်းတၢႆၵေႃႈ မၢၼ်ႈၶဝ်ယင်းဢမ်ႇႁဵတ်း ပၼ်မိူၼ်ၼႆ၊ ပေႃးတၢၼ်းသူၺ်ႇတၢႆၵႂႃႇ ၶဝ်ၵေႃႈတေ ဢမ်ႇႁဵတ်းပၼ်၊ မၢၼ်ႈတႄႉၶဝ်ၸႂ်ၵႅပ်ႈ-လူဝ်ႇမေႃႁူႉဢၵျၢင်ႉၶဝ်။

လၢၼ်။    ၶႃႈၵေႃႈမိူဝ်ႈ 1995 လိူၼ် December 25 ဝၼ်းၼၼ်ႉ တိုၵ်ႉမီးယူႇတီႈႁူဝ်မိူင်း၊ ၸဝ်ႈၶုၼ်သႃႇ ႁႂ်ႈၶႃႈၸူဝ်းၶႅၵ်ႇ သေ လူင်းၵႂႃႇမိူင်းထႆး၊ ထိုင်မႃး 1996 လိူၼ် January 2 ဝၼ်းၼၼ်ႉ မၢၼ်ႈၶဝ်ႈႁူဝ်မိူင်းယဝ်ႉ၊ ၶႃႈၵေႃႈပဵၼ်ၵူၼ်းတူၵ်းႁၢႆယူႇ ၼႂ်းမိူင်းထႆး။

ဢၢဝ်။    လီယဝ်ႉၼႃႇ၊ မႂ်းပွၵ်ႈမႃးသေမႃးတင်ႈတူဝ်ၶိုၼ်းတီႈၼႆႈ၊ ပေႃးၵူၼ်းႁဝ်းလႆႈယူႇႁူဝ်မိူင်းလႆႈယဝ်ႉ ႁႂ်ႈၶဝ်လူင်းၵႂႃႇ မိူင်းထႆးသေ ၵႂႃႇဢုပ်ႇထႆးၶဝ်၊ ႁႂ်ႈထႆးၶဝ်ၶဝ်ႈမႃးႁဵတ်းတၢင်း Highway လုၵ်ႉမႄႈႁွင်ႈသွၼ် တေႃႇထိုင်တႃႈသူပ်းတဵင်း၊ ၶူဝ်လဵၵ်းတီႈတႃႈသူပ်းတဵင်းတႄႉ ယွၼ်းႁႂ်ႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ(ဢၸူဝ်းယႃႉမၢၼ်ႈ) မႃးႁဵတ်းပၼ်၊ သဵၼ်ႈတၢင်းသၢႆၼႆႉတႄႉ တေပဵၼ်ထူင်ငိုၼ်းထူင်ၶမ်းတႃႇႁဝ်းတေႃႇၸူဝ်ႈၼႆ ႁႂ်ႈမႂ်းလၢတ်ႈပၼ်ၶဝ်၊ မႂ်းလႆႈထူပ်းၶဝ်ယဝ်ႉဝႃႈၸိူင်ႉႁိုဝ်?။

လၢၼ်။    လၢတ်ႈပၼ်ၵူၼ်းၶဝ်ယဝ်ႉၶႃႈ၊ တေထိုင်ႁူၸဝ်ႈယွတ်ႈသိုၵ်းႁႃႉ ဢမ်ႇထိုင်ႁႃႉတႄႉၶႃႈဢမ်ႇႁူႉ၊ ငိၼ်းၶၢဝ်ႇဝႃႈတႃႇ တေၵူၼ်းႁဝ်းၶဝ်ႈၵႂႃႇယူႇတီႈႁူဝ်မိူင်းလႆႈၼၼ်ႉ ယူဝ်ၶႄးၶဝ်တူၵ်းလူင်းၸွမ်းမႁႃႇၵျႃႇယင်းပႆႇလႆႈ။

ဢၢဝ်။    တူဝ်ယွတ်ႈသိုၵ်းလူဝ်ႇၵႂႃႇၼၼ်ႉၼႃႇ၊ ပေႃးလႆႈထူပ်းမႁႃႇၵျႃႇၶဝ်ႈၵွတ်ႇၵမ်းလဵဝ်၊ ႁွင်ႉမၼ်း “ပီႈဢၢႆႈလူင်” ၼႆသေ ယွင်ႈပၼ်မၼ်းလႄႈ၊ ၵူၼ်းႁဝ်းဢမ်ႇၵျိူၵ်ႈယွင်ႈၼႆႉတေဢမ်ႇမီးၽႂ်၊ လၢတ်ႈဝႃႈ ဢၼ်ၶုၼ်သႃႇႁဵတ်းဝႆႉပၼ်ၼၼ်ႉ ႁဝ်းပီႈ ၼွင်ႉပၼ်ၵၼ်ၵိၼ် ပၼ်ၵၼ်ၸၢမ်ႇ၊ တီႈဢၢႆႈမူၼ်းၵေႃႈမိူၼ်ၼၼ်၊ လူဝ်ႇပွႆႇၵူၼ်းႁဝ်းၵႂႃႇႁႃမၼ်း၊ မၼ်းမေႃႁဵတ်းၵေႃႉၶႄႇ၊ တေႃႈဢွင်ႇသၢၼ်းၵေႃႈမႃးၶုပ်ႉၶဝ်ႇၼွမ်းတူဝ်တေႃႇ ၸဝ်ႈၾႃႉၶဝ်သေ မၢၼ်ႈၶဝ်ၵေႃႈလႆႈပႃးမိူင်းတႆး၊ မိူဝ်ႈလဵဝ်တႄႉ မၢၼ်ႈၶဝ် ယွင်ႈဝႃႉ၊ မႁႃႇၵျႃႇလႄႈၵူၼ်းလွႆ ဢၢႆႈမူၼ်းဢိူဝ်ႈ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၶဝ်ဢုပ်ႇၵၢၼ်မိူင်းဢမ်ႇလႆႈ၊ ၵေႃႉတေဢုပ်ႇၵၢၼ်မိူင်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်ယွတ်ႈသိုၵ်းဢိူဝ်ႈ၊ ၼႂ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ မၢၼ်ႈၶဝ်တေဢမ်ႇဢဝ်တႆးမဵဝ်းလဵဝ်ၵူၺ်း၊ တႆးႁဝ်းလူဝ်ႇပွင်ႇၸႂ်ဢၼ်ၼႆႉ။

လၢၼ်။    မိူဝ်ႈလဵဝ်သမ်ႉ တင်းၸုမ်းဝႃႉလႄႈတႆးၵေႃႈလႆႈၶဵင်ႈတေႃႇၵၼ်ဝႆႉ။ ၵွပ်ႈၸုမ်း RCSS ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ-တေႁူမ်ႈမိုဝ်း တင်းဢၸူဝ်းယႃႉမၢၼ်ႈသေၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်ၵႂႃႇ- ၼႆလႄႈၸုမ်းဝႃႉၶဝ်ၵေႃႈၶႂ်ႈထၢင်ႇၽိတ်း ၼိူဝ်တႆးႁဝ်းၵေႃႈဢမ်ႇႁူႉ။

ဢၢဝ်။    လွင်ႈယႃႈၾိၼ်ႇတႄႉဢဝ်သူပ်းလၢတ်ႈလႆႈယူႇ၊ ယႃႇႁႂ်ႈပေႃးသဵင်လင်ၽႅဝ်၊ လၢတ်ႈလွႆးလွႆးဢိတ်းၼိုင်ႈ၊ ဝႃႉၵေႃႈ လူဝ်ႇပွင်ႇၸႂ်။ ဢၼ်ၼႆႉပဵၼ်မိူင်းတႆးလူး၊ ၶိုၼ်းသႂ် လၢတ်ႈၵေႃႈၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈယူႇၼႃႇ၊ လူဝ်ႇၵႄႈလိတ်ႈၵၢၼ်မိူင်းဢွၼ်တၢင်း၊ မၼ်းၵေႃႈမေႃလၢတ်ႈၵႂၢမ်းမႃးယဝ်ႉလူး။

လၢၼ်။    ဢေႃႈ တူဝ်ထူပ်းမႃးၵေႃႈၼမ်ယဝ်ႉၶႃႈၼႄႇ။

ဢၢဝ်။    ဢိူဝ်ႈ ပေႃးမႂ်းလႆႈထူပ်းၵူၼ်းလူင်ထႆးၶဝ် လၢတ်ႈပၼ်သေ၊ မိူဝ်ႈပၢၼ်ၶုၼ်သႃႇ၊ ဢဝ်ယႃႈၾိၼ်ႇၶဵင်ႇတႃႉတေႃႇ မၢၼ်ႈသေဢမ်ႇၵႃး ၶဵင်ႈတႃႉတေႃႇၵမ်ႇၽႃႇမႃးလူးၵွၼ်ႇ၊ ထႆးလႆႈတၢင်းၸွႆႈလိူဝ်ငိုၼ်းတီႈ DEA သေမႃးပၢပ်ႇ(တဵၵ်းမူၺ်ႉ)ယႃႈၾိၼ်ႇ၊ ယႃႈၾိၼ်ႇယင်းဢမ်ႇႁၢႆ၊ ပၢပ်ႇယႃႈမႃႉတႄႉ လႆႈဢဝ်ငိုၼ်းၼႂ်း Budget ၶဝ်သေ ပၢပ်ႇယူႇ၊ ဢၼ်လႂ်ႁႅင်းၵႂႃႇၵၼ်?။

တႆးႁဝ်းၼႆႉဢမ်ႇမေႃႁႃငိုၼ်းၼေႃႈ၊ မႂ်းတူၺ်းလေႃႇ ပၢၼ်ၸဝ်ႈၾႃႉၶဝ်တႄႉ ႁဵတ်းပၼ်ပၢင်တေႃႇပၢင်လွင်းသေ ၵဵပ်းၶွၼ်ႇၵိၼ် မႃးၵူၺ်း၊ ၶုၼ်သႃႇတႄႉမၼ်းႁႃငိုၼ်းမႃးလဵင်ႉတႆး၊ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵေႃႈတေႃႈၼင်ႇၼၼ်၊ ပေႃးၵဵပ်းၶွၼ်ႇၵေႃႈ ပၼ်ႁႂ်ႈလုၵ်ႈမေးပိူၼ်ႈ ထူၺ်ႈၸႂ်လႆႈၽွင်ႈ၊ ယႃႇပေႁဵတ်းၵျၢမ်းမိူၼ်ၼင်ႇၸုမ်းၶၢင်။

လၢၼ်။    မိူဝ်ႈလိူၼ်ပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉတႄႉ ၸုမ်း RCSS ပဵၼ်ၸဝ်ႈတႃႇၼသေ ႁဵတ်းပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်း ယွၼ်းတၢင်းႁၼ်ထိုင် ၼိူဝ်ၵၢၼ်ၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ်၊ ၸုမ်းပွတ်းႁွင်ႇ-ပွတ်းၸၢၼ်း ႁႂ်ႈပဵၼ်မူႇလဵဝ်ၸုမ်းလဵဝ်၊ ၸုမ်းပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းႁူဝ်သိူဝ်လႄႈသိူဝ် ၽိူၵ်ႇ ႁႂ်ႈပဵၼ်ပႃႇတီႇလဵဝ်ၵၼ်ၵႂႃႇၼႆဢေႃႈ။

ဢၢဝ်။    ဢိူဝ်ႈ ႁဝ်းလူဝ်ႇမေႃၸႂ်ၵႂၢင်ႈတေႃႇၵၼ်၊ ယွတ်ႈသိုၵ်းလူဝ်ႇမေႃႁဵတ်းပဵၼ်ပီႈဢၢႆႈလူင်၊ လူဝ်ႇၸႂ်ၵႂၢင်ႈ မိူၼ်ၸဝ်ႈၵွၼ်း ၸိူင်း၊ ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ ပဵၼ်မႃး MTA ၼၼ်ႉၼႃႇ၊ ယဝ်ႉသမ်ႉလူဝ်ႇမီးငိုၼ်း- ၸႂ်ႈဢမ်ႇၸႂ်ႈဢၢႆႈ?။ ပိူၼ်ႈသမ်ႉသႄႉၼႄးၶုၼ်သႃႇ- ယူၵ်ႉၵၢၼ်းယွတ်ႈပဵၼ် HERO ၊ ပေႃးၶုၼ်သႃႇဢမ်ႇႁဵတ်းၸိူင်ႉၼႆ ၵူၼ်းႁဝ်းတေတၢႆထႅင်ႈၵႃႈႁိုဝ်။ ၽွင်းၼၼ်ႉ ၵဝ်တႄႉပဵၼ် ၵူၼ်းသိုၵ်းၼႃႇ ႁဵတ်းၸွမ်းၵႂၢမ်းသင်ႇၵႂႃႇၵူၺ်း၊ ၽႂ်ၽိတ်းၽႂ်ထုၵ်ႇ၊ ပေႃးမႂ်းလႆႈထူပ်းယွတ်ႈသိုၵ်းၵေႃႉတေႃႇၵေႃႉ သၢင်းလၢင်း ၼႄလႄႈ၊ မိူဝ်ႈလဵဝ် ၵဝ်တႄႉပဵၼ်ၵူၼ်းယူႇၾၢႆႇၵၢၼ်ႉပိူၼ်ႈ (ဢသျူင်းတမႃးပဝ)လႄႈ ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈၵဝ်တႄႉ တေဢမ်ႇမီး ၼမ်ႉၼၵ်းၵႃႈႁိုဝ်၊ တင်းဢၢႆႈမူၼ်းၶဝ်ၵေႃႈ ၼိုင်ႈပီၼိုင်ႈပွၵ်ႈၵႂႃႇလႄႇၶဝ်ယူႇ၊ ၼႂ်းဢိူင်ႇမၼ်းတႄႉ တၢင်းလူတ်ႉသိပ်းလေႃႉ၊ ႁူင်းၾႆးၾႃႉ၊ ၾၢႆၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်မၼ်းႁဵတ်းမူတ်းမူတ်းယဝ်ႉ၊ ပေႃးမၼ်းႁဵတ်းၽိတ်းၵေႃႈ ၸၢင်ႈပၼ်သတိမၼ်းၵႂႃႇ၊ ၵဝ်တႄႉ ဢမ်ႇၶႂ်ႈသုၵ်ႉၸွမ်းယဝ်ႉ၊ တေႃႈမၢၼ်ႈ ၶဝ်ၵေႃႈၵဝ်ဢမ်ႇၵႂႃႇလႄႇႁႃ။

လၢၼ်။    ပေႃးၼႆ ၸူမ်းယဝ်ႉၶႃႈ၊ ၶႃႈယွၼ်းပွၵ်ႈၵွၼ်ႇ၊ ႁၵ်ႉသႃလွင်ႈယူႇလီပေႃႈဢၢဝ်ႁဝ်းၶႃႈလႄႈ။

ဢၢဝ်။    ဢိူဝ်ႈ- ၵဝ်တႄႉတေပႂ်ႉတူၺ်းယွတ်ႈသိုၵ်း၊ မီးသရေႇၼႃႈတႃသေပွၵ်ႈမႃးၶိုၼ်းယူႇ၊ တေဢမ်ႇမိူၼ်ၵဝ်။