ၶွမ်ႊပၼီႊတႅတ်ႉလၢၼ်းယိုတ်းတီႈလိၼ်/ႁႆႈ/ၼႃး/သူၼ် ၵူၼ်းမိူင်းပွတ်းၾၢႆႇၶုၼ်ႇ မိူင်းပၢႆး၊ ဢိင်ဢၢင်ႈ ဝႃႈပဵၼ် ၶွင်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈယိုတ်းဢဝ်တီႈလိၼ်ၵူၼ်းမိူင်း။ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးဢမ်ႇၵိုတ်းယိုတ်း ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ တေၼႄၵၢင် ၸႂ်သၢၼ်ၶတ်း။

တင်ႈတႄႇႁၢင်လိူၼ်ၵျူႊလၢႆႊ (2012)မႃး ၶွမ်ႊပၼီႊတႅတ်ႉလၢၼ်း ၵႂႃႇယိုတ်းဢဝ်တီႈလိၼ်/ႁႆႈ/ၼႃး ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ပွတ်းဝၢၼ်ႈၶွင်းမၢႆး ဢိူင်ႇမူဝ်းပႄး ၸႄႈဝဵင်းၾၢႆၶုၼ်ႇ ၸႄႈတွၼ်ႈတူၼ်ႈတီး (လႅၼ်လိၼ် မိူင်းတႆး-ယၢင်းလႅင်)၊ တၢင်းၵႂၢင်ႈမွၵ်ႈ 120 ဢေႊၶိူဝ်ႊ။ ၵူၼ်းမိူင်းၸိူဝ်းသုမ်းတီႈလိၼ်ႁႆႈ/ ၼႃးမီးမွၵ်ႈ 30 ၵေႃႉပၢႆ။ ႁႆႈၸိူဝ်းဢၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈထႆပႅတ်ႈဝႆႉၼၼ်ႉ ၶွမ်ႊပၼီႊတႅတ်ႉလၢၼ်း ၵႂႃႇၽုၵ်ႇ တူၼ်ႈမႆႉ (တိတ်ႉမႃႇပိၼ်ႇ)ဝႆႉ၊ ၸွမ်းၼႂ်းၼႃးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵေႃႈၵႂႃႇပၵ်းတုင်းဝႆႉသေ လၢတ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်တီႈလိၼ် ၶွင် ၶွမ်ႊပၼီႊ၊ ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁႃၶုတ်းႁွင်ႈၼမ်ႉလတ်းၼႂ်းႁႆႈၼႂ်းၼႃးၵူၼ်းဝၢၼ်ႈထႅင်ႈ- ၼႆယဝ်ႉ။

ၵပ်းၵၢႆႇလွင်ႈၼႆႉၸဝ်ႈႁႆႈၸဝ်ႈၼႃးၶဝ်ၵႂႃႇထၢမ်တီႈၾၢႆႇပႃႇမႆႉ လႆႈႁူႉဝႃႈ-ၽွင်းလူင်ၾၢႆႇပႃႇမႆႉမိူင်းတႆး တင်းၶွမ်ႊပၼီႊတႅတ်ႉ လၢၼ်း လႆႈႁဵတ်းလိၵ်ႈၵိၼ်ၵႅၼ်ႇ/လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵၼ်ဝႆႉ ပူၼ်ႉမႃးမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 16/07/12 ၊ တႃႇၶၢဝ်းတၢင်း 30 ပီ၊ ၼႂ်းၶၢဝ်း 30 ပီၼႆႉ ၶွမ်ႊပၼီႊတႅတ်ႉလၢၼ်း(လႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇ တူၼ်ႈမႆႉသေ) လႆႈသႂ်ႇပၼ်ၶွၼ်ႇၾၢႆႇပႃႇမႆႉလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမိူင်းတႆး ၼိုင်ႈပီၼိုင်ႈဢေႊၶိူဝ်ႊ 100 ပျႃး။ လွင်ႈၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶဝ်သၢၼ်ၶတ်း ဢမ်ႇႁၢၼ်ႉၸႂ်တႄႉတႄႉ၊ ၵွပ်ႈဝႃႈပဵၼ်တီႈ လိၼ်ဢၼ်ၵူၼ်း ဝၢၼ်ႈႁဵတ်းၵိၼ် ၵၢၼ်လဵင်ႉတွင်ႉမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈပၢၼ်ပူႇပၢၼ်မွၼ်ႇ- ၼႆယဝ်ႉ။

ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶဝ်ၵႂႃႇထၢမ်တီႈၶွမ်ႊပၼီႊၶဝ် လႆႈႁပ်ႉၵႂၢမ်းတွပ်ႇဝႃႈ- ပွတ်းမူဝ်းပႄးၼႆႉ တူၼ်ႈမႆႉဢမ်ႇပေႃး ၵိုတ်းသင်၊ ထိူၼ်ႇၶိူဝ်း ပႃႇမႆႉၸမ်တေမူၺ်ႉမူတ်းယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼႆ ပိူဝ်ႈတႃႇၽုၵ်ႇတူၼ်ႈမႆႉ ႁႂ်ႈထိူၼ်ႇပႃႇမႆႉ လီၶိုၼ်းမႃးၼၼ်ႉ ယူႇတီႈတၢင်းၾၢႆႇပႃႇမႆႉ တုၵ်းယွၼ်းပိုင်ႈဢိင်တီႈၶွမ်ႊပၼီႊသေ ၸင်ႇလႆႈမႃးႁဵတ်း ပိူဝ်ႈတႃႇပႂ်ႉပႃးသၽႃဝႁိမ်းႁွမ်း။ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၽုၵ်ႇမႆႉသွမ်ႈ တူၼ်ႈမႆႉႁိမ်းႁွမ်းၼွင်ႁၢႆးယႃႈ (ၼွင်ဢိၼ်း လေး) ၵေႃႈ ပိူဝ်ႈတႃႇပႂ်ႉပႃးမႅတ်ႇပႅင်းသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ ႁိမ်းႁွမ်းၼွင်ႁၢႆးယႃႈ၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၼႃႈလိၼ်ႁဝ်း၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႈႁဝ်း ယိုဝ်းဢဝ်တီႈလိၼ်ၵူၼ်းမိူင်း၊ ပဵၼ်ၼႃႈလိၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈလႄႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈတုၵ်း ယွၼ်း ႁႂ်ႈႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈႁဝ်းႁဵတ်းၸွမ်းၵူၺ်း- ဝႃႈၼႆ။

ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၵေႃႈယဝ်ႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်းဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇသၢၼ်ၶတ်းလႄႈမိူဝ်ႈလဵဝ် ၵၢၼ်သွမ်ႈတူၼ်ႈမႆႉ တူၼ်ႈတွၵ်ႇၵိုတ်း ယိုတ်းဝႆႉ၊ သင်ဝႃႈၶွမ်ႊပၼီႊတႅတ်ႉလၢၼ်းၶဝ်တိုၵ်ႉသိုပ်ႇႁဵတ်းယူႇတိၵ်းတိၵ်းၸိုင် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶဝ်တေတႅမ်ႈလိၵ်ႈတၢင်ႇထိုင် ၸွမ်ၸိုင်ႈလႄႈ တေၼႄၵၢင်ၸႂ်သၢၼ်ၶတ်းၵႂႃႇ-ၼႆယဝ်ႉ။