ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈၶီႈလဵၵ်းထူပ်း တၢင်းလိူတ်ႇမႆႈ ယွၼ်ႉၶွမ်ႊပၼီႊၶုတ်းႁႄႈလၢႆလၢႆ ဢၼ် ၸိူဝ်းႁႃၶုတ်းၶမ်းၶၢဝ်/လိူင် ပွႆႇၼမ်ႉၶီႈလူဝ်ႉလူင်းၸူး မႄႈၼမ်ႉ၊ လႆႈၶဝ်တိူၵ်ႇႁႆႈလွၵ်းၼႃး။

တင်ႈတႄႇၼႂ်းပီ 2011 မႃးၼႆႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈၶွမ်ႊပၼီႊၶုတ်းႁႄႈလၢႆဢၼ် ၸိူဝ်းၶုတ်းႁႃႁႄႈၶမ်းၶၢဝ်/ၶမ်း လိူင် လၢႆလၢႆဢွင်ႈတီႈ ၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈတႃႈၶီႈလဵၵ်း ပွႆႇၼမ်ႉၶီႈလူဝ်ႉၶီႈပိူဝ်ႉ၊ ပွႆႇၼမ်ႉယႃၶူပ်းႁႄႈ (ၼမ်ႉယႃ ၶေႊမီႊ) ဢၼ်ၸႂ်ႉယဝ်ႉ လႆၶဝ်ႈၸူး ၼမ်ႉၵေးၼမ်ႉႁွင်ႈ၊ တိူၵ်ႇႁႆႈလွၵ်းၼႃးသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၼမ်ႉၵိၼ် ၼမ်ႉၸႂ်ႉဢမ်ႇၸႂ်ႉၵိၼ် ၸႂ်ႉဢၢပ်ႇလႆႈ၊ ဢမ်ႇၸႂ်ႉၵၢၼ်လႆႈ၊ တိူၵ်ႇႁႆႈလွၵ်းၼႃးသူၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈလုၵွႆ ဢမ်ႇႁဵတ်းၵိၼ်လႆႈ။

ယွၼ်ႉၼမ်ႉၼႂ်းမႄႈၼမ်ႉ/ ႁွင်ႈၼမ်ႉဢၼ်ယၢမ်ႈၸႂ်ႉၵိၼ်ၸႂ်ႉဢၢပ်ႇၵေႃႈ တၵ်းၵိၼ်တၵ်းဢၢပ်ႇဢမ်ႇလႆႈ မိူၼ်ၵဝ်ႇ၊ ၶူမ်းၶူမ်း ၵၢႆးၵၢႆး။ သတ်းတူဝ်လဵၵ်ႉၸိူဝ်းယူႇသဝ်းၼႂ်းၼမ်ႉၼႂ်းၼႃး ဢွၼ်ၵၼ်တၢႆၼမ်၊ သတ်းတူဝ်ယႂ်ႇသတ်းလဵင်ႉဝူဝ်းၵႂၢႆးၵေႃႈ ဢမ်ႇပေႃးယူႇလီ၊ ပဵၼ်ၶႆႈပဵၼ်ၼၢဝ် ဢမ်ႇၶႂ်ယမ်ႉယိူဝ်ႈယမ်ႉၵဵင်၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၵူၼ်းၼႃးၶဝ် တူၵ်းၸႂ်လိူတ်ႇမႆႈ ၵၼ်တႄႉတႄႉ- ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၵေႃႉၼိုင်ႈ လၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၸိူဝ်းထူပ်းၽေးလွင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းၵိင်ႇၸႄႈဝဵင်းတႃႈလိူဝ်ႇ၊ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ပွတ်းဝၢၼ်ႈၼႃး ႁႆးလူင်၊ ၼႃးႁႆးၼွႆႉ လႄႈၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းလဵၼ်း၊ ဢိူင်ႇၼမ်ႉၶိုမ်း၊ ပႃႇလႅဝ်း-ၵဵင်းလၢပ်ႈ တင်းၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၼႂ်းဢိူင်ႇမိူင်းၵူဝ်း ၸႄႈဝဵင်းတႃႈၶီႈလဵၵ်း လႄႈထႅင်ႈလၢႆလၢႆတီႈ။ လွင်ႈၼႆႉ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈ ၶဝ်လႆႈဢွၼ်ၵၼ်ၵႂႃႇတၢင်ႇလၢတ်ႈထိုင်တီႈ ၸဝ်ႈၼႃႈ တီႈၸိူဝ်းၵဵဝ်ႇၶွင်ႈၶဝ်လၢႆလၢႆပွၵ်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇမီးၽႂ်မႃးၸွႆႈ ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵူၼ်းၼႃးၶဝ်ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ထူပ်းတၢင်းတုၵ်ႉၶ လိူတ်ႇမႆႈၵၼ်တႄႉတႄႉ- ၼႆယဝ်ႉ။

ယွၼ်ႉၵၢၼ်တေႃႉႁႄႈ တေႃႉဢဝ်လိၼ်ႁႄႈၵႂႃႇၸူးတီႈပၢင်ၶၢမ်း လွမ်ႁႄႈ ၶွမ်ႊပၼီႊၶဝ်သေ လူတ်ႉၵႃး 10 လေႃႉ၊ 18 လေႃႉ၊ 26 လေႃႉ (မၢၵ်ႇလေႃႉလူတ်ႉသႅၼ်းၼႆႉ သုင်မွၵ်ႈ 2 ၸူဝ်ႈၵူၼ်း) ၵႂႃႇၵႂႃႇမႃးမႃးတင်းဝၼ်း တင်းဝၼ်းလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈသဵၼ်ႈ တၢင်းပႆလုၵွႆ၊ ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၵႂႃႇမႃးယၢပ်ႇယၢၵ်ႈ။ ထႅင်ႈပိူင်ၼိုင်ႈ ယွၼ်ႉလုၵ်ႈ ဢွၼ်ႇႁဵၼ်းၶဝ်ပႆၵႂႃႇႁူင်းႁဵၼ်းယၢပ်ႇလႄႈပေႃႈ မႄႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇပွတ်းဢိူင်ႇမိူင်းၵူဝ်းၶဝ်ပွင်ႉၶၢင်းၵၼ်တႄႉ တႄႉ- ၼႆယူႇ။

ပိူဝ်ႈတႃႇၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃလွင်ႈလိူတ်ႇမႆႈၸိူဝ်းၼႆႉ တီႈၸဝ်ႈၼႃႈမၢၼ်ႈလႄႈသင်၊ တီႈၽူႈၵွၼ်းၸႄႈဝဵင်း လႄႈသင်၊ သမ်ႉတီႈပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းလႄႈသင် ၵူၼ်းဝၢၼ်ႈၶဝ်လႆႈတၢင်ႇလၢတ်ႈဝႆႉယူႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၽႂ်ပႆႇၵႄႈ လိတ်ႈ ပၼ်သင်။ ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ တီႈၶွင်ႊသီႊဢဝ်ၶိုၼ်းၸိုင်ႈတႆး (တပ်ႉသိုၵ်းတႆး ဢၼ်ပိုတ်ႇလုမ်းဝႆႉ ၵေႃႈ) လႆႈတၢင်ႇလၢတ်ႈဝႆႉယူႇ- ၼႆယဝ်ႉ။