ပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် SNLD ၸဝ်ႈၶုၼ်ထုၼ်းဢူး တင်းပီႈၸၢႆးၼုတ်း ဢိၵ်ႇပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်း ႁူမ်ႈ 14 ပႃႇတီႇ လႆႈၵႂႃႇႁူပ်ႉဢုပ်ႇ ၵုမ်ၸွမ်ၸိုင်ႈတဵင်းၸဵင်ႇ တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 04/08/12 ။ ယူႇတီႈ SNLD လႆႈတၢင်ႇလၢတ်ႈ 3 လွင်ႈ။ 1.လွင်ႈ ၵဵပ်းသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်း၊ 2.လွင်ႈ ငမ်းယဵၼ် ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ၊ 3.လွင်ႈလိၵ်ႈလၢႆးၸၢဝ်းၶိူဝ်း။ ၸွမ်ၸိုင်ႈတဵင်းၸဵင်ႇတုမ်ႉ တွပ်ႇၼင်ႇႁိုဝ်ၼၼ်ႉ ၸွမ်းၼင်ႇၽူႈတွႆႇႁွၵ်ႈလႆႈ တွင်ႈထၢမ်သေ ၽူႈၶၢၼ်ပၢၵ်ႇႁူဝ်သိူဝ် ၸၢႆးလဵၵ်ႉ တွပ်ႇလၢတ်ႈၼင်ႇၼႆ။

ထၢမ်-မိူဝ်ႈဝႃးၼႆႉ လႆႈငိၼ်းဝႃႈယူႇတီႈပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် ၸဝ်ႈၶုၼ်ထုၼ်းဢူးၶဝ် ၵႂႃႇႁူပ်ႉၸွမ်ၸိုင်ႈ တဵင်းၸဵင်ႇ၊ လွင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈတၢင်းၸိူင်ႉႁိုဝ် ၶႅၼ်းတေႃႈလၢတ်ႈပၼ်ၽွင်ႈၶႃႈ?။

တွပ်ႇ- ဢၼ်ယူႇတီႈပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ်သေ ႁူဝ်ၼႃႈႁဝ်းၶႃႈ ၸဝ်ႈၶုၼ်ထုၼ်းဢူး တင်းၵႅမ်ႈႁူဝ်ၼႃႈႁဝ်းၶႃႈ ပီႈၸၢႆးၼုတ်းလႆႈၵႂႃႇ ႁူပ်ႉၸွမ်ၸိုင်ႈတဵင်းၸဵင်ႇ ပႃးတင်းပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းႁူမ်ႈ 14 ပႃႇတီႇ၊ လႆႈၵႂႃႇႁူပ်ႉ ဢုပ်ႇၵၼ် တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇၼၼ်ႉ မိူဝ်ႈဝႃးၵၢင်ၼႂ် 09:00 မူင်းတေႃႇထိုင်ဝၢႆးဝၼ်း 13:00 မူင်း။ ၸွမ်းၼင်ႇလႆႈ ႁူပ်ႉဢုပ်ႇၵၼ်သေ ယူႇတီႈပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် လႆႈတၢင်ႇလၢတ်ႈၵႂႃႇ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈႁဝ်းၶႃႈလႆႈ ငိၼ်းဝႃႈ တႄႇဢဝ်ပီၼႃႈၵႂႃႇတေမီးၵၢၼ်ၵဵပ်းသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်းတင်းပတ်း ပိုၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်း။ ၵွပ်ႈဝႃႈ ၸိုင်ႈမိူင်းတႆးသမ်ႉတင်ႈသဝ်း မီးဝႆႉၼႂ်းၵႄႈၵၢင်ၸိုင်ႈမိူင်းလူင်သွင်ဢၼ် မိူင်းၶႄႇ တင်းမိူင်းဢိၼ်ႊ ၻီႊယိူဝ်ႊ ဢၼ်မီးႁူဝ်ၵူၼ်းၼမ်လၢႆ ပိူင်ၼိုင်ႈ၊ ဢၼ်ႁၼ်လႆႈတႂ်ႈတႃႈၵူၼ်းမိူင်းႁိမ်းႁွမ်းႁဝ်းလႆၸိုမ်း ၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းမိူင်း ႁဝ်းယူႇၶိူဝ်းယႂ်း။ ၵူၼ်းမိူင်းႁဝ်း သမ်ႉ ယွၼ်ႉၵၢၼ်ငၢၼ်းဢမ်ႇပေႃးမီးၼမ်၊ ပဵၼ်ၵူၼ်း ၵွတ်းၽၢၼ်၊ ယွၼ်ႉဢမ်ႇပေႃးမီး တိုဝ်ႉတၢင်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇလႄႈ လႆႈပၢႆႈၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်းၼွၵ်ႈတင်းၼမ် တင်းလၢႆ။

ၼႂ်းၵႄႈငဝ်းလၢႆးၼင်ႇၼႆၼၼ်ႉ သမ်ႉမီးထႅင်ႈၵၢၼ်သိုၵ်းသိူဝ်သေ ၵူၼ်းပိုၼ်ႉတီႈႁူဝ်ႁူၺ်ႈႁၢဝ်းလွႆၶဝ် လႆႈပၢႆႈမူၵ်းၼဵပ်း ၸွၵ်ႉယူႇၼႂ်းထိူၼ်ႇၼႂ်းၶိူဝ်းၵေႃႈမီးတင်းၼမ်၊ ၼႂ်းၵႄႈငဝ်းလၢႆးယုင်ႈယၢင်ႈလူင်ၼႆႉ သမ်ႉဝႃႈ တေလူင်းၵဵပ်းသဵၼ်ႈမၢႆ ႁူဝ်ၵူၼ်းၼႆ ႁဝ်းၶႃႈယိၼ်းမႆႈၸႂ်။ ယွၼ်ႉၵူဝ်ၵူၼ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၸိူဝ်း ပဵၼ်ၵူၼ်းၸႃႇတိ ဢမ်ႇလႆႈၶဝ်ႈၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆသေ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၵူၼ်းပုတိၸိူဝ်းလုၵ်ႉတၢင်းၼွၵ်ႈလွမ် သွတ်ႉသႅတ်ႉၶဝ်ႈမႃးၸိူဝ်းၼၼ်ႉ သမ်ႉ လႆႈၶဝ်ႈပႃးၵႂႃႇၼႆႉလွင်ႈၼိုင်ႈ။

ပေႃးမႃးႁဵတ်းမၢႆၾၢင် (ဝႂ်ၵပ်းတူဝ်)ၼႆ တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်းမိူၼ်ၼင်ႇ ၵူၼ်းၵႂႃႇႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်းထႆး၊ ပေႃးၶဝ် ၸဝ်ႈ ၶိုၼ်းၶဝ်ႈမႃး မိူဝ်ႈတေၶၢမ်ႈလႅၼ်လိၼ်လႄႈသင်၊ ပိူဝ်ႈတႃႇမႃးႁဵတ်းဝႂ်ၵပ်းတူဝ်ၼၼ်ႉလႄႈသင်၊ သင်ၸိူဝ်ႉဝႃႈ ယူႇတီႈၾၢႆႇႁဵတ်းဝႂ်ၵပ်းတူဝ် (လဝၵ)ၶဝ်၊ ၾၢႆႇၵဵပ်းၶွၼ်ႇ (Custom)ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၵဵပ်းၵႃႈယႂ်ႇ ၶၼ်လူင်ၼႆ ယူဝ်ၶဝ်ဢမ်ႇၸၢင်ႈၶဝ်ႈမႃးႁဵတ်း၊ ပေႃးပဵၼ် ၼၼ်မႃး ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵေႃႈလီ၊ ယူႇတီႈ ၵူၼ်းမိူင်းၵေႃႈလီ မၼ်းတုမ်ႉတိူဝ်ႉတၢင်းသွင်ၾၢႆႇ၊ ယႃႇႁႂ်ႈမီးပၼ်ႁႃၼင်ႇ ၼၼ်ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈဝူၼ်ႉလိုၵ်ႉလိုၵ်ႉ၊ ပိုတ်ႇၸႂ်ၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈ ႁဵတ်းသၢင်ႈပၼ်သေၵမ်းၼႆ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်းတႄႉ ႁူဝ်ပဝ်ႈၸဝ်ႈ ၶုၼ်ထုၼ်းဢူး လႆႈတၢင်ႇလၢတ်ႈၵႂႃႇၼင်ႇၼႆ။

ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၶေႃႈထိ 2 လႆႈတၢင်ႇလၢတ်ႈၵႂႃႇၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်၊ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၼႂ်းမိူင်းတႆးၼႆႉ ၸုမ်းၵိုတ်းတိုၵ်း ၵေႃႈလီ၊ ၸုမ်းယွမ်းလႅၵ်ႈလၢႆႈႁဵတ်းပီႇတုၸိတ်ႉၵေႃႈလီ၊ ၸုမ်းၸိူဝ်းႁပ်ႉဢဝ်ၸိုဝ်ႈဝႃႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်မိူင်းသေယဝ်ႉ ယိပ်းၵွင်ႈ ၵၢင်ႇၵေႃႈမီးပဵၼ် 5-6 ၸုမ်း၊ ၼႂ်းၸုမ်းၸိူဝ်းၼႆႉ တင်းႁဝ်းၸုမ်းယႂ်ႇ ၸုမ်းလူင် မီးလွင်ႈႁူပ်ႉဢုပ်ႇၵၼ်ႁူႉလွင်ႈၵၼ်မီးယူႇ ၽွင်ႈ။ ၸုမ်းယႂ်ႇလူင်မိူၼ်ၸိူဝ်းႁဝ်းတႄႉ ဢမ်ႇမီးၵၢင် ၸႂ် ၶႂ်ႈတိုၵ်းတေႃးၵၼ်။

ဢၼ်ၶဝ်ၸဝ်ႈမီးၼမ်ႉၸႂ် ပိူဝ်ႈတႃႇႁႂ်ႈမီးၵၢၼ်ၵိုတ်းယိုဝ်းသေ ၶႂ်ႈၶိုပ်ႈၼႃႈဢုပ်ႇဢူဝ်းလွင်ႈၵၢၼ်မိူင်း ႁႂ်ႈၶဝ်ႈ လၢႆးတၢင်းၵၢၼ် မိူင်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်လွင်ႈလီၸူမ်းဢၼ်ၼိုင်ႈ၊ ၵူၺ်ႈၵႃႈ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈယင်းလႆႈငိၼ်း ဝႃႈ မီးၵၢၼ်တုမ်ႉတိူဝ်ႉၵၼ် ယွႆႈယႅမ်းယူႇ။ ၵွပ်ႈၼၼ် ပိူဝ်ႈတႃႇႁႂ်ႈသဵင်ၵွင်ႈဢၼ်တႅၵ်ႇယူႇ ၼႂ်းမိူင်းတႆး တဵတ်ႇယဵၼ် ၵႂႃႇၼၼ်ႉ တေဢမ်ႇငၢႆႈငၢႆႈ၊ပေႃး ဢမ်ႇဝႆႉၶိုၵ်ႉလိုၵ်ႉၼၵ်းၼႃသေႁဵတ်း တေဢမ်ႇၸၢင်ႈ ပွင်ပဵၼ်လႆႈ။ ၾၢႆႇၼိုင်ႈတၢင်းၼိုင်ႈ တေလႆႈသၢင်ႈလွင်ႈယုမ်ႇယမ် ႁႂ်ႈၶိုပ်ႈၼႃႈၵႂႃႇ၊ သမ်ႉတေလႆႈ ပႂ်ႉပႃး ၸွမ်းၼင်ႇ ၶေႃႈတူၵ်းလူင်းၵၼ်၊ မီးၵႂၢမ်းမၼ်ႈၵၼ်၊ မီးၵႂၢမ်းမၼ်ႈယဝ်ႉတေလႆႈႁဵတ်း ၸွမ်းၵႂၢမ်းမၼ်ႈ ၸင်ႇတေ ပဵၼ်ၵၢၼ်လႆႈ။ ပွင်ႇဝႃႈသွင်ၾၢႆႇႁႂ်ႈၸွမ်းၵတိၵႂၢမ်းမၼ်ႈ။

မိူၼ်ၼင်ႇၸွမ်ၸိုင်ႈၸိသင်ႇႁႂ်ႈၵိုတ်းယိုတ်းယဝ်ႉ တၢင်းတႂ်ႈသမ်ႉတိုၵ်းယိုဝ်းၵၼ်ယူႇၼၼ်ႉ မၼ်းဢမ်ႇလီ ပဵၼ်။ ၵွပ်ႈၼၼ် ယူႇတီႈပႃႇတီႇႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈ တူၵ်ႇလၢတ်ႈတိုၵ်းသူၼ်းထိုင် ၸုမ်းၸိူဝ်းဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈတိုၵ်း သူၼ်းလႆႈ ယိုၼ်းထိုင်လႆႈၼၼ်ႉယူႇ၊ တၢမ်တူဝ်ၸွမ်းၸိုင်ႈၵေႃႈႁႂ်ႈငူပ်ႉငိၵုမ်းၵမ်ၸွႆႈသေၵမ်းၼႆ- ႁဝ်းၶႃႈလႆႈတုၵ်းယွၼ်း ၼင်ႇၼႆ။

လႆႈယွၼ်းပႃးဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈထႅင်ႈလွင်ႈၼိုင်ႈ၊ ၼႂ်းမိူင်းတႆးႁဝ်းၶႃႈၼႆႉ ၵူၼ်းၶဝ်ႈပႃႇတီႇႁဝ်းတၢင်ႇ လၢတ်ႈမႃးဝႃႈ- ၸွမ်းႁူဝ် ႁူၺ်ႈႁၢဝ်းလွႆဢမ်ႇဝႃႈ၊ ၸွမ်းသၢပ်ႇလႅၼ်လိၼ်ဢမ်ႇဝႃႈ မီးၵူၼ်းလၢတ်ႈၵႂၢမ်းၶႄႇ ယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈၵူၼ်းပိုၼ်ႉ တီႈ၊ မႃးမီးယူႇတင်းၼမ်တင်းလၢႆ မႃးမၢၵ်ႇမိူဝ်ယူႇၸွမ်းပွတ်း ဢွၵ်ႇၶူင်းၼၼ်ႉ လွင်ႈၼႆႉၵေႃႈႁႂ်ႈဝႆႉပဵၼ်ၵၢၼ်ၼၵ်းၼႃသေ ဝူၼ်ႉသွၼ်ႇပၼ်၊ ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်သေၵမ်းၼႆ - လႆႈတၢင်ႇလၢတ်ႈၵႂႃႇပဵၼ်ၶေႃႈထိ 2 ။

ထၢမ်-လႆႈငိၼ်းဝႃႈ လႆႈဢုပ်ႇၵုမ်ပႃးလွင်ႈလိၵ်ႈလၢႆးပၢႆပေႇၼႆ လွင်ႈၼႆႉၶႃႈလူး လၢတ်ႈပၼ်ၽွင်ႈၶႃႈ?။

ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၵၢၼ်လိၵ်ႈလၢႆးၼႆႉလိူဝ်သေလိၵ်ႈမၢၼ်ႈၽႂ်ဢမ်ႇလႆႈ ႁဵတ်းသွၼ်ထၢင်ႇႁၢင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းၼၼ်ႉ ႁူႉၵၼ်ယူႇ၊ ဢမ်ႇဝႃႈလိၵ်ႈတႆး လိၵ်ႈၶၢင် လိၵ်ႈၶျၢင်း လိၵ်ႈယၢင်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၽႂ်ဢမ်ႇလႆႈသွၼ်ထၢင်ႇႁၢင်ႈ၊ ၵၼ်ႉၵူၵ်ႉသေသွၼ်ႁဵၼ်းၼွၵ်ႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၵူၺ်း။ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၼႆႉ မိူၼ်ၼင်ႇတႆးၵေႃႈ ၵေႃလိၵ်ႈ လၢႆးလႄႈ ၾိင်ႈငႄႈတႆးငဝ်ႈငုၼ်းလႆႈၽိတ်ႈမွၵ်ႇဢဝ် ၵေႃလိၵ်ႈ/ၾိင်ႈၵူႈၸႄႈဝဵင်းသေမႃး ဢုပ်ႇၵၼ်တီႈ တႃႈၵုင်ႈ၊ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ပေႃးတေဢဝ်ပပ်ႉႁဵၼ်းလိၵ်ႈမၢၼ်ႈပိၼ်ႇႁဵတ်း ၾၢႆႇတႆးသေသွၼ်ၸိုင် မၼ်းဢမ်ႇ တူၵ်းထုၵ်ႇ၊ ဢမ်ႇၶူပ်းမႅၼ်ႈၵၼ်တင်းၾိင်ႈပိူင်ပၢႆးၵႂၢမ်းလၢတ်ႈတႆး၊ ၶေႃႈမၢၼ်ႈလႄႈ ၶေႃႈတႆးၵေႃႈ ဢမ်ႇထုၵ်ႇၵၼ်။

ၾၢႆႇၼိုင်ႈၵေႃႈ ပပ်ႉႁဵၼ်းလိၵ်ႈတႆးဢၼ်ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇလိၵ်ႈတႆးႁဝ်းၶဝ် ၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈဝႆႉ ႁႂ်ႈပေႃးသၢင်ႇထုၵ်ႇ ၵိုင်ႇငၢမ်ႇၸွမ်း ၾိင်ႈထုင်း/ပၢႆးၸႂ် ၸူဝ်ႈပၢၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ မီးဝႆႉၸဵမ်ပိုင်းယဝ်ႉလႄႈ ဢဝ်သွၼ်ၵၼ် မႃး ပေႃးႁိုင်ၼႅၼ်ႇယဝ်ႉ၊ တေႃႇထိုင်ယၢမ်းလဵဝ်ၵေႃႈတိုၵ်ႉသွၼ်ယူႇ။ ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁႂ်ႈၸွမ်ၸိုင်ႈႁူႉၸွမ်းသေ ယႃႇတူၺ်းဝႃႈ ႁႂ်ႈလႆႈသွၼ်ၼွၵ်ႈႁူင်းႁဵၼ်း၊ ပိူဝ်ႈတႃႇလႆႈသွၼ်ႁဵၼ်းၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်းႁူင်းႁဵၼ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ၶပ်းၶိုင်ပၼ်သေၵမ်း၊ ၸူဝ်ႈပႆႇလႆႈသွၼ်ၼႂ်းၶၢဝ်းယၢမ်း ႁူင်းႁဵၼ်းၼႆႉ သမ်ႉႁႂ်ႈလႆႈသွၼ်တၢင်းၼွၵ်ႈႁူင်း ႁဵၼ်း ထၢင်ႇႁၢင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းသေၵမ်း၊ ဢမ်ႇဝႃႈၼႂ်းမိူင်းတႆး ၵူႈၸႄႈမိူင်း၊ ဢမ်ႇဝႃႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းလႂ် ၸွမ်းၼင်ႇလိၵ်ႈလၢႆး ၽႂ်မၼ်းမီးၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈလႆႈသွၼ်ႁဵၼ်းၵႂႃႇလႆႈထၢင်ႇႁၢင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်းသေၵမ်း- ၼႆလႆႈတၢင်ႇလၢတ်ႈၵႂႃႇပဵၼ်ၶေႃႈထိ 3 ။

ထၢမ်- ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈတၢင်းၶေႃႈတၢင်ႇလၢတ်ႈတုၵ်းယွၼ်း 3 ၶေႃႈ 3 ယၢင်ႇၼႆႉ ယူႇတီႈၸွမ်ၸိုင်ႈတွပ်ႇ လၢတ်ႈၶိုၼ်းၸိူင်ႉ ႁိုဝ်ၶႃႈ?။

တွပ်ႇ- ၸွမ်ၸိုင်ႈတဵင်းၸဵင်ႇတွပ်ႇဝႃႈ မိူၼ်ၼင်ႇၵၢၼ်ၵဵပ်းသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်းၼၼ်ႉ ၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ တိုၼ်းဝၢင်းၽႅၼ်ၵၢၼ် သေႁဵတ်းသၢင်ႈဝႆႉယူႇ၊ ပိူဝ်ႈတႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈလၢႆးတၢင်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ႁႂ်ႈပေႃးၵိုင်ႇငၢမ်ႇ ၵၼ်တင်း ၵၢပ်ႈပၢၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁႂ်ႈပေႃး သၢင်ႇထုၵ်ႇတႃႇၵူႈၾၢႆႇၼၼ်ႉ တိုၵ်ႉၶိုင်ပွင်ယူႇ၊ မိူၼ်ၼင်ႇၵူၼ်း မိူင်းႁဝ်း ၸိူဝ်းဢွၵ်ႇၵႂႃႇႁႃၵိၼ်ၼွၵ်ႈမိူင်းၼႆၵေႃႈ မီး 3 လၢၼ်ႉၸမ်ၸမ်ၼႆၵေႃႈ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမီးဝႆႉသၢႆမၢႆ မၼ်းယူႇ၊ ၼင်ႇႁိုဝ်ၸိူဝ်းၶဝ်တေဢမ်ႇတူၵ်းလူၼ်ႇႁူင်ႈဝႆႉ၊ ၼင်ႇႁိုဝ်ၸိူဝ်းၶဝ် တေလႆႈမႃးႁဵတ်းဝႂ်ၵပ်းတူဝ် လႄႈ ႁႂ်ႈလႆႈ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းသဵၼ်ႈမၢႆႁူဝ်ၵူၼ်းၼၼ်ႉ တေၶိုင်ပွင်ၵႂႃႇႁႂ်ႈပေႃးတႅတ်ႈတေႃးၼႄႉၼွၼ်း ယူႇ- တွပ်ႇလၢတ်ႈၵႂႃႇ ၼင်ႇၼႆ။

လွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ၵၢင်ၸႂ်ၵူၼ်းမိူင်းတင်း 60 လၢၼ်ႉ ႁႂ်ႈလႆႈၼင်ႇၵၼ် ၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ်၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၵၢၼ်ၵေႃႇ သၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ၼႆႉ တေဢမ်ႇမႃးမႅၼ်ႈၵၼ်တင်း တၢင်းမုင်ႈမွင်းႁဝ်းၵမ်းသိုဝ်ႈၼင်ႇၵဝ်ႇ၊ တေလႆႈၸႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်း။ ပိူဝ်ႈတႃႇလႆႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ် တင်းၸုမ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းမႅၵ်ႇၵွင်ႈၶဝ်ၼႆႉ ႁဝ်းၶႃႈလႆႈ ႁဵတ်းသၢင်ႈဢဝ်ယၢပ်ႇယၢပ်ႇယဵၼ်းယဵၼ်း၊ လႆႈဝႆႉၸႂ်ယိုၼ်းယၢၼ်းယိူၼ်ႉၵၼ်ႈဝၢႆႇႁူဝ်ၸူးၵၼ်တႄႉတႄႉ ဝႃႈဝႃႈ။ ပဵၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈၸၼ်ႉပႃႈၼိူဝ် ႁဝ်းၶဝ်ႈၸႂ်ၽွမ်ႉၵၼ် ယဝ်ႉၵေႃႈ ၸၼ်ႉပႃႈတႂ်ႈသမ်ႉတိုၵ်ႉၽိတ်း ၵၼ်ယူႇၵေႃႈမီး။ ပဵၼ်ႁိုဝ်ၵေႃႈ ပေႃးဝႃႈတိုၵ်ႉမီးလွင်ႈယုမ်ႇယမ်ၵၼ် လွင်ႈငမ်း ယဵၼ်ယူႇတႄႉ တေၸၢင်ႈ မီးလၢႆးၵႄႈလိတ်ႈ လွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ/ၶွင်ႉၶမ်ၼၼ်ႉယူႇ။

လွင်ႈဢၼ်သူၸဝ်ႈဝႃႈ ပိူင်ပဵၼ်ပွတ်းတၢင်းဢွၵ်ႇၶူင်း၊ ၵူၼ်းလၢတ်ႈၵႂၢမ်းၶႄႇယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ မႃးမိူဝ်ယူႇပွတ်း ဢွၵ်ႇၶူင်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၸႂ်ႈတႄႉ၊ ႁဝ်းၵေႃႈႁူႉယူႇ။ မိူၼ်ၼင်ႇပွတ်းဢွၵ်ႇၶူင်းၼႆႉ ဢဝ်ၸဵမ်ပၢႆႉတူဝ်လိၵ်ႈ ၶဝ် ဢၼ်တႅမ်ႈဝႆႉ ၽႃသႃလိၵ်ႈမၢၼ်ႈယင်းဢမ်ႇမီးၵွၼ်ႇ၊ ႁဝ်းၶႃႈၾၢင်ႉမႅၼ်ႈယူႇ၊ ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈႁဝ်းတေဝႆႉ ၼၵ်းၼႃ သေၵႄႈလိတ်ႈၵႂႃႇယူႇ- ၸွမ်ၸိုင်ႈတဵင်းၸဵင်ႇတွပ်ႇၵႂႃႇၼင်ႇၼႆ။

မၼ်းၸဝ်ႈလႆႈငိၼ်းဝႃႈ ပႃႇတီႇၵၢၼ်မိူင်းႁဝ်းၶႃႈ ႁူမ်ႈ 14 ၸုမ်း ၵႃႈၼင်ႇပွင်ပဵၼ်လႆႈတေႁူမ်ႈၵေႃႇသၢင်ႈ ဝၢၼ်ႈမိူင်းၵႂႃႇၼၼ်ႉ မၼ်းၸဝ်ႈလႆႈယိၼ်းၸူမ်းၸွမ်းယူႇ၊ မုင်ႈမွင်း ႁပ်ႉႁွင်းသူၸဝ်ႈယူႇ၊ တီႈဢၼ်ႁဝ်း မိူၼ်ၵၼ်ၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈႁဝ်းလႆႈႁူမ်ႈၵၼ်ႁဵတ်း ၵႂႃႇသေၵမ်းၼႆ ၸွမ်ၸိုင်ႈတွပ်ႇလၢတ်ႈၵႂႃႇ ၶေႃႈတီႈ 2 ၼင်ႇၼႆ။

ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈလိၵ်ႈလၢႆးၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇပေႃးမိူၼ်ၸႂ်ႁဝ်းၶႃႈ။ မၼ်းၸဝ်ႈတွပ်ႇဝႃႈ- လိၵ်ႈလၢႆးၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၼႆႉ တေလႆႈတမ်း ဝၢင်းပၵ်းပိူင်သေ ႁဵတ်းသၢင်ႈၵႂႃႇၸွမ်းၼင်ႇပႃးဝႆႉၼႂ်းပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်းၼၼ်ႉယူႇ၊ မိူၼ်ၼင်ႇမိူင်းတႆး ၵေႃႈမီးလၢႆၸၢဝ်းၶိူဝ်း ယူႇသဝ်းၸွမ်းၵၼ် ၶူၼ်းၶဝ်းၵၼ်၊ ၼႂ်းမိူင်းတႆးၼႆႉတေႁဵၼ်း သွၼ်လိၵ်ႈတႆးဢၼ်လဵဝ် ၵူၺ်း ဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ၊ ၼႂ်းမိူင်းၶၢင် တေႁဵၼ်းသွၼ်လိၵ်ႈၶၢင်ပိူင်လဵဝ်ၵူၺ်း ဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈ၊ ၼႆႉလီၶႆႈၸႂ်ပႃးယူႇ။ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼင်ႇၵၼ်ၼႆႉ တေလႆႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵိူဝ်း ၵုမ်ၵၼ်သေ ႁႃၶေႃႈလႆႈၸႂ်ၼႂ်းၸႄႈမိူင်းလႂ်ၸႄႈမိူင်းၼၼ်ႉ။

တူဝ်ယၢင်ႇ ၼႂ်းၸႄႈမိူင်းၼိုင်ႈၸႄႈမိူင်း မီးၸၢဝ်းၶိူဝ်း 3-5 ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵေႃႈ ႁႂ်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵိူဝ်းၵုမ်ငူပ်ႉငိ ၵၼ်ဝႃႈ တေဢဝ်လိၵ်ႈ လၢႆးၸၢဝ်းၶိူဝ်းလႂ် ပူင်သွၼ်ၵႂႃႇ၊ ပေႃးဝႃႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႂ်းၸႄႈမိူင်းၽွမ်ႉလႆႈၸႂ်ၵၼ် ယဝ်ႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၸႄႈမိူင်းၶပ်းၶိုင်ၵႂႃႇ လႆႈယူႇ။ လွင်ႈၼႆႉ တီႈမိူင်းယၢင်း မိူင်းမွၼ်းၶဝ်ၵေႃႈပဵၼ်ၼႆယူႇ၊ မိူၼ်ၼင်ႇ တီႈမိူင်းၶျၢင်းၵေႃႈ ၶျၢင်းၶဝ်ၼႆႉဝၢၼ်ႈၼိုင်ႈ တင်းဝၢၼ်ႈၼိုင်ႈ ၵႂၢမ်းလၢတ်ႈၶဝ်ယင်းဢမ်ႇမိူၼ် ၵၼ်၊ ၵွပ်ႈၼၼ် ၶႂ်ႈပၼ်တၢင်းၶႆႈၸႂ်ဝႃႈ ႁႂ်ႈႁႃလွင်ႈၽွမ်ႉလႆႈၸႂ်ၵၼ်ၼႂ်း ၸႄႈမိူင်းၽႂ်မၼ်းၵွၼ်ႇ၊ ပေႃးၸိူင်ႉ ၼၼ်ၸင်ႇ ၸၢင်ႈပဵၼ်မႃးသွၼ်လိၵ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း- ဝႃႈၼႆ။

ထၢမ်- ပိူဝ်ႈတႃႇပူင်သွၼ်လိၵ်ႈလၢႆးၼၼ်ႉ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႂ်းၸႄႈမိူင်းငူပ်ႉငိၵၼ်ၵွၼ်ႇၼႆၼၼ်ႉ ယူႇတီႈ SNLD ႁၼ်ထိုင် ၸိူင်ႉႁိုဝ်၊ ပေႃးတူၺ်းၼႂ်းပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း ၼႃႈလိၼ်ဝႃႉ၊ ပဢူဝ်း၊ ပလွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ပေႃးၸႅၵ်ႇဝႆႉယဝ်ႉ၊ လွင်ႈၼႆႉ ၾၢႆႇႁူဝ်သိူဝ်၊ ၾၢႆႇႁဵတ်းၵၢၼ်လိၵ်ႈလၢႆးတႆးႁဝ်းၶႂ်ႈထတ်းသၢင်ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၶႃႈ?။

တွပ်ႇ- ပေႃးႁဝ်းၶႃႈလၢတ်ႈသိုဝ်ႈတိုဝ်ႉၸၼ်းတႄႉ ၵၢၼ်လိၵ်ႈလၢႆးၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႆႉ တၢမ်တူဝ်ၸၢဝ်းၶိူဝ်းတေ လႆႈ ႁဵတ်းဢဝ်ၵူၺ်း။ လိၵ်ႈလၢႆးၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႆႉ ႁဝ်းဢမ်ႇလႆႈသွၼ်ၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်းၵေႃႈ ပေႃးႁဝ်းသွၼ်ၼွၵ်ႈ ႁူင်းႁဵၼ်း ယႃႇႁႂ်ႈလႆႈမီးလွင်ႈၵိတ်ႇၶႂၢင်၊ ႁႂ်ႈလႆႈႁဵၼ်းသွၼ်ထၢင်ႇႁၢင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း။ တႆးၼႂ်းမိူင်းတႆး မိူင်းၶၢင် တိူင်းၸႄႈၵႅင်ႇ၊ မိူင်းယၢင်းလႅင်ၵေႃႈလီ ပေႃးဝႃႈၶဝ်ၶႂ်ႈ သွၼ်လိၵ်ႈတႆး၊ ယွၼ်ႉပဵၼ်တႆး မီးသုၼ်ႇ လႆႈသွၼ်လိၵ်ႈတႆးယူႇၼႆလႄႈ ၸင်ႇဝႃႈယႃႇပေပိုင်ႈၽႂ်၊ ႁႂ်ႈပိုင်ႈၶိုၼ်းတူဝ်ၵဝ်ႇသေ ႁဵတ်းၵႂႃႇသိုဝ်ႈၽႂ်တၼ်း မၼ်းၼၼ်ႉ လီသေပိူၼ်ႈ၊ ပေႃႇလသီႇ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈတႄႉ ပိူဝ်ႈတႃႇမႃးပူၵ်းပွင်ႁႂ်ႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းၶိုၼ်းယႂ်ႇ၊ ပိူဝ်ႈတႃႇပၼ်ႁႅင်းဢီးသူၼ်းႁႂ်ႈႁဵတ်းၼၼ်ႉ တိုၼ်းတေဢမ်ႇမီး၊ ႁဝ်းၶႃႈၵေႃႈဢမ်ႇၸၢင်ႈၼႄးသင်။ ပေႃးဢဝ်ၼႂ်းပိူင်ငဝ်ႈ ပိုင်းမိူင်း ဢၼ်ၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈယဝ်ႉ ၵႂႃႇၼၼ်ႉၵေႃႈၵူၺ်းဝႃႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၵၢၼ်ၾိင်ႈငႄႈ လိၵ်ႈလၢႆးၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႆႉ ယူႇတီႈလူင်ပွင် ၸိုင်ႈၸႄႈမိူင်းတေ တူၺ်းထိုင်သေၸွႆႈထႅမ်ၵႂႃႇယူႇ၊ ဝႃႈၵႂႃႇ မဝ်မၢင်ၽိဝ်မၼ်းၵူၺ်း။ ၵွပ်ႈၼၼ် ပေႃးဢဝ်ပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း ဝႃႈၵေႃႈ ႁဝ်းဢမ်ႇပေႃးမီးၼမ်ႉၽၵ်းသင် တႃႇတေမုင်ႈမွင်း၊ ၵႃႈလႆႈႁဵတ်းၵႂႃႇသိုဝ်ႈၽႂ်တၼ်းမၼ်း- ဝႃႈၼႆ။

ထၢမ်- မိူဝ်ႈဝူင်ႈပူၼ်ႉမႃးၼႆႉ လႆႈငိၼ်းဝႃႈၼႂ်းသၽႃးၶဝ်ဢုပ်ႇ လွင်ႈၽဵင်ႇပဵင်းၸၢဝ်းၶိူဝ်း၊ မိူၼ်ၼင်ႇၽွင်း တႅၼ်းပႃႇတီႇသၢင်ႇ သီႈၵေႃႈ ဢုပ်ႇပႃးလွင်ႈပိူဝ်ႈတႃႇၶဵၼ်ႇတႅမ်ႈမၢႆမီႈၵႅတ်ႇၵင်ႈသုၼ်ႇလႆႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း၊ လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ယူႇတီႈႁူဝ်သိူဝ်ႁၼ်ထိုင် လွင်ႈဢဝ်ဢုပ်ႇၵၼ်ၼႂ်းသၽႃးၼႆႉ ၸိူင်ႉႁိုဝ်။ ယၢမ်းလဵဝ်သမ်ႉ သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ် ႁဝ်းသမ်ႉတူၵ်းသုမ်းဝႆႉ မွၵ်ႈၵႃႈႁိုဝ်ၶႃႈ?။

တွပ်ႇ- ပေႃးဢဝ်သုၼ်ႇလႆႈသုၼ်ႇပဵၼ်ဝႃႈၸိုင် တေလႆႈဝၢႆႇတူၺ်းၶိုၼ်းတင်ႈတႄႇပၢၼ်ႁဝ်း ဢဝ်လွတ်ႈ လႅဝ်းၵွၼ်းၶေႃမႃး ၸွမ်းၵၼ်၊ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ မီးလွင်ႈတူၵ်းလူင်းလႆႈၸႂ်ၵၼ်မႃးဝႃႈ မၢၼ်ႈလႆႈၼိုင်ႈပျႃးၵေႃႈ တႆးတေ လႆႈၼိုင်ႈပျႃး၊ မၢၼ်ႈလႆႈၼိုင်ႈ ၶႂၢႆးၵေႃႈ တႆးတေလႆႈၼိုင်ႈၶႂၢႆး၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ၽိူဝ်ႇဢဝ်ၵွၼ်းၶေႃမႃး ၸွမ်းၵၼ်ယဝ်ႉ သမ်ႉဢမ်ႇပဵၼ်၊ ၽႂ်ၵေႃႈႁူႉၵၼ်ယူႇ။ ဢဝ်ပိူင် ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း 1947 ဝႃႈၵေႃႈလီ၊ 1974 ဝႃႈၵေႃႈလီ၊ 2008 ဝႃႈၵေႃႈလီ သုၼ်ႇလႆႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈပေႃးတဵမ်ပျႃးမႃး ဢမ်ႇတွၼ်ႉမီးသေ ပွၵ်ႈ။ ပိူင်ငဝ်ႈပိုင်းမိူင်း 2008 ၼႆႉ ၶႅၼ်ႇဢမ်ႇႁၼ်လွင်ႈတေမီးၽွၼ်းလီတႃႇၸၢဝ်းၶိူဝ်း။

ၵွပ်ႈၼႆ လွင်ႈလိၵ်ႈလၢႆးပၢႆပေႇၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼၼ်ႉ ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈတေတူၺ်းသေၸွႆႈထႅမ်ၵႂႃႇယူႇၼႆ ၼၼ်ႉ ပွင်ႇဝႃႈ ႁဵတ်းၵူၺ်းလႆႈယူႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ယူႇတီႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈတႄႉ ႁႂ်ႈပေႃးသႂ်ႇၸႂ်သႂ်ႇၶေႃးသေ ၸွႆႈထႅမ်ၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမီး၊ လွင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ထၢၼ်ႈတႂ်ႈဢၼ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈၾိင်ႈငႄႈလိၵ်ႈလၢႆးၵူၺ်း၊ ပေႃးဢဝ် သုၼ်ႇလႆႈၽွင်းငမ်း လႄႈသင်၊ ဢဝ်သုၼ်ႇလႆႈၵၢၼ် မိူင်းမႃးလႄႈသင် ႁဝ်းၶႃႈတိုၼ်းပႆႇမီးသုၼ်ႇလႆႈသင်။ မိူၼ်ၼင်ႇၽွင်းတႅၼ်း သၢင်ႇသီႈ တၢင်ႇလၢတ်ႈၵႂႃႇဝႃႈ ႁႂ်ႈတူၺ်းထိုင် ပၼ်ၵၢၼ်လိၵ်ႈလၢႆးၾိင်ႈငႄႈၶွင် ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ လီတႄႉလီယူႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလွၼ်ႉမၼ်းဢၼ်ႁဝ်းၶႃႈ ယိူင်းၸူး။

ပိူင်လူင်မၼ်း ႁဝ်းၶႃႈထုၵ်ႇလႆႈမီးသုၼ်ႇလႆႈၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ်၊ သုၼ်ႇလႆႈတႅပ်းတတ်းတူဝ်ၵဝ်ႇႁင်းၶေႃ၊ ႁႂ်ႈပဵၼ်ၵႂႃႇ ၸွမ်းလွၵ်း ပိူင်ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ၾႄႊတရိူဝ်ႊလ်ၸိုၼ်ႈၸၢင်ႇ ဢၼ်ၽဵင်ႇပဵင်းၵၼ်ၵူႈၸၢဝ်း ၶိူဝ်းၼၼ်ႉ ၸင်ႇသုၼ်ႇလႆႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းတေ တဵမ်ထူၼ်ႈ၊ ၵႃႈၸူဝ်ႈပႆႇပဵၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၸိုၼ်ႈၸၢင်ႈ ၼၼ်ႉ သုၼ်ႇလႆႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း လႆႈဝႃႈယင်းပႆႇလႆႈတဵမ်ထူၼ်ႈ- ဝႃႈၼႆ။