ၽွင်းႁၢင်လိူၼ်ဢေႃႊၵတ်ႊသ်ၼႆႉ ၸုမ်းပဢူဝ်း PNLO ဢၢၼ်းၶတ်းၸႂ်ပိုတ်ႇလုမ်းၵပ်းသၢၼ်ႁႂ်ႈလႆႈ တီႈတူၼ်ႈတီး၊ မိူဝ်ႈလဵဝ် မီးလုၵ်ႈၸုမ်းၵမ်ႈၽွင်ႈတူင်ႉၼိုင်ယူႇတီႈ တူၼ်ႈတီး ပိူဝ်ႈတႃႇလွင်ႈၼႆႉ။

ၶုၼ်သုရိၼ်း (တူႇရဵင်ႇ)လၢတ်ႈဝႃႈ- ၸူဝ်ႈလိူၼ်ၼႆႉပႆႇသဵင်ႈ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ယူႇတီႈၸုမ်းပူတ်းပွႆႇၸိူဝ်ႉ ၸၢတ်ႈပဢူဝ်း (PNLO) ဢၢၼ်းၶတ်းၸႂ်ပိုတ်ႇလုမ်းၵပ်းသၢၼ် တီႈတူၼ်ႈတီးႁႂ်ႈလႆႈ၊ မိူဝ်ႈလဵဝ် လုၵ်ႈၸုမ်း ၵမ်ႈၽွင်ႈ တိုၵ်ႉမီးယူႇတီႈတူၼ်ႈ တီးသေတိုၵ်ႉၶပ်းၶိုင်ပိူဝ်ႈတႃႇပိုတ်ႇယူႇ။ ၼွၵ်ႈသေၼၼ်ႉ တေပိုတ်ႇ လုမ်းၵပ်းသၢၼ်ထႅင်ႈ တီႈလႂ်ၸင်ႇၵွႆႈဢုပ်ႇၵၼ်ထႅင်ႈ။ လုမ်းငဝ်ႈငုၼ်းတႄႉဢၢၼ်းတုၵ်းယွၼ်းႁႂ်ႈလႆႈ ပိုတ်ႇတီႈ ၵၼ်ႇတူးလူင် တင်းမွၵ်ႇမႆႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈလွင်ႈၼႆႉပႆႇလႆႈဢုပ်ႇၵၼ်ၼႂ်း ပၢင်ၵုမ်ႁူဝ်တီး ၸၼ်ႉၸႄႈ မိူင်းဢၼ်ၸတ်းယဝ်ႉၵႂႃႇၼႆႉ၊ တေဢဝ်ၶဝ်ႈဢုပ်ႇၼႂ်းပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၸၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ထႅင်ႈ တၢင်းၼႃႈ- ဝႃႈၼႆ။

ပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ၸၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ်ၼၼ်ႉ တေပဵၼ်မွၵ်ႈၼႂ်းလိူၼ်ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊၿိူဝ်ႊ (2012)၊ ပၢင်ဢုပ်ႇ ဢူဝ်းဢၼ်ယဝ်ႉတူဝ်ႈၵႂႃႇမိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 25/08/12 မီးၶေႃႈလႆႈၸႂ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵၼ် ၼၼ်ႉ ပဵၼ်ပၢင်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵမ်းႁူဝ်တီး ၵူၺ်း၊ ပဵၼ်ပႃးပၢင်ဢုပ်ႇၵုမ်လူင်ႈၼႃႈ ပိူဝ်ႈတႃႇၸတ်းႁဵတ်းပၢင် ၵုမ်လူင် ၸၼ်ႉၸိုင်ႈမိူင်းႁူမ်ႈတုမ် ထႅင်ႈတၢင်းၼႃႈၸိူဝ်းၼႆႉ။

ၶၢဝ်းတၢင်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ်ပွၵ်ႈၼႆႉ ဢၼ်လၢၵ်ႇလၢႆးမၼ်း မိူဝ်ႈဝႃး (27/08/12) လႆႈၵႂႃႇႁူပ်ႉထူပ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်း ၸၼ်ႉၸွမ် ပဢူဝ်း ၸိူဝ်းၵဝ်ႇၵႄႇမိူဝ်ႈပီ 1967 သေ ၸိူဝ်းၶဝ်ဢွၼ်ၵႂႃႇလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်းႁူင်းယႃတီႈတိူၵ်ႈ သွၼ်လိၵ်ႈပရိယတ်တိ မိၼ်းၵုၼ်း တီႈတူၼ်ႈတီး၊ ဢၼ်ၸုမ်းလုၵ်ႈႁဵၼ်းပဢူဝ်းႁူမ်ႈၵၼ်ႁဵတ်း ၸဝ်ႈတႃႇ ၼသေ ပိုတ်ႇဝႆႉႁူင်းယႃၸိဝိတႃၼ ပိူဝ်ႈတႃႇ သင်ၶၸဝ်ႈ။

ၶုၼ်သုရိၼ်း သိုပ်ႇလၢတ်ႈၼႄတၢင်းႁၼ်ထိုင်တူဝ်ၵဝ်ႇၵဵဝ်ႇၵပ်းၵၢၼ်မိူင်း ဝႃႈ- ဢဝ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်မိူဝ်ႈ လဵဝ် ပိူင်ႈၵၼ်တင်းၵႃႈ ပူၼ်ႉမႃး၊ ပီ 1994 မိူဝ်ႈဢဝ်လွင်ႈငမ်းယဵၼ်တင်းၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႈၼၼ်ႉ ၶိၼ်ႇၺုၼ်ႉဝႃႈ လွင်ႈၵၢၼ်မိူင်းၼႆႉႁဝ်းပႂ်ႉဢုပ်ႇၵၼ် တင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈမႂ်ႇမိူဝ်းၼႃႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ဢဝ်လွင်ႈ ငမ်းယဵၼ်မိူဝ်ႈလဵဝ်ပီ 2012 ၼႆႉ လူင်ပွင်ၸိုင်ႈၵေႃႈပဵၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၵူၼ်းမိူင်းယဝ်ႉ၊ မီးမႃးသၽႃး တႂ်ႈသၽႃးၼိူဝ်ယဝ်ႉ၊ ၾၢႆႇၽွင်းငမ်းၼႂ်းမိူင်းၵေႃႈ ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းလိူၵ်ႈတင်ႈၶိုၼ်ႈမႃးၵေႃႈမီးမႃး ယဝ်ႉ၊ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ႁဝ်းၶႂ်ႈလၢတ်ႈသင်ၵေႃႈလၢတ်ႈလႆႈထၢင်ႇႁၢင်ႈလွတ်ႈလႅဝ်း၊ ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်တင်းၵႃႈပူၼ်ႉမႃး -ဝႃႈၼႆ။

ၶေႃႈလႆႈၸႂ်ၸုမ်းပဢူဝ်း PNLO တင်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈတဵင်းၸဵင်ႇ ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈငမ်းယဵၼ် ဢၼ်လႆႈၸႂ်တူၵ်း လူင်း ၵၼ်ၵႂႃႇ မီး 5 ၶေႃႈ- 1.ၵိုတ်းသိုၵ်းၵၼ်၊ 2.ပိုတ်ႇလုမ်း ၵပ်းသၢၼ်တီႈဢၼ်သၢင်ႇထုၵ်ႇ (တူၼ်ႈတီး၊ မွၵ်ႇမႆႇ၊ သီႇသႅင်ႇ၊ သထုင်ႇ)၊ 3.ပေႃးဢမ်ႇ ပႃးၶိူင်ႈၵွင်ႈၵၢင်ႇၸိုင် ႁႂ်ႈၸုမ်း PNLO ၵႂႃႇမႃးၶဝ်ႈဢွၵ်ႇလႆႈထၢင်ႇ ႁၢင်ႈ လွတ်ႈလႅဝ်း၊ 4.ႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉယႃႈမဝ်းၵမ်၊ 5.တေတတ်းမၵ်းဝၼ်း/တီႈ တႃႇဢုပ်ႇဢူဝ်း ၵၢၼ်မိူင်း- ၸိူဝ်းၼႆႉ။

ၸုမ်းပူတ်းပွႆႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈပဢူဝ်း (PNLO) ဢၼ်ၶုၼ်ဢူၵ်ႉၵႃႇပဵၼ်ႁူဝ်ပဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်းထိ 13 ဢၼ် ဢုပ်ႇဢူဝ်းဢဝ်လွင်ႈ ငမ်းယဵၼ် လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းယိုဝ်းၵၼ်တင်းၸုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈတဵင်းၸဵင်ႇ ၾၢႆႇၵေႃႈသၢင်ႈလွင်ႈငမ်းယဵၼ်၊ ပဵၼ်ၸုမ်းထိ 3 ဢၼ်ပိုတ်ႇလုမ်းတီႈတူၼ်ႈတီး။